Ngày 3 tháng năm, chúng tôi nhận được điện văn của Tùy viên Hải quân Anh tại Madrid. Ông này được vị Phó Lãnh sự Anh ở Huelva cho biết ngày 30 tháng 4, một ngư phủ vớt được gần bờ biển, thi hài Thiếu tá Martin trong Thủy quân Lục chiến. Thi hài được trao lại cho vị Phó Lãnh sự và trưa hôm sau mai táng ở nghĩa trang Huelva với đầy đủ lễ nghi quan cách, có đại diện chính quyền và quân sự Tây Ban Nha tới dự.

Trong điện văn tuyệt nhiên không thấy nói đến chiếc cặp hoặc bất cứ tài liệu nào. Tiếp đó là chỉ thị, báo cáo trao đổi giữa Bộ Hải quân, và ông Tùy viên ở Madrid.

Nếu những tài liệu đúng sự thực như ta cố tình làm cho người Đức phải tin, tất nhiên Bộ Tham mưu Chiến dịch Liên quân nghe thấy nói Thiếu tá Martin thiệt mạng và xác trôi vào Tây Ban Nha, người ta phải nhớ ra một tài liệu loại tối mật đã biến mất. Tướng Archibald Nye phải lập tức cho biết tầm quan trọng trong vụ tiết lộ tin tức chiến lược này tai hại chừng nào. Và trong trường hợp đó, thông điệp, chỉ thị mỗi lúc một khẩn cấp phải gửi cho Tùy viên Hải quân, thúc bách cố thu hồi lấy tài liệu càng sớm càng hay bằng bất cứ giá nào, nhưng dặn trước ông phải hết sức cẩn thận đừng tỏ ra sốt ruột quá độ khêu gợi cho người Tây Ban Nha thấy tài liệu quan trọng, như thế không khác gì khuyến khích họ mở ra coi hoặc làm “thất lạc” đi chăng.

Phải hoạt động đúng như vụ này có thực, vì thế tất cả các chỉ thị, văn thư đều được viết theo tinh thần đó. Ngày 4 tháng 5, chúng tôi bắt đầu gửi một điện văn nói Thiếu tá Martin mang theo trong người một số tài liệu rất quan trọng và tối mật, yêu cầu Tùy viên thẳng tay đòi lại. Nếu không thâu hồi được, Tùy viên phải điều tra cặn kẽ nhưng rất kín đáo ở Huelva coi xem có trôi vào bờ không và nếu có, tài liệu hiện nay ra sao? Nếu lấy lại được, Tùy viên phải gửi tin ngay cho ông Giám đốc Sở Tình báo Hải quân (thư riêng), nhớ ghi rõ tên người nhận: không được mở phong bì ra coi, phải gửi trả về càng sớm càng tốt.

Một điện văn khác tiếp theo cho biết thêm tin bổ túc: Thiếu tá Martin mang ba bức thư hết sức quan trọng, hình như để trong chiếc cặp đen có khuôn dấu Hoàng gia. Chúng tôi lại dặn dò lần nữa: đừng cho người Tây Ban Nha chú trọng lưu ý đến các tài liệu này.

Trả lời bức điện văn thứ nhất, tùy viên cho biết: Sau văn thư chính thức yêu cầu, Bộ Hải quân Tây Ban Nha trả lời: “Các tài liệu đã được cơ quan trong Hải quân chuyển đến qua trung gian Bộ Tham mưu Hải quân Tây Ban Nha ở Cadix, và phải vài ngày nữa mới tới được”. Ngoài ra Tùy viên còn nói thêm: Ông Phó lãnh sự Anh ở Huelva không được trông thấy cả chiếc cặp lẫn tài liệu.

Thế rồi, ngày 13 tháng 5, Tùy viên báo tin vị Tham mưu trưởng Hải quân Tây Ban Nha, trong lúc ông Tổng trưởng Hải quân đi vắng, đã trao trả đồ vật của Thiếu tá Martin cùng với một chiếc cặp màu đen, cặp này mở nắp, có chìa khóa còn gài trong ổ. Vị Tham mưu trưởng nói rằng: “Tất cả đều ở trong” và Tùy viên Anh đã cảm ơn. Tùy viên có cảm tưởng rõ rệt vị Tham mưu trưởng đã biết qua về nội dung các bức thư, dĩ nhiên đừng hy vọng ông này để lộ ra vẻ mặt có biết hoặc đã đọc những thư đó.

