Vài ngày sau, vào lúc trời chiều chạng vạng, tôi đang đào xới một khoảnh diên hồ sách nhỏ trên ngọn đồi đằng sau nhà thì nghe thấy tiếng bước chân lạo xạo tiến lại gần. Tôi ngoảnh lại, ngỡ là sẽ thấy Jenny hoặc bà Crook đến gọi tôi về ăn tối. Nào ngờ đó lại là Jamie, mái tóc mới gội ướt lổng chổng, chiếc áo sơ mi buộc ngang thắt lưng để tiện làm việc trên cánh đồng. Anh tiến tới ôm lấy tôi từ đằng sau, tựa cằm lên vai tôi. Rồi chúng tôi lại tới chỗ hàng rào, cùng nhau ngắm nhìn mặt trời lặn sau những rặng thông và đắm mình trong vẻ đẹp rực rỡ của buổi hoàng hôn màu vàng kim và màu tím. Khung cảnh xung quanh lặng lẽ mờ nhạt dần nhưng chúng tôi vẫn ở yên tại chỗ, mãn nguyện quấn quýt nhau. Cuối cùng, khi trời trở tối, tôi nghe thấy tiếng gọi của Jenny từ ngôi nhà bên dưới.
“Chúng ta nên vào nhà đi!” Tôi nói, miễn cưỡng trở mình.
“Ừmm,” Jamie không những không buông tôi ra mà còn ôm tôi chặt hơn, mắt vẫn nhìn chằm chằm vào bóng tối đang đậm dần, như thể cố ghim chặt từng hòn đá hay lá cỏ vào trong ký ức.
Tôi xoay người lại, choàng hai tay quanh cổ anh.
“Sao vậy?” Tôi khẽ hỏi. “Chúng ta sắp phải đi à?” Lòng tôi chùng xuống trước viễn cảnh phải rời khỏi Lallybroch, nhưng tôi biết rằng nếu ở lại đây lâu hơn nữa, chúng tôi sẽ gặp nguy hiểm. Bọn Áo đỏ có thể đến bất cứ lúc nào, gây ra những hậu quả tai hại hơn.
“Ừ. Ngày mai, hoặc muộn nhất là ngày kia. Quân Anh đã xuất hiện ở Knockchoilum, cách đây hai mươi dặm, nhưng nếu thời tiết tốt thì chỉ phải cưỡi ngựa hai ngày là tới.” Tôi dợm tuột xuống khỏi hàng rào nhưng Jamie đã luồn tay bên dưới đầu gối tôi và bế tôi lên, áp tôi vào ngực anh.
Hơi ấm của mặt trời vẫn còn bám trên da anh, và tôi ngửi thấy mùi mồ hôi và mùi cỏ dại trên người anh. Anh đã giúp đỡ mọi người thu hoạch đồng áng, và thứ mùi này gợi tôi nhớ đến một bữa tối của tuần trước, khi tôi biết rằng Jenny, vốn luôn thân thiện và lịch sự, cuối cùng đã hoàn toàn chấp nhận tôi là một thành viên của gia đình.
Thu hoạch đồng áng là công việc khiến người ta mệt nhoài, vì vậy Ian và Jamie thường gà gật vào cuối bữa tối. Có lúc, tôi đi lấy món pudding yến mạch để ăn tráng miệng, khi quay lại thì đã thấy cả hai người họ ngủ say như chết, còn Jenny cứ cười tủm tỉm giữa đống thức ăn thừa. Ian nằm gục trên ghế cằm tựa vào ngực, thở phì phò. Jamie thì nằm xoài ra bàn, áp má vào hai cánh tay đang khoanh lại, ngáy khò khò giữa một cái đĩa và cái cối xay tiêu.
Jenny đón lấy món pudding từ tay tôi và sẻ vào đĩa cho cả hai chúng tôi, lắc lắc đầu trước hai người đàn ông đang ngủ ngon lành.
“Họ cứ ngáp ngắn ngáp dài khiến chị tò mò muốn biết chuyện gì sẽ xảy ra nếu chị ngừng nói chuyện. Vì vậy chị đã im lặng, y như rằng, hai phút sau, cả hai người họ liền gục xuống.” Chị dịu dàng vén một lọn tóc trên trán Ian.
