Bữa sáng ở Singapore giống như một liều thuốc bổ, trà vú heo (bak kut teh) ăn kèm quẩy, hoặc trứng lòng đào (chan nước tương đen lên ăn), laksa, kaya toast, cà phê Nam Dương đặc trưng rất đậm đà, cung cấp đủ năng lượng cho cả một ngày, dù là hương thuốc Bắc hay hương cà phê, đều có thể đánh đuổi cơn buồn ngủ ra khỏi người.

So sánh mà nói, cháo loãng món nhậu Đài Loan, canh cá mì (milkfish ball soup), sữa đậu nành Vĩnh Hòa, bánh quẩy Vĩnh Hòa thiên về sự "ấm áp", ấm lòng ấm dạ là được, kích thích không lớn.

Tôi thích bữa sáng ở những quán nhỏ tại Cairo, Ai Cập, rất thú vị, từng đĩa từng đĩa là các loại sốt đậu đủ màu, xanh đỏ trắng đen trông giống như phân lỏng, dùng tay xé bánh mì pita chấm ăn, mang một hương vị khác biệt. Những loại "sốt đậu" này không phải là "sốt đậu" theo cách gọi thông dân gian của người Quảng Đông (có nghĩa là kém cỏi, bần tiện).

Bữa sáng Âu Mỹ phong phú nhưng quanh đi quẩn lại chỉ mấy món đó, trong khi bữa sáng Hồng Kong có rất nhiều lựa chọn, cháo, hủ tiếu, mì, cơm, heo, bò, gà, một xửng hai món... lại còn có thể chọn trứng ốp la, trứng luộc lòng đào, trứng chín bảy phần, trứng rán hai mặt, salad, bánh trứng. Tuy nhiên tôi rất ít khi ăn sáng ở Hồng Kông, phần lớn là do thức trắng đêm chạy deadline, ăn sáng xong rồi mới đi ngủ.

Khi đi du lịch bên ngoài, người ta mới thong thả thưởng thức bữa sáng.

Ở Nhật Bản, phần lớn các tiệm bánh mì chính là tiệm ăn sáng, mở cửa từ sáu rưỡi đến bảy giờ, trước tiên tỏa ra hương thơm đặc trưng của lúa mì vô cùng hấp dẫn, mọi người tùy ý chọn lựa bánh mì mới ra lò, lại gọi thêm một ly đồ uống, thưởng thức ở một góc trong quán, chuẩn bị sẵn sàng cho sự khởi đầu của một ngày.

Tầng hầm các bách hóa và siêu thị thực phẩm (như Hanshin) có cơm hộp gạo lứt nảy mầm, bạch tuộc viên, bánh xèo, sushi... nhưng bánh mì là tuyệt nhất. Các tiệm bánh mì ở khu Umeda, Osaka tôi đều quen thuộc, hơn nữa còn biết đâu là "bảo vật trấn quán". Thường đến Cookhouse ở Hankyu Sanbangai, bánh sừng bò ở đó cực kỳ thơm ngon giòn rụm, lớp mật ong caramelized bên ngoài ngon hơn bất kỳ loại nhân nào, vừa ra lò đã bị cướp sạch. Mỗi tháng lại tung ra những thiết kế mới theo mùa, khiến người ta ngạc nhiên thích thú, ví dụ như tháng này có bánh kem hạt dẻ men tự nhiên, bánh khoai môn tím, bánh mì sandwich salad trứng mười loại hạt, salad củ cải trắng thịt xăm (prosciutto), bánh ba vị phô mai.

Dù rất thích các tiệm bánh mì kiểu Nhật, nhưng đồ uống của họ không phải là chân ái của tôi, vừa đắt vừa nhạt lại không ngon, đặc biệt là trà sữa, màu sắc như nước rửa bát, cà phê nếu không phải là dòng rang than của các quán nổi tiếng thì hương vị chỉ ở mức bình thường. Nhưng giá bán lại từ 300-600 yên, quy đổi ra tiền Hồng Kông là từ hơn hai mươi đến hơn năm mươi đô la, không đáng.

Thực ra có một quán rất hấp dẫn, theo hình thức tự phục vụ, các loại đồ uống như nước trái cây, trà, cà phê có thể tự điều chỉnh độ đậm nhạt, mười lăm loại bánh mì nướng mới ra lò (trà xanh, hành tây, đậu nành Nhật, ngô, hạt anh túc, bánh sừng bò nhỏ, cà rốt, bơ kem, lúa mạch đen... mềm cứng đều có), sốt bơ đậu phộng/bơ quả bơ tùy ý sử dụng, những ai thích bánh mì sẽ cực kỳ yêu thích, cái nào cái nấy nhỏ nhắn tinh tế, ăn mấy miếng là hết, không bị quá no, hơn nữa chất lượng rất khá, tên quán là BAQET - đáng tiếc là tôi ăn bữa sáng này trước khi rời Nhật Bản, tại Sân bay quốc tế Kansai. Không thể quay đầu, lại đặc biệt ngon. Có thèm thuồng đến mấy cũng khó mà thưởng thức lại, đành hẹn vào dịp khác.

Mỗi lần trở về tôi đều hoài niệm trà sữa bít tất, thỉnh thoảng khôi phục lại bữa sáng kiểu Hồng Kông. Ngày thường dậy muộn nên chẳng mấy khi nhận được báo miễn phí, sáng sớm gần các tiệm ăn nhanh ở ga tàu điện ngầm, tờ này đến tờ khác được chìa ra, lật xem qua một chút cũng không tệ, nhưng dù sao mỗi ngày đã xem mấy tờ nhật báo rồi, thực sự là quá nhiều, xem không xuể. Còn các các bà nội trợ thì không vướng bận công việc, lại có rất nhiều thười gian, thong thả tận hưởng trọn một hai tiếng đồng hồ.

Hôm đó lúc đang xếp hàng, nhân viên cửa hàng hỏi:

"Có muốn thêm nấm truffle đen không?"

"Hả? Gì cơ?"

"Thêm bốn đô la, sẽ có nấm truffle đen ăn kèm trứng ức."

— Cuối thu, loại trân nấm này đang vào mùa. Tôi từng "chịu chơi" ở khách sạn, trứng bác nấm truffle đen (hoặc trắng) ăn kèm bánh mì nướng và cà phê, bữa sáng đó có giá $180 cộng thêm tiền dịch vụ. Giờ bạn nói với tôi là bốn đô la? Xin hỏi thì có thể có gì chứ?

Tỷ phú người Nga, ông chủ câu lạc bộ bóng đá Chelsea Abramovich, ăn một bữa ở New York, chẳng qua chỉ là bít tết nấm truffle với rượu vang đỏ, mà đã tốn tới 52.221 đô la Mỹ (bốn mươi vạn đô la Hồng Kông). Khoảng cách giàu nghèo trên thế giới này mỗi người có một số phận riêng, những người dân lao động bình dân thành phố này bỏ thêm bốn đô la để ra vẻ "tận hưởng" nấm truffle, đã cảm thấy mãn nguyện lắm rồi — Hồng Kông chính là đáng yêu như vậy!

Bữa sáng ở Hồng Kông mà tôi né tránh nhất chính là đậu hầm sốt cà chua. Một báo cáo nghiên cứu của Anh đã suy ra công thức "thực phẩm an ủi" (comfort foods) phức tạp, trong đó bánh mì nướng đậu hầm là có thể gợi lại ký ức tuổi thơ vui vẻ và xoa dịu lòng người nhất. Nhưng đối với cá nhân tôi, chỉ gợi cho tôi nhớ đến những ngày bão gió lấy tạm loại "đồ hộp miễn cưỡng" cam giả trân để ăn cùng cơm, hễ mặt trời ló dạng thời tiết đẹp trời là lập tức vứt xó ngay.

Hơn nữa, nếu không có việc cần thiết thì sẽ không ghé McDonald's.

Rập khuôn máy móc lúc nào cũng ăn được suốt hai mươi bốn giờ, không có hứng thú. Gần đây thấy họ còn tung ra phiên bản "trân bảo" bốn miếng chả bò, bốn miếng á? Giết tôi đi thì hơn!

Tuy nhiên, cuốn cẩm nang kinh thánh du lịch tự túc "Lonely Planet" mới xuất bản, đã liệt kê các điểm đến du lịch tuyệt vời nhất năm 2010, top mười điểm đến đáng đồng tiền bát gạo nhất, đứng đầu là Iceland.

Giáng sinh và năm mới sắp đến, Iceland lại "họa vô đơn chí". Vốn đã lâm vào bờ vực phá sản trong cơn đại khủng hoảng tài chính toàn cầu, đồng krona của Iceland mất giá trầm trọng, trước đây mọi người du ngoạn sông băng núi lửa ngâm suối nước nóng, chi phí vô cùng kinh khủng, giờ đây đã rơi vào cảnh "đáng đồng tiền bát gạo", thực sự khiến người ta thở dài ngao ngán.

Điều còn đáng thở dài hơn nữa, chính là do đồng tiền mất giá, giá thực phẩm nhập khẩu và nguyên liệu thô tăng vọt, việc kinh doanh khó khăn, McDonald's vốn hùng mạnh thế lớn mà bán một cái bánh gần năm mươi đô la Hồng Kông vẫn không đủ vốn, không thể trụ vững, đas tuyên bố đóng cửa toàn bộ các chi nhánh.

Tình hình thị trường ảm đạm trong lòng tự hiểu rõ, đến cả McDonald's mà mọi người vốn coi thường cũng không ăn nổi nữa sao?

Cuối tháng mười dẹp tiệm. Ngày cuối cùng, hàng ngàn cư dân chớp lấy cơ hội cuối cùng, đổ xô đến các chi nhánh của McD xếp hàng ủng hộ, bịn rịn lưu luyến, chỉ trong một ngày bán được vạn cái bánh mì kẹp thịt. Sau này muốn ăn, không biết là năm tháng nào đây? "Vô phương gặp lại"? Lời không thể nói quá tuyệt tình — nhưng ít nhất trong vài năm tới, nền kinh tế của Iceland không nhìn thấy hy vọng cải thiện nào cả...

Bỗng nhiên nhớ đến nỗi buồn của Iceland, tuy chưa đến mức "môi hở răng lạnh", nhưng cũng có cảm ngộ "ở trong McDonald mà không biết mùi vị McDonald".

McDonald không được tính là "phúc", có thể ăn được mua được mà không chọn nó mới là tự do của chúng ta. Tuy nhiên, giả sử, nhỡ đâu, một ngày nào đó đến cả McDonald cũng mất đi, thì ngày tháng sẽ trôi qua thế nào đây? Đây không phải là một cơn mưa thành thu mà là một đòn chí mạng suy sụp ngay lập tức. Đồng nghĩa với sự hiểm ác và xám xịt, là khúc dạo đầu của những năm tháng đói rét kham khổ.

Nghĩ đến đây, bèn đến McDonald gọi một phần bữa sáng xem sao. Có bánh mì nướng, trứng bác, thịt heo, bánh khoai tây chiên, bơ, mứt trái cây, bánh kếp nóng, mì xoắn ốc, bánh mì kẹp thịt để lựa chọn — những ngày tháng bình thường nhất, sự lựa chọn nhàm chán nhất, chi nhánh phổ biến nhất, món ăn bình thường nhất...

Nhớ lại người bạn bệnh nặng nằm liệt giường, cô ấy tối nào cũng không dám ngủ say, sợ rằng sau khi chìm vào giấc mơ sẽ không bao giờ tỉnh lại được nữa. Cô ấy nói:

"Mỗi ngày sáng sớm tỉnh giấc, mở mắt ra, trời xanh mây trắng, mặt trời đỏ rực chiếu rọi, chà, tôi vẫn còn ở trên nhân gian, cuộc đời mới đẹp làm sao! Cho một phần bữa sáng..."

Cẩn trọng nâng niu từng buổi sáng từng phần bữa sáng, mang theo nụ cười lạc quan vui tươi "đếm ngược".

Cô ấy đã kiên cường chống chọi một thời gian.

Sau đó qua đời.

Dù thế nào đi nữa, chúng ta hãy biết ơn, và biết đủ. Được sống, thật tốt. Nhưng ai mà chẳng là đang "đếm ngược"?

Xót xa trong lòng. Ăn một phần bữa sáng, mà ăn ra đủ thứ cảm khái, điều này vốn không ngờ tới.

Đành lăn ra ngủ vùi một giấc, để giải tỏa ngàn nỗi sầu.