Vào một buổi sáng rực rỡ nọ, quần đảo hiện ra trước mắt, thấp thoáng trên mặt biển vắng lặng, và tất cả mọi người đều ùa lên boong trên để ngắm nhìn. Sau hai ngàn hải lê đơn độc giữa trùng khơi nước bạc, cảnh tượng ấy thực là một niềm hoan hỉ. Khi thuyền tiến lại gần, mỏm đá kỳ vĩ Diamond Head nhô lên từ lòng đại dương, với nét mặt gồ ghề đã được lớp sương mù khoảng cách làm cho mềm mại đi, rồi chẳng mấy chốc những chi tiết của xứ sở dần hiện rõ: trước hết là dải bờ cát; kế đến là những hàng dừa miền nhiệt đới với chùm lá phấp phới; rồi những mái lều tranh của người bản địa; rồi thị trấn Honolulu trắng muốt, nghe nói có từ mười hai đến mười lăm ngàn dân sinh sống trên một vùng đất phẳng lì; với những con đường rộng chừng hai mươi đến ba mươi bộ, cứng và phẳng như mặt sàn nhà, phần lớn thẳng tắp như kẻ chỉ và một vài cái ngoằn ngoèo như cái đồ khui nút chai.
Càng đi sâu vào thị trấn, tôi lại càng đâm ra thích thú nơi này bấy nhiêu. Mỗi bước chân đều mở ra một nét tương phản mới mẻ — phơi bày một điều gì đó mà tôi chưa từng quen mắt. Thay vì những mặt tiền nhà bằng vữa sẫm màu nâu xỉn của San Francisco, tôi bắt gặp những ngôi nhà lợp tranh, làm bằng gạch bùn phơi nắng, hoặc làm từ thứ san hô kết dính vỏ sò và sỏi màu kem, được cắt thành từng khối chữ nhật rồi trát vữa xi măng; lại có cả một rừng những ngôi nhà gỗ trắng tinh tươm, chớp cửa xanh rờn; thay vì những khoảng sân trước phẳng lì như bàn bida rào lưới sắt xung quanh, tôi thấy những tổ ấm này được ôm trọn bởi những mảnh sân rộng rãi, cỏ xanh mướt rười rượi, rợp bóng cây cao mà qua tán lá xum xuếm ấy, ánh nắng gần như chẳng thể lọt nổi; thay vì mấy chậu phong lữ, hoa rum,... cằn cỗi trong bụi bặm và vẻ ủ rũ chung, tôi thấy những thảm hoa và bụi hoa ngút ngàn, tươi mát tựa đồng nội sau cơn mưa, rực lên những sắc màu giàu có nhất; thay vì chốn ăn chơi nhếch nhác đáng sợ mang tên “The Willows” ở San Francisco, tôi mục kích những thân cây cổ thụ vạm vỡ, tán rộng xòe ra với những cái tên lạ lùng và dáng vẻ còn kỳ dị hơn thế—những cỗ cây tỏa bóng râm tựa đám mây giông, đứng vững vàng một mình chẳng cần cột mấy cây sào xanh chống đỡ; thay vì lũ cá vàng bơi lội vòng quanh trong mấy chiếc bình thủy tinh, bị bóp méo thành muôn hình vạn trạng qua những thấu kính phóng đại lẫn thu nhỏ của cái nhà tù trong suốt ấy, tôi thấy loài mèo—mèo mướp, mèo Mary Ann, mèo đuôi dài, mèo cụt đuôi, mèo mù, mèo chột, mèo lé, mèo lác, mèo xám, mèo đen, mèo trắng, mèo vàng, mèo vằn, mèo đốm, mèo nhà, mèo hoang, mèo cháy trụi lông, mèo đơn độc, mèo từng đám, mèo từng tiểu đội, mèo từng trung đội, mèo từng trung đoàn, mèo từng đại quân, mèo la liệt, mèo muôn triệu, và con nào con nấy cũng mập mạp, béo ú, lười biếng và đang ngủ say sưa. Tôi ngắm nhìn dòng người tấp nập, có kẻ mặc đồ trắng từ áo khoác, áo ghi-lê, quần dài, cho đến đôi giày vải trắng được tô phấn trắng phau thật kỹ lưỡng mỗi sáng; nhưng phần đông dân chúng lại đen đúa gần như người da đen—những người phụ nữ với nét mặt ưa nhìn, đôi mắt đen láy, thân hình đầy đặn gợi cảm, khoác trên mình độc một mảnh vải màu đỏ rực hoặc trắng phau buông thả tự do không thắt lưng buộc bụng từ vai xuống gót, mái tóc đen dài xõa tự nhiên, đội chiếc mũ Di-gan viền vòng hoa tươi thắm màu đỏ tươi chói lọi; la liệt những đàn ông da ngăm trong đủ loại trang phục, có kẻ chẳng mặc gì ngoài chiếc mũ phớt cao bồi móp méo đội trễ lên tận sống mũi và một mảnh khố che thân vô cùng kiệm vải;—mấy đứa trẻ da rám nắng thì chẳng vận gì ngoài ánh dương trời—một bộ cánh vừa vặn đến kỳ lạ và quả thực vô cùng nên thơ.
Thay vì đám du côn cù bất cù bơ đứng lườm nguýt và chửi rủa ở các góc đường, tôi thấy những thiếu nữ quần đảo Sandwich da bánh mật, tóc dài thòng ngồi bệt dưới đất trong bóng râm ở góc phố, thẫn thờ ngắm nghía bất cứ thứ gì hay bất cứ kẻ nào đi ngang qua; thay vì những con đường lát đá cuội tồi tàn, tôi bước đi trên nền san hô vững chắc được xây đắp từ tận đáy đại dương bởi loài côn trùng mang tên ấy tuy ngớ ngẩn nhưng cực kỳ kiên trì, phủ bên trên là một lớp nham thạch mỏng cùng tro tàn từng bị phun trào từ chốn luyện ngục sâu thẳm nào đó thuở xa xưa qua cái miệng núi lửa đã khô cháy và đen sì nay đứng lặng im vô hại ở đằng xa; thay vì những chiếc xe điện chật chội chen chúc, tôi bắt gặp những bóng hồng bản địa phi ngựa lướt qua nhanh như gió, cưỡi ngựa dạng chân, với những dải khăn cưỡi ngựa sặc sỡ bay phần phật phía sau như cờ hiệu; thay vì thứ mùi hôi thối pha trộn giữa khu phố tàu và các lò mổ ở phố Brannan, tôi hít thở bầu hương thơm ngào ngạt của hoa nhài, hoa trúc đào và cây xoan tây; thay vì sự hối hả, nhộn nhịp và hỗn độn ồn ào của San Francisco, tôi bước đi giữa một mùa hè tĩnh lặng yên bình tựa buổi bình minh trong Vườn Địa Đàng; thay vì những đụn cát viền quanh Thành phố Vàng cùng vịnh biển phẳng lặng, một bên tôi nhìn thấy khung cảnh núi non hiểm trở cao ngút ngàn sừng sững ngay sát bên, khoác lên mình màu xanh tươi mát và bị cắt xẻ bởi những thung lũng sâu thẳm, mát rượi tựa vực thẳm—còn phía trước là cả một vùng đại dương bao la hùng vĩ: một màu xanh trong suốt rực rỡ ở gần bờ, được viền bọc bởi dải bọt sóng trắng xóa vỗ ầm ì vào dải đá ngầm, và xa ngoài kia là mặt nước xanh thẫm một màu của biển sâu, điểm xuyết những chiếc “mũ trắng” của sóng bạc, để rồi ở tận chân trời xa tắp là một cánh buồm đơn độc lẻ loi—chỉ tựa như một dấu phẩy nhấn mạnh thêm vẻ tĩnh mịch ngủ mê và một sự cô độc không tiếng động cũng chẳng bờ bến. Khi mặt trời lặn xuống—kẻ đột nhập duy nhất từ cõi giới khác cứ mãi gợi nhắc về chốn ấy—thật là một cảm giác xa xỉ đê mê khi được ngồi trong bầu không khí ngát hương và quên béng đi rằng ngoài kia còn có thế giới nào khác ngoài những hòn đảo ma mị này.
Thật là một niềm ngây ngất khi được mơ mộng, cứ mơ mộng mãi—cho đến khi bị một nhát cắn. Một nhát cắn của bò cạp. Thế là nhiệm vụ đầu tiên là phải chồm dậy khỏi thảm cỏ và tống khứ con bò cạp về chầu diêm vương; kế đến là rửa chỗ bị cắn bằng cồn hoặc rượu mạnh; và tiếp theo là tự hạ quyết tâm từ nay xin chừa không dám bén mảng vào bãi cỏ nữa. Rồi thì lui về phòng ngủ và tiêu khiển bằng cách vừa viết nhật ký trong ngày bằng một tay vừa tiêu diệt muỗi bằng tay kia—cả một tập đoàn muỗi chỉ sau một bạt tai. Rồi, chợt nhận thấy một kẻ thù đang tiến lại gần—một con nhện tarantula lông lá chống gác chân dài—sao không úp cái ống nhổ lên đầu nó nhỉ? Thế là xong, và những cái đầu chân thò ra ngoài đủ để cho ta một ý niệm sáng sủa về tầm với xa rộng đến đâu của nó. Rồi lên giường và trở thành đường dạo chơi cho một con rết có bốn mươi hai cái chân mỗi bên và cái bàn chân nào cũng nóng đủ để đốt thủng một lỗ qua tấm da bò sống. Lại tiếp tục ngâm cồn, và tự hứa từ nay sẽ kiểm tra kỹ giường chiếu trước khi chui vào. Rồi nằm chờ đợi và chịu đựng cho đến khi toàn bộ muỗi trong vùng đã lờ đờ bò cả vào trong chiếc màn, bèn nhanh tay lẹ chân chui ra ngoài, sập cửa nhốt chúng lại và yên giấc tảng sáng ngay trên sàn nhà. Trong lúc đó, việc chửi rủa miền nhiệtដới trong những khoảnh khắc trằn trọc giữa đêm cũng là một sự an ủi phần nào.
Tất nhiên là ở Honolulu chúng tôi ngập tràn trái cây. Nào cam, dứa, chuối, dâu tây, chanh vàng, chanh xanh, xoài, ổi, dưa hấu, cùng một loại trái lạ lùng hiếm có mang tên chirimoya, đúng là ngon đến tận cùng. Rồi còn quả me nữa chứ. Tôi cứ tưởng me sinh ra là để ăn, nhưng chắc dụng ý của tạo hóa không phải thế. Tôi đã nếm thử vài trái, và có cảm giác hình như năm đó me hơi bị chua. Chúng túm hít đôi môi tôi lại, khiến chúng trông chẳng khác nào núm của quả cà chua, và tôi đành phải húp chút cháo qua một cái ống hút suốt cả một ngày trời.
Chúng mài nhọn răng tôi đến mức tôi có thể dùng chúng để cạo râu, và tạo cho chúng một cái “lưỡi bén” mà tôi cứ sợ nó sẽ giữ nguyên thế mãi; nhưng một người dân ở đây bảo rằng “không đâu, nó sẽ hết khi nào lớp men răng rụng xuống thôi”—dẫu sao thì nghe cũng thấy được an ủi đôi chút. Về sau tôi mới phát hiện ra rằng chỉ có đám du khách ngây thơ mới ăn me—mà ngặt nỗi họ chỉ ăn đúng một lần trong đời.
