Câu chuyện dân gian Slav. Contes Populaires Slaves, được Louis Leger dịch sang tiếng Pháp. Paris: Leroux, Editeur.
Ngày xửa ngày xưa, có một bác nông dân tên là Ivan sống cùng vợ là bà Marie. Cuộc sống của họ vốn dĩ rất đỗi êm ấm, chỉ có một nỗi buồn là họ không có con cái để vui vầy. Giờ đây khi cả hai đã xế chiều, họ nhận ra rằng việc ngắm nhìn con cái nhà hàng xóm chẳng thể nào bù đắp được nỗi trống trải vì thiếu vắng một đứa con của riêng mình.
Một mùa đông nọ, mùa đông mà không ai có thể quên được, tuyết rơi dày đến mức ngập quá đầu gối của cả những người đàn ông cao lớn nhất. Khi tuyết ngừng rơi và mặt trời lại tỏa nắng, lũ trẻ con chạy ùa ra đường chơi đùa, còn hai vợ chồng già ngồi bên cửa sổ lặng lẽ ngắm nhìn. Đám trẻ đắp một khoảng sân nhỏ, nện tuyết cho thật cứng cáp, rồi bắt đầu nặn một người tuyết. Ông Ivan và bà Marie vừa chăm chú quan sát, vừa miên man suy nghĩ đủ điều.
Bất chợt, gương mặt ông Ivan bừng sáng. Ông quay sang vợ và nói: "Mình ơi, sao chúng ta không nặn một người tuyết nhỉ?"
Bà Marie, tình cờ đang trong tâm trạng rất vui vẻ, đáp: "Tại sao không chứ? Có lẽ nó sẽ làm chúng ta khuây khỏa đôi chút. Nhưng nặn người lớn thì chẳng để làm gì. Chi bằng hãy nặn một đứa bé bằng tuyết, rồi coi như nó là một đứa trẻ thật sự xem sao."
"Được, mình nói phải lắm," ông Ivan đồng tình. Ông lấy chiếc mũ đội lên đầu rồi cùng bà vợ già bước ra vườn.
Hai ông bà dốc hết sức lực bắt tay vào nặn một búp bê bằng tuyết. Họ tạo hình một thân người nhỏ nhắn, hai bàn tay và hai bàn chân xinh xắn. Trên cùng, họ đặt một quả cầu tuyết làm đầu.
"Hai bác đang làm gì thế?" một người qua đường hỏi.
"Ông không đoán ra sao?" ông Ivan đáp lại.
"Chúng tôi đang nặn một đứa trẻ bằng tuyết," bà Marie nói thêm.
Họ vừa đắp xong phần mũi và cằm. Hai cái hốc được để lại làm mắt, và ông Ivan cẩn thận tạo hình miệng. Vừa mới làm xong, ông bỗng cảm thấy một hơi thở ấm áp phả vào má mình. Ông giật mình lùi lại đầy kinh ngạc và nhìn—kìa! Đôi mắt của đứa trẻ đang nhìn thẳng vào mắt ông, còn đôi môi đỏ như quả mâm xôi của nó đang nở nụ cười với ông!
"Chuyện gì thế này?" ông Ivan kêu lên, vội vã làm dấu thánh. "Ta bị điên rồi, hay vật này bị phù phép?"
Đứa trẻ tuyết nghiêng đầu như thể nó thực sự còn sống. Nó cử động đôi tay và đôi chân nhỏ bé giữa lớp tuyết xung quanh y hệt như những đứa trẻ bằng xương bằng thịt.
"Ôi! Ivan, ông Ivan ơi!" bà Marie reo lên, run rẩy vì vui sướng, "Cuối cùng thì thiên đường cũng ban cho chúng ta một đứa con!" Bà lao đến ôm chầm lấy Bông Tuyết (đó chính là tên của đứa trẻ tuyết) và bao phủ nó bằng những nụ hôn. Lớp tuyết rời rạc bong ra khỏi người Bông Tuyết như vỏ trứng tách khỏi quả trứng, và một bé gái bằng da bằng thịt hiện ra trong vòng tay bà Marie.
"Ôi! Bông Tuyết cưng của ta!" bà lão reo lên rồi dắt con vào nhà.
Bông Tuyết lớn lên rất nhanh; mỗi giờ, mỗi ngày đều thấy con thay đổi, và ngày qua ngày, con bé càng trở nên xinh đẹp hơn. Vợ chồng già gần như vỡ òa trong hạnh phúc, tâm trí họ chẳng nghĩ ngợi gì khác ngoài con. Căn nhà nhỏ luôn đầy ắp tiếng cười của đám trẻ trong làng, bởi chúng rất thích chơi với Bông Tuyết, và chẳng có gì trên đời mà chúng không làm để con bé thấy vui. Con bé là búp bê của đám trẻ; chúng không ngừng nghĩ ra những bộ váy mới, dạy con bé hát hoặc cùng chơi đùa. Không ai có thể ngờ rằng Bông Tuyết lại thông minh đến thế! Con bé để ý mọi thứ và học hỏi cực nhanh. Ai nhìn cũng ngỡ con bé ít nhất đã mười ba tuổi! Không những vậy, Bông Tuyết còn rất ngoan ngoãn, hiếu thảo và vô cùng xinh đẹp nữa! Da con bé trắng như tuyết, mắt xanh biếc như hoa lưu ly, mái tóc dài óng ả như những sợi vàng. Chỉ có đôi má là chẳng chút sắc hồng, nhưng vẫn tươi tắn như vầng trán của con bé.
