Thị trường tự do của NBA có rất nhiều thương vụ ký kết và trao đổi. Brian Colangelo thường xuyên gọi điện cho Quách Húc, hỏi cậu có muốn ký hợp đồng với những cầu thủ tự do vừa có thực lực, vừa sẵn sàng giảm lương để gia nhập hay không. Suns hiện có không gian quỹ lương, nếu ký với một cầu thủ tầm trung thì mùa giải 2006-07 cũng không cần phải nộp thuế xa xỉ.
Người muốn gia nhập Suns rất nhiều, nhưng Quách Húc đều bác bỏ tất cả. Lý do rất đơn giản, hầu hết đều là những cầu thủ đánh cánh (swingman) muốn tới, mà Suns thì không cần vị trí đó.
"Những người có thực lực muốn gia nhập sao lại không dùng được? Ký về làm dự bị cũng tốt mà." Brian khó hiểu nói.
"Mùa giải trước chúng ta có rất nhiều cầu thủ mới không được bồi dưỡng, không có cơ hội ra sân. Mùa giải tới tại sao không cho họ thêm cơ hội thể hiện ở các trận đấu chính thức? Cầu thủ kỳ cựu có hai người là đủ rồi, nhiều hơn thì không ra sân cũng lãng phí, còn nếu ra sân thì họ cũng chẳng còn tiềm năng gì để khai thác, chỉ có tụt dốc phong độ mà thôi. Vì sự phát triển lâu dài của đội bóng, tôi đề nghị nên rèn luyện người mới."
"Được rồi, nghe cậu cả." Brian dở khóc dở cười.
Ông cảm thấy cuộc đối thoại giữa hai người thật kỳ quặc, cứ như thể ông mới là cầu thủ, còn Quách Húc mới là ông chủ keo kiệt muốn tiết kiệm tiền vậy.
Kể từ khi Brian biết đến bóng rổ, biết đến NBA, ông chưa từng nghe nói đến một cầu thủ trụ cột nào lại biết tiết kiệm tiền cho đội bóng như Quách Húc. Có phải cậu ta thấy phải ghép thành một đội toàn cầu thủ lương tối thiểu rồi dẫn dắt họ mới thấy đã đời hay không?
Brian muốn ký hợp đồng với người là vì trong thỏa thuận lao động mới của NBA năm nay có thêm một điều khoản ân xá (amnesty clause), trên thị trường tự do xuất hiện vài cầu thủ có tỷ lệ giá cả/hiệu năng rất cao, đó chính là những người bị "ân xá".
Vì điều khoản này bắt nguồn từ vấn đề hợp đồng siêu tệ hại của "Vua trung cự ly" Allan Houston đội Knicks, nên nó còn được gọi là "Điều khoản Allan Houston".
Điều khoản quy định, nếu tổng quỹ lương của đội bóng vượt quá mức trần lương của NBA, trong điều kiện đảm bảo thực hiện mức lương hợp đồng, đội bóng có thể cắt bỏ một cầu thủ. Số tiền lương còn lại của cầu thủ này vẫn phải trả đủ, nhưng không tính vào tổng quỹ lương của đội. Động thái này nhằm giúp đội bóng tránh được thuế xa xỉ, nhờ vậy đội bóng sẽ có nhiều không gian hơn để điều chỉnh đội hình.
Cái gọi là ân xá, chính là quét những cầu thủ lương cao mà đội mình không dùng đến ra khỏi cửa. Tại sao không sa thải? Theo quy định của NBA, sau khi sa thải cầu thủ, lương của cầu thủ đó vẫn tính vào tổng quỹ lương của đội, thuế xa xỉ vẫn phải nộp đầy đủ, hoàn toàn là hại người hại mình.
Hợp đồng rác của Knicks quá nhiều, quy định này chính là liên đoàn muốn giúp họ một tay. Do Knicks nằm ở New York, là đội bóng có giá trị thương mại cao nhất, David Stern luôn rất hy vọng có thể nâng đỡ họ.
Đáng tiếc là sau năm 1999, Knicks đã trở thành điển hình của việc "bùn nhão không trát nổi tường".
Điều khiến người ta dở khóc dở cười là Houston không hề bị ân xá, Knicks đã chọn ân xá cho một cầu thủ khác trong đội, đó là Jerome Williams, người có biệt danh "Chó rác".
Vì liên đoàn quy định, đội bóng phải mua bảo hiểm cho những cầu thủ có mức lương còn lại nằm trong top 5 hoặc mức lương trung bình năm nằm trong top 5 của đội. Cầu thủ được bảo hiểm một khi bị chấn thương vắng mặt trận đấu, một phần tiền lương sẽ do công ty bảo hiểm chi trả. Khi cầu thủ vắng mặt liên tiếp từ 41 trận trở lên, công ty bảo hiểm sẽ thanh toán 80% lương của cầu thủ đó.
Nói cách khác, người bị Houston hố thảm nhất thực ra là công ty bảo hiểm, chứ không phải Knicks.
Số cầu thủ lương cao bị ân xá không ít, có một người mà rất nhiều đội bóng đều muốn chiêu mộ vào đội hình, đó là đội trưởng Mavericks - Michael Finley.
Năm 2001, Finley đã ký hợp đồng 7 năm trị giá 100 triệu USD với Mavericks. Đến năm nay, hợp đồng của anh sẽ khiến Mavericks phải nộp ít nhất 50 triệu USD tiền thuế xa xỉ trong ba mùa giải tiếp theo.
Ở kiếp trước, ông chủ Cuban của Mavericks đã đau lòng ân xá Finley, mà sau khi Finley bị ân xá đã cho Cuban một cái tát vang dội, anh chọn gia nhập Spurs cùng khu vực và giành được chức vô địch vào năm 2007.
Hiện tại Finley muốn gia nhập Suns hơn để lấp đầy khoảng trống sau khi Joe Johnson rời đi nhằm tranh chức vô địch. Chuyện khó xử đã xảy ra, ban quản lý Suns từ chối Finley, dù mùa giải tới chỉ cần trả chưa đầy 3 triệu USD. Suns sẽ không công khai ra ngoài, coi như giữ thể diện cho anh.
Reggie Miller cũng bị Pacers "ân xá", anh đã giải nghệ rồi, nhưng vì còn hợp đồng 1 năm cần Pacers chi trả, để nộp ít đi 6 triệu USD tiền thuế xa xỉ, Pacers đã "ân xá" cho cầu thủ vĩ đại nhất lịch sử đội bóng này. Đã giải nghệ mà vẫn có thể đóng góp một chút cho đội, Miller đã nhận được rất nhiều tràng pháo tay, anh chính là đã lui về, không đi "ôm đùi" các đội mạnh.
Đội Hawks đã sa thải "Penny" Hardaway, vị đại thần này hết hạn hợp đồng vào năm 2006, nhưng ban quản lý Hawks không đợi nổi nữa, người này cứ hở tí là chấn thương, hiệu suất thấp mà còn thích cậy già lên mặt, giữ lại trong đội nhìn thôi đã thấy phiền.
Hardaway muốn về Suns cũng bị từ chối, không phải lão tướng nào cũng có cơ hội hoàn thành giấc mộng vô địch. Suns ký với anh hoàn toàn vô dụng, thậm chí anh còn chẳng xứng làm linh vật, cả sự nghiệp chẳng thấy chỗ nào là may mắn cả. Suns càng không cần dùng việc thảo luận xem thời đỉnh cao của Hardaway mê hoặc đến mức nào để thu hút người hâm mộ.
Người bị Suns từ chối quá nhiều, khó tránh khỏi bị truyền thông để mắt tới, rất nhiều chuyên gia cảm thấy khó hiểu về việc Suns không bổ sung lực lượng vào mùa hè.
Rõ ràng là có không gian quỹ lương dồi dào, tại sao không mua bảo hiểm cho việc bảo vệ ngôi vương?
Dù Suns muốn giữ lại một suất, hoàn toàn có thể sa thải một tân binh vòng hai mà? Ký với một lão tướng chắc chắn sẽ mạnh hơn, chẳng lẽ James Jones bên lề lại tốt hơn Finley?
Trên thực tế, Quách Húc lại thấy Jones tốt hơn, bởi vì Jones không có danh tiếng, phàm là những người ảnh hưởng đến độ nổi tiếng của Quách Húc cậu đều không muốn.
Kiếp trước sau khi Durant gia nhập Warriors, Stephen Curry đã không thể giành được MVP mùa giải thường niên nữa, dù anh đánh hay đến mấy cũng không được, bởi vì đội hình Warriors quá mạnh, sự đánh giá mà Curry nhận được không cao.
Suns hiện tại cũng gặp phải tình huống này, Finley rõ ràng chỉ là một cầu thủ vai phụ, nhưng danh tiếng lại rất lớn, tạo cho người ta ảo giác rằng anh ta rất mạnh, đây là điều Quách Húc không thể chấp nhận.
Mùa giải trước Finley ra sân trung bình 36.8 phút cho Mavericks, 14.2 lần ra tay chỉ có thể trúng 6 quả, tỷ lệ trúng 42.7%, trung bình mỗi trận chỉ tạo được 2.1 lần ném phạt, ghi 15.7 điểm, 4.1 rebound, 2.6 kiến tạo.
Không khó để nhận ra từ số liệu, Finley gần như không còn khả năng đột phá, ghi điểm hoàn toàn dựa vào nhảy ném, gần 37 phút mà được bấy nhiêu điểm, hiệu suất tấn công rõ ràng là một bi kịch.
Với trình độ hiện tại của Finley, sau khi gia nhập Suns, thời gian ra sân không thể nào trên 25 phút, trung bình mỗi trận anh ghi 10 điểm cũng đã rất vất vả.
Nếu Suns lấy bồi dưỡng người mới làm trọng tâm, để Finley chỉ đánh 10 phút, thì anh chắc chắn sẽ chẳng có số liệu gì. Có lẽ anh sẽ để lại danh tiếng giảm lương giúp Suns xây dựng vương triều, nhưng người ta sẽ đánh giá Quách Húc thế nào đây?
Các chuyên gia và người hâm mộ sẽ cho rằng đội hình của Suns thực sự rất mạnh, là một đội toàn sao, bởi vì cựu ngôi sao như Finley gia nhập mà chỉ có thể làm cầu thủ bên lề. Họ có sự tham chiếu, khi còn ở Mavericks, Finley vốn là tay ghi điểm thứ ba của đội mà.
Tóm lại, Quách Húc tuyệt đối không hợp tác với loại người có danh tiếng mà không có thực lực như Finley, anh ta thích mát mẻ ở đâu thì ở đó đi.
Lão tướng như Alonzo Mourning nếu muốn tới Suns, Quách Húc tuyệt đối hoan nghênh, bởi vì "chiến binh thận" Mourning có thực lực, mọi người còn tưởng anh không xong rồi, giúp anh giành được nhẫn vô địch vẫn là một chiêu trò rất hay. Đáng tiếc Mourning cứng đầu, tình cảm của anh dành cho Heat rất sâu đậm, lại quay về Heat rồi.
Có vài lời tâm can Quách Húc sẽ không nói với bất kỳ ai, mãi mãi chỉ là bí mật thối rữa trong bụng cậu.
Cậu chỉ muốn hai loại đồng đội, một là tân binh có tiềm năng cực mạnh, kiếp trước đã trở thành ngôi sao hoặc cầu thủ vai phụ xuất sắc; hai là cầu thủ có thực lực ngôi sao nhưng không có quyền kiểm soát bóng, chỉ cần đưa bóng cho anh ta là có thể bùng nổ, hiện tại đang bị đánh giá thấp nghiêm trọng.
Quách Húc hợp tác với hai loại người này giành được chức vô địch, mới có thể nhận được đánh giá cao nhất. Sẽ được dán nhãn kiểu như "Cậu ấy có thể thúc đẩy cả đội", "Năng lực cá nhân của cậu ấy mạnh nhất", "Cậu ấy có thể khiến đồng đội trở nên mạnh hơn". Trừ khi có người trùng sinh thứ hai, nếu không thì ai biết được tiềm năng của những người này?
Đây là con đường tắt để vượt qua Jordan, trở thành người đứng đầu lịch sử NBA!
