Không biết bị trật khớp thế nào mà mu bàn chân và cổ chân sưng lên, không chỉ đau mà còn đi lại khó khăn——mất đi sự tự do.

Vốn dĩ đã định bay đi, nhưng tình trạng thế này thì đương nhiên không đi được rồi. Ban đầu còn oán trách, chợt ngộ ra: "Hoặc là mình nên 'cảm thấy may mắn'." May là bị thương vào sát ngày mua vé máy bay chứ không phải lúc đang đi du lịch ở nước ngoài, một là đỡ phiền phức đổi vé đổi ngày, nói lại lần nữa, cứ khập khiễng lên đường thì tâm trạng nào mà đi, nói không chừng vì đi lại bất tiện mà cả chuyến đi đổ sông đổ biển. Nay đành phải chịu ép buộc nghỉ một kỳ nghỉ ngắn, nghỉ ngơi cho tốt, dùng não nghĩ ra vô số ý tưởng, tiêu diệt một đống sách và DVD, lại có người mang đồ ăn đến tận nhà...

Tôi nghĩ, chuyện gì cũng có hai mặt. Chúng ta không thể biến kẻ xấu thành người tốt — nhưng có thể khiến họ trở thành "quý nhân", một góc độ giúp đỡ khác. Chúng ta không thể biến chuyện xấu thành chuyện tốt — nhưng có thể khiến nó trở thành một "sự khởi phát" (khải thị).

Bởi vì chấn thương này, tôi đã nghiên cứu thực nghiệm lâm sàng về tam thất.

Bị trật khớp sái tay chân đương nhiên phải tìm Đông y. Ngày nay các phòng khám Đông y không nhiều, đồng nghiệp ở nhà xuất bản "Thiên Địa" giới thiệu một vị sư phụ ở Vịnh Hoàn, dùng rượu xoa bóp trị trật khớp để mát-xa, lại đắp thêm một liều cao dán mùi khó ngửi. Bảo là bí phương nên không nói thành phần, thế là tôi tìm kiếm một số dữ liệu: Rượu xoa bóp trật khớp phần lớn được luyện chế từ các vị thuốc Đông y như quá giang long, đinh hương, cửu lý hương, bạch hoa đan, nhân sâm, ngỗng không ăn, hàn tín thảo, đậu khấu, nhũ hương, một dược, lưu ký nô, thấu cốt tiêu, bạch bối mộc nhĩ, tục đoạn, thiến thảo... nhưng dù là nhãn hiệu nào, dòng cũ hay phiên bản cải tiến hiện đại, nhất định phải có tam thất.

Có người gọi là "tam thất", có người gọi là "điền thất". Rốt cuộc cái nào mới là tên chính thức?

Trong truyền thuyết cổ xưa, có một người thanh niên mắc căn bệnh quái lạ là chảy máu mũi và miệng không dứt, chạy chữa nhiều lần không khỏi. Một hôm, có một vị lương y đi ngang qua thấy vậy, lấy rễ của một loại thảo dược, nghiền thành bột cho anh ta uống, chỉ một lát sau, máu quả nhiên cầm lại được. Gia đình người thanh niên vô cùng cảm kích, cầu xin vị lương y để lại hạt giống của loại thảo dược này.

Một năm sau, thảo dược mọc lên vô cùng tươi tốt. Lúc này, con gái độc nhất của vị tri phủ đại nhân mắc bệnh xuất huyết, chạy chữa nhiều cách không khá lên được, đành phải dán cáo thị: "Nếu ai chữa khỏi, sẽ gả con gái cho." Người thanh niên lấy thảo dược ra nghiền thành bột dâng lên, nào ngờ tiểu thư uống chưa đầy một khắc thì mất mạng.

Tri phủ đại nhân nổi giận đùng đùng, trói lại tra hỏi ép cung nghiêm ngặt, người thanh niên nghĩ mãi không ra, trăm bề cãi lý cũng không biện bạch được, mà vị lương y kia cũng bị bắt quy án, cả hai bị khép tội mưu sát.

