Sau khi tới thành phố Kinh Châu nhận chức bí thư ủy ban kỷ luật, Dịch Học Tập mới cảm nhận được một cách sâu sắc trường khí mạnh mẽ của tay cường nhân chính trị Lý Đạt Khang. Dịch Học Tập cảm thấy, chủ tịch huyện năm xưa và bí thư thành ủy ngày nay vừa là cùng một người, lại không giống như cùng một người. Hồi làm chủ tịch huyện, Lý Đạt Khang mặc dù mạnh mẽ thế lớn, nhưng vẫn còn có chỗ e ngại, có bí thư huyện ủy như ông ta ở đó, ít nhất Lý Đạt Khang cũng không thể độc đoán chuyên quyền. Đương nhiên, tác phong của cán bộ thời đó cũng hơn bây giờ. Hiện tại, bí thư thành ủy Lý Đạt Khang đã nói một thì tuyệt không có hai. Ông ta muốn làm gì, thường vụ đảng ủy buộc phải thông qua, mọi người buộc phải ủng hộ. Việc ông ta đã không muốn làm, có ai nói cũng vô dụng. Ví dụ như công tác kiểm tra giám sát này vậy, Dịch Học Tập nhậm chức rồi liền đề xuất phải họp thường vụ thành ủy, tiến hành nghiên cứu chuyên đề. Lý Đạt Khang cứ lần lữa hết lần này đến lần khác, bảo ông ta phải điều tra nghiên cứu trước đi đã, đừng có vừa chân ướt chân ráo đến đã bày vẽ.
Lý Đạt Khang nói vậy không có gì sai, nhưng lại khiến cho ông ta có cảm giác không tốt. Trước khi đến thành phố Kinh Châu nhậm chức, Sa Thụy Kim và Điền Quốc Phú đã lần lượt nói chuyện với ông ta, hy vọng ông ta sau khi nhậm chức có thể thực hiện chức trách giám sát đồng cấp một cách thiết thực, chủ động lấy cứng chọi cứng, không nên nhu nhược như người tiền nhiệm Trương Thụ Lập. Sa Thụy Kim còn trĩu nặng tâm tư nói với ông ta, cần phải dũng cảm giám sát và chất vấn, không thể để thành bệnh trầm kha, để mặc cho đối phương phóng túng làm bừa, bi kịch người tài giỏi tham nhũng hủ bại không thê’ tái diễn một lần nữa! Điền Quốc Phú còn dứt khoát nói thẳng ra: Ở thành phố Kinh Châu, tác phong một người độc đoán rất nặng nề, Trương Thụ Lập và ủy ban kỷ luật trước giờ vẫn chỉ luôn là bày ra cho có, Lý Đạt Khang thực khiến người ta phải lo lắng. Người này rất có năng lực, trước đây cũng có đóng góp rất to lớn, không ai muốn nhìn thấy ông ta phải trúng tên ngã ngựa, nhưng quyền lực tiếp tục không bị giám sát thế này, ai dám đảm bảo rằng về sau Lý Đạt Khang không ngã nhào đây chứ? Trách nhiệm của anh rất lớn đấy.
Đúng vậy, trách nhiệm của ông ta rất lớn, nghĩ thôi đã thấy rùng mình. Lý Đạt Khang là đồng sự cũ của ông ta, trước đây đã từng dốc hết tâm huyết vì cải cách mở cửa. Ông ta không thể nhìn Lý Đạt Khang ngày nào đó lại rơi xuống đầm lầy hủ bại được - mấy năm nay, đã có bao nhiêu người giống Lý Đạt Khang ngã xuống rồi, thực sự khiến người ta phải nhói lòng.
Sa Thụy Kim và Điền Quốc Phú vừa là lãnh đạo, cũng là người tri kỷ của ông ta. Hai vị lãnh đạo đã phát hiện, khai quật ra ông ta trong một đám tro tàn chính trị gần như đã nguội lạnh, trao cho trọng trách nặng nề, ông ta không thể làm họ thất vọng được. Đồng thời, với tư cách là bí thư ủy ban kỷ luật thành phố Kinh Châu, ông ta càng có một phần trách nhiệm đối với việc xây dựng tác phong liêm chính trong tương lai của thành phố.
