Ngày thứ sáu
Một quý ông hứa với phu nhân Oretta sẽ đưa bà đi bằng ngựa thông qua một câu chuyện, nhưng vì kể chuyện lộn xộn, nên bị bà xin hãy cho xuống.
Các quý cô thân mến, cũng như những vì sao trên bầu trời quang đãng, hay những đóa hoa và bụi cây lá xanh mướt vào mùa xuân trên những cánh đồng và sườn đồi, những cách cư xử đáng khen và những lời đàm đạo tao nhã cũng được điểm tô bằng những câu nói hóm hỉnh. Đối với phụ nữ, những lời nói sắc sảo như vậy càng thích hợp hơn cả nam giới, vì sự im lặng vốn được coi trọng hơn ở phụ nữ so với cánh mày râu. Thế nhưng, thật đáng tiếc là dù vì lý do gì đi nữa - có thể do sự hạn hẹp trong hiểu biết của chúng ta hay do sự ưu ái của thiên đường dành cho thời đại này - mà ngày nay còn lại quá ít, thậm chí chẳng có mấy phụ nữ biết cách nói một câu dí dỏm đúng lúc, hoặc nếu có ai nói với họ, họ cũng chẳng biết cách tiếp nhận sao cho phải lẽ; điều này trở thành một lời chê trách chung cho cả phái nữ chúng ta. Tuy nhiên, vì Pampinea đã nói quá nhiều về chủ đề này trước đó, tôi xin không bàn thêm nữa; nhưng để các quý vị hiểu được vẻ đẹp của những lời nói dí dỏm khi được thốt ra đúng lúc, tôi xin kể lại cách ứng xử đầy nhã nhặn mà một phu nhân đã dùng để ra hiệu cho một quý ông phải im lặng.
Như nhiều quý cô ở đây có lẽ đã từng thấy tận mắt hoặc nghe kể lại, không lâu trước đây tại thành phố của chúng ta có một quý bà thanh cao, lịch thiệp và ăn nói có duyên, một người đáng được lưu danh. Bà tên là Oretta, vợ của Messer Geri Spina. Chuyện xảy ra khi bà cùng đoàn tùy tùng gồm các quý ông, quý bà - những người mà bà đã chiêu đãi bữa trưa hôm đó - đang đi dạo quanh vùng nông thôn để tiêu khiển. Đường từ nơi họ xuất phát đến đích đến có lẽ hơi xa nên phải đi bộ, một trong số các quý ông đã nói với bà: 'Thưa phu nhân Oretta, nếu bà muốn, tôi xin được đưa bà đi bằng ngựa trên phần lớn chặng đường còn lại thông qua một trong những câu chuyện hay nhất thế gian này.' 'Ồ, thưa ngài,' phu nhân đáp, 'tôi khẩn khoản mong được nghe đây; thực sự là điều đó sẽ rất thú vị với tôi.' Vị hiệp sĩ nọ, người mà có lẽ tài ăn nói cũng chẳng khá hơn tài đánh kiếm là bao, nghe vậy liền bắt đầu câu chuyện của mình. Bản thân câu chuyện vốn dĩ rất hay, nhưng hắn lại lặp đi lặp lại một từ đến ba, bốn, hay thậm chí sáu lần; lúc thì ngắc ngứ quay lại, lúc thì bảo 'Tôi nói sai rồi', và thường nhầm lẫn các tên gọi, đặt râu ông nọ cắm cằm bà kia, khiến câu chuyện trở nên tồi tệ một cách thảm hại. Đã vậy, cách kể của hắn lại vô cùng vụng về, chẳng hề tương xứng với đẳng cấp của những người trong truyện hay tính chất của các tình tiết. Vì lý do đó, phu nhân Oretta vừa nghe vừa toát mồ hôi hột và cảm thấy tim như ngừng đập, tựa hồ như sắp sửa lả đi vì mệt. Cuối cùng, không thể chịu đựng thêm được nữa và thấy vị quý ông kia đang tự mình sa lầy vào một mớ bòng bong mà chẳng biết cách thoát ra, bà mới khẽ cười và nói: 'Thưa ngài, con ngựa của ngài bước nước kiệu xóc quá; xin ngài làm ơn cho tôi xuống đây.' Vị quý ông nọ, người có lẽ hiểu ý tứ nhanh hơn là biết cách kể chuyện, đã đón nhận lời bông đùa đó một cách vui vẻ. Hắn cười xòa cho qua chuyện, rồi chuyển sang chủ đề khác và để dở dang câu chuyện vốn đã bắt đầu và dẫn dắt một cách vô cùng tồi tệ của mình.
