Bạn bè ở Đài Loan nói rằng, năm nay trong dân gian rộ lên trào lưu "ngâm nước hoa đào" để cầu vận đào hoa.

Nghe xong thấy buồn cười.

Nói chung, "ngâm nước" chỉ việc đời không như ý, đầu voi đuôi chuột, xôi hỏng bỏng không — vốn định thu hút đào hoa, nào ngờ lại thành ngâm nước, bạn nói xem có phải công cốc không nào?

"Thang" vốn là từ tiếng Nhật. Theo cách dùng kiểu Đài Loan, chỉ việc ngâm mình trong suối nước nóng hoặc bồn nước nóng ở nhà giống như spa, được gọi đùa là "ngâm nước".

"Ngâm nước hoa đào", giống như "ngâm nước hoa hồng", rắc cánh hoa đầy bồn, người ngâm mình trong đó, tạo không khí lãng mạn, hấp thụ linh khí kiều diễm của hoa đào, cũng là để cầu phúc nguyện ước, mong cho vận đào hoa vượng phát, nhân duyên tốt đẹp, khác giới ù ù kéo tới, quấn quýt không rời. Đào hoa tuy chia ra chính đạo hay tà đạo, nhưng chẳng ai chê ít, chỉ sợ không có, hoặc là số âm.

Thế nhưng việc dùng hoa đào tắm rửa không chỉ để cầu nhân duyên, thực ra nó còn có công dụng dưỡng nhan làm đẹp. Truy nguyên lại bí phương cung đình Trung Quốc, đây chính là mặt nạ (mask) của Thái Bình Công Chúa thời nhà Đường.

Thái Bình Công Chúa là người con gái được Võ Tắc Thiên sủng ái nhất, nàng trầm tĩnh, nhạy bén lại nhiều mưu lược. Sách "Tân Đường Thang" chép rằng, nàng sinh ra có "trán vuông má rộng" (có phải "mặt bánh bao" ngày nay không? Phụ nữ đời Đường lấy vẻ đầy đặn làm quý phái). Đã là công chúa, dược liệu dùng để rửa mặt và đắp mặt đương nhiên là bí phương trân quý. Trung Quốc từ xưa đã có truyền thuyết dùng hoa đào, hoa lý, hoa hạnh, hoa lê... để làm đẹp dưỡng da, đặc biệt là hoa đào nở rộ vào mùa xuân, hồng tươi diễm lệ, đẹp mắt ngơm thơm. Nàng hái hoa đào tươi vào ngày mùng ba tháng ba rồi phơi trong bóng râm cho khô (nhất định phải là mùng ba tháng ba sao? Xem ra chỉ là "làm hình thức" thôi), nghiền thành bột mịn, vào ngày mồng bảy tháng bảy (lại là một ngày có vẻ rất quan trọng) lấy lượng vừa phải huyết gà trống tphát, trộn đều cả hai thứ, dùng để bôi lên mặt và cơ thể, đợi khô thì rửa sạch bằng nước ấm, không những dưỡng ẩm da, mà còn có thể trừ tàn nhang, làm sáng da, chữa các bệnh về da, thúc đẩy quá trình trao đổi chất... Giữ gìn nhan sắc có thừa, kiều mị như thiếu nữ. Hoa đào nghiền thành bột mịn, còn có thể uống vài thìa trước bữa ăn, một ngày ba lần, công dụng là "eo thon", tức là giảm cân giữ dáng. Hảo thảo nào Từ Xi Thái Hậu đời Thanh cũng thích dùng — chỉ có điều lão Phật gia hình như chẳng bỏ sót bất cứ bí phương nào, bà lão bảo thủ này ngày thường có đại sự gì quan trọng để làm cơ chứ? Nếu dành thêm chút thời gian để dưỡng nhan, bớt quản tri chính triều đình, thì nhà Thanh có lẽ đã không vong nhanh đến thế.

