Ngày xửa ngày xưa, trong một túp lều tranh cạnh con sông lớn, giữa hai ngọn núi cao, có hai vợ chồng già sinh sống. Xung quanh căn lều là một khu rừng rậm rạp, và chẳng có con đường hay cái cây nào trong cả cánh rừng ấy là người nông dân không thuộc lòng từ thuở nhỏ. Trong những lần đi dạo, ông đã kết bạn với một chú thỏ rừng, và hai người thường dành nhiều giờ bên nhau những khi ông lão nghỉ ngơi bên vệ đường, dùng bữa trưa của mình.
Thế nhưng, tình bạn kỳ lạ này lại bị Tanuki – một con thú độc ác, hay gây gổ – để mắt tới. Hắn vốn căm ghét người nông dân và chẳng bao giờ thôi nghĩ cách hãm hại ông. Nhiều lần, hắn lẻn đến túp lều, hễ thấy có chút thức ăn ngon lành dành cho chú thỏ nhỏ, hắn lại ăn sạch nếu thấy ngon, hoặc giẫm nát bét cho chẳng ai ăn được nữa. Cuối cùng, người nông dân cũng mất hết kiên nhẫn và quyết tâm phải lấy mạng con Tanuki này.
Thế là suốt nhiều ngày, người nông dân nấp sẵn để chờ Tanuki đi ngang qua. Một buổi sáng nọ, khi con vật đang tiến lại gần, trong đầu chẳng nghĩ gì ngoài bữa ăn chực sắp cướp được, ông lão liền lao ra quật ngã, trói chặt bốn chân nó lại khiến nó không thể cựa quậy. Đoạn, ông vui sướng kéo kẻ thù về nhà, cảm thấy cuối cùng mình cũng đã trị được con thú tinh quái từng gây cho mình bao khốn khổ. "Nó sẽ phải trả giá bằng bộ da của nó," ông nói với vợ. "Chúng ta sẽ giết nó trước, rồi mới nấu thịt." Nói đoạn, ông treo ngược con Tanuki lên xà nhà, rồi đi ra ngoài nhặt củi đốt lửa.
Trong khi đó, bà lão đang đứng bên cối, dùng chiếc chày nặng trĩu giã gạo đủ cho cả tuần ăn, đến mức mỏi nhừ cả cánh tay. Bỗng nhiên, bà nghe thấy tiếng rên rỉ, khóc lóc trong góc nhà. Bà dừng tay, quay lại nhìn xem đó là gì. Đó chính là điều tên cáo già chờ đợi; hắn lập tức tỏ vẻ tội nghiệp nhất có thể, dùng giọng ngọt ngào nhất van xin bà lão nới lỏng dây trói, nói rằng chúng làm hắn đau đớn vô cùng. Bà lão mủi lòng thương hại, nhưng không dám cởi trói vì biết chồng mình sẽ vô cùng giận dữ. Tuy nhiên, con Tanuki không bỏ cuộc. Thấy lòng bà đã mềm đi, hắn lại bắt đầu van nài. Hắn nói rằng hắn chỉ xin bà tháo dây trói cho hắn thôi, hắn xin thề sẽ không tìm cách bỏ chạy, và nếu được tự do, hắn sẽ giã gạo giúp bà. "Như vậy bà có thể nghỉ ngơi một lát," hắn tiếp lời, "vì việc giã gạo rất mệt nhọc, vốn không dành cho những người phụ nữ yếu đuối như bà." Những lời này hoàn toàn làm bà lão mủi lòng, và bà đã tháo dây trói cho hắn. Ôi, người đàn bà khờ dại! Ngay lập tức, con Tanuki chộp lấy bà, lột sạch quần áo rồi tống bà vào trong cối. Chỉ vài phút sau, bà đã bị giã nát như gạo. Vẫn chưa hả giận, con Tanuki đặt một cái nồi lên bếp và chuẩn bị nấu cho ông lão một bữa tối từ chính thịt người vợ của ông!
