Havre, ngày 20 tháng Tám [năm 1794].
Em muốn biết anh đã thực hiện những bước nào liên quan đến ——. Sự gian trá luôn khơi dậy trong em lòng phẫn nộ—em sẽ rất hả hê nếu nghe tin pháp luật đã trừng trị hắn đích đáng; nhưng em không muốn anh gặp hắn, bởi công việc này hiện tại không cho phép thảo luận ôn hòa, và em cũng chẳng rõ anh sẽ bày tỏ sự khinh miệt của mình như thế nào nữa.
Xin anh hãy hỏi thăm vài câu về Tallien—em vẫn thấy hài lòng trước phong thái đĩnh đạc trong cách hành xử của ông ấy. Mấy hôm trước, vì nghĩa cử nhân đạo, ông ấy đã vận dụng một sự khéo léo mà em rất ngưỡng mộ—và em định chỉ cho anh thấy, vì đó là một trong những trường hợp hiếm hoi sự khéo léo làm rạng danh tài năng của một người mà không làm mất đi niềm tin vào sự cởi mở trong lòng họ, thứ vốn là nền tảng chân chính của tình bạn, dù là công hay tư.
Đừng nghĩ rằng em đang ám chỉ đến chút dè dặt trong tính cách của anh, điều mà đôi khi em vẫn hay phàn nàn! Anh đã quen với một người phụ nữ xảo quyệt, nên anh gần như lúc nào cũng chờ đợi sự xảo quyệt—Thậm chí, trong việc vun đắp hạnh phúc của chúng ta, thỉnh thoảng anh đã làm tổn thương sự nhạy cảm của em, khi anh cứ giấu giếm bản thân, cho đến khi sự cảm thông chân thành, khi khiến anh thành thật với em không chút che đậy, cho phép em nhìn thấu vào một trái tim, nơi mà trái tim đang vụn vỡ phân nửa của em chỉ muốn nép vào, để được hồi sinh và ấp ủ.—Anh có sự chân thành trong tim, nhưng không thường xuyên có được sự tuôn trào ấy (épanchement de cœur), cái vẻ gần như trẻ con, thứ chỉ bị kẻ yếu đuối coi là sự yếu đuối mà thôi.
Nhưng em đã bỏ quên mất Tallien tội nghiệp. Em cũng muốn anh tìm hiểu xem, như một thành viên đã tuyên bố trước công hội, liệu Robespierre có thực sự nuôi một số nhân tình hay không.—Nếu điều đó là thật, em nghi rằng họ chỉ làm thỏa mãn sự phù phiếm của hắn hơn là thỏa mãn dục vọng.
Đây quả là một bức thư trò chuyện lan man! Nhưng đừng nghĩ rằng em định kết thúc nó mà không nhắc đến cô bé—người gần như muốn nhảy ra khỏi tay em—con bé trông thực sự rất giống anh—nhưng dù em có đang giận hay đang hài lòng về anh, điều đó cũng không làm em bớt yêu thương con bé.
Yêu anh,
Mary.
