Ngày thứ Tám
HAI NGƯỜI BẠN CHƠI THÂN, MỘT NGƯỜI TƯ THÔNG VỚI VỢ NGƯỜI BẠN KÌA; KHI NGƯỜI NÀY PHÁT HIỆN RA, LIỀN CÙNG VỢ KẺ ĐÓ TỔ CHỨC SAO CHO TÊN KIA BỊ NHỐT TRONG MỘT CÁI RƯƠNG, NƠI MÀ ANH TA NẰM VỚI VỢ MÌNH, TRONG KHI HẮN ĐANG Ở BÊN TRONG
Những nỗi truân chuyên của Elena đã khiến các bà các cô nghe qua đều cảm thấy khó chịu và buồn rầu; dẫu vậy, vì cho rằng phần nào đó nàng ta cũng đáng đời, họ lướt qua với lòng trắc ẩn chừng mực hơn, dẫu họ vẫn cho rằng vị học giả kia quá đỗi lạnh lùng và cứng nhắc, thậm chí là tàn nhẫn. Nhưng nay Pampinea đã dứt câu chuyện, nữ hoàng liền sai Fiammetta tiếp lời. Chẳng ngần ngại tuân lệnh, nàng cất tiếng: "Thưa các quý bà duyên dáng, vì ta thiết nghĩ sự khắc nghiệt của vị học giả bị tổn thương đã phần nào làm các vị phiền lòng, ta thấy thật phải phép khi xoa dịu tâm hồn đang xao động của các vị bằng một câu chuyện vui vẻ hơn đôi chút. Thế nên, ta dự định kể cho các vị nghe về một thanh niên đã đón nhận một sự xúc phạm bằng một tâm thế nhẹ nhàng hơn và trả đũa theo một cách chừng mực hơn, qua đó các vị có thể hiểu rằng, khi một người đi đòi lại công đạo cho một tổn thất mình phải gánh chịu, thì chỉ nên đáp trả tương xứng với những gì đã nhận, thay vì cố gây ra những tổn thương vượt quá giới hạn của mối thù.
Phải kể rằng, thuở trước ở Siena, theo như ta được biết, có hai thanh niên gia cảnh khá giả và thuộc dòng dõi danh giá trong thành; một người tên là Spinelloccio Tanena và người kia là Zeppa di Mino, nhà họ ở sát vách nhau tại Camollia. Hai chàng trai này vẫn luôn gắn bó và yêu quý nhau, bề ngoài trông chẳng khác nào anh em ruột thịt, thậm chí còn hơn thế; và ai nấy đều có một người vợ rất đỗi xinh đẹp. Xảy ra chuyện là Spinelloccio, nhờ hay lui tới nhà Zeppa cả những lúc chủ nhà có mặt lẫn vắng nhà, dần trở nên thân thiết với vợ của bạn đến mức cuối cùng đã tư thông với nàng. Họ cứ lén lút qua lại như thế một thời gian khá lâu trước khi có ai hay biết. Thế rồi, vào một ngày nọ, khi Zeppa đang ở nhà mà vợ không hay biết, Spinelloccio tới gọi cửa; người vợ bảo rằng chồng mình đi vắng, thế là hắn liền xộc thẳng lên nhà. Thấy nàng ở trong phòng khách và xung quanh chẳng có ai khác, hắn liền ôm chầm lấy nàng và đôi bên kịch liệt hôn hít. Zeppa tận mắt chứng kiến cảnh đó nhưng không hề lộ vẻ gì, anh nợ lặng lẽ ẩn nấp để xem trò chơi này rồi sẽ đi đến đâu, và chẳng mấy chốc thấy vợ mình cùng Spinelloccio trong vòng tay ôm ấp dắt nhau vào một căn phòng rồi khóa trái cửa lại; điều đó khiến anh vô cùng tức giận. Nhưng, hiểu rõ rằng việc làm ầm lên hay lồng lộn cũng chẳng thể làm vơi bớt nỗi nhục nhã, trái lại chỉ khiến tai tiếng thêm đồn xa, anh liền ngẫm nghĩ xem phải trả thù ra sao để tâm can được thỏa nguyện mà mọi chuyện không bị bàn tán khắp nơi. Sau một hồi suy tính kỹ càng, anh ngỡ mình đã tìm ra diệu kế, bèn tiếp tục ẩn mình chừng nào Spinelloccio hãy còn ở bên vợ hắn.
