Câu chuyện bắt đầu vào tháng chạp năm 1939, nhân chuyến đi Stockholm, nhằm thực hiện một công tác bí mật do Tổng thống Mỹ đặc biệt trao phó. Công tác thất bại. Tuy nhiên trong những ngày sống tại thủ đô xứ Thụy Điển, Steinhardt, ông Đại sứ đã tình cờ hoàn thành một công tác khác. Công tác này, lúc đầu coi bộ quả nhỏ bé so với nhiệm vụ ông được Tổng thống đích thân dặn dò.
Ba ngày sau, khi tới nơi, ông Đại sứ mời một người bạn cũ của ngài đến dùng bữa tại Đại khách sạn. Người bạn cũ tên là Eric Erickson, vốn gốc ở Brooklyn, cựu cầu thủ đá banh, hiện là doanh thương trong ngành dầu hỏa. Câu chuyện của hai người sau cùng đưa về tình hình quốc tế… Đại sứ Hoa Kỳ đưa ra nhận xét:
— Nước Mỹ chẳng sớm thì muộn, sẽ bị lôi kéo vào cuộc chiến hiện tại.
— Lẽ tự nhiên. Dù không nói tới vấn đề đạo đức luân lý, nước Mỹ vẫn không thể để yên cho tụi Quốc xã Nazi nắm hết toàn thể Âu châu, sau Âu châu, tới Mỹ châu…
Mặc dù trả lời như vậy nhưng danh từ Mỹ châu chẳng gây nên một ấn tượng nào trong đầu Eric Erickson, tuy sinh đẻ tại Brooklyn, nhưng anh ta đã rời nước Mỹ từ hồi còn nhỏ để di cư qua Âu châu và trở thành công dân Thụy Điển. Hiện anh ta đang trông coi công việc nhập cảng dầu hôi, một áp phe thật lớn lao và quan trọng.
Bỗng nhiên ông Đại sứ nói:
— Này Eric, có chuyện quan trọng cần bàn với bạn. Bạn có sẵn lòng giúp đỡ chúng tôi hay không?
— Ồ! Chuyện đó rất dễ! Nhưng với tuổi tôi hiện nay, xin ông bạn đừng bắt tôi xung vô đội pháo binh.
— Làm gì có chuyện đó! Câu chuyện này có dính dáng đến nghề nghiệp buôn bán dầu hôi của bạn. Chúng tôi cần những tin tức liên quan tới kỹ nghệ dầu hôi của Đức Quốc xã.
— Tôi sẽ cố gắng giúp đỡ các ông, trong phạm vi hiểu biết của tôi. Thật tình, ông bạn muốn gì?
— Phạm vi hiểu biết của ông quan trọng lắm, chính ông cũng không thể ngờ được chuyện này đâu! Ông bạn nói thạo tiếng Đức, cho tới nay, ông bạn lại có những giao hảo hết sức là tốt đẹp đối với một số tay doanh thương Đức. Ngoài ra ông bạn lại rất can đảm, có khả năng nhận xét thật mau lẹ và sắc bén. Chúng tôi đang cần một người như anh.
Erickson ngồi im lặng. Một lát sau ông Đại sứ nói tiếp:
— Nhiệm vụ của bạn, đó là làm cách nào móc nối với một số nhân vật người Đức, xin họ cho phép được đi lại trên toàn lãnh thổ nước Đức. Nhờ vậy, bạn sẽ thu thập những tin tức quan trọng liên quan tới công việc chế tạo, sản xuất dầu hôi của tụi Quốc xã. Lực lượng Đồng minh sẽ dựa trên những tài liệu này để phái phi cơ tới dội bom các nơi sản xuất, những xưởng máy lọc dầu. vv…
Erickson nhấm nháp ly rượu:
— Tôi hiểu rồi. Nhưng hoàn cảnh của tôi thật tế nhị, tôi không phải dân Thụy Điển chính cống; từ xưa tới nay thái độ của tôi là không ưa Đức Quốc xã. Muốn làm công việc đó, phải thay đổi từ từ cách đối xử với tụi Đức, phải làm như chúng thắng đến nơi rồi, chỉ có ngã theo chúng mới sống nổi…
— Đúng như thế. Bạn là dân áp phe, gió chiều nào ngả theo chiều đó. Bên nào có lợi thì ta theo. Bây giờ, việc trước tiên là làm cách nào cho tụi Đức biết mình muốn được hân hạnh làm bạn của tụi nó.
Bỗng Erickson cau mày nói:
— Làm như vậy là cắt bỏ những mối giao tình với bè bạn cũng như đối với anh em họ hàng ở đây cũng như ở Hoa Kỳ. Họ sẽ phỉ nhổ vào mặt tôi.
— Đúng như vậy. Việc đầu tiên bạn phải làm là từ bỏ gia đình bè bạn. Bạn không được quyền nói rõ bất cứ cho một ai hiểu được bí mật của bạn. Hở ra là chết. Nếu bạn nhận lời, ngay từ lúc này trở đi, bao nhiêu nỗi đau đớn nhục nhã cùng bao nhiêu điều nguy hiểm đang chờ đón bạn.