“Đó là lý do ở đây có rất ít trẻ con sinh vào tháng Bảy,” chị nói, nhướng mày tinh nghịch. “Vào tháng Mười một, cánh đàn ông không thể thức nổi để làm cái việc tạo ra chúng.” Sự thực ấy khiến tôi bật cười. Jamie bỗng trở mình và thở phì phì bên cạnh tôi. Tôi liền đưa tay xoa xoa gáy anh. Khóe môi anh lập tức nhếch lên, nở một nụ cười dịu dàng trong vô thức, rồi lại trễ xuống khi anh chìm sâu vào giấc ngủ.
Nhìn anh, Jenny nói: “Buồn cười thật đấy! Đã lâu lắm rồi chị không được thấy nó làm thế.”
“Làm gì cơ?”
Chị hất đầu về phía anh. “Mỉm cười trong giấc ngủ. Hồi còn rất nhỏ, nó luôn làm vậy nếu em đến bên nôi hoặc giường của nó để vuốt ve nó. Thi thoảng mẹ và chị lại thay nhau xoa đầu nó để xem liệu mình có thể làm cho nó cười không; và nó luôn cười.”
“Lạ nhỉ?” Tôi làm thử, nhẹ nhàng lướt bàn tay từ đỉnh đầu đến gáy anh. Quả nhiên, anh lập tức thưởng cho tôi một nụ cười ngọt ngào trong thoáng chốc trước khi những đường nét trên mặt anh trở lại vẻ nghiêm nghị mà anh thường trưng ra trong lúc ngủ.
“Tại sao anh ấy lại cười nhỉ?” Tôi nói, say sưa ngắm anh.
Jenny nhún vai, cười toe.
“Chị cho là vì nó cảm thấy hạnh phúc.”
•••
Một sự việc bất ngờ xảy ra khiến chúng tôi không thể rời đi vào ngày hôm sau. Tôi bị đánh thức lúc nửa đêm bởi tiếng rì rầm trò chuyện trong phòng. Lật người lại, tôi thấy Ian đang cúi xuống giường, tay cầm một cây nến.
“Đứa bé sắp chào đời,” Jamie nói khi thấy tôi đã tỉnh. Anh ngồi dậy, ngáp dài. “Hơi sớm, đúng không Ian?”
“Về chuyện này thì không ai có thể đoán trước được. Nhóc Jamie thì bị sinh muộn. Nhưng tôi nghĩ thà sớm còn hơn muộn.” Anh nở nụ cười căng thẳng.
“Sassenach, em có thể đỡ đẻ không? Hay anh nên đi tìm bà đỡ?” Jamie quay sang hỏi tôi.
Tôi lắc đầu, trả lời không chút do dự: “Đi gọi bà đỡ đi!” Tôi mới được chứng kiến ba cuộc sinh nở trong khóa huấn luyện; tất cả đều diễn ra trong một phòng mổ tiệt trùng với sản phụ được phủ vải lên người và gây mê.
Sau khi Jamie đi gọi bà đỡ tên Martins, tôi theo Ian lên gác.
Jenny đang ngồi xoài ra trên một cái ghế bành gần cửa sổ, dáng vẻ thoải mái. Chị đã thay một cái váy ngủ cũ, lột ga giường và trải một tấm chăn cũ lên cái đệm nhồi lông vũ, và giờ chỉ việc ngồi chờ đợi.
Ian căng thẳng lượn qua lượn lại bên chị. Jenny mỉm cười nhưng ánh mắt lơ đãng như đang lắng nghe thứ gì đó ở đằng xa mà chỉ mình chị mới có thể nghe thấy. Ian vẫn đi đi lại lại, cầm lên đặt xuống hết thứ này đến thứ khác, cho đến khi Jenny phải đuổi anh ra ngoài.
“Xuống dưới nhà đánh thức bà Crook dậy đi, Ian,” chị nói, mỉm cười để lời xua đuổi ấy bớt gay gắt. “Bảo bà ấy chuẩn bị mọi thứ sẵn sàng cho bà Martins. Bà ấy sẽ biết phải làm gì.” Ngay sau đó, chị hít sâu một hơi và đặt cả hai tay lên cái bụng to. Tôi nhìn chằm chằm, thấy bụng chị đột nhiên gồ lên. Chị cắn môi và thở phì phò trong một thoáng, rồi lại dịu đi. Bụng chị đã trở lại hình dạng thông thường, giống như một giọt lệ tròn ở hai đầu.
