Ngày Thứ Nhất

MASTER CIAPPELLETTO ĐÁNH LỪA MỘT VỊ TU SĨ THÁNH THIỆN BẰNG LỜI XƯNG TỘI GIẢ RỒI QUA ĐỜI; DÙ CẢ ĐỜI LÀ KẺ TỒI TỆ NHẤT, SAU KHI CHẾT HẮN LẠI ĐƯỢC TÔN LÀ THÁNH VÀ GỌI LÀ THÁNH CIAPPELLETTO.

"Thưa các quý bà, thật là một điều phải lẽ khi bất cứ việc gì người ta làm, cũng đều nên khởi đầu bằng danh thánh thiêng liêng và đáng ngưỡng vọng của Đấng tạo hóa muôn loài. Vì lẽ đó, khi là người đầu tiên bắt đầu những câu chuyện kể của chúng ta, tôi xin được khởi đầu bằng một trong những phép màu của Người, ngõ hầu sau khi nghe chuyện này, niềm hy vọng của chúng ta nơi Người – như một hằng số bất biến – sẽ được củng cố và danh Người sẽ mãi được chúng ta ca tụng. Rõ ràng là, cũng như mọi sự phù du trên cõi đời này đều ngắn ngủi và hữu hạn, thì bên trong lẫn bên ngoài, chúng đều đầy rẫy nỗi phiền muộn, đớn đau, lao dịch và chực chờ vô vàn hiểm nguy. Thật không thể chối cãi rằng, những kẻ phàm trần sống giữa cuộc đời này và vốn là một phần của nó như chúng ta đây, sẽ chẳng thể nào chịu đựng nổi hay tự bảo vệ mình nếu không nhờ ân sủng đặc biệt của Chúa ban cho sức mạnh và sự sáng suốt. Ân sủng ấy, chẳng thể tin rằng đến với chúng ta nhờ bất kỳ công trạng nào của bản thân, mà hoàn toàn xuất phát từ lòng nhân từ của Người, cùng hiệu lực từ những lời cầu nguyện của những bậc tiền nhân, vốn cũng là phàm nhân như chúng ta. Sau khi tận tâm tuân theo các giới răn của Người lúc còn tại thế, họ giờ đây đã trở nên vĩnh hằng và phúc lạc bên Người, và chính với họ – những người mà chúng ta, có lẽ vì chẳng dám trực tiếp dâng lời cầu khẩn trước nhan một vị thẩm phán cao quý như vậy – đã gửi gắm những thỉnh cầu cho những điều mà bản thân cảm thấy cần thiết, như gửi gắm đến những vị đại diện vốn đã thấu hiểu nỗi yếu đuối của con người qua trải nghiệm. Hơn thế nữa, chúng ta còn thấy được nơi Người một sự khoan dung đầy thương cảm: đôi khi (do tầm mắt phàm trần chẳng thể nào thấu tỏ những bí mật trong ý định của Chúa), chúng ta có thể bị lừa dối bởi những lời đồn thổi mà chọn làm vị đại diện trước tôn nhan Người một kẻ vốn đã bị trục xuất khỏi sự hiện diện của Người bằng một bản án vĩnh viễn. Tuy nhiên, Đấng mà chẳng có điều gì có thể che giấu, thay vì nhìn vào sự thiếu hiểu biết của kẻ cầu nguyện hay tình trạng đồi bại của kẻ được nhờ vả, Người lại xem trọng sự thanh khiết trong ý định của người khẩn cầu và lắng nghe những lời nguyện cầu đó, như thể kẻ trung gian kia thực sự được hưởng phúc trước nhan Người. Điều này sẽ được thể hiện rõ ràng qua câu chuyện mà tôi sắp kể đây; tôi nói rõ ràng, là xét theo sự phán xét của con người, chứ không phải của Chúa.