Vì trách nhiệm này, Dịch Học Tập theo sát không rời đồng sự cũ kiêm lãnh đạo mới Lý Đạt Khang. Hôm nay, ông ta theo đến tận nhà Lý Đạt Khang - trên đường trở về từ hội nghị ở khu phố cũ, Lý Đạt Khang trên xe buột miệng nói một câu: Lão Dịch, qua nhà tôi ngồi chút đi! Ông ta bèn đến ngồi luôn, không chịu đi về. Đằng nào Lý Đạt Khang cũng đã ly hôn, một thân một mình, nhà với văn phòng cũng chẳng khác gì nhau, không ngại nói chuyện công việc. Lý Đạt Khang cũng sảng khoái, nói: Đến đây rồi thì chúng ta uống chút gì nhé! Dịch Học Tập đáp: Được đấy, lấy rượu ngon ra đây! Vốn dĩ anh cũng phải mở tiệc đón gió tẩy trần cho tôi mà. Lý Đạt Khang bèn cười: Anh là ai chứ? Bí thư ủy ban kỷ luật đấy, tôi còn dám mở tiệc đón anh nữa à? Khác nào nhảy ra trước nòng súng của anh? Dịch Học Tập lại nói: Bí thư ủy ban kỷ luật thì sao chứ? Không phải là người chắc? Không có hai ba người bạn tốt à? Đạt Khang, mang rượu ngon lên đây!
Lý Đạt Khang lấy ra một chai Ngũ Lương Dịch, một chai Mao Đài lâu năm, cho Dịch Học Tập chọn. Dịch Học Tập chọn chai Mao Đài. Cô giúp việc làm mấy món ăn, hai người vui vẻ ăn uống. Mấy chén rượu xuống bụng, lòng dạ nóng bừng lên, hai người bạn cũ nhớ lại chuyện ngày xưa, nhắc đến rất nhiều thăng trầm của đòi người, không khỏi sụt sùi một phen.
Chỗ ngồi của Dịch Học Tập vừa khéo đối diện với phòng khách, tấm bản đồ quy hoạch xây dựng thành phố Kinh Châu muốn tránh cũng không tránh được. Chuyện này khiến Dịch Học Tập cảm khái không thôi, Lý Đạt Khang muốn làm nên sự nghiệp, có thể làm nên sự nghiệp, hai mươi lăm năm trước bắt đầu cất bước từ huyện Kim Sơn, đã viết nên vô số áng văn chương cẩm tú, khiến ông ta thực lòng khâm phục... Đạt Khang, thành phố Kinh Châu chúng ta có được ngày hôm nay, không thể thiếu được công lao của bí thư thành ủy như anh đâu!
Lý Đạt Khang nghe vậy liền hứng khỏi lên, đặt chén rượu xuống, kéo ông ta đến bên cạnh tấm bản đồ quy hoạch, cầm que chỉ lên giảng giải: Lão Dịch, anh xem, giờ cái khung sườn của đại đô thị Kinh Châu chúng ta đã dựng xong rồi, xây dựng cơ sở đã hoàn thành, công việc chính của bước tiếp theo là cải tạo khu vực thành phố cũ! Chỗ này, chỗ này, đều là trọng điểm. Còn nữa, chính là dự án hồ Quang Minh, một sự kiện "16 tháng 9" đã làm lỡ dở mất gần năm tháng trời, như nhà máy Đại Phong kia, ngay cả việc di dời cũng chưa hoàn thành, giờ phải nhanh lên mới được!
Dịch Học Tập hỏi: Vấn đề cổ phần của công nhân nhà máy Đại Phong và đất xây dựng nhà máy mới sau khi di dời đều đã giải quyết rồi à?