Chúng tôi không nghi ngờ lòng thành, thiện ý của vị Tướng này, nhưng nếu ông ta biết nội dung, nhiều kẻ khác ắt phải thông tỏ. Mọi việc tốt đẹp, bắt đầu đã có những sự “tiết lộ”.

Chúng tôi lạc quan thêm do những điện văn kế tiếp của ông Tùy viên. Chính ngài Tổng trưởng Hải quân Tây Ban Nha có đề cập đến những giấy tờ nọ với Tùy viên Anh trong một buổi gặp gỡ ngày thứ Bảy 15 tháng Năm. Khi xảy ra vụ này, hình như ông ta đang ở Valence, và lúc biết rằng các giấy tờ đã về tới Madrid, ông liền ra lệnh cho vị Tham mưu trưởng phải trao trả tức thì. Ông nói thêm phải làm như vậy vì e rằng có kẻ lạm dụng mở ra coi, có thể có những hậu quả khôn lường.

Trước khi ông Tổng trưởng rời khỏi Madrid, không có ai nói thêm một điều gì khiến ông ta phải bận tâm áy náy về các tài liệu đó, bởi thế, không còn nghi ngờ nữa, các phong thư hẳn phải được mở ra rồi.

Cứ tình hình này, chắc chắn ít ra có một người Tây Ban Nha biết điều bí mật và sẽ trao cho người Đức. Mãi sau này chiến tranh kết thúc, chúng tôi mới thấy sự hợp tác giữa Đức và Tây Ban Nha mật thiết tới mức nào.

Trong những ngày đó, điều tra kín đáo ở Huelva cho biết chi tiết mọi việc đã xảy ra. Theo một nguồn tin hoàn toàn chắc chắn “một ngư phủ để ý đến một vật bập bềnh trôi nổi liền gọi chiếc tàu nhỏ gần đó tới kéo lên. Vật này - tức là thi hài Thiếu tá Martin - được đem vào bãi biển kế cận giao cho một sĩ quan đúng lúc ấy đang cùng một toán binh lính tuần tiễu trong vùng này.

Một sĩ quan Cảnh bị Hải quân được kêu tới để đảm nhận tất cả các tài liệu và vật tùy thân của thi hài. Sau khi xác định danh tính, thi thể được đem lại nhà xác thành phố Huelva cho Bác sĩ y khoa khám nghiệm. Ông này chứng thực người nọ rớt xuống biển và mình mẩy không có vết thâm tím, chết vì ngạt thở và ngâm dưới nước từ 5 đến 8 ngày.

Một phi công Hoa Kỳ ngày 27 tháng 4 trước đây cũng bị rớt xuống biển và đang ở trên đất Tây Ban Nha được yêu cầu đến quan sát thi hài coi xem có nhận ra ai chăng, nhưng vô hiệu (dĩ nhiên).

Điệp viên của Đức tại miền này phong phanh biết nội vụ, vội đi dò la hỏi các chi tiết, kể cả tên tuổi những người nhận đề trên bì thư trong chiếc cặp, cố tìm cách lấy bản sao tài liệu, nhưng vô ích, vì tình cờ có toán quân nhân tuần tiễu sẵn ở đó cáng đáng lo liệu xác chết, và sĩ quan Cảnh bị Hải quân cũng được mời tới. Thế nhưng điệp viên Đức cũng như tay sai của y không ai quen thuộc giao thiệp với sĩ quan nọ.

Chúng tôi tin tưởng mọi việc trôi chảy tốt đẹp, nhưng vẫn muốn có bằng cớ hẳn hoi, nên sốt ruột mong chờ các tài liệu do Thiếu tá Martin mang đi, được mau gửi trả về.