Mùa đông cứ thế trôi qua, cho đến khi mặt trời mùa xuân nhô cao hơn trên bầu trời và bắt đầu sưởi ấm mặt đất. Cỏ xanh mọc đầy trên đồng, và tiếng chim sơn ca hót vang vọng trên không trung. Các cô gái trong làng tụ tập lại, nhảy múa vòng tròn và hát: "Mùa xuân tươi đẹp, làm sao nàng đến đây? Nàng đến bằng cách nào? Nàng đến trên một chiếc cày, hay là một chiếc bừa?" Chỉ có Bông Tuyết là ngồi lặng lẽ bên cửa sổ căn nhà nhỏ.
"Có chuyện gì thế, con yêu?" bà Marie hỏi. "Sao con lại buồn bã thế? Con ốm ư? Hay có ai đối xử không tốt với con?"
"Không ạ," Bông Tuyết đáp, "chẳng có gì đâu mẹ, không ai làm hại con cả; con vẫn khỏe."
Nắng xuân đã xua tan những lớp tuyết cuối cùng ẩn nấp dưới các bụi rậm; đồng ruộng tràn ngập hoa cỏ; chim họa mi hót vang trên cành, và cả thế giới đều tràn đầy niềm vui. Nhưng chim chóc càng hót vang, hoa lá càng nở rộ, thì Bông Tuyết càng thêm buồn bã. Con bé trốn tránh những người bạn cùng chơi, cuộn tròn mình vào nơi bóng râm sâu nhất, như đóa huệ ẩn mình trong kẽ lá. Niềm vui duy nhất của con bé là được nằm giữa những rặng liễu xanh bên con suối róc rách. Chỉ lúc bình minh và hoàng hôn, con bé mới có vẻ vui tươi. Khi cơn giông bão ập đến, mặt đất phủ trắng mưa đá, con bé lại rạng rỡ, vui vẻ như Bông Tuyết của ngày xưa; nhưng khi những đám mây tan đi và mưa đá tan chảy dưới ánh mặt trời, Bông Tuyết lại bật khóc nức nở như người em gái khóc thương anh trai mình.
Mùa xuân qua đi, và rồi đến đêm trước ngày Thánh John, hay còn gọi là ngày Hạ chí. Đây là ngày hội lớn nhất trong năm, khi các cô gái trẻ tụ tập trong rừng để nhảy múa và vui chơi. Họ đến đón Bông Tuyết và bảo bà Marie: "Để em ấy đi nhảy múa cùng chúng cháu đi ạ."
Nhưng bà Marie thấy lo sợ; bà chẳng biết tại sao, chỉ là bà không nỡ để con bé đi. Bông Tuyết cũng không muốn đi, nhưng họ chẳng tìm được lý do nào để từ chối. Vậy nên bà Marie hôn con gái và nói: "Đi đi, Bông Tuyết của mẹ, hãy vui vẻ cùng bạn bè nhé. Còn các cháu, các cháu hãy trông chừng con bé cẩn thận nhé. Các cháu biết đấy, con bé là ánh sáng trong đôi mắt ta."
"Ôi, chúng cháu sẽ chăm sóc em ấy thật chu đáo ạ," lũ trẻ reo lên vui vẻ và chạy ùa vào rừng. Ở đó, chúng kết vòng hoa, hái những bó hoa tươi và hát những bài ca, có khúc buồn man mác, có khúc rộn ràng tươi vui. Và Bông Tuyết cũng làm theo mọi điều mà các bạn làm.
Khi mặt trời lặn, lũ trẻ đốt một đống lửa bằng cỏ khô rồi xếp thành hàng, Bông Tuyết đứng cuối cùng. "Nào, nhìn theo chúng tớ nhé, và chạy y hệt như chúng tớ làm," chúng bảo.
Thế rồi tất cả bắt đầu hát vang và nhảy qua đống lửa từng người một.
Bất thình lình, ngay sát phía sau, họ nghe thấy một tiếng thở dài, rồi một tiếng rên rỉ. "Á!" Họ vội vã quay lại nhìn nhau. Không có gì cả. Họ nhìn lại lần nữa. Bông Tuyết đâu rồi? Họ nghĩ chắc con bé đang trốn để đùa nghịch, nên đi tìm khắp nơi. "Bông Tuyết ơi! Bông Tuyết!" Nhưng chẳng có tiếng trả lời. "Con bé đâu rồi nhỉ? Ồ, chắc hẳn nó đã về nhà rồi." Họ quay trở lại làng, nhưng chẳng thấy Bông Tuyết đâu cả.
Những ngày sau đó, họ tìm kiếm con bé khắp nơi, từ trên cao xuống dưới thấp. Họ lục soát mọi bụi cây, mọi bờ rào, nhưng Bông Tuyết vẫn bặt vô âm tín. Và rất lâu sau khi mọi người đã từ bỏ hy vọng, ông Ivan và bà Marie vẫn lang thang khắp rừng, gào khóc: "Bông Tuyết ơi, con chim bồ câu của mẹ, hãy quay về đi, hãy quay về đi!" Và đôi khi, họ tưởng chừng như nghe thấy tiếng gọi, nhưng đó chẳng bao giờ là tiếng của Bông Tuyết.
Còn con bé đã đi đâu? Phải chăng một con thú dữ nào đó đã bắt đi và lôi về hang ổ của nó trong rừng sâu? Hay một loài chim nào đó đã cắp con bé bay qua vùng biển xanh thăm thẳm?
Không, không con thú nào đụng đến con bé, không loài chim nào mang con bé đi. Với luồng lửa đầu tiên lướt qua người khi con bé chạy cùng chúng bạn, Bông Tuyết đã tan chảy, và một làn sương mỏng manh bay lên không trung là tất cả những gì còn sót lại của con bé.