Vào ngày hành hình, vị lương y giải thích với vị tri phủ đại nhân giám trảm:

"Loại thảo dược này có hiệu quả chữa trị với các loại chứng xuất huyết, nhưng phải mọc từ ba đến bảy năm mới có tác dụng. Dược liệu cậu ta dùng chỉ mới mọc tròn một năm, vốn không có dược tính, cho nên không cứu được tiểu thư."

Nói đoạn, vị lương y giật lấy con dao sắc từ tay nha dịch, rạch một đường trên đùi mình, máu tươi tuôn xối xả, ông lấy bột thuốc từ trong túi thuốc ra, uống trong đắp ngoài, chẳng bao lâu, máu cầm vảy đóng, mọi người có mặt kinh ngạc không thôi, tri phủ đành phải thả người.

Mọi người để ghi nhớ bài học "không đủ kỳ hạn thì không có tác dụng", bèn gọi tên thuốc là "tam thất".

Thế nhưng vị dược liệu quý hiếm cổ xưa lại kỳ diệu này, trong cuốn "Bản thảo cương mục" của Lý Thời Trân đời Minh đã sớm có ghi chép, trong sách ghi "sơn tất" có thể hòa với vết thương do dao kiếm như sơn dính đồ vật, có thể thấy "sơn tất" là tên gốc, "tam thất" là tên chính, "điền thất" là tên gọi khác. Lại còn có biệt danh: "Kim bất hoán" (vàng đổi không xong).

Nó thuộc loài thực vật họ Nhân sâm, cùng một nhà với nhân sâm, công hiệu tuyệt vời nhất, chính là cầm máu, hóa ứ, định thống (giảm đau), tiêu sưng.

Ra tiệm thuốc Bắc mua tam thất, trông thật khó coi. Nó là rễ khô, có hình nón ngược hoặc hình thoi, bề mặt sáng bóng, màu nâu đen, là một khối cứng, xung quanh có các nốt sần nổi lên, chi chít vết nhăn. Nặng cân, rắn chắc, khó bẻ gãy, nổi tiếng với câu "đồng bì thiết cốt sư tử đầu" (da đồng xương sắt đầu sư tử). Do dược liệu quý hiếm, nên thường xuất hiện hàng giả hoặc hàng kém chất lượng, phải cẩn thận phân biệt lựa chọn. Nơi sản xuất chính ở Vân Nam Văn Sơn, Quảng Tây Điền Dương, Tĩnh Tây, Bách Sắc cũng có sản xuất, nhưng không chuẩn vị bằng Văn Sơn.

Mua về nấu canh dùng để bồi bổ. Nhân viên cửa hàng hỏi:

"Phải xử lý thế nào?"

Anh ta có hai gợi ý:

(Một) Sau khi sấy khô thì nghiền thành bột mịn.

(Hai) Thái lát mỏng.

Thế là tôi chia làm hai liều, đều thử cả, xem cái nào có hiệu quả hơn. Đương nhiên (1) là hòa tan hoàn toàn, đến bã cũng không còn.

Nghiên cứu phát hiện, các chất như ginsenoside (saponin nhân sâm), flavonoid, notoginsenoside (saponin tam thất), quercetin, quercitrin, beta-sitosterol... có trong tam thất có thể nhắm vào việc điều trị các vết thương do té ngã, va đập. Ngoài ra, còn có thể hoạt huyết, cầm máu, bổ máu.

Trong các bí phương cung đình tìm thấy một vị "Định Khôn Đan", thời đó là cơ mật cấp cao trong đại nội, nghiêm cấm tiết lộ ra ngoài. Bởi vì thời Càn Long, các phi tần hậu cung bị các bệnh phụ khoa quấy rầy, ảnh hưởng đến việc nối dõi tông đường của hoàng thất, phải biết quy tắc nhà Thanh, con gái mười hai mươi ba tuổi đã vào cung tuyển tú, cho dù không làm người phụ nữ của hoàng đế, chỉ làm cung nữ phục vụ hoàng thất, đến tuổi hai lăm mới được ra cung lấy chồng, nhóm thiếu nữ thanh xuân phơi phới sắc nước hương trời này, cơ thể là vốn quý, sinh nở là thiên chức, không thể xảy ra vấn đề.

Hoàng đế Càn Long sinh được hai mươi bảy người con, nghe nói là do các danh y toàn quốc hợp sức nghiên cứu chế tạo ra một bài thuốc quý dành cho phụ nữ, cung cấp cho các phi tần hậu cung bổ khí kiện tỳ, hoạt huyết tư âm, nâng cao hormone nữ, cho nên mới có tên là "Định Khôn Đan". Dược liệu chính có nhân sâm, nhung hươu, hồng hoa, đương quy, xuyên khung, kê huyết đằng... không thể thiếu tam thất có công hiệu kỳ diệu.

Người không thích uống thuốc cho lắm, dùng dược thiện điều trị bằng ăn uống là tốt nhất.

Đây là kinh nghiệm của tôi, cho dù các bạn không đau không ốm, ngày thường cũng có thể thưởng thức: ——

Gà hầm nồi khí (khí oa kê) tam thất là món ăn nổi tiếng của Vân Nam, nguyên liệu chính là bột tam thất, thịt gà ta chặt miếng. Gia vị đơn giản, chẳng ngoài gừng lát, hành khúc, muối, bột tiêu. Nhưng phải dùng nồi khí của Vân Nam để hấp hầm, giữ nguyên hương vị gốc.

Lại còn canh cá diếc táo đỏ tam thất. Nước uống mật ong tam thất. Cang gà đen đảng sâm tam thất (do sư phụ dạy). Nhắc đến món sau, đã mua tam thất, đảng sâm, gà đen, xử lý xong xuôi hết rồi cho thêm trần bì loại một vào nấu canh. Ba tiếng sau nếm thử, đắng quá! Hóa ra tôingớ ngẩn, quên cho táo tàu. Trong nhà không có táo tàu, bản thân là một người bị thương không muốn ra phố, phải làm sao đây? Có rồi, vốc một nắm long nhãn khô, hầm thêm một tiếng nữa. Chà, bát canh này không những không đắng, mà còn ngọt thanh thơm ngậy, đậm đà vô cùng ngon miệng, hiệu ứng tâm lý, hồi phục nhanh hơn, cho nên nhiệt liệt giới thiệu.

Nếu uống hàng ngày, hoa tam thất hãm vào nước sôi ngâm, có thể dùng thay trà. Hoa tam thất sau khi sấy khô là từng nụ hoa tròn vo, màu xanh xám, không được đẹp mắt cho lắm, vị thuốc nặng. Nhưng thanh nhiệt bình can tiêu viêm họng, uống vào rất dễ chịu.

Khi tôi trên tay một bát canh, cả ngày ngắt quãng xem TV. Đây là những ngày tháng đặc biệt:

"911" đại án thế kỷ. Vụ án tham nhũng trọng điểm của năm đại án tham nhũng của cựu Tổng thống Đài Loan Trần Thủy Biển v.v.. đã tuyên án sơ thẩm. Vợ chồng Biển - Trân bị kết án tù trung thân, tước quyền công dân vĩnh viễn, con trai và con dâu đều bị kết án tù, cả nhà bị phạt 800 triệu Đài tệ.

Mới là sơ thẩm, nếu kháng cáo, còn có phiên tòa thứ hai, thứ ba con đường quan lộ đằng đẵng, tuy đã là hình phạt không thể nặng hơn, kết quả trưng cầu dân ý một nửa số người vẫn cho rằng "không tính là nặng"; gần năm mươi phần trăm biểu thị phản đối Trần Thủy Biển tại ngoại hầu tra. Có thể thấy lòng dân. "Con cưng của Đài Loan" sa cơ thành "nỗi ô nhục của Đài Loan". Trần Thủy Biển trong lòng hiểu rõ, cựu Tổng thống từ chối ra tòa nhận phán quyết. Ở trong tù của trại tạm giam, vừa giặt quần áo vừa xem TV nghe tuyên án...

Những ngày tháng tương lai, ông ta còn lại bao nhiêu bầu trời xanh mây trắng gió mát trăng thanh biển rộng trời cao tự do?

Đến đây không thể không cảm ơn, tôi chẳng qua chỉ bị giam cầm mấy ngày mà thôi. Uống qua canh tam thất, ngủ một giấc thật ngon, ngày mai là một bầu trời mới, lại khôi phục sự tự do vui vẻ bình thường — đây mới chính thực là "kim bất hoán"!