Chuyện kể rằng, có một thương gia người Pháp rất giàu có và quyền thế tên là Musciatto Franzesi, sau khi được phong tước hiệp sĩ, có việc phải đi Tuscany cùng với Messire Charles Sansterre, em trai của đức vua nước Pháp, người được Giáo hoàng Boniface triệu vời tới đó. Lúc này, công việc làm ăn của Musciatto, như thường thấy ở các thương gia, đang vô cùng rối ren và ông không thể nào giải quyết chúng một cách nhanh chóng hay dễ dàng. Vì vậy, ông định bụng phó thác chúng cho nhiều người khác nhau và đã xoay xở ổn thỏa mọi việc, chỉ trừ một mối băn khoăn: không biết nên gửi gắm ai đủ tin cậy để thu hồi những khoản nợ mà một số người Burgundian còn thiếu. Ông do dự vì biết bọn Burgundian là những kẻ hay kiện tụng, cãi cọ, tính nết xấu xa và không đáng tin, mà trong đầu ông chẳng tìm ra nổi một người đủ lọc lõi để đối phó với sự quái gở của chúng. Sau khi cân nhắc hồi lâu, ông chợt nhớ đến một người tên là Master Ciapperello da Prato, kẻ thường lui tới nhà ông ở Paris. Vì Ciapperello là người nhỏ con và lại rất đỏm dáng, người Pháp – không hiểu cái tên Cepparello nghĩa là gì và cứ ngỡ nó đồng nghĩa với "Cappello" trong ngôn ngữ của họ, tức là "mũ" – đã gọi hắn không phải là Cappello mà là Ciappelletto. Theo đó, cái tên Ciappelletto được biết đến khắp nơi, trong khi rất ít người biết đến tên thật của hắn là Master Ciapperello.

Cuộc đời của Ciappelletto thì thế này: là một thư lại, hắn cảm thấy vô cùng xấu hổ nếu bất kỳ văn bản nào của mình bị phát hiện (dù hắn cũng chẳng viết mấy) là không giả mạo; trong khi đó, những văn bản giả mạo thì hắn sẵn sàng viết bao nhiêu tùy thích, và làm với tinh thần tự nguyện hơn hẳn khi được người khác thuê làm việc tử tế với thù lao hậu hĩnh. Hắn đặc biệt thích làm chứng gian, dù được nhờ hay không. Vào thời đó ở Pháp, người ta rất coi trọng lời thề, nên vì chẳng hề mảy may sợ tội bội thề, hắn đã dùng thủ đoạn để thắng kiện trong tất cả những vụ việc mà hắn được gọi ra để thề thốt sự thật. Hắn vô cùng khoái trá và rất tích cực trong việc khơi mào rắc rối, thù hằn và tai tiếng giữa bạn bè, người thân hay bất cứ ai khác, và càng thấy hậu quả tai hại xảy ra, hắn lại càng hả hê. Nếu được nhờ đi giết người hay làm bất cứ việc xấu xa nào, hắn đều làm rất nhiệt tình, không bao giờ nói lời từ chối; và nhiều lần, do chính lựa chọn của mình, hắn đã tự tay đâm chém và sát hại người khác. Hắn là kẻ báng bổ Chúa và các thánh một cách ghê gớm, ngay cả với những chuyện vặt vãnh, và là người nóng tính nhất trần đời. Hắn chẳng bao giờ đến nhà thờ và bỡn cợt mọi bí tích với những lời lẽ kinh tởm, coi đó là những thứ chẳng đáng bận tâm; trong khi ngược lại, hắn luôn thích lảng vảng ở các quán rượu và những chốn ô uế khác. Hắn mê đàn bà như chó mê gậy, nhưng với đàn ông thì lại còn say mê hơn bất cứ kẻ dâm ô nào còn sống trên đời. Hắn cướp bóc, trộm cắp với cái lương tâm nhẹ nhàng như một người đạo đức làm lễ vật dâng Chúa; hắn là kẻ tham ăn và nghiện rượu nặng, đến mức đôi khi gây ra những chuyện bê bối nhục nhã, và chưa hết, hắn còn là một tay cờ bạc khét tiếng và là kẻ chuyên chơi bằng súc sắc bịp. Nhưng tại sao tôi phải dài dòng thêm nữa nhỉ? Hắn có lẽ là kẻ tồi tệ nhất từng được sinh ra trên đời. Sự đồi bại của hắn từ lâu đã được che chở bởi quyền lực và lợi ích của Messer Musciatto, người nhiều lần đã bảo vệ hắn, dù là trước những cá nhân mà hắn thường gây tai họa cho, hay trước pháp luật, thứ mà hắn luôn là kẻ vi phạm triền miên.

Vậy nên, khi Master Ciappelletto hiện ra trong tâm trí Musciatto, người vốn hiểu rất rõ cách sống của hắn, ông liền nghĩ rằng đây đúng là kẻ mà sự quái gở của bọn Burgundian đòi hỏi. Vì vậy, ông cho gọi hắn đến và bảo: 'Master Ciappelletto, như ngươi biết đấy, ta sắp phải rời khỏi nơi này. Ta đang có vài việc cần xử lý với lũ người Burgundian, những kẻ đầy mưu mô, và ta chẳng thấy ai phù hợp hơn ngươi để thay ta thu hồi nợ, nhất là khi hiện tại ngươi chẳng có việc gì làm. Vậy nên, nếu ngươi nhận việc này, ta sẽ xin cho ngươi sự ưu ái của triều đình và cho ngươi một phần xứng đáng trong số tiền ngươi đòi được.'

Don Ciappelletto, lúc đó đang thất nghiệp và túng thiếu, thấy người vốn là chỗ dựa và nơi ẩn náu của mình sắp đi xa, liền chẳng chút đắn đo, như bị bắt buộc bởi hoàn cảnh, đáp rằng hắn rất sẵn lòng. Sau khi thỏa thuận xong, Musciatto rời đi. Ciappelletto, sau khi đã có được giấy ủy quyền của chủ và thư giới thiệu từ nhà vua, liền lên đường tới Burgundy, nơi hầu như chẳng ai biết hắn. Ở đó, trái với bản chất của mình, hắn bắt đầu lịch sự và nhã nhặn tìm cách đòi nợ và thực hiện những việc mình được giao, như thể để dành sự nóng nảy và bạo lực cho đến bước cuối cùng. Trong lúc hành xử như vậy và tạm trú tại nhà của hai anh em người Florentine, những kẻ cho vay lãi ở đó và đã tiếp đãi hắn vô cùng trọng thị vì nể Messer Musciatto, thì hắn đổ bệnh. Hai anh em liền nhanh chóng mời bác sĩ và thuê người hầu hạ, cung cấp mọi thứ cần thiết để hắn hồi phục sức khỏe. Nhưng mọi sự cứu giúp đều vô ích, vì theo lời bác sĩ, người đàn ông tốt này, vốn đã già và sống buông thả, ngày càng nguy kịch, như một kẻ mắc bệnh nan y. Hai anh em vô cùng lo lắng, và một ngày nọ, khi đang đứng gần căn phòng nơi hắn nằm bệnh, họ bắt đầu bàn bạc với nhau: 'Chúng ta phải làm gì với gã này đây? Việc của hắn thật là một món nợ khó đòi đối với chúng ta. Đẩy hắn ra khỏi nhà khi đang ốm đau thế này thì thật là một nỗi nhục nhã và là dấu hiệu rõ ràng của sự thiếu suy nghĩ, nếu thiên hạ – những người đã thấy chúng ta đón tiếp hắn, rồi tận tình chăm sóc và chữa trị cho hắn – lại thấy chúng ta đột nhiên tống cổ hắn ra ngoài khi hắn đang hấp hối, mà chẳng hề có lý do gì khiến hắn làm chúng ta phật lòng. Mặt khác, hắn là một kẻ quá đỗi độc ác, chẳng bao giờ chịu xưng tội hay nhận bất kỳ bí tích nào của giáo hội. Nếu hắn chết mà không xưng tội, không nhà thờ nào chấp nhận xác hắn; mà tệ hơn, hắn sẽ bị vứt ra hố rác như một con chó. Ngay cả khi hắn chịu xưng tội, tội lỗi của hắn quá nhiều và quá khủng khiếp đến nỗi cũng chẳng khá hơn, vì chẳng có linh mục hay tu sĩ nào có thể hoặc muốn tha tội cho hắn. Do đó, nếu không được xưng tội, hắn vẫn sẽ bị vứt ra hố rác. Nếu chuyện đó xảy ra, người dân trong thành phố – vì ác cảm với nghề cho vay lãi của chúng ta mà họ coi là bất lương nhất, vì họ bàn tán suốt ngày, lại thêm cả thói ham muốn cướp bóc chúng ta nữa – thấy cảnh này sẽ nổi loạn và kêu gào: "Những con chó Lombard này, những kẻ mà giáo hội từ chối đón nhận, không được phép ở đây nữa!" Họ sẽ xông vào nhà chúng ta, không chỉ cướp sạch tài sản mà có khi còn lấy mạng chúng ta nữa. Vậy nên, dù thế nào thì nếu gã này chết đi, tình hình cũng sẽ rất tồi tệ đối với chúng ta.'

Master Ciappelletto, vốn nằm gần chỗ hai anh em đang bàn tán, vì tai thính như đa số người ốm, đã nghe thấy tất cả những gì họ nói về mình. Hắn gọi họ lại và bảo: 'Tôi không muốn hai ông phải nghi ngờ hay sợ hãi bất cứ điều gì về tôi. Tôi đã nghe những gì hai ông nói và hoàn toàn tin rằng mọi chuyện sẽ diễn ra đúng như các ông dự đoán, nếu mọi việc cứ tiếp diễn như các ông tưởng; nhưng nó sẽ đi theo một hướng khác. Cả đời tôi, tôi đã xúc phạm Chúa quá nhiều lần rồi, thêm một lần nữa ngay lúc lâm chung cũng chẳng làm thay đổi gì thêm. Vì vậy, hai ông hãy cố gắng mời cho tôi một vị tu sĩ thánh thiện và đức hạnh nhất mà các ông có thể tìm thấy, và cứ để phần còn lại cho tôi. Tôi chắc chắn sẽ thu xếp việc của các ông và của chính tôi một cách ổn thỏa, để mọi chuyện đều tốt đẹp và các ông sẽ có lý do để hài lòng.'

Hai anh em, dù không hy vọng lắm vào điều này, vẫn tìm đến một tu viện và yêu cầu một vị tu sĩ thánh thiện và uyên bác đến để nghe lời xưng tội của một người Lombard đang hấp hối tại nhà họ. Họ được giới thiệu một vị tu sĩ đáng kính, có cuộc sống thánh thiện, tốt lành và là một bậc thầy về Kinh Thánh. Đó là một người vô cùng đáng kính, được tất cả cư dân trong thành phố tôn trọng đặc biệt. Họ đưa vị tu sĩ về nhà mình, dẫn ông vào căn phòng nơi Master Ciappelletto đang nằm. Vị tu sĩ ngồi xuống bên cạnh, trước tiên ân cần an ủi, sau đó hỏi đã bao lâu rồi ông không xưng tội. Master Ciappelletto, kẻ chưa từng xưng tội trong đời, đáp: 'Thưa cha, con vẫn giữ thói quen xưng tội mỗi tuần một lần, thậm chí nhiều hơn. Chỉ là từ khi đổ bệnh, tức là tám ngày nay, con chưa xưng tội, vì căn bệnh này làm con quá mệt mỏi.' Vị tu sĩ nói: 'Con của ta, con đã làm rất tốt và hãy tiếp tục như vậy. Ta thấy vì con xưng tội thường xuyên thế này, ta sẽ chẳng tốn nhiều công sức để lắng nghe hay gặng hỏi đâu.' 'Thưa cha,' Master Ciappelletto đáp, 'cha đừng nói vậy. Con chưa bao giờ xưng tội nhiều hay thường xuyên đến mức con không muốn thực hiện một lần xưng tội trọn vẹn về mọi tội lỗi mà con có thể nhớ từ ngày lọt lòng cho đến ngày hôm nay. Vì vậy, con xin cha, lạy cha đáng kính, hãy hỏi con thật chi tiết về mọi thứ, vâng, mọi thứ, như thể con chưa bao giờ xưng tội vậy. Đừng vì thấy con ốm yếu mà nương nhẹ, vì con thà làm phật ý cái xác thân này còn hơn là vì nuông chiều nó mà làm điều gì đó có thể dẫn đến sự hư mất cho linh hồn con, thứ mà Đấng Cứu Thế đã chuộc lại bằng máu quý giá của Người.'

Những lời này làm vị thánh nhân vô cùng hài lòng và cho thấy một tâm hồn biết hướng thiện. Sau khi khen ngợi Master Ciappelletto vì thói quen tốt đó, ông hỏi liệu ông có bao giờ phạm tội dâm dục với bất kỳ người phụ nữ nào không. 'Thưa cha,' Master Ciappelletto đáp, thở dài, 'về điểm này con thật xấu hổ khi phải nói ra sự thật với cha, vì sợ phạm tội khoe khoang.' Vị tu sĩ nói: 'Cứ tự nhiên nói đi, vì chẳng ai phạm tội khi nói sự thật, dù là trong lúc xưng tội hay không.' 'Vậy thì,' Master Ciappelletto nói, 'vì cha đã khẳng định điều đó, con sẽ nói. Con vẫn còn là một trinh nam, nguyên vẹn như khi vừa mