Ngày thứ năm
NASTAGIO DEGLI ONESTI, SAY ĐẮM MỘT TIỂU THƯ DÒNG HỌ TRAVERSARI, TIÊU TÁN GIA SẢN MÀ KHÔNG ĐƯỢC ĐÁP LẠI. THEO LỜI KHUYÊN CỦA HỌ HÀNG, CHÀNG RỜI ĐẾN CHIASSI, NƠI CHÀNG CHỨNG KIẾN MỘT KM SĨ ĐUỔI BẮT, SÁT HẠI MỘT THIẾU NỮ VÀ SAI HAI CON CHÓ XÉ XÁC NÀNG. SAU ĐÓ, CHÀNG MỜI HỌ HÀNG CÙNG THIẾU NỮ MÌNH YÊU ĐẾN DỰ TIỆC, KHIẾN NÀNG TÌNH NHÂN TẬN MẮT THẤY CẢNH THIẾU NỮ KIA BỊ PHANH THÂY; VÌ KHOẢM SỢ CÁI KẾT KHOẢNH KHẮC ẤY, NÀNG ĐÃ NHẬN LÀM VỢ NASTAGIO.
Lauretta vừa dứt lời, Filomena liền theo lệnh hoàng hậu mà cất tiếng: “Thưa các vị tiểu thư đáng yêu, cũng như lòng trắc ẩn luôn được ca ngợi ở chúng ta, sự tàn nhẫn cũng phải chịu sự trừng phạt nghiêm khắc của công lý thiêng liêng. Để minh chứng điều đó cho các chị em và qua đó giúp tất cả cùng gột rửa tâm hồn, tôi xin kể cho nghe một câu chuyện vừa bi thảm vừa hấp dẫn.
Tại Ravenna, một thành phố cổ kính xứ Romagna, thuở trước có rất nhiều nhà quý tộc và hào phú. Trong số đó có một thanh niên tên là Nastagio degli Onesti. Nhờ cái chết của cha và một người chú, chàng được thừa gia tài giàu có vô kể. Và cũng như bao thanh niên chưa vợ khác, chàng đem lòng yêu say đắm ái nữ của Messer Paolo Traversari, một tiểu thư thuộc dòng dõi cao quý hơn chàng nhiều. Chàng hy vọng bằng phong thái của mình sẽ khiến nàng động lòng yêu lại. Nhưng những phẩm chất cao đẹp, đáng khích lệ ấy chẳng những không đem lại kết quả gì, trái lại còn như hại chàng. Thiếu nữ mà chàng yêu tỏ ra vô cùng tàn nhẫn, cứng rắn và khó bề khuất phục. Có lẽ vì nhan sắc kiều diễm hay dòng dõi danh giá, nàng trở nên kiêu kỳ và lạnh lùng đến mức chẳng điều gì ở chàng hay bất cứ thứ gì làm chàng vui lòng có thể lọt vào mắt xanh của nàng. Điều này khiến Nastagio đau khổ khôn nguôi; nhiều lần, vì uất ức và chán ngán những lời than vãn, chàng từng nảy sinh ý định tự tử, nhưng rồi lại kìm tay lại. Hết lần này đến lần khác, chàng tự nhủ phải từ bỏ nàng hoàn toàn hoặc, nếu có thể, hãy căm ghét nàng hệt như cách nàng đối xử với mình. Nhưng mọi quyết tâm ấy đều vô ích, bởi niềm hy vọng càng lụi tàn, tình yêu trong chàng dường như lại càng bùng cháy mãnh liệt hơn. Cứ thế, chàng vẫn tiếp tục yêu và tiêu xài không tiếc tay, không bờ bến, đến nỗi một số bạn bè và họ hàng cho rằng chàng sắp sửa táng gia bại sản cả người lẫn của. Do đó, họ hết lần này đến lần khác khuyên can chàng nên rời Ravenna, đến ở ẩn một nơi khác một thời gian, vì làm như vậy sẽ giúp chàng nguôi ngoai niềm đam mê lẫn chi phí tốn kém.
Nastagio vốn phớt lờ lời khuyên ấy trong một thời gian dài, nhưng cuối cùng, trước sự nài nỉ của họ và không thể từ chối mãi, chàng hứa sẽ làm theo ý họ và cho chuẩn bị rình rang như thể sắp đi Pháp, Tây Ban Nha hoặc một chốn xa xôi nào khác. Đoạn, chàng cùng nhiều bạn bè lên ngựa rời Ravenna, tiến về một vùng đất gọi là Chiassi, cách thành phố chừng ba dặm. Tại đây, chàng cho dựng lều bạt và bảo những người đi cùng rằng mình định dừng chân ở đó, còn họ có thể quay về Ravenna. Khi đã hạ trại xong, chàng bắt đầu sống một cuộc sống xa hoa và vương giả nhất từ trước tới nay, liên tục mời hết tốp người này đến tốp người khác đến dự bữa trưa và bữa tối theo thói quen của mình.
Vào một ngày nọ, khi tháng Năm đã cận kề và thời tiết vô cùng đẹp trời, chàng chìm đắm trong những suy tư về người tình nhẫn tâm của mình. Chàng liền bảo toàn bộ gia nhân rời đi để được ở một mình, cốt sao có thể trầm mặc suy tưởng một cách thoải mái nhất. Chàng cứ thế bước đi từng bước, lạc lối trong dòng suy nghĩ u sầu, cho đến khi bước vào rừng thông tự lúc nào chẳng hay. Lúc ấy đã xế trưa, chàng đã đi sâu vào trong rừng chừng nửa dặm mà hoàn toàn quên mất cả chuyện ăn uống hay bất cứ điều gì khác. Chợt đâu, chàng nghe thấy tiếng ai oán vô cùng thê thảm và những tiếng kêu la lớn của một người phụ nữ. Dòng suy tư êm dịu bỗng bị cắt đứt, chàng ngẩng đầu lên để xem chuyện gì đang xảy ra và ngạc nhiên khi thấy mình đang ở giữa rừng thông. Nhìn về phía trước, chàng thấy một thiếu nữ vô cùng xinh đẹp đang chạy thục mạng, thân thể khỏa thân trần trụi giữa một bụi rậm đầy gai góc, hướng thẳng về nơi chàng đứng. Nàng vừa khóc lóc thảm thiết van xin ơn tha thứ, vừa tóc tai bù xù, mình mẩy bị cành cây và gai nhọn cào rách tơi tả. Ngay sát gót nàng là hai con chó ngao to lớn, dữ tợn đang bám riết lấy và liên tục cắn xé nàng không thương tiếc mỗi khi bắt kịp. Ngay phía sau chúng, chàng thấy một kỵ sĩ mặc áo giáp màu sẫm, cưỡi trên lưng một con chiến mã đen tuyền, vẻ mặt đằng đằng sát khí, tay lăm lăm thanh đoản kiếm vừa thốt ra những lời thô tục và đáng sợ để đe dọa tước đoạt mạng sống của nàng.
Cảnh tượng ấy vừa khiến tâm trí Nastagio tràn ngập kinh hoàng lẫn kinh ngạc, vừa khơi dậy lòng trắc ẩn đối với người phụ nữ bất hạnh, từ đó sinh ra ý muốn giải cứu nàng khỏi cơn thống khổ và cái chết nếu có thể. Nhận thấy mình không tấc sắt trong tay, chàng liền chạy đi bẻ một nhánh cây làm gậy, rồi cầm gậy lao ra chặn đường lũ chó và tên kỵ sĩ. Nhận ra điều đó, gã kỵ sĩ liền quát lớn từ đằng xa: “Nastagio, chớ có nhúng tay vào! Hãy để tao và bầy chó trừng trị đích đáng người đàn bà độc ác này.” Vừa dứt lời, bầy chó đã chồm lên ngoạm chặt lấy hai bên sườn thiếu nữ khiến nàng ngã khụy xuống, còn gã kỵ sĩ phi tới, nhảy xuống ngựa. Thấy vậy, Nastagio tiến lại gần và nói: “Ta không biết ngươi là ai mà lại rành về ta đến thế; nhưng ta phải nói điều này: một kỵ sĩ mang giáp mà lại đi sát hại một người đàn bà khỏa thân, lại còn thả chó cắn xé nàng như một con thú hoang thì quả là tội ác tày trời. Chắc chắn ta sẽ hết sức bảo vệ nàng.”
“Hỡi Nastagio,” gã kỵ sĩ đáp lời, “ta và ngươi từng chung một thành phố. Ngươi thuở ấy hãy còn là một đứa trẻ khi ta — người mang tên Messer Guido degli Anastagi — từng đem lòng yêu sâu sắc người phụ nữ này hơn cả mức ngươi đang yêu ái nữ nhà Traversari hiện tại. Vận rủi của ta trước sự nhẫn tâm và tàn bạo của nàng đã đẩy ta đến mức đường cùng: một ngày nọ, trong cơn tuyệt vọng, ta đã dùng chính thanh đoản kiếm ngươi đang thấy trên tay này để tự sát và bị kết án đày đọa đời đời kiếp kiếp. Chẳng lâu sau, nàng — kẻ vô cùng hoan hỉ trước cái chết của ta — cũng qua đời. Do tội ác tàn nhẫn và sự hả hê trước những nỗi thống khổ của ta (nàng chẳng mảy điều hối hận, vì nghĩ rằng mình chẳng hề phạm tội mà còn đáng được ban thưởng) — nàng đã và đang phải chịu hình phạt nơi địa hình hỏa ngục tương tự. Ngay khi đọa xuống chốn ấy, phán quyết đã giáng xuống đầu cả ta lẫn nàng như một hình thức chuộc tội rằng: nàng phải chạy trốn trước mặt ta, còn ta — kẻ từng yêu nàng tha thiết — sẽ phải săn đuổi nàng, không phải như một người tình dấu yêu, mà như một kẻ thù không đội trời chung. Mỗi lần bắt kịp nàng, ta phải dùng chính thanh đoản kiếm từng kết liễu đời mình để đâm chết nàng, rồi phanh thây lồng ngực nàng — như ngươi sắp thấy ngay sau đây — để móc ra trái tim lạnh lùng băng giá ấy, thứ chưa từng chứa đựng lấy một chút tình yêu hay lòng trắc ẩn, cùng với các nội tạng khác đem cho bầy chó ăn. Và chẳng lâu sau đó, theo ý muốn và quyền năng của công lý Thiên Chúa, nàng lại sống lại như thể chưa từng chết, bắt đầu chặng đường chạy trốn đầy đau thương còn ta cùng bầy chó lại tiếp tục rượt đuổi. Cứ vào mỗi thứ Sáu hàng tuần, ta lại bắt kịp nàng tại chốn này vào giờ này để giáng đòn sát phạt mà ngươi sắp chứng kiến. Đừng tưởng những ngày khác chúng ta được nghỉ ngơi; trái lại, ta vẫn bắt kịp nàng ở những nơi khác, nơi nàng từng có những suy tính và hành động tàn nhẫn với ta. Cứ như thế, từ một kẻ tình nhân nay biến thành kẻ thù hằn như ngươi thấy, ta buộc phải săn đuổi nàng suốt khoảng thời gian bằng đúng số tháng nàng từng tàn nhẫn với ta. Thế nên, hãy để ta thực thi công lý của Chúa và đừng tìm cách chống lại điều mà ngươi không thể nào ngăn cản.”
Nghe những lời ấy, Nastagio lùi lại, toàn thân sợ hãi đến dựng tóc gáy, rồi nơm nớp nhìn người thiếu nữ khốn khổ chờ đợi hành động tiếp theo của gã kỵ sĩ. Dứt lời, gã kỵ sĩ lăm lăm thanh đoản kiếm trong tay lao tới như một con chó săn khát máu hướng về phía thiếu nữ. Lúc bấy giờ nàng đang quỳ sụp xuống, bị hai con chó ngao giữ chặt, cất lời khẩn cầu xin ơn tha thố. Gã vung kiếm đâm xuyên qua ngực nàng với tất cả sức lực. Vừa dứt nhát kiếm, nàng ngã quỵ xuống đất, miệng vẫn tiếp tục khóc lóc và kêu la. Ngay lập tức, gã kỵ sĩ rút dao săn rạch bụng nàng, moi lấy trái tim cùng toàn bộ nội tạng bên trong ném cho hai con chó ngao đang cơn đói ngấu nghiến nuốt chửng ngay tại chỗ. Chỉ một lát sau, tựa như chưa từng có chuyện gì xảy ra, thiếu nữ đột nhiên chồm dậy, bắt đầu cắm cổ chạy thừng thững về phía biển, bám theo sau là bầy chó vẫn đang cắn xé. Chẳng mấy chốc, chúng chạy xa khuất tầm mắt Nastagio. Chứng kiến toàn bộ sự việc, lòng Nastagio ngập tràn đan xen giữa xót thương và sợ hãi. Chợt trong đầu chàng loé lên ý nghĩ rằng sự việc này, vốn lặp lại vào mỗi ngày thứ Sáu, có thể đem lại cho chàng một cơ địa lớn lao. Ghi nhớ kỹ địa điểm ấy, chàng quay về với đám gia nhân. Đợi đến thời điểm thích hợp, chàng sai người đi mời một số họ hàng và bạn bè thân thiết đến, rồi ngỏ lời: “Các vị lâu nay vẫn giục tôi từ bỏ mối tình với kẻ thù này và chấm dứt việc phung phí tài sản, và tôi sẵn sàng làm theo với một điều kiện: các vị hãy giúp tôi một việc. Đó là vào thứ Sáu tới đây, hãy tìm cách mời Messer Paolo Traversari cùng vợ con, các nữ quyến trong họ cùng bất kỳ vị phu nhân nào các vị muốn đến đây dùng bữa tối với tôi. Lý do vì sao tôi muốn điều này, khi ấy các vị sẽ rõ.”