Ian ngập ngừng đặt tay lên vai chị, và chị phủ tay mình lên tay anh, mỉm cười với anh. “Sau đó thì bảo bà ấy dọn đồ ăn cho anh. Anh và Jamie sẽ cần ăn một chút. Người ta nói đứa thứ hai sẽ ra nhanh hơn đứa đầu tiên; có lẽ lúc anh ăn sáng xong thì em cũng đã sẵn sàng để ăn thứ gì đó rồi.”
Anh siết chặt vai chị và hôn chị, rồi thì thầm vào tai chị trước khi quay người bước đi. Ra đến cửa, anh chần chừ, ngoảnh lại nhìn, nhưng chị kiên quyết phẩy tay xua anh đi.
Mãi mà Jamie vẫn chưa đưa bà đỡ về, tôi càng lúc càng căng thẳng khi những cơn co thắt của chị trở nên dữ dội hơn. Người ta nói thường thì con rạ sẽ ra nhanh hơn con so. Nhỡ đứa bé này đòi ra trước khi bà Martins tới thì sao?
Lúc đầu, Jenny còn nói chuyện bâng quơ với tôi, chỉ ngừng lại, hơi cúi người về đằng trước để ôm bụng khi những cơn co thắt tấn công chị. Nhưng chị nhanh chóng đánh mất ham muốn trò chuyện, nằm ngả người ra, lặng lẽ nghỉ ngơi giữa những cơn đau càng lúc càng tăng. Cuối cùng, sau một cú gần như gập đôi người trên ghế, chị lảo đảo đứng lên.
“Dìu chị đi bộ một chút, Claire!” Chị nói. Vì không rõ mình phải làm gì nên tôi chỉ biết làm theo lời chị và giữ chặt mạng sườn chị để giúp chị đứng thẳng. Chúng tôi chậm rãi đi vài vòng quanh phòng, ngừng lại mỗi khi cơn co thắt xuất hiện và tiếp tục khi nó chấm dứt. Ngay trước khi bà đỡ đến, Jenny trở về giường và nằm xuống.
Bà Martins là người có vẻ ngoài khiến người khác yên lòng: vóc dáng bà cao gầy, bờ vai rộng, hai cánh tay rắn chắc, vẻ mặt tốt bụng, thân thiện và đáng tin cậy. Giữa đôi lông mày màu xám sắt của bà luôn hiển hiện hai nếp nhăn thẳng đứng, chúng sẽ lõm sâu xuống mỗi khi bà tập trung.
Chúng dãn ra sau khi bà kiểm tra sơ bộ. Vậy là mọi thứ đều bình thường. Bà Crook đã chuẩn bị sẵn một đống khăn phẳng phiu, sạch sẽ cho chúng tôi dùng, và bà Martins nhét luôn một tấm khăn vẫn còn đang gấp xuống dưới người Jenny. Tôi kinh ngạc khi thấy vết máu sẫm giữa hai đùi chị khi chị khẽ nhấc người lên.
Nhìn thấy ánh mắt tôi, bà Martins gật đầu trấn an.
“À. Nó được gọi là máu báo. Không sao đâu. Chỉ khi máu có màu đỏ tươi và chảy ra ồ ạt thì mới đáng ngại. Chẳng có gì bất ổn cả đâu.”
Sau đó, chúng tôi cùng ngồi xuống chờ đợi. Bà Martins vừa khẽ khàng vỗ về Jenny vừa xoa xoa eo lưng chị và ấn mạnh khi các cơn co thắt xuất hiện. Khi những cơn đau trở nên dồn dập hơn, Jenny bắt đầu cắn môi và thở phì phò. Chị thường rên rỉ khi cơn đau lên đến đỉnh điểm.
Tóc Jenny ướt đẫm mồ hôi, khuôn mặt đỏ gay vì căng thẳng. Nhìn chị, tôi nhận ra tại sao việc sinh nở được gọi là “vượt cạn”. Đây quả là một việc khó khăn, vất vả.
Hơn hai tiếng tiếp theo, đã có chút chuyển biến, có điều những cơn đau trở nên dữ dội hơn một cách rõ rệt. Ban đầu, Jenny vẫn còn có thể trả lời các câu hỏi, nhưng sau đó chị chẳng buồn ừ hữ, chỉ nằm thở hổn hển cuối mỗi cơn co thắt, khuôn mặt từ đỏ chuyển sang trắng bệch trong nháy mắt.