Lý Đạt Khang đáp: Đất xây nhà máy thì giải quyết rồi, tôi đích thân hỏi đến, có điều chuyện cổ phần thì rất phiền phức, các công nhân dù đã thắng kiện, nhưng nhà máy Đại Phong đã phá sản, phải trả nợ cho các ngân hàng lớn và chủ nợ, cổ phần trên tay họ không đáng một xu nữa. Tên Thái Thành Công kia quá khốn nạn, rước lấy một đống phiền phức, giờ đẩy hết cho chúng ta gánh! Một số công nhân già của nhà máy Đại Phong cứ hai ba ngày lại đến cổng trụ sở hội đồng thành phố ngồi khiếu nại tập thể đấy!
Dịch Học Tập cảm khái nói: Chúng ta là nhà nước toàn năng thì phải gánh vác toàn bộ trách nhiệm thôi!
Lý Đạt Khang cười gượng: Đúng thế, người dân có việc gì cũng tìm nhà nước! Công nhân nhà máy Đại Phong khiếu nại tập thể thì cũng thôi đi, cả mấy người bị hại trong vụ gọi vốn phi pháp cũng đến khiếu nại tập thể thì đúng là hoang đường quá rồi! Lúc lấy lãi cao, tôi có thấy người nào chạy đến cảm ơn nhà nước đâu, giờ thì mất hết vốn lại đến tìm nhà nước đòi khiếu nại, đúng là đen đủi...
Lúc này, bầu không khí giữa hai người khá dễ chịu. Dẫu sao cũng là đồng sự cũ, bạn cũ, Dịch Học Tập cho rằng đã có thể nói chuyện công việc của mình rồi. Ông ta muốn đặt ra cơ chế truy cứu trách nhiệm. Sau khi chạm ly với Lý Đạt Khang, đang định nói chuyện đó, không ngờ Lý Đạt Khang đã tranh nói trước, giọng điệu rất thành khẩn: Lão Dịch, nói thật lòng, tôi không hy vọng anh đến Kinh Châu, nhưng tổ chức đã điều anh đến, tôi vẫn rất hoan nghênh!
Dịch Học Tập đành tiếp lời: Đạt Khang, chắc anh cũng biết rồi, tôi không hề muốn đến, vốn dĩ còn định dẫn cán bộ thành phố Lữ Châu đến chỗ anh học tập kinh nghiệm nữa cơ, nhưng tổ chức nhất quyết yêu cầu tôi phải chuyển ngành! Lý Đạt Khang nhấp một ngụm rượu: Anh chuyển ngành một cái, cả chính trường Kinh Châu liền rung động! Dịch Học Tập trong lòng không vui, nhưng ngoài mặt vẫn tươi cười: Tôi mà có uy lực lớn thế à? Đạt Khang, anh đang khen tôi hay đang mắng tôi đấy? Lý Đạt Khang đặt chén rượu xuống, nghiêm túc nói: Lão Dịch này, tôi không đùa với anh đâu, theo tin nhận được bên hội đồng thành phố, đợt này có bốn nhà đầu tư nổi tiếng đã chạy biến không quay lại nữa, đều sợ bị anh mời uống trà, hai người ở Singapore, một người ở Đài Loan, một người ở Hồng Kông, tất cả đều đang từ xa quan sát hướng gió đấy!
Dịch Học Tập không uống tiếp được nữa: Đạt Khang này, vậy tôi đoán bốn nhà đầu tư này ít nhiều cũng có gì khuất tất! Lý Đạt Khang gắp thức ăn, bảo ông ta cũng ăn đi: Lão Dịch này, khuất tất cũng được, mà không khuất tất cũng được, kinh tế thành phố Kinh Châu chúng ta cần phát triển, vậy thì không thể tách rời được đầu tư đâu! Phải rồi, bên khu phát triển kinh tế mới còn phản ánh, có hai doanh nghiệp tỏ ý đầu tư, vừa nghe tin anh đến, hợp đồng đã bàn thảo xong xuôi cũng không dám ký tên vào nữa...
Dịch Học Tập không nghe tiếp được nữa, buông đũa xuống, đứng bật dậy: Đạt Khang, tôi mới nhận chức bí thư ủy ban kỷ luật này được có vài ngày thôi, chắc chưa được chục ngày nhỉ? Đến cả người trong ban còn chưa quen hết mặt, cái ghế ngồi trong văn phòng cũng chưa ấm, thế mà đã ảnh hưởng đến sự phát triển của kinh tế thành phố Kinh Châu vậy cơ à? Tôi bây giờ còn chưa kịp làm gì hết, đến cả hội nghị thường vụ đảng ủy nghiên cứu chuyên đề công tác kiểm tra giám sát còn chưa tổ chức được kia kìa.
Lý Đạt Khang dường như cảm thấy mình có chút quá đáng, bèn cười gượng: Lão Dịch, xin lỗi, có lẽ tôi nói hơi nặng lời! Chủ yếu là vì anh dỡ bỏ trung tâm ăn uống của nhà họ Triệu ở Lữ Châu, ảnh hưởng quá lớn, biến thành thần Chung Quỳ của tỉnh ta rồi! Tôi thật sự không có ý gì khác, tất cả đều chỉ xét từ đại cục thôi. Ngồi, ngồi đi rồi nói!
Dịch Học Tập không ngồi, bước qua bước lại trước bàn ăn: Đạt Khang, tôi không hiểu? Chống tham nhũng, đề cao liêm khiết là điều người dân mong muốn, sao lại ảnh hưởng đến kinh tế? Anh mong muốn sự kiện "16 tháng 9" tái diễn lần nữa sao? Cái giá phải trả đã rất nặng nề rồi! Chúng ta nhất định phải tổng kết lại kinh nghiệm, tiếp nhận bài học này chứ!
Lý Đạt Khang cũng đứng lên nói: Lão Dịch này, sự kiện "16 tháng 9" đã qua rồi, những quan chức tham nhũng đó, kẻ nào đáng bị bắt thì cũng bị bắt rồi, anh còn muốn gì nữa? Dịch Học Tập không hề khoan nhượng: Nhưng đã nhận ra được bài học gì chưa? Tổng kết kinh nghiệm chưa? Đạt Khang, hôm nay không phải tôi muốn cái gì, mà là người dân đã chịu đựng đủ rồi, không thể chấp nhận quan chức tham nhũng tràn lan như thế này được nữa, lòng người đang cuồn cuộn lên kia kìa!
Lý Đạt Khang tỏ vẻ đau đầu, nói: Lão Dịch! Sao anh lại cố chấp thế chứ? Anh nói không sai chút nào cả, nhưng thành phố Kinh Châu không chỉ có mỗi việc chống tham nhũng thôi đâu. Phương diện nào cũng có hàng trăm hàng nghìn việc cần giải quyết! Tám triệu tám trăm ba mươi nghìn người dân cần sinh sống, cần phát triển, cần việc làm, cần ăn cơm, cần bình yên, tôi đều là người chịu trách nhiệm đầu tiên! Lão Dịch, anh có biết không? Năm nay GDP thành phố chúng ta giảm xuống gần 3 điểm, ngành sản xuất cực kỳ khó khăn, bốn nhà đầu tư đang quan sát từ xa kia không chỉ liên quan đến mấy chục tỷ tiền đầu tư, mà còn liên quan đến việc làm của gần một trăm nghìn con người đấy! Hôm qua, tập đoàn Gang thép Kinh Châu mới có vấn đề chút, hơn nghìn công nhân viên bị cho nghỉ việc liền đến cổng hội đồng thành phố ngồi tĩnh tọa khiếu nại tập thể kia kìa! Lão Dịch, anh nói xem, tôi nên làm như thế nào? Anh nói xem!
Những việc này Dịch Học Tập đương nhiên biết rõ, tập đoàn Gang thép Kinh Châu quả thực có vấn đề, vả lại còn là vấn đề tham nhũng! Yêu cầu của các công nhân viên đến cổng hội đồng thành phố không chỉ là cơm ăn, việc làm, mà còn đòi chống tham nhũng nữa. Ông ta bèn nói: Vì vậy, nghiêm khắc với cán bộ đảng viên cũng là trách nhiệm mà anh nên tận sức, anh cũng là người chịu trách nhiệm đầu tiên! Đạt Khang, đã nói tới nước này, vậy tôi cũng báo cáo luôn, tôi định thực hiện chế độ truy cứu trách nhiệm trên toàn thành phố Kinh Châu, nghiêm khắc chất vấn, tăng cường áp lực...
Lý Đạt Khang lại ngồi xuống nói: Lão Dịch, anh ngừng lại chút đã! Nói thì dễ làm mới khó, giờ kinh tế thành phố Kinh Châu và cả nước đều đang ở trong giai đoạn chuyển đổi, anh cũng tập trung vào từng việc cụ thể trước đã - chỉnh đốn lại ngành gang thép của Kinh Châu, trong ba năm giảm sản lượng gang xuống một nửa. Chuyện này chủ tịch thành phố Lâm phụ trách, anh hỗ trợ. Dịch Học Tập cũng ngồi xuống, dối lòng mà nhận lời: Được rồi, Đạt Khang, nhiệm vụ này tôi nhận. Đương nhiên, với tiền đề là làm xong công tác kỷ luật giám sát đã. Lý Đạt Khang tiếp tục giao nhiệm vụ: Khóa học dành cho cán bộ lười nhác kỳ thứ ba sắp khai giảng, kỳ đầu tôi đã đi đứng lớp, kỳ thứ hai là chủ tịch thành phố Lâm, kỳ này anh đến nói chuyện được không? Lười nhác cũng là tham nhũng mà! Dịch Học Tập lại kiên trì nhận lời: Được, tôi theo chỉ thị của anh, nói chuyện về chủ đề lười nhác cũng là tham nhũng! Nhưng Đạt Khang này, anh vẫn nên coi trọng công tác của ủy ban kỷ luật chúng tôi nữa! Lý Đạt Khang nói: Đương nhiên là tôi cực kỳ coi trọng, lão Dịch, ủy ban kỷ luật thành phố có anh là tôi yên tâm rồi, mọi chuyện anh cứ xem mà làm là được, mọi quyết định của anh tôi đều ủng hộ!
Ngoài miệng nói ủng hộ, cuộc họp thường vụ đảng ủy thành phố nghiên cứu chuyên đề công tác kiểm tra giám sát vẫn không được mở. Theo lời vị bí thư thành ủy này, giờ đây tác phong lười nhác đã biến tướng đủ loại hình thái tràn lan trong đội ngũ cán bộ, các ban ngành không ai muốn làm việc, chuyện lớn chuyện nhỏ đều báo cáo lên thành ủy, đều muốn người lãnh đạo như ông ta cho ý kiến. Thậm chí, các công trình dự án phía chính quyền thành phố cũng báo cáo lên ông ta, công việc chồng chất thực sự quá nhiều... Tối nay tôi còn phải xem xét vị trí của mấy cán bộ! Cả ngày cứ ở đó qua quýt kiếm cơm ăn, tôi không tin không trị được đám này... Dịch Học Tập đành phải gượng ép chuyển chủ đề câu chuyện: Đạt Khang, anh hãy tin tôi, tôi thực sự không có tư tâm gì với anh cả! Lý Đạt Khang nói: Lão Dịch, tôi cũng xin anh hãy yên tâm, Lý Đạt Khang này tuyệt đối không trở thành ô dù của bất cứ kẻ tham nhũng nào. Bí thư ủy ban kỷ luật nhiệm kỳ trước là Trương Thụ Lập biết rõ con người tôi, tôi và Trương Thụ Lập ở cùng một ê kíp hơn năm năm ròng, chúng tôi vẫn luôn hợp tác rất tốt...