Ngay khi gã kia vừa khuất dạng, anh bước vào phòng và thấy vợ mình vẫn chưa kịp chỉnh trang lại chiếc khăn trùm đầu vốn đã bị Spinelloccio giật tung trong lúc đùa cợt, bèn cất tiếng hỏi: "Vợ tôi, nàng đang làm trò gì thế?" Nàng đáp: "Chàng không thấy đấy ư?" Zeppa liền bảo: "Có chứ, ta thấy nhiều hơn mức ta muốn thấy là đằng khác." Nói rồi, anh quở trách nàng về những chuyện vừa xảy ra. Phần nàng, trong cơn kinh hoàng tột độ, sau hồi lâu chối quanh co cuối cùng cũng đành thú nhận những gì không thể chối cãi về mối quan hệ mập mờ với Spinelloccio. Nàng bắt đầu van xin anh tha thứ trong những giọt nước mắt đầm đìa, và Zeppa bảo nàng rằng: "Này vợ, nàng đã làm điều quấy, và nếu muốn ta bỏ qua cho lỗi lầm này, hãy nhớ cho kỹ và làm đúng theo những gì ta sắp giao phó đây. Ta muốn nàng hãy bảo Spinelloccio tìm cách lánh mặt ta vào sáng mai, tầm khoảng giờ tếch, rồi tới đây với nàng. Khi hắn đến, ta sẽ trở về, và vừa nghe tiếng ta, nàng hãy bảo hắn chui vào chiếc rương này rồi khóa lại. Sau đó, khi nàng đã làm xong việc này, ta sẽ bảo nàng phải làm gì tiếp theo; và đừng có sợ hãi gì cả, vì ta hứa với nàng là ta sẽ chẳng đời nào làm tổn hại đến hắn đâu." Người vợ, cốt để làm yên lòng chồng, liền hứa sẽ tuân lời, và nàng đã làm đúng như vậy.
Sáng hôm sau, khi Zeppa và Spinelloccio đang ở cùng nhau vào khoảng giờ tếch, gã kia - kẻ đã hứa với người vợ là sẽ đến gặp nàng vào giờ đó - liền bảo bạn: "Trưa nay tôi có hẹn ăn cơm với một người bạn, và tôi không muốn bắt anh ấy phải đợi; thế nên chúc anh ở lại mạnh khỏe." Zeppa liền bảo: "Đã đến giờ ăn trưa đâu nào"; nhưng Spinelloccio đáp: "Không sao; tôi còn phải bàn với anh ấy vài chuyện riêng tư nữa, thế nên tôi cần phải có mặt ở đó sớm." Nói lời chia tay, hắn đi đường vòng hướng về nhà Zeppa, rồi bước vào một căn phòng cùng với vợ của chủ nhà. Hắn vừa ở đó chưa bao lâu thì Zeppa trở về. Nghe tiếng chồng, người vợ vờ như vô cùng hoảng hốt, bèn giục hắn trốn vào chiếc rương theo đúng lời chồng mình đã dặn, rồi khóa chặt hắn bên trong và bước ra khỏi phòng. Zeppa bước lên lầu, cất tiếng hỏi: "Vợ ơi, đã đến giờ ăn trưa chưa?" "Rồi anh ạ, ngay đây thôi," nàng đáp. Anh liền bảo: "Spinelloccio trưa nay đi ăn với bạn rồi và để vợ ở nhà một mình; em hãy ra cửa sổ gọi cô ấy sang đây ăn trưa cùng chúng ta đi." Người vợ, vì sợ hãi cho bản thân nên trở nên cực kỳ vâng lời, liền làm theo lời chồng; và vợ của Spinelloccio, sau khi bị nài nỉ hồi lâu lại hay tin chồng mình bận ăn trưa ở ngoài, liền bước sang.