— Tôi cũng nghĩ như vậy.
— Nếu bạn là người có gia đình. Tôi không dám đưa ra đề nghị, vả lại, ngoài bạn ra, chắc không còn người nào may mắn hội đủ điều kiện.
Erickson cười lớn:
— Phải nói là “không may mắn” thì đúng chớ!
Ông bạn Đại sứ của Erickson cũng mỉm cười:
— Như vậy là bạn bằng lòng rồi, phải không?
— Cứ tin tưởng ở nơi tôi đi!
— Hay lắm! Công tác coi như bắt đầu kể từ giờ này. Tôi sẽ báo tin cho Tòa Đại sứ ở đây liệu cách liên lạc và đưa ra những chỉ thị cần thiết tùy theo tình hình thay đổi sau này. Hiện giờ tôi cho bạn biết tên người liên lạc: Bradley. Nhưng cố gắng đừng tiếp xúc trực tiếp với hắn ta, chỉ trừ khi nào có việc cần kíp lắm hãy nói cho hắn ta hay. Bradley là sĩ quan Tùy viên Tòa Đại sứ Hoa Kỳ tại Thụy Điển.
— Tôi nhớ rồi.
— Nếu muốn gọi điện thoại cho hắn, phải dùng điện thoại công cộng. Khẩu hiệu là: Đây là X bạn của Laurance. Sau đó để yên cho hắn ta nói trước. Nếu cần, hắn ta sẽ cho bạn biết một nơi gặp gỡ kín đáo và chắc chắn.
— Xong rồi.
— Còn chuyện này nữa. Là vấn đề tiền bạc. Tôi biết bạn không cần lắm, nhưng giai đoạn đầu là phải tung tiền ra thật nhiều. Bạn cứ việc tha hồ xài tiền. Chúng tôi sẽ trả lại cho bạn sau.
Erickson cười nói:
— Chuyện đó khỏi lo. Cứ kể như tôi đầu tư vốn cho Chính phủ Hoa Kỳ.
— Hiện tại, không có chuyện gì xảy ra; chắc còn lâu lắm Bradley mới cần phải liên lạc với bạn. Hoa Kỳ chưa nhảy vào vòng chiến. Còn Anh quốc cũng chưa có chương trình oanh tạc nào liên quan tới những xưởng lọc dầu. Bạn cứ yên tâm ăn nhậu làm quen với các giới chức cao cấp của phe Quốc xã!
— Tôi hiểu rồi. Nhưng theo ý bạn, Bradley chỉ liên lạc với tôi khi nào Hoa Kỳ nhảy vô vòng chiến, phải vậy không?
— Không đâu! Hiện tại Sở Tình báo Hoa Kỳ và Anh quốc liên lạc với nhau thật chặt chẽ. Tất cả những tin tức của bạn sẽ được thông báo cho Tòa Đại sứ Grand Bretagne ở Stockholm.
— Xong rồi!
— Tuy nhiên, trước khi xin phép nhập cảnh Đức quốc, bạn hãy liên lạc với Bradley để biết những chi tiết đảm bảo an ninh cần thiết.
— Ô kê!
Sau đó cả hai cùng nâng ly uống mừng công tác thắng lợi. Trước khi ra về vị Đại sứ còn cố gắng dặn dò người bạn cũ:
— Cẩn thận nghe! Công tác nguy hiểm lắm! Chúc bạn may mắn!
Ông Đại sứ Hoa Kỳ hoàn toàn tin tưởng mình đã chọn đúng người. Erickson là một nhà doanh thương nổi danh trong kỹ nghệ buôn báu dầu hỏa. Anh đã đi nhiều nơi, đã phục vụ cho rất nhiều công ty dầu hỏa trước khi tách riêng ra tự mình làm chủ một xí nghiệp quan trọng. Thụy Điển là nơi anh đặt đại bản doanh, căn cứ xuất phát tất cả mọi hoạt động liên quan tới áp phe dầu. Chính vì vậy mà anh đã chọn quốc tịch Thụy Điển. Khi nhận lời làm việc của Hoa Kỳ, đó là vì lòng yêu mến quê hương đầu tiên của anh, nơi anh đã sinh ra đời, tuy nhiên anh nghĩ rằng quyết định đó không ảnh hưởng gì tới quê hương thứ hai của anh. Thụy Điển vốn là một xứ trung lập, đứng ngoài sự tranh chấp giữa hai phe Đồng minh và Đức Quốc xã.