Khi mọi việc đã xong xuôi, hắn nhìn ra cửa và thấy ông lão đang từ trong rừng trở về, trên vai vác một bó củi lớn. Nhanh như chớp, con Tanuki không chỉ khoác lên mình bộ quần áo của bà lão mà, vì là một phù thủy, hắn còn biến hình thành bà nữa. Sau đó, hắn nhận lấy bó củi, nhóm lửa và chẳng mấy chốc đã bày biện một bữa tối thịnh soạn trước mặt ông lão. Ông lão đang đói lả, tạm thời quên khuấy mất kẻ thù của mình. Nhưng khi con Tanuki thấy ông đã ăn no nê và sắp sửa nghĩ đến tù nhân của mình, hắn vội vã trút bỏ bộ quần áo sau cánh cửa và hiện nguyên hình. Rồi hắn nói với người nông dân: "Ông thật là loại người nực cười, chuyên bắt bớ thú vật rồi còn bàn chuyện giết chóc! Ông đã tự mắc vào lưới của chính mình rồi. Chính ông vừa ăn thịt vợ mình đấy, và nếu muốn tìm xương cốt bà ta, ông chỉ cần nhìn xuống dưới sàn là thấy." Nói đoạn, hắn quay lưng chạy biến vào rừng.
Ông lão lạnh toát người vì kinh hãi khi nghe những lời đó, dường như đông cứng tại chỗ. Khi đã trấn tĩnh lại đôi chút, ông thu gom hài cốt của người vợ quá cố, chôn cất họ trong vườn và thề trước mộ phần rằng sẽ trả thù con Tanuki. Sau khi xong xuôi mọi việc, ông ngồi xuống trong túp lều hiu quạnh mà khóc nức nở, và điều đau đớn nhất chính là việc ông sẽ chẳng bao giờ quên được chuyện mình đã ăn thịt vợ mình.
Trong lúc ông lão đang than khóc thảm thiết, người bạn thỏ của ông đi ngang qua. Nghe thấy tiếng động, chú thỏ vểnh tai lên và nhanh chóng nhận ra giọng ông lão. Chú tự hỏi chuyện gì đã xảy ra, bèn thò đầu vào cửa hỏi xem có chuyện gì không. Trong nước mắt và tiếng nấc nghẹn, người nông dân kể cho chú nghe toàn bộ câu chuyện kinh hoàng ấy. Chú thỏ, tràn đầy giận dữ và xót xa, hết lời an ủi ông lão và hứa sẽ giúp ông trả thù. "Tên kẻ cướp xảo trá đó sẽ không thoát khỏi sự trừng phạt đâu," chú nói.
Vậy nên, việc đầu tiên chú làm là lục lọi khắp nhà để tìm nguyên liệu chế thuốc mỡ, chú trộn thêm thật nhiều hạt tiêu vào rồi bỏ vào túi. Sau đó, chú cầm một chiếc rìu, nói lời tạm biệt với ông lão rồi lên đường vào rừng. Chú thẳng tiến tới hang ổ của con Tanuki rồi gõ cửa. Con Tanuki, vốn không mảy may nghi ngờ chú thỏ, cảm thấy vô cùng vui mừng khi nhìn thấy chú, vì hắn lập tức để ý đến chiếc rìu và bắt đầu âm mưu chiếm lấy nó.
Để làm được điều này, hắn nghĩ tốt nhất là nên đề nghị đi cùng chú thỏ, đó chính xác là điều chú thỏ mong đợi, vì chú biết rõ sự xảo quyệt và những thói hư tật xấu của con Tanuki. Vì vậy, chú vui vẻ chấp nhận sự đồng hành của tên ranh mãnh và tỏ ra vô cùng niềm nở khi hai bên cùng dạo bước. Khi cả hai đang lang thang trong rừng như thế, chú thỏ vô tình giơ chiếc rìu lên khi đi ngang qua, chặt đứt vài cành cây dày đang rủ xuống lối đi. Cuối cùng, sau khi chặt hạ một thân cây khá lớn, việc tiêu tốn của chú nhiều nhát rìu mạnh, chú tuyên bố rằng nó quá nặng để mang về nhà, và đành phải bỏ lại đó thôi. Điều này khiến con Tanuki tham lam vô cùng thích thú. Hắn nói rằng đống cành cây đó chẳng hề nặng nhọc gì đối với hắn, thế là họ gom những cành lớn lại và chú thỏ buộc chặt lên lưng hắn. Sau đó, hắn tung tăng chạy về nhà, còn chú thỏ đi theo sau với bó củi nhẹ hơn.
Đến lúc này, chú thỏ đã quyết định xong kế hoạch. Ngay khi về đến nơi, chú lẳng lặng châm lửa đốt đống củi trên lưng con Tanuki. Con Tanuki, đang bận bịu việc khác, chẳng hề hay biết gì, chỉ cất tiếng hỏi xem tiếng lách tách đó là gì. "Đó chỉ là tiếng đá lăn xuống sườn núi thôi," chú thỏ đáp. Con Tanuki nghe vậy thì yên tâm, không thắc mắc thêm nữa, chẳng hề hay biết rằng tiếng động đó thực sự phát ra từ những cành cây đang cháy trên lưng mình, cho đến khi lông của hắn bén lửa và đã quá muộn để dập tắt. Hét lên vì đau đớn, hắn giũ bỏ đống củi cháy khỏi lưng, giậm chân và gào thét trong tuyệt vọng. Nhưng chú thỏ lại an ủi hắn, bảo rằng chú luôn mang theo một loại thuốc cao bôi rất tốt, có thể làm dịu vết thương ngay lập tức. Chú lấy thuốc mỡ ra, phết lên một chiếc lá tre rồi đắp lên vết thương cho hắn. Thuốc vừa chạm vào, con Tanuki đã hét lớn rồi nhảy cẫng lên không trung. Chú thỏ bật cười, rồi chạy đi báo cho bạn mình – người nông dân – biết chú đã chơi tên kẻ thù một vố đau thế nào. Nhưng ông lão lắc đầu buồn bã, vì ông biết rằng tên gian ác kia chỉ bị khuất phục nhất thời, rồi hắn sẽ sớm tìm cách trả thù. Không, cách duy nhất để có được bình yên vĩnh viễn là phải khiến con Tanuki không còn khả năng làm hại ai nữa. Ông lão và chú thỏ trăn trở mãi về cách thực hiện điều đó, và cuối cùng họ quyết định đóng hai chiếc thuyền: một chiếc nhỏ bằng gỗ và một chiếc lớn bằng đất sét. Họ lập tức bắt tay vào việc, và khi thuyền đã xong xuôi, sơn phết đàng hoàng, chú thỏ đến tìm con Tanuki – lúc này vẫn còn đang rất đau đớn – và rủ hắn đi bắt cá. Con Tanuki vẫn còn ấm ức về vố lừa của chú thỏ, nhưng vì đang yếu sức và đói bụng, hắn vui vẻ chấp nhận lời đề nghị và đi cùng chú thỏ ra bờ sông, nơi hai chiếc thuyền đang neo đậu, dập dềnh theo sóng nước. Hai chiếc thuyền trông hệt như nhau, và con Tanuki chỉ thấy chiếc này to hơn chiếc kia nên chắc sẽ chứa được nhiều cá hơn, thế là hắn nhảy lên chiếc lớn, còn chú thỏ leo lên chiếc thuyền gỗ. Họ tháo dây neo và chèo ra giữa dòng. Khi đã cách bờ một khoảng, chú thỏ cầm lấy mái chèo, giáng một cú thật mạnh vào chiếc thuyền kia khiến nó vỡ làm đôi. Con Tanuki rơi tòm xuống nước, và chú thỏ giữ hắn ở dưới đó cho đến khi hắn chết hẳn. Sau đó, chú đưa xác hắn lên thuyền, chèo vào bờ và báo với ông lão rằng kẻ thù cuối cùng đã đền tội. Người nông dân mừng rỡ vì mối thù của vợ đã được trả, ông đón chú thỏ về nhà, và họ sống cùng nhau những ngày tháng còn lại trong an yên, tĩnh lặng trên ngọn núi ấy.