Ít lâu sau, giấy tờ đó tới London đầy đủ, và lập tức được đem ra kiểm soát lại bằng phương pháp Khoa học. Trước khi gửi đi, chúng tôi đã sắp đặt lo liệu để sau này giúp chúng tôi nghiệm chứng coi xem phong bì có bị mở ra không và mặc dầu ngâm nước khá lâu khó lòng dám quyết đoán, bây giờ chúng tôi gần như cam đoan: các bức thư - hoặc ít ra có 2 bức coi kỹ tình trạng, thấy ngay đã được lôi ra khỏi bì mặc dù dấu ấn niêm phong còn nguyên.

Việc này cùng với tin nhận được từ Huelva và của ông Tùy viên Hải quân ở Madrid làm chúng tôi thỏa mãn vô cùng. Không còn ngờ gì nữa, người Tây Ban Nha đã mở thư ra, biết hết nội dung và Cơ quan Điệp báo Đức cũng biết rõ những người nhận thư đều là nhân vật quan trọng. Vậy, có thể yên tâm vững dạ vào tài ba lỗi lạc của người Đức để hưởng hết lợi lộc trong dịp này. Chúng tôi chắc chắn không nhầm lẫn khi đặt hết lòng tin cậy vào các chi nhánh Tây Ban Nha của Sở Tình báo Đức. Và lòng tin đã đặt đúng chỗ.

Bây giờ đến lượt các ngài bên Berlin tiếp nối diễn vai tuồng của họ.

Trong khi chờ đợi, chúng tôi phải vĩnh biệt Thiếu tá Martin. Ông đã phụng sự tổ quốc, về phần chúng tôi phải lo liệu mộ phần của ông được xứng đáng, phải làm hết bổn phận đối với ông dù mọi việc đều tiến hành dưới một tên giả tạo.

Chúng tôi sung sướng được dịp tỏ lòng tôn kính mà không sợ nguy hại cho chiến dịch trong đó ông thủ một vai phi thường. Đúng thế, những việc chúng tôi làm theo lương tâm đòi hỏi đã khiến cho người Đức khó lòng kiểm soát lại lời tuyên bố của Bác sĩ Tây Ban Nha từng làm cho chúng tôi thỏa mãn: Luôn luôn có những sĩ quan Anh, hoặc đại diện đến thăm viếng để cản không cho người Tây Ban Nha và người Đức quật mồ lên giảo nghiệm lại trước khi chúng tôi xây cất mộ phần.

Trước hết, chúng tôi yêu cầu ông Tùy viên Anh cho đặt lên mộ một vòng hoa của cô Pam và một của gia đình Martin. Đoạn đặt làm một tấm bia mộ chí xây cất càng sớm càng hay. Sau hết, viết thư cho ông Tùy viên yêu cầu thay mặt gia đình Thiếu tá Martin cảm ơn ông Phó Lãnh sự ở Huelva đã vất vả lo liệu và lưu tâm đến người quá vãng. Tôi lại yêu cầu chụp hình ngôi mộ cho gia đình Martin và cô Pam giữ làm di tích kỷ niệm.

Vòng hoa kết bằng những bông lấy trong vườn cảnh một công ty mỏ của người Anh ở Huelva. Tấm “đan” bằng cẩm thạch trắng bên trên khắc mấy hàng chữ như sau:

Chúng tôi không thể làm hơn được nữa, mặc dầu còn mắc ông món nợ to tát, vì sắp sửa nhờ ông mà hàng ngàn đồng bào cũng như hàng ngàn quân Đồng minh Hoa Kỳ bảo toàn sinh mạng khi đổ bộ lên bờ biển đảo Sicile.

Lúc này các ông lớn đương cục đã cùng tôi tin tưởng điều ấy rồi. Tôi viết cho Đại úy Jewell vài dòng, cho biết công lao ông đóng góp vào chiến dịch đã hoàn toàn có kết quả. Để tránh tò mò bàn tán, tôi không dùng điện tín hy vọng Đại úy Jewell sẽ hiểu tôi định nói gì khi viết trên tấm bưu thiếp loại thông thường.

“Ông sẽ hân hoan được tin Thiếu tá nay đã yên vị”.

Các quan to trong Bộ Tham mưu còn khéo hơn thế nữa, gửi cho Thủ tướng Churchill lúc đó công du bên Washington mấy giòng dĩ nhiên phải bí ẩn:

“Tất cả Thịt Ba-tê đã bị nuốt chửng”.