Bởi vì hoa đào luôn được đặt lên bàn cân cùng khuôn mặt xinh đẹp của người phụ nữ, cho nên cảnh "mặt người hoa đào ánh hồng lẫn nhau" là điều tất nhiên. Câu thơ "Mặt người nay đâu chẳng thấy, hoa đào vẫn cười gió xuân" vô cùng hòa hợp với cảnh ngộ, thuộc dạng "bản quyền độc quyền". Có một loại hoa mai, thuộc giống hồng cung, mặt hoa màu hồng tím, mặt sau là màu hồng đậm hơn một chút, hoa dày đặc, hệt như hoa đào — cho dù nó là hoa mai, nhưng lại được đổi cho cái tên "nhân diện đào hoa" (mặt người hoa đào). Có lẽ hoa mai cũng chẳng vui vẻ gì, cớ sao lại vô cớ bám víu thế này? Trong lòng chắc chắn không cam tâm.

Hoa đào ở phương Bắc không giống phương Nam. Khí hậu phương Nam ấm áp ẩm ướt, hoa đào nở vào dịp cuối năm đầu xuân, mang ý nghĩa chúc mừng năm mới đầy may mắn. "Vua hoa đào" năm nay cao mười mấy hai mươi thước, định giá sáu mươi tám nghìn tệ, quả thực rất đắt, nhưng cho dù đắt thế nào, vẫn có người giàu đặt trước. Hơn nữa kỹ thuật trồng trọt ở nông trại Hong Kong rất vượt trội, có thể điều chỉnh thời gian ra hoa đúng vào ngày mùng Một Tết, cho nên trong các loài hoa chơi Tết, hoa đào vẫn là cành độc tôn.

Nhưng dạo này, những thứ được vứt ở trạm thu gom rác lại là từng bộ hài cốt hoa đào đang chờ người dọn dẹp.

Hết Tết rồi, qua rằm tháng Giêng rồi, qua lễ Tình Nhân rồi, hoa đào nên nở thì đã nở, nên tàn thì dần tàn, ai đáng được hưởng vận đào hoa mà vẫn chưa thấy có dấu hiệu gì, chưa rơi rụng, thì không sao cả, có lòng thì không sợ muộn, hãy đi ngược lên phía bắc để tìm kiếm hoa đào một lần nữa.

Từ cuối tháng Ba đến giữa tháng Tư, hoa đào trên toàn quốc nở rộ, Thượng Hải, Tô Châu, Hàng Châu, Quế Lâm, Thành Đô, Quảng Châu, Bắc Kinh, Lư Sơn, Thiên Đài Sơn, Long Tuyền, Trùng Khánh... thậm chí cả Tây Tạng, đâu đâu cũng có "lễ hội hoa đào", hoa đào ngập rừng, oanh liệt tưng bừng, tươi tắn rực rỡ, bùng nổ không thể ngăn cản, lại mang một phong cảnh hoàn toàn khác. Vườn đào phương Nam tuyệt đối không thể sánh bằng.

Mỗi người trong đời, ít nhất phải có một lần đến trấn cổ, khu vườn hoặc núi đào, thỏa thích ngắm hoa, mới kinh ngạc trước sự đáng sợ của muôn tía nghìn hồng đua nhau khoe sắc; trong mười mấy ngày, lại ngộ ra sự xót xa của cảnh hoa nở hoa tàn cành tàn lá rụng, buồn vui lẫn lộn, lại qua đi một mùa hoa.

Nơi nào tổ chức "lễ hội hoa đào", các hàng quán cũng nhân dịp này đưa hoa đào vào món ăn hoặc dùng làm rau thơm trang trí đĩa ăn, cốt sao cho đẹp mắt vui lòng, thực khách ăn uống vui vẻ.

