Đã bao giờ có người cố giải thích cho bạn nghe về nội dung một cuốn sách mà họ chỉ mới đọc được một nửa chưa? Đó là một việc vô cùng đáng học hỏi. Sinclair, người ở cùng phòng với tôi, đã thử làm việc đó vào một tối nọ. Tôi vừa đi dạo về, người lạnh cóng và mệt mỏi thì thấy anh ta đang vô cùng hào hứng, một tay cầm cuốn tạp chí dày cộm, tay kia nắm chặt con dao rọc giấy.
"Này, có một câu chuyện tuyệt vời lắm," anh ta hét to ngay khi tôi vừa bước vào; "tuyệt lắm! thứ hấp dẫn nhất tôi từng đọc. Đợi tôi đọc cho cậu nghe vài đoạn nhé. Để tôi kể cho cậu nghe những gì đã xảy ra tính đến đoạn tôi đang đọc—cậu sẽ dễ dàng nắm bắt được mạch chuyện thôi—rồi chúng ta cùng đọc hết nhé."
Tôi không ở trong tâm trạng muốn hưởng ứng lắm, nhưng tôi không thấy cách nào để ngăn anh ta lại, nên đành nói đại: "Được rồi, ném cho tôi cái mạch chuyện của cậu đi, tôi sẽ bắt lấy."
"À," Sinclair bắt đầu, đầy hào hứng, "ông bá tước này nhận được lá thư này..."
"Khoan đã," tôi ngắt lời, "ông bá tước nào nhận lá thư nào?"
"Ôi, thì ông bá tước mà câu chuyện nhắc đến ấy, cậu biết mà. Ông ta nhận được lá thư này từ gã Porphirio."
"Từ Porphirio nào?"
"Thì Porphirio gửi lá thư đó, cậu không hiểu à, gã gửi nó," Sinclair kêu lên, có chút mất kiên nhẫn—"gửi qua tay Demonio và bảo hắn canh chừng hắn với gã, rồi giết hắn khi tóm được hắn."
"Ôi, nhìn này!" tôi ngắt lời, "ai đi gặp ai, và ai sẽ bị đâm?"
"Họ định đâm Demonio."
"Và ai là người mang lá thư đến?"
"Demonio."
"Chà, giờ thì, Demonio hẳn phải là một gã ngốc! Hắn mang nó đến để làm gì?"
"Ồ, nhưng hắn đâu có biết trong thư viết gì, đó mới là phần khéo léo của câu chuyện," và Sinclair bắt đầu cười khúc khích khi nghĩ đến điều đó. "Cậu thấy đấy, gã Carlo Carlotti cái tên Lính đánh thuê này..."
"Dừng lại ngay đó," tôi nói. "Lính đánh thuê (Condottiere) là gì?"
"Nó là một kiểu cướp. Gã này, cậu hiểu chứ, đã liên minh với lão Fra Fraliccolo này..."
Một sự nghi ngờ thoáng qua trong tâm trí tôi. "Nghe này," tôi nói một cách cương quyết, "nếu bối cảnh câu chuyện này diễn ra ở vùng Cao nguyên, tôi từ chối nghe tiếp đấy. Dẹp nó đi."
"Không, không," Sinclair đáp nhanh, "không sao cả. Nó diễn ra ở Ý... vào thời của Pius này nọ. Lão ta xuất hiện—chà, nhưng mà lão ta cừ lắm! xảo quyệt chết đi được. Chính lão, cậu biết đấy, là người đã thuyết phục gã Phanxicô này..."
"Khoan đã," tôi nói, "gã Phanxicô nào?"
"Fra Fraliccolo, tất nhiên rồi," Sinclair nói một cách gắt gỏng. "Cậu thấy đấy, Pio cố gắng để..."
"Khoan!" tôi nói, "Pio là ai?"
"Ôi, chết tiệt thật, Pio là người Ý, đó là tên viết tắt của Pius. Lão cố gắng khiến Fra Fraliccolo và Carlo Carlotti gã Lính đánh thuê kia đánh cắp tài liệu từ... để tôi xem nào; lão ta tên là gì nhỉ?...Ồ, phải rồi... từ lão Chó của thành Venice, để mà... hoặc... không, chết tiệt, cậu làm tôi mất tập trung rồi, sai bét cả. Phải là ngược lại mới đúng. Pio chẳng khôn ngoan gì cả; lão ta đúng là một tên ngốc chính hiệu. Chính lão Chó mới là kẻ xảo quyệt. Chúa ơi, lão ta cừ lắm," Sinclair tiếp tục, lại bắt đầu hào hứng trở lại, "lão ta làm bất cứ điều gì lão muốn. Lão khiến tên Demonio này (Demonio là một trong những kẻ làm thuê đó, cậu biết đấy, hắn là công cụ của lão Chó)... bắt hắn đánh cắp tài liệu từ tay Porphirio, và..."
"Nhưng làm thế nào lão ta bắt hắn làm việc đó?" tôi hỏi.
