Sáng thứ Sáu [Paris, tháng 9 năm 1793].
Một người đàn ông, vốn đã được ông —— báo tin trước qua thư, hôm qua đã ghé qua đây để thanh toán một tờ hối phiếu; và vì anh ta có vẻ thất vọng khi không gặp anh ở nhà, tôi đã chỉ anh ta đến chỗ ông ——. Sau đó tôi đã gặp lại anh ta, và anh ta bảo rằng mọi việc đã được giải quyết xong xuôi.
Thế là xong việc!—Liệu tôi có thể mạn phép được nói thêm đôi chút về những chuyện nhẹ nhàng hơn không?—Anh thế nào rồi?—Suốt những ngày thời tiết ảm đạm này, tâm trí tôi cứ dõi theo từng bước chân anh trên đường; bởi lẽ, mỗi khi xa rời những người mình thương yêu, trí tưởng tượng của tôi lại trở nên sống động như thể các giác quan của tôi chưa từng được thỏa mãn khi có họ bên cạnh—tôi định nói là chưa từng được âu yếm—và tại sao tôi lại không được nói thế chứ? Tôi nhận ra rằng mình có một điểm hơn anh: đó là tôi có thể, mà chẳng cần phải dùng đến lý trí quá mức, tìm thấy nguồn nuôi dưỡng cho tình yêu trong cùng một đối tượng lâu hơn anh rất nhiều.—Con đường dẫn đến giác quan của tôi là đi qua trái tim; nhưng, xin anh hãy tha lỗi cho tôi! Tôi nghĩ đôi khi lại có một lối tắt ngắn hơn để dẫn đến giác quan của anh.
Với chín mươi chín phần trăm đàn ông, cần phải có một chút điên rồ đáng kể mới khiến một người phụ nữ trở nên "piquante" (gợi cảm)—một từ hoa mỹ để chỉ sự khao khát; và ngoài những bùng nổ tình cảm bất chợt đó ra, hiếm người tìm kiếm niềm vui bằng cách nuôi dưỡng một mối tình sâu đậm trong tim. Tóm lại, một lý do khiến tôi mong mỏi toàn thể phụ nữ hãy trở nên sáng suốt hơn là để những người phụ nữ khờ dại, với vẻ ngây ngô đáng yêu của họ, sẽ không cướp mất của những người phụ nữ biết kìm nén phù phiếm—những người có tâm hồn nhạy cảm—vài đóa hồng hiếm hoi có thể mang lại chút an ủi trên chặng đường đời đầy gai góc.
Tôi chẳng biết mình lạc vào những suy tưởng này từ lúc nào, ngoại trừ một ý nghĩ nảy sinh—rằng những cuộc chia ly liên miên này là cần thiết để hâm nóng tình cảm của anh.—Dạo gần đây, chúng ta cứ mãi chia lìa.—Xoạch!—xoạch!—thế là anh lại đi mất.—Lời đùa này mang vẻ trầm tư ủ dột; bởi lẽ, dẫu tôi bắt đầu viết trong tâm trạng vui vẻ, vài giọt nước mắt u sầu đã trào ra nơi khóe mắt, còn đọng lại đó, trong khi luồng hơi ấm dịu dàng nơi con tim tôi thầm thì rằng anh là một trong những người tuyệt vời nhất trên đời.—Vậy nên, xin hãy tha thứ cho những ý nghĩ thất thường của một tâm trí từng gần như "phát điên vì lo âu", cũng như từng "chịu đựng những trắc trở trong tình yêu bất hạnh", và hãy kiên nhẫn với tôi thêm một chút nữa thôi!—Khi chúng ta cùng ổn định cuộc sống ở nông thôn, nhiều bổn phận sẽ mở ra trước mắt tôi, và trái tim tôi—thứ hiện đang run rẩy tìm kiếm sự bình yên, vẫn bị khuấy động bởi mọi cảm xúc khơi gợi ký ức về những nỗi đau xưa cũ—sẽ học cách nương tựa vào trái tim anh, với tất cả phẩm giá mà tư cách của anh, chưa nói đến tư cách của chính tôi, đòi hỏi.
Hãy giữ gìn sức khỏe nhé—và sớm viết thư cho cô gái của anh (anh có thể thêm từ "yêu dấu" nếu muốn), người luôn chân thành yêu anh, và sẽ cố gắng chứng minh điều đó bằng cách trở nên hạnh phúc hơn.
Mary.