Yêu cầu này đối với họ quá đỗi đơn giản, thế là họ trở về Ravenna và tiến hành mời những người theo đúng ý Nastagio. Dù việc lôi kéo vị tiểu thư trẻ tuổi mà chàng yêu thấu không phải chuyện dễ dàng, nhưng cuối cùng nàng cũng chịu đi cùng các phu nhân khác. Trong lúc đó, Nastagio cho chuẩn bị một bữa tiệc vô cùng thịnh soạn, bố trí bàn tiệc đặt ngay dưới những hàng thông quanh đúng khu vực chàng từng chứng kiến cảnh tus sát người phụ nữ tàn nhẫn.
Đến hẹn lại lên, chàng mời các vị nam thanh nữ tú vào chỗ ngồi, khéo léo sắp xếp cho người tình của mình ngồi ở vị trí đối diện thẳng tắp với chốn sự việc kia sẽ xảy ra. Quả nhiên, khi món ăn cuối cùng vừa dọn lên cũng là lúc tiếng kêu gào trong tuyệt vọng của nàng thiếu nữ bị săn đuổi vang lên cho tất cả cùng nghe. Cả bàn tiệc ngỡ ngàng, ai nấy đều thắc mắc chuyện gì đang xảy ra mà chẳng một ai trả lời được. Mọi người đồng loạt đứng bật dậy nhìn ra xung quanh, và rồi họ trông thấy người thiếu nữ bất hạnh cùng gã kỵ sĩ và bầy chó dữ đang lao đến giữa đám đông. Chẳng mấy chốc, tất cả đã có mặt tại đó.
Tiếng la ó phản đối gã kỵ sĩ và bầy chó nổi lên om sòm, nhiều người xông lên định cứu thiếu nữ. Nhưng gã kỵ sĩ cất lời với họ y như từng nói với Nastagio trước kia, không chỉ buộc họ phải lùi bước mà còn bao trùm tất cả trong bầu không khí kinh hoàng và sợ hãi tột độ. Sau đó, gã lặp lại y nguyên hành động cũ. Tất cả các phu nhân có mặt lúc bấy giờ — trong đó có không ít người là họ hàng xa của cả người thiếu nữ bất hạnh lẫn gã kỵ sĩ, những người từng khắc ghi cả mối tình lẫn cái chết của ông — đều khóc thương thảm thiết như thể tai họa ấy đang giáng xuống chính bản thân họ.
Khi màn kịch khép lại, thiếu nữ và kỵ sĩ đã biến mất, câu chuyện kỳ lạ vừa rồi trở thành đề tài cho vô vàn bàn tán của những người chứng kiến. Nhưng người khiếp sợ hơn cả chính là tiểu thư lạnh lùng mà Nastagio hằng yêu mến. Nàng đã tận mắt chứng kiến, tận tai lắng nghe mọi thứ, hiểu rõ câu chuyện này liên quan đến mình hơn bất kỳ ai có mặt ở đây khi nhớ lại sự tàn nhẫn mà nàng từng đối xử với Nastagio. Trong lòng nàng bỗng dấy lên ảo ảnh rằng bản thân đã và đang phải cắm cổ chạy trốn trước gã người tình thị nộ với bầy chó ngao bám sát sau gót. Nỗi kinh hoàng bủa vây ấy lớn đến mức — để thảm cảnh đó không bao giờ xảy ra với mình — ngay khi vừa có cơ hội (đến vào chính buổi tối hôm đó), nàng liền xoay chuyển lòng căm ghét thành tình yêu. Nàng phái một người thị nữ tin cẩn đến gặp Nastagio, khẩn khoản ngỏ ý rằng nàng rất mong chàng đến với mình, vì giờ đây nàng đã sẵn sàng làm bất cứ điều gì làm hài lòng chàng.
Nastagio đáp lại rằng chàng vô cùng sung sướng trước lời đề nghị ấy, nhưng nếu nàng thực sự có ý đó, chàng muốn danh chính ngôn thuận đón nàng bằng cách cưới nàng làm vợ. Vị tiểu thư hiểu rõ rằng chẳng qua do chính sự cố chấp của mình mà bấy lâu nay nàng chưa thể trở thành vợ chàng, liền vui vẻ gả lời chấp thuận. Sau đó, tự tay nàng làm sứ giả thông báo cho song thân rằng nàng đã ưng thuận làm vợ Nastagio. Nghe tin, cha mẹ nàng mừng rỡ vô cùng. Vào Chủ nhật tuần ấy, chàng làm lễ cưới nàng và tận hưởng cuộc sống hạnh phúc lâu dài bên nhau.
Nỗi kinh hoàng từ sự kiện ấy không chỉ đem lại mối lương duyên tốt đẹp này; mà từ đó về sau, toàn bộ các tiểu thư ở Ravenna đều trở nên e sợ đến mức họ trở nên ôn hòa, dễ bảo hơn rất nhiều trước mong muốn của các đấng mày râu.