"Ồ, lão Chó nắm thóp Demonio khá chặt, nên lão bắt Demonio lên kế hoạch vòng vo cho đến khi hắn tóm được lão Pio già—ờ—tóm được lão trong tầm kiểm soát, và rồi, tất nhiên, Pio nghĩ rằng Porphirio—ý tôi là lão nghĩ rằng lão đã nắm được Porphirio—ờ—nắm được hắn trong tầm kiểm soát."
"Từ từ đã, Sinclair," tôi nói, "cậu nói ai nằm trong tầm kiểm soát của lão Chó?"
"Demonio."
"Cảm ơn. Tôi bị lẫn lộn giữa các 'tầm kiểm soát' rồi. Kể tiếp đi."
"Chà, ngay khi mọi chuyện đang như thế này..."
"Như thế nào?"
"Như tôi đã nói."
"Được rồi."
"Thì ai xuất hiện và phá hỏng toàn bộ kế hoạch, không ai khác chính là Signorina Tarara trong chiếc áo choàng domino của cô ta..."
"Trời đất ơi!" tôi nói, "cậu làm tôi nhức cả đầu. Quỷ tha ma bắt, sao cô ta lại phải mặc áo choàng đến làm gì?"
"Thì để phá hỏng nó chứ sao."
"Phá hỏng cái gì?"
"Phá hỏng toàn bộ cái thứ chết tiệt đó," Sinclair nhấn mạnh.
"Nhưng cô ta không thể phá hỏng nó mà không cần mặc áo choàng à?"
"Tôi nghĩ là không! Cậu thấy đấy, nếu không có cái áo choàng đó, lão Chó hẳn đã phát hiện ra cô ta nhanh như chớp. Chỉ khi lão nhìn thấy cô ta trong chiếc áo choàng với bông hồng cài trên tóc, lão mới nghĩ rằng cô ta chắc chắn là Lucia dell' Esterolla."
"Này, lão ta tự lừa dối chính mình phải không? Cô gái cuối cùng này là ai?"
"Lucia à? Ồ, cô ấy tuyệt lắm!" Sinclair nói. "Cô ấy là một trong những kiểu người phương Nam, cậu biết đấy, tràn đầy—ờ—tràn đầy..."
"Tràn đầy niềm vui," tôi gợi ý.
"Ôi, chết tiệt thật, đừng có giễu cợt nó! Chà, dù sao thì, cô ấy là chị em, cậu hiểu chứ, với Contessa Carantarata, và đó là lý do tại sao Fra Fraliccolo, hoặc... khoan đã, không phải thế, không, không, cô ấy không phải chị em với ai cả. Cô ấy là anh em họ, đúng rồi đấy; hoặc, dù sao thì, cô ấy nghĩ mình là anh em họ với chính Fra Fraliccolo, và đó là lý do tại sao Pio cố gắng đâm Fra Fraliccolo."
"Ồ, phải rồi," tôi tán thành, "đương nhiên lão ta sẽ làm thế."
"À," Sinclair nói đầy hy vọng, chuẩn bị sẵn con dao rọc giấy để cắt những trang tiếp theo, "cậu bắt đầu hiểu mạch chuyện rồi đấy, phải không?"
"Ồ, tuyệt vời!" tôi nói. "Những người trong đó là lão Chó và Pio, và Carlo Carlotti tên Lính đánh thuê, cùng những người khác mà chúng ta đã nói đến."
"Đúng rồi," Sinclair nói. "Tất nhiên, vẫn còn nhiều nhân vật khác nữa mà tôi có thể kể cho cậu nghe nếu..."
"Ồ, không cần đâu," tôi nói, "tôi sẽ theo kịp với những người đó, họ là một đám khá tiêu biểu rồi. Thế là Porphirio nằm trong tầm kiểm soát của Pio, còn Pio lại nằm trong tầm kiểm soát của Demonio, lão Chó thì xảo quyệt, và Lucia thì lúc nào cũng tràn đầy cái gì đó. Ôi, tôi có một ý niệm vô cùng rõ ràng về nó rồi đấy," tôi kết luận một cách cay đắng.
"Ồ, cậu nắm được rồi đấy," Sinclair nói, "Tôi biết là cậu sẽ thích nó mà. Giờ chúng ta đọc tiếp nhé. Tôi sẽ đọc nốt đến cuối trang này rồi tôi sẽ đọc thành tiếng."
Anh ta đưa mắt nhìn nhanh qua những dòng chữ cho đến khi đến cuối trang, rồi anh ta cắt các trang sách và lật qua. Tôi thấy mắt anh ta dừng lại trên nửa tá dòng chữ đập vào mắt ở trang tiếp theo với vẻ mặt hoàn toàn kinh ngạc.
"Chà, tôi bị nguyền rủa rồi!" anh ta nói sau một hồi lâu.
"Có chuyện gì vậy?" tôi nhẹ nhàng hỏi, với một niềm vui sướng lớn lao trong lòng.
"Cái thứ chết tiệt này là truyện dài kỳ," anh ta thở hắt ra, tay chỉ vào dòng chữ, "Còn tiếp," "và đây là tất cả những gì có trong số này."