[Paris] Ngày 9 tháng 1 năm [1795].

Em vừa nhận được một trong những mảnh giấy vội vàng của anh; vì công việc chiếm trọn tâm trí anh đến nỗi anh chẳng còn thời gian, hay đủ định tâm để viết thư nữa. Hãy cẩn thận! Anh dường như đang bị cuốn vào vòng xoáy của những dự án và mưu tính, thứ đang kéo anh xuống vực thẳm mà nếu nó không nuốt chửng hạnh phúc của chính anh, thì chắc chắn cũng sẽ hủy hoại hạnh phúc của em.

Sự mệt mỏi trong thời trẻ bởi những cuộc đấu tranh gian khổ nhất—không chỉ để giành lấy sự độc lập, mà còn để trở nên hữu dụng—đã khiến những niềm vui, thứ mà em vốn rất thiết tha, cụ thể là những niềm vui bình dị tuôn trào từ đam mê và tình cảm, đã tuột khỏi tầm tay em, và những cái nhìn u ám nhất về cuộc đời đã hằn sâu trong tâm trí em bởi một trái tim thất vọng. Từ khi quen anh, em đã nỗ lực quay trở lại bản ngã trước đây của mình, và để thời gian trôi đi, chắp cánh bởi niềm vui sướng mà chỉ những khoảnh khắc tận hưởng tự nhiên mới có thể mang lại.—Tại sao anh lại sớm phá vỡ sự mê hoặc ấy.

Em thực sự không thể chịu đựng thêm nữa sự bất an triền miên mà những kế hoạch không hồi kết của anh và —— gây ra. Anh có thể gọi đây là sự thiếu kiên định—nhưng anh nhầm rồi—em vẫn đủ kiên định để theo đuổi nguyên tắc hành động của riêng mình. Nỗi khốn cùng hiện tại—em không thể tìm thấy từ ngữ nào nhẹ nhàng hơn để diễn tả đúng cảm xúc của mình—dường như là không cần thiết đối với em, và vì vậy, em không đủ kiên định để chịu đựng nó như anh nghĩ em nên làm. Em đã có thể hài lòng, và vẫn mong muốn được cùng anh lui về một trang trại—Lạy Chúa! bất cứ điều gì cũng được, miễn không phải là những mối lo âu triền miên này—bất cứ điều gì cũng được, miễn không phải là việc buôn bán, thứ làm tha hóa tâm trí và nhổ tận gốc tình cảm khỏi trái tim.

Em không có ý than phiền về những bất tiện nhỏ nhặt—tuy nhiên, em chỉ muốn nói rằng, vì cứ ngóng đợi anh mỗi tuần, em đã không sắp xếp những việc cần thiết theo hoàn cảnh hiện tại để lo toan cho cuộc sống. Để có được những thứ ấy, một người hầu, chỉ dành riêng cho việc đó, là điều không thể thiếu—Việc thiếu củi đã khiến em bị cảm lạnh nặng nhất từ trước đến nay; và đầu óc em rối bời bởi những cơn ho kéo dài, đến mức em không thể viết nổi mà không phải dừng lại thường xuyên để trấn tĩnh bản thân.—Tuy nhiên, đây là một trong những nỗi khổ thông thường mà ta phải chịu đựng—nỗi đau thể xác không chạm đến trái tim, dù nó khiến tinh thần kiệt quệ.

Vì anh vẫn cứ nói về việc trở về, ngay cả trong tháng Hai, một cách đầy nghi ngại, nên em đã quyết định, ngay khi thời tiết thay đổi, sẽ cai sữa cho con. Còn quá sớm để con bé phải bắt đầu chia sẻ nỗi buồn!—Và như người ta đã nói rất hay, "tuyệt vọng là một người tự do", chúng ta sẽ lên đường và cùng nhau tìm kiếm vận may của mình.

Đây không phải là sự bốc đồng nhất thời—vì sự vắng mặt của anh đã làm tăng thêm sức nặng cho những kết luận mà em đã rất miễn cưỡng hình thành trước khi anh rời đi.—Em không chọn trở thành một đối tượng phụ. Nếu cảm xúc của anh đồng điệu với em, anh sẽ không hy sinh quá nhiều cho những viễn cảnh hão huyền về lợi ích tương lai.

Mary.