[Thụy Điển] Ngày 3 tháng Bảy [1795].

Bức thư gần đây nhất của anh phảng phất một nỗi u sầu, và bóng mây ấy đến nay vẫn còn đè nặng tâm trí em—dẫu vậy, khi nhớ lại anh thường rũ bỏ những cảm xúc mãnh liệt nhất thời nhanh đến nhường nào, em tự an ủi rằng nét vui tươi quen thuộc hẳn đã sớm trở lại với anh từ lâu.

Hãy tin em (và mắt em đang đong đầy những giọt lệ trìu mến khi viết những dòng này cho anh), em thà chịu đựng mọi gian lao thiếu thốn, chứ quyết chẳng nỡ làm xáo trộn cõi lòng thanh thản của anh.—Nếu số phận đã định em phải chịu bất hạnh, em sẽ gắng hết sức vùi sâu những nỗi đau thương ấy vào tận đáy lòng mình; và nơi em, anh sẽ luôn tìm thấy một người bạn chân thành, tha thiết.

Em ngày càng gắn bó và yêu thương bé con nhiều hơn—em nâng niu tình cảm này mà chẳng chút âu lo, bởi còn rất lâu nữa tình yêu ấy mới có thể biến thành nỗi đắng cay của tâm hồn.—Con bé là một sinh linh thật đáng yêu.—Những ngày lênh đênh trên mạn tàu, biết bao lần ngắm nhìn biển cả, em đã khao khát chôn vùi cõi lòng dậy sóng này xuống lòng đại dương bớt đỗi ba đào; và cay đắng thốt lên cùng Brutus rằng: “Đức hạnh mà ta hằng theo đuổi bấy lâu, hoá ra chỉ là một hư danh!” Khi ấy, nếu không vì hình bóng con bé—với những nụ cười ngây thơ dường như đang vấn vít, quấn quyện lấy trái tim em—thì chẳng điều gì có thể ngăn em lại.

Khổ ải trớ trêu thay lại giáng xuống phần đời em! Để sống đúng với những nguyên tắc của mình, em đã buộc tâm tưởng phải chịu sự kiềm toả khắt khe nhất—phải; để không làm hoen ố sự thanh sạch trong cảm xúc, em đã ghìm cương trí tưởng tượng; và hốt hoảng giật mình trước mọi rung cảm (ý em muốn ám chỉ đến ——), thứ cảm giác dịu ngọt êm đềm len lỏi vào tâm hồn, dắt lối cho em cảm nhận từ phương xa hương sắc của một tự nhiên đang hồi sinh rạng rỡ.

Bạn của em ơi, em đã phải trả giá quá đắt cho một niềm xác tín.—Tình yêu, trong tâm thức của một số người, là câu chuyện thuộc về cảm xúc tao nhã, bắt nguồn từ chính sự tinh tế trong cảm thụ (hay khiếu thẩm mỹ) từng khiến họ rung động trước vẻ đẹp của thiên nhiên, thơ ca, vân vân; rung động trước nét duyên dáng thoảng qua tựa như vô hình vô ảnh—chỉ có thể cảm nhận, chứ không sao tả xiết.

Tình yêu là một nhu cầu khát khao của trái tim em. Dạo gần đây, em tự vấn lòng mình cẩn trọng hơn trước, và nhận ra rằng làm tê liệt tâm trí chẳng đồng nghĩa với việc đem lại bình yên—Cố công tìm kiếm sự thanh thản, em đã gần như bóp nghẹt mọi nguồn sinh lực của tâm hồn—suýt chút nữa đã bứng tận gốc những gì làm nên giá trị của nó—Phải, em đã dập tắt bầu nhiệt huyết trong tính cách mình, thứ ngọn lửa từng biến những chất liệu thô sơ nhất thành nguồn nhiên liệu âm thầm nuôi dưỡng bao khát vọng vượt lên trên những thụ hưởng tầm thường. Nỗi tuyệt vọng kể từ ngày sinh con đã khiến em trở nên mụ mẫm—cả thể xác lẫn tâm hồn dường như đều héo hắt tàn phai trước sự vùi dập lạnh lùng của niềm thất vọng.

Giờ đây em đang nỗ lực gượng dậy tìm lại chính mình—và nhờ vào sức hồi phục dẻo dai của cơ thể, cùng bầu không khí trong trẻo nơi đây, chẳng cần nhọc công tìm kiếm, sắc hồng tươi tắn đã bắt đầu nhuận lại trên gương mặt em.

Em dành cho anh lòng kính trọng và tình cảm chân thành sâu sắc nhất—thế nhưng khát khao tìm lại sự bình yên (anh có hiểu cho em chăng?) đã khiến em lãng quên sự tôn trọng lẽ ra phải dành cho chính những cảm xúc của bản thân—những xúc cảm thiêng liêng vốn là điềm báo chắc chắn cho những hoan lạc mà em sinh ra để tận hưởng—và em sẽ tận hưởng, bởi chẳng điều gì có thể dập tắt được đốm lửa thiêng liêng ấy.

Dẫu vậy, khi chúng ta tương phùng, em hứa sẽ không làm phiền lòng anh nữa. Em thấy thẹn lòng khi nhớ lại cách hành xử của mình trước kia—và sau này em sẽ chẳng bao giờ tự hạ mình ngang hàng với những kẻ mà em thấy thấp kém hơn bản thân.—Em sẽ lắng nghe sự đoan chính, hoặc lòng kiêu hãnh của chính mình.