Một tuần lễ sau đó, ông Đại sứ Hoa Kỳ trở lại Thủ đô Moskow. Erickson bắt đầu thi hành sứ mạng “ngã dần theo phe trục” của anh. Anh tự nhủ thầm, phải tiến hành công việc một cách thật là từ từ. Vội vàng nóng nảy chỉ gây nghi ngờ và đổ vỡ. Trước hết anh tạm ngưng những lời chế diễu, bài xích phe Đức Quốc xã Nazi. Lâu lâu anh lại làm ra vẻ ta đây thông thạo tình hình, tiên đoán thế nào sau cùng phe Đức quốc cũng thắng trận, cùng lúc đó, anh lân la làm quen mấy tay nhà buôn người Đức, trao đổi một vài vụ buôn bán với người này, người nọ. Trong mấy chuyến áp phe đó, anh có ý để cho đối phương hưởng lợi.
Chẳng bao lâu, anh được “hân hạnh” yết kiến ông Đại sứ Đức quốc tại Thụy Điển, và một vài tay chân bộ hạ của ông ta; trong số những người này phải kể tên vị cố vấn Wilhelm Kortner. Theo như lời mọi người xầm xì bàn tán, vị cố vấn này bề ngoài tuy chỉ đóng một vai trò hết sức phụ thuộc, nhưng bề trong, y là người đại điện của Himmler, trùm mật vụ Gestapo.
Trong thời gian đó, Erickson làm việc một thân một mình đã hơn ba tháng trời qua, vậy mà anh vẫn chưa nhận được tin tức gì từ tòa Đại sứ Hoa Kỳ. Hay là họ đã “quên” anh?
Sau cùng, cuối tháng 3 năm 1940, anh nhận được một bức điện văn do một kẻ lạ mặt mang tới:
Công việc mà ông đã bàn với Laurence tiến triển tốt đẹp. Mức tiền lời hoa hồng ông đòi hỏi cũng đã được chấp thuận: 5% phần ông và 2% về phần hai người hùn vốn. Xin cứ tiếp tục như thường.
Điện thoại cho tôi hay nếu có chuyện gì xảy ra.
Thân.
Richard
Bức điện do Richard Bradley cho người chuyển tới. Anh vẫn chưa gặp mặt ông ta, cho tới giờ phút này. Tuy nhiên anh thấy chuyện đó không cần thiết và tiếp tục con đường đã vạch sẵn. Thời kỳ này, quân đội Đức tiến từ chiến thắng này tới chiến thắng khác. Họ xâm chiếm Đan Mạch và Norvège tháng 4 năm 1940. Giữa tháng sáu, Hà Lan và Bỉ thất trận, cờ chữ vạn phất phới bay trên đỉnh tháp Eiffel tại Pháp.
Nước Ý dưới quyền chỉ huy của Mussolini, người bạn thân của Hitler cũng đã nhảy vô vòng chiến. Sáu tháng sau khi Erickson chấp nhận đóng vai kẻ phản bội theo lời yêu cầu của ông Đại sứ Hoa Kỳ. Quân đội Đức như đang làm chủ toàn cõi Âu châu.
Tình hình nói chung, rất có lợi cho Erickson trong kế hoạch “ngả dần theo phe nào mạnh của một tay buôn thức thời”. Tuy nhiên thái độ sẵn sàng lâm trận chống lại phe Đức của nước Mỹ cũng gây nhiều khó khăn cho anh.
Trong giới Nazi đã bắt đầu có phong trào bài Mỹ. Đám viên chức ngoại giao của Đức luôn luôn nhìn ngó Erickson bằng một con mắt dè bỉu, khinh khi.
Khổ một nỗi, tất cả bè bạn của Erickson đều chống Đức Quốc xã. Họ bắt đầu lãng xa dần con người phản bội. Một vài người còn cắt bỏ mọi giao thiệp cùng anh. Nhất là khi những tin tức về sự độc ác, dã man mà quân Đức gây ra tại nhiều nơi họ chiếm đóng, những tin tức này truyền tới tai dân chúng ở Thụy Điển, mọi người càng ghét những người theo Đức như Erickson.
Ngoài ra lại có tin quân Đức tính chiếm luôn xứ Thụy Điển để đảm bảo quyền sở hữu những mỏ sắt tại xứ này. Thành thử, Erickson lúc đầu chỉ bị coi như một kẻ quá thức thời, quá khôn ngoan nhưng lúc sau này, mọi người đã coi anh là một kẻ phản quốc nhơ bẩn, đáng khinh bỉ.
Cho đến đầu năm 1941, hoàn cảnh của Erickson lại càng trở nên bi đát. Từ trước tới nay, chúng ta vẫn coi anh là một kẻ độc thân. Bây giờ, kẻ độc thân đó bỗng nhiên trở nên si tình. Anh chàng say mê nhan sắc diễm tuyệt của một cô gái người Thụy Điển, nàng Ingrid Iledstrom.
Gia đình nàng, tất cả đều thù ghét, ghê tởm bọn Đức Nazi. Đã nhiều phen, không chịu nổi cô đơn, ghẻ lạnh, Erickson tính nói thật cùng người yêu và gia đình nàng. Nhưng khi nghĩ đến những lời dặn dò của ông bạn Đại sứ anh lại phải ngậm trái bồ hòn giả câm.