Zeppa đón tiếp nàng hết sức niềm nở, miệng bảo vợ hãy vào bếp, rồi thân mật nắm tay vị khách đưa vào phòng ngủ. Vừa bước vào trong, anh liền quay lưng lại khóa trái cửa phòng. Thấy anh làm vậy, người quản gia liền hoảng hốt kêu lên: "Ôi trời ơi, Zeppa, ý anh là sao thế này? Anh đưa tôi vào đây vì mục đích này ư? Đây là tình nghĩa anh em và sự gắn bó keo sơn mà anh dành cho Spinelloccio đấy phăng phăng sao?" Nghe vậy, Zeppa tiến lại gần chiếc rương đang nhốt chồng nàng, tay giữ chặt lấy nàng và nói: "Thưa phu nhân, trước khi bà trách móc, hãy nghe cho kỹ những gì tôi muốn nói. Tôi vẫn luôn yêu quý Spinelloccio như anh em ruột thịt, nhưng ngày hôm qua, dẫu hắn chẳng hề hay biết, tôi đã phát hiện ra niềm tin mà tôi đặt nơi hắn rốt cuộc đã ra nông nỗi này: hắn tư thông với vợ tôi chẳng khác nào với bà. Giờ đây, vì tôi quý trọng hắn, tôi không định trả thù hắn bằng cách nào khác ngoài việc gieo lại đúng những gì tôi đã gánh chịu; hắn đã chiếm đoạt vợ tôi và tôi cũng muốn có được bà. Nếu bà không chịu, buộc lòng tôi phải lôi hắn ra đây; và vì tôi không định để yên cho sự nhục nhã này chìm xuồng, tôi sẽ chơi cho hắn một vố mà cả bà lẫn hắn sẽ chẳng bao giờ còn có thể vui cười nổi nữa." Nghe những lời này và tin chắc Zeppa nói thật, sau nhiều lần bắt anh phải thề thốt, nàng đáp lại: "Zeppa của tôi ơi, một khi sự trả thù này đã giáng xuống đầu tôi, tôi đành cam chịu vậy, miễn là anh liệu bề sắp xếp sao cho sau mọi chuyện chúng ta làm đây, tôi vẫn có thể sống hòa thuận với vợ anh, đúng như tôi dự định sẽ hòa thuận với cô ta dẫu cô ta đã đối xử với tôi như thế nào đi nữa." "Chắc chắn rồi," Zeppa đáp lời, "tôi sẽ lo chu toàn; hơn thế nữa, tôi sẽ tặng bà một món trang sức quý giá và đẹp đẽ chẳng kém bất kỳ món nào bà đang có." Nói đoạn, anh ôm chầm lấy nàng; rồi ngả nàng ngay lên nắp rương, thỏa chí tang bồng vui vẻ cùng nhau.
Spinelloccio ngồi trong rương, nghe trọn vẹn những lời Zeppa nói cùng câu trả lời của vợ mình, lại cảm nhận rõ mồn một cái trò nhảy múa tưng bừng đang diễn ra ngay trên đầu, lúc đầu tức tối đến mức tưởng chừng như muốn chết đi sống lại; và nếu không vì nể sợ Zeppa, hẳn hắn đã mắng cho vợ một trận tơi bời ngay trong cái xó xỉnh chật hẹp ấy. Tuy nhiên, ngẫm lại thì sự thể là do chính hắn khơi mào trước, và rằng Zeppa hoàn toàn có lý khi hành xử như vậy, vả lại người bạn này đã cư xử với hắn một cách đầy tính người và nghĩa khí, hắn liền tự nhủ sẽ càng phải kết thân với Zeppa hơn nữa nếu có thể. Sau khi đã vui vẻ bên người đẹp đến chán chê, Zeppa bước xuống khỏi chiếc rương. Khi nàng cất tiếng đòi món trang sức đã hứa, anh liền mở cửa phòng và gọi vợ mình tới. Chẳng nói chẳng rằng, người vợ chỉ cười tủm tỉm thốt lên: "Thưa phu nhân, phen này anh đưa chả em trao bánh đúc rồi còn gì!" Rồi Zeppa bảo vợ: "Hãy mở chiếc rương này ra." Nàng liền mở nắp, và tại đó Zeppa cho người vợ chiêm ngưỡng dung nhan ông chồng quý hóa của nàng, đoạn cất tiếng: "Đây chính là món trang sức mà anh đã hứa với em." Thật khó mà nói kẻ nào trong hai người ngượng ngùng hơn: Spinelloccio khi chạm mặt Zeppa và biết rằng đối phương đã tường tận mọi chuyện, hay người vợ khi thấy mặt chồng và biết rằng anh ta đã nghe và cảm nhận trọn vẹn những gì nàng làm ngay trên đầu mình. Nhưng Spinelloccio, từ trong rương bước ra, liền cất lời chẳng cần vòng vo: "Zeppa, chúng ta huề nhau nhé; thế nên thật phải lẽ, như anh vừa bảo với vợ tôi lúc nãy, là chúng ta hãy tiếp tục làm bạn như xưa, và vì giữa hai chúng ta chẳng có gì là không thể chia sẻ ngoại trừ các bà vợ, chi bằng chúng ta hãy chung luôn cả họ." Zeppa vui vẻ đồng ý, và thế là cả bốn người cùng nhau ngồi vào bữa trưa trong bầu hòa khí hòa thuận tột cùng; từ đó về sau, mỗi người vợ đều có hai đức lang quân và mỗi người chồng đều có hai bề tôi tri kỷ, chẳng bao giờ còn xảy ra bất kỳ điều tiếng hay xích mích nào liên quan đến chuyện ấy nữa.