Tôi chợt nhớ ra, trước đây khi xem "Kim Bình Mai", từng thấy một món "xíu mại hoa đào", không biết có phải dùng hoa đưa vào món ăn không? Vội vàng lật ra xem, ở hồi thứ sáu mươi hai (bản dịch lưu ý: nguyên tác viết hồi 42), viết Ưng Bá Tước mỗi người ăn một cái bánh bao, uống một bát canh, lại thêm bốn chiếc "xíu mại hoa đào" — hóa ra được đặt tên theo hình dáng và màu sắc của nó. "Xíu mại" là một loại điểm tâm làm từ bột mì thời cổ đại, hình dáng như chiếc túi gấm, bên trong nhồi thịt heo, tôm, cua, măng, nấm làm nhân, đem hấp chín để ăn. Mà ẩm thực trong "Kim Bình Mai" lại vô cùng tinh tế, lớp vỏ bánh này được nhào bằng nước ép hoa đào hoặc nước ép màu đỏ, sau khi nhồi nhân tam tiên (có cho thêm gạch cua), lại khéo léo bóp tạo viền hoa, sau khi hấp chín, phần trên cùng nở bung như đóa hoa đào, vô cùng đẹp mắt, cực kỳ hấp dẫn.

Trong thực tế, thứ có mối quan hệ gắn bó mật thiết với đêm tuyết, phải là hoa mai giữa mùa đông giá rét đầu xuân, chứ không phải hoa đào. Hoa mai ngạo nghễ trong tuyết có cốt cách của nó, hương lạnh xộc vào người bởi đó là bản sắc vốn có. Cớ sao hoa đào lại nở sớm, để rồi phải đợi trận tuyết muộn đó?

Món ăn này lần đầu tiên xuất hiện vào thời vua Đường Cao Tông Lý Trị, năm Vĩnh Huy thứ sáu lập Võ Tắc Thiên làm hoàng hậu, vào đầu tháng hai âm lịch năm đó, ông mắc một trận bệnh, nằm liệt giường không dậy nổi, Võ Tắc Thiên khi đó khá "an phận", vẻ bá đạo chưa bộc lộ, ngày đêm hầu hạ bên giường bệnh không một lời oán trách. Đến tháng ba, hoa đào nở rộ, mà tuyết trắng vẫn chưa tan, long nhan vô cùng vui mừng, vỗ tay khen ngợi:

Võ Tắc Thiên rất biết chu đáo. Để lấy lòng người đàn ông của mình, nàng vội vàng phân phó ngự trù chuẩn bị rượu ngon món ngon, thiết yến cho ông ngắm hoa.

Trong đó có một món, là lấy tôm lớn cắt thành lát mỏng, dùng sốt cà chua và các gia vị khác xào chín, bày ở giữa đĩa. Lại đánh đều lòng trắng trứng, cho vào chảo dầu xào chín tới, viền xung quanh tôm lớn tạo thành cảnh tuyết. Cao Tông thấy sắc đỏ trắng rõ rệt, hương vị ngon miệng, quả thực là một món ăn ngon hiếm có, liền hỏi:

"Món này tên là gì?"

Võ Tắc Thiên đáp:

"Vạn tuế, tên món ăn này ngài vừa mới tự mình ban ơn phong chuẩn rồi ạ."

Nàng tươi cười đón người:

Ông vô cùng hoan hỉ. Từ đó về sau, mỗi dịp đại tiệc trong cung, nhất định phải có món này.

Từ đó về sau, người đàn ông càng thêm sủng ái người phụ nữ.

Từ đó về sau, không những vận đào hoa vượng phát, mà dục vọng, quyền thế, khí thế, sự nghiệp chính trị của nàng... cũng từng bước thăng hoa. Võ Tắc Thiên trở thành nữ hoàng đế đầu tiên của Trung Quốc, một đời phong ba quỷ dị đã trôi qua, trước lăng mộ của bà chỉ dựng một tấm bia không chữ, mọi chuyện đành để người đời sau phán xét.

— Ai mà biết được, vào một năm nọ, tháng nọ, ngày nọ, khoảnh khắc nọ, chỉ vì hoa đào...