Chị cắn môi chịu đựng cơn co thắt tiếp theo, và ra hiệu cho tôi tới bên chị khi cơn đau dịu đi.
“Nếu đứa bé sống được...” Chị hổn hển nói, “và nếu nó là con gái... tên nó là Margaret. Nói với Ian... đặt tên nó là Margaret Ellen.”
“Vâng, dĩ nhiên rồi,” tôi an ủi chị. “Nhưng chị có thể tự nói với anh ấy mà. Cũng không còn lâu nữa đâu.”
Chị chỉ lắc đầu lia lịa, và cắn răng khi cơn đau tiếp theo tấn công chị. Bà Martins nắm lấy cánh tay tôi, đẩy tôi ra.
“Cô đừng bận tâm,” bà thản nhiên nói. “Họ luôn nghĩ mình sắp chết.”
“Ồ,” tôi nói, hơi nhẹ nhõm.
“Cô nhớ cho,” bà nói, giọng thấp hơn, “thi thoảng cũng có người chết thật.”
Ngay cả bà Martins cũng có vẻ hơi lo lắng khi những cơn đau vẫn tiếp diễn mà không có chuyển biến nào đáng kể. Jenny đang kiệt sức; khi mỗi cơn đau dịu đi, cơ thể chị lại trở nên mềm nhũn, và chị thậm chí còn ngủ thiếp đi như thế tìm lối thoát trong những giấc ngủ ngắn. Thế rồi, khi cơn co thắt lại tàn nhẫn siết chặt lấy chị, chi lại tỉnh dậy để chống chọi, rên rỉ, quằn quại nghiêng sang một bên và co người lại như đang che chở cho khối hình cứng ngắc của đứa trẻ sắp chào đời.
“Phải chăng đứa bé... ra ngược?” Tôi hỏi nhỏ, cảm thấy ngần ngại vì gợi ý một điều như thế với một bà đỡ giàu kinh nghiệm. Tuy nhiên, bà Martins không hề mếch lòng; những nếp nhăn giữa hai hàng lông mày bà hằn sâu hơn khi bà nhìn người phụ nữ đang gồng mình lên.
Khi cơn đau tiếp theo của Jenny dịu đi, bà Martins hất tấm khăn và cái váy ngủ của chị lên, những ngón tay thành thạo của bà nhanh nhẹn ấn chỗ này chỗ nọ trên khôi bụng đồ sộ. Bà phải thử đến vài lần, vì việc thăm dò có vẻ kích thích những cơn đau và bà không thể kiểm tra khi những cơn co thắt dữ dội xuất hiện.
Cuối cùng, bà lùi lại, vừa suy nghĩ vừa gõ nhịp chân một cách vô thức khi nhìn Jenny quằn quại trải qua thêm hai cơn đau khiến chị co gập cả người. Khi chị túm chặt và giật mạnh những tấm khăn trải giường, một trong những tấm vải lanh bị kéo căng đột nhiên rách toạc.
Như thể đây là tín hiệu, bà Martins quả quyết tiến về phía trước và ra dấu cho tôi.
“Ngửa người cô ấy ra sau một chút,” bà Martins hướng dẫn tôi, không hề bối rối bởi những tiếng la hét của Jenny.
Khi cơn co thắt lại dịu đi, bà Martins liền hành động ngay. Nhân lúc thành tử cung thoáng mềm, bà thò tay vào nắm lấy đứa bé, ráng sức xoay nó. Jenny hét lên và túm chặt hai cánh tay tôi khi một cơn co thắt nữa xuất hiện.
Bà Martins bắt đầu lại. Rồi lại bắt đầu lại một lần nữa. Rồi lại thêm một lần nữa. Không thể kìm được những cơn rặn, Jenny đang tự làm mình kiệt sức, cơ thể chị đang ráng hết sức lực để ép đứa trẻ ra đời.
Thế rồi bà Martins cũng thành công. Đứa trẻ đột nhiên xoay chuyển dưới đôi bàn tay khéo léo của bà. Hình dáng bụng Jenny lập tức thay đổi, có vẻ như cơ thể chị đã sẵn sàng để đẩy đứa trẻ ra ngoài.