Dịch Học Tập buột miệng nói: Các anh hợp tác rất tốt? Anh có biết không? Hôm nay Trương Thụ Lập đã bị ủy ban kỷ luật trung ương mời đến Bắc Kinh uống trà rồi đấy! Chuyện này vốn tôi không muốn nói... Lý Đạt Khang ngẩn người, chiếc bánh bao cắn một nửa trong miệng lại phun ra: Cái gì? Cái gì? Trương Thụ Lập cũng gặp chuyện rồi? Người thành thực như ông ấy mà cũng có chuyện sao? Lão Dịch, anh không lầm đấy chứ? Hả? Thật sự là ủy ban kỷ luật trung ương sao?
Dịch Học Tập ngửa mặt thở dài: Đạt Khang, tôi phải nói thế nào cho phải đây? Trương Thụ Lập mà thành thực à? Người này gan lớn bằng trời! Đoàn thanh tra ủy ban kỷ luật trung ương phát hiện, chính trong khoảng thời gian Đinh Nghĩa Trân bỏ trốn, anh yêu cầu ông ta và ủy ban kỷ luật thành phố chủ trì điều tra kiểm tra dự án hồ Quang Minh, ông ta lại nhận hối lộ của các cán bộ và công ty có vấn đề trong dự án này, lại còn đẩy trách nhiệm về phía anh, nói anh muốn bảo vệ dự án hồ Quang Minh, không muốn để phần tử tham nhũng nào rơi vào lưới! Ông ta còn khai, sau khi anh trở về từ cuộc họp với Cao Dục Lương ở tòa nhà số 2 của tỉnh ủy, liền gọi ông ta và chủ tịch quận Quang Minh Tôn Liên Thành đến văn phòng gặp khẩn cấp. Chính anh bảo bọn họ phải nhớ kỹ bài học Lâm Thành, không thể ngã hai lần ở cùng một cái rãnh...
Lý Đạt Khang biện bạch: Nhưng mà, lão Dịch, tôi không hề muốn bảo vệ cho kẻ tham nhũng nào cả!
Dịch Học Tập đanh mặt lại, nghiêm túc đanh thép nói: Nhung về mặt khách quan, anh đã trở thành ô dù cho bọn tham nhũng rồi đấy, Đạt Khang! Trong mắt anh chỉ có kinh tế, nợ công, chỉ có GDP...
Lý Đạt Khang bị chọc giận, cả người run lên bần bật: Giờ xây dựng kinh tế đang là trung tâm, trong mắt tôi có thể không có kinh tế sao? GDP không phải con số lạnh lẽo, mà là cơm no áo ấm của dân chúng một quận, một thành phố, một tỉnh đấy! Lão Dịch này, tôi đây ngày đêm đều cố gắng, một tấm lòng thành không thẹn với trời xanh!
Dịch Học Tập nói đầy ngụ ý: Đạt Khang này, xin anh hây nhớ kỹ, luật pháp chính là trời xanh đấy!
Lý Đạt Khang ngây người nhìn Dịch Học Tập, lặng thinh giây lát, đột nhiên bùng nổ, đập mạnh bàn, chỉ tay vào Dịch Học Tập giận dữ gầm lên: Bí thư Dịch, Dịch Học Tập, tôi có nên cúi đầu nhận tội với anh hay không? Có phải tôi cũng cần phải theo anh đến ủy ban kỷ luật tỉnh, ủy ban kỷ luật trung ương uống trà hay không?
Dịch Học Tập cũng không ngờ cuộc nói chuyện lại dẫn đến kết quả này. Tình huống còn nghiêm trọng hơn những gì ông ta hình dung, giám sát đồng cấp quả thực quá khó khăn, kể cả người cần cù chí công như ông ta cũng khó mà giám sát được lãnh đạo như Lý Đạt Khang. Dạng lãnh đạo giống như Lý Đạt Khang không phải một tồn tại cá biệt, mà là sản phẩm tất yếu của thể chế, bọn họ có quyền cao chức trọng, bao lâu nay đã quen với quyền lực rồi...
Cùng với một tiếng thở dài nặng nề, Dịch Học Tập lắc đầu, dứt khoát quay người rời đi.
