[Paris] ngày 19 tháng 2 [1795].

Khi lần đầu nhận được thư anh, báo tin việc anh trở về bị hoãn lại vô thời hạn, em đã đau lòng đến mức không biết mình đã viết những gì. Giờ đây em đã bình tâm hơn, dù đây không phải loại vết thương mà thời gian có thể chữa lành nhanh chóng; trái lại, càng nghĩ, em càng thấy buồn hơn. Xã hội làm em thấy mệt mỏi khôn xiết—đến mức em đâm ra chỉ trích tất cả mọi người, để rồi chỉ đủ tỉnh táo nhận ra rằng lỗi lầm lại nằm ở chính bản thân mình. Chỉ có đứa con bé bỏng mới làm em thấy quan tâm, và nếu không có con bé, chắc em chẳng buồn gắng gượng để hồi phục sức khỏe làm gì.

Vì thế, em sẽ cai sữa cho con, và thử xem liệu bước đi đó (điều mà em thấy rất miễn cưỡng, vì đó là niềm an ủi duy nhất của em) có thể giúp em thoát khỏi cơn ho này hay không. Các bác sĩ nói nhiều về sự nguy hiểm khi mắc bệnh phổi sau khi phụ nữ đã cho con bú được vài tháng. Họ cũng nhấn mạnh sự cần thiết của việc giữ cho tâm trí thanh thản—mà lạy Chúa! Tâm trí em đã bị dằn vặt biết bao! Nhưng trong khi những người phụ nữ khác được nuông chiều mọi ý thích, được "gió trời cũng chẳng nỡ chạm đến," thì em lại chẳng tìm thấy một thiên thần hộ mệnh nào, trên trời hay dưới đất, để xua đi nỗi buồn hay sự âu lo đang đè nặng trong lòng.

Anh đã chẳng phải hy sinh biết bao nhiêu vì một người phụ nữ mà anh thậm chí còn chẳng tôn trọng đó sao!—Nhưng em sẽ không nhắc lại chuyện này nữa—Em chỉ muốn nói rằng em không hiểu anh. Anh nói anh chưa từ bỏ ý định trở lại đây—và em biết rằng việc đó là cần thiết—thậm chí là bắt buộc. Em không thể giải thích rõ ràng hơn; nhưng nếu anh chưa đánh mất trí nhớ, anh sẽ dễ dàng đoán ra ý em. Sao nào! Cuộc đời chúng ta lại chỉ toàn là những lần chia ly sao? Và liệu em lại phải trở về một đất nước, nơi không chỉ chẳng còn chút sức hấp dẫn nào với em, mà em còn cảm thấy ghê tởm đến mức gần như kinh hãi, chỉ để rồi bị bỏ lại đó làm con mồi cho chính nỗi ghê tởm ấy sao!

Tại sao việc em phải trở về lại cần thiết đến vậy?—nếu được nuôi dạy ở đây, con gái em sẽ được tự do hơn. Thực vậy, vì mong đợi anh sẽ đoàn tụ với mẹ con em, em đã lên một vài dự định hữu ích, giờ đây chúng đã tan biến cùng với những hy vọng về hạnh phúc của em.

Trong nỗi đắng cay của lòng mình, em có lý do chính đáng để than phiền rằng em bị bỏ lại đây, phụ thuộc vào một người đàn ông mà lòng tham làm giàu đã khiến ông ta trở nên chai sạn trước mọi cảm xúc liên quan đến tình xã hội hay tình cảm chân thành.—Với một sự vô tâm tàn nhẫn, ông ta không thể giấu nổi niềm vui khi thấy anh quyết định ở lại, bất chấp việc điều đó đã tác động rõ rệt đến em như thế nào.

Cho đến khi có thể tự kiếm tiền, em sẽ cố vay mượn đâu đó, vì em muốn tránh việc phải liên tục xin ông ta khoản tiền cần thiết để nuôi mình.—Đừng hiểu lầm em, ông ta chưa bao giờ từ chối.—Thế nhưng em đã đến nhà ông ta nửa tá lần để hỏi xin, rồi lại quay về mà chẳng nói được lời nào—anh chắc phải đoán được lý do—Vả lại, em muốn tránh nghe về những dự án bất tận mà vì đó anh đã hy sinh sự bình yên của em—không nhớ đến—nhưng em sẽ giữ im lặng mãi mãi.——