“Giờ thì rặn đi!” Chị làm theo, và bà Martins quỳ xuống bên cạnh giường. Dường như nhìn thấy một dấu hiệu tiến triển nào đó, bà vội vàng đúng lên và chộp lấy cái chai nho mà bà đặt lên bàn lúc mới đến. Bà đổ một chút chất lỏng giống như dầu lên các đầu ngón tay và nhẹ nhàng xoa giữa hai chân Jenny.
Jenny cất lên một tiếng thét phản đối dữ dội trước việc bị đụng chạm khi cơn đau tiếp theo ập tới, và bà Martins liền bỏ tay ra. Khi chị nằm yên trở lại, bà tiếp tục nhẹ nhàng mát xa, vừa làm vừa thủ thỉ với sản phụ rằng mọi thứ đều tốt đẹp, chị chỉ cần nghỉ ngơi để lấy sức và bây giờ thì... rặn!
Trong cơn co thắt tiếp theo, bà Martins đặt tay lên bụng Jenny và ấn mạnh xuống. Jenny thét lên, nhưng bà đỡ vẫn cứ ấn cho đến khi cơn co thắt dịu đi.
“Cùng ấn với tôi trong lần tiếp theo nhé,” bà đỡ nói. “Nó sắp ra rồi.”
Tôi đặt cả hai tay lên tay bà Martins, và theo hiệu lệnh của bà, hai chúng tôi cùng ấn xuống bụng Jenny còn chị thì ráng sức rặn. Jenny thốt lên một tiếng rên dài, rồi một khối tròn nhớp nháp đột ngột nhô ra giữa hai đùi chị. Chị duỗi thẳng hai chân trên tấm đệm, rặn một lần nữa, và Margaret Ellen Murray chui tọt ra ngoài thế giới như một con heo con nhầy nhụa.
Sau khi dùng khăn ướt để lau khuôn mặt tươi cười của Jenny, tôi đứng thẳng dậy và nhìn ra ngoài cửa sổ. Đã gần hoàng hôn.
“Chị ổn cả,” Jenny nói. “Rất ổn.” Nụ cười rạng rỡ lúc chị chào đón sự ra đời của con gái đã biến thành nụ cười tủm tỉm mãn nguyện. Chị run rẩy vươn tay chạm vào tay áo tôi.
“Đi thông báo với Ian đi!” Chị nói. “Anh ấy hẳn sốt ruột lắm.”
Trong đôi mắt hoài nghi của tôi, thực tế có vẻ không phải như vậy. Cảnh tượng trong thư phòng, nơi Ian và Jamie ngồi đợi, rất giống một cảnh ăn mừng sớm. Trên tủ búp phê có một cái bình thon cổ và vài cái chai rỗng không, mùi rượu nồng nặc bao trùm khắp phòng.
Cha đứa bé có vẻ đã bất tỉnh, đầu gục xuống bàn làm việc của Lãnh chúa. Còn chàng Lãnh chúa thì vẫn thức, nhưng đôi mắt lờ đờ, đang dựa vào tâm ván ốp tường và chớp chớp mắt như một con cú.
Tôi phẫn nộ giậm chân bình bịch tới bên bàn và tóm lấy vai Ian, lac lắc anh ta thật mạnh, chẳng thèm đoái hoài đến Jamie đang vừa đứng bật dậy vừa nói: “Sassenach, đợi đã...”
Hóa ra Ian không bất tỉnh. Anh miễn cường ngẩng đầu lên, nhìn tôi với khuôn mặt nghiêm nghị, cứng đờ, đôi mắt ảm đạm và van vỉ. Tôi lập tức nhận ra anh nghĩ rằng tôi đến để báo tin Jenny đã chết.
Tôi nới lỏng tay và nhẹ nhàng vỗ vai anh.
“Chị ấy vẫn khỏe,” tôi khẽ nói. “Anh đã có một cô con gái.”
Anh lại gục đầu xuống cánh tay, bờ vai gầy rung lên khi Jamie vỗ lưng anh.
Những người vừa vượt qua cửa tử giờ đã tươi tỉnh và được lau rửa sạch sẽ, gia đình Murray-Fraser tụ tập trong phòng của Jenny để ăn mừng. Bé Margaret được quấn trong một cái chăn nhỏ và trao cho cha nó. Người cha ấy đón đứa con mới sinh với vẻ sùng kính, sung sướng.
“Chào nhóc Maggie,” anh thì thầm, chạm ngón tay vào cái mũi nhỏ xíu của nó.
Con gái anh chẳng mảy may xúc động với lời chào hỏi này. Nó nhắm mắt lại, gồng người lên, tè vào áo cha nó.
Trong lúc bà Crook chạy đôn chạy đáo lo việc này việc nọ, nhóc Jamie đã thoát khỏi sự kiểm soát của bà và nhào vào giường Jenny. Chị khẽ rên rỉ vì khó chịu, nhưng vẫn giơ tay ra kéo nó lại, phẩy tay ra hiệu cho bà Crook để mặc nó.
“Mẹ của con!” Nó tuyên bố, vùi vào sườn Jenny.
“Chà, không phải mẹ của con thì là mẹ của ai?” Chị hỏi vặn. “Lại đây, con trai!” Chị ôm cậu nhóc và hôn lên đỉnh đầu nó, khiến cu cậu yên tâm rúc vào chị. Chị nhẹ nhàng áp đầu con vào người mình và vuốt ve tóc nó.
“Ngủ đi con,” chị nói. “Đã quá giờ ngủ của con rồi. Ngủ đi nào!” Cảm thấy thoải mái khi được ở bên chị, nó cho ngón tay cái vào miệng và ngủ thiếp đi.
Đến lượt mình bế cháu gái, Jamie tỏ ra khá thành thạo. Anh nâng gọn cái đầu nhỏ xíu có mái tóc xoăn trong lòng bàn tay như một quả bóng tennis và có vẻ miễn cưỡng khi trả lại đứa bé cho Jenny. Chị áp nó vào ngực, thủ thỉ những lời âu yếm dịu dàng.
Cuối cùng, chúng tôi về phòng mình, căn phòng có vẻ tĩnh mịch và trống trải, hoàn toàn trái ngược với cảnh sum họp gia đình đầm ấm mà chúng tôi vừa rời khỏi: Ian quỳ bên giường vợ, đặt tay lên người nhóc Jamie khi Jenny cho đứa trẻ mới sinh bú. Đến bây giờ tôi mới cảm nhận được mình mệt mỏi thế nào; đã gần hai mươi tư tiếng đồng hồ kể từ lúc Ian đánh thức tôi.
Jamie khẽ đóng cửa lại. Anh lẳng lặng đi tới đằng sau và cởi móc váy cho tôi, rồi ôm tôi thật chặt. Tôi khoan khoái ngả người tựa vào ngực anh. Sau đó, anh cúi đầu hôn tôi và tôi xoay người lại, choàng tay quanh cổ anh. Tôi không chỉ rất mệt mà còn rất nhạy cảm và buồn bã vô cớ.
“Có lẽ như thế cũng tốt,” Jamie chậm rãi nói, cứ như đang tự nhủ với chính mình.
“Cái gì cũng tốt cơ?”
“Việc em không sinh được con.” Tôi đang vùi mặt vào ngực anh nên anh không thể nhìn thấy mặt tôi, nhưng hẳn là anh đã cảm nhận được người tôi cứng đờ.
“Ầy, anh biết điều đó từ lâu rồi. Geillis Duncan đã nói với anh sau khi chúng ta cưới nhau.” Anh nhẹ nhàng xoa lưng tôi. “Lúc đầu anh cũng hơi tiếc, nhưng rồi anh bắt đầu nghĩ như thế cũng tốt; trong hoàn cảnh hiện nay, chúng ta khó mà đèo bòng thêm một đứa con. Và bây giờ” - anh hơi run rẩy - “bây giờ anh lại thấy mừng; anh không muốn em phải trải qua một chuyện như vậy đâu.”
“Em không sợ,” mãi lâu sau tôi mới lên tiếng, vì còn mải nghĩ tới cái đầu xù tròn tròn và những ngón tay bé xíu.
“Nhưng anh thì sợ.” Anh hôn lên đỉnh đầu tôi. “Nhìn mặt Ian, anh có cảm giác như chính da thịt của anh ấy bị xé toạc mỗi lần Jenny la hét.” Tôi vuốt ve những vết sẹo in hằn trên lưng anh. “Anh có thể chịu đựng nỗi đau đớn của chính mình,” anh khẽ nói, “nhưng anh không thể chịu đựng nỗi đau đớn của em. Anh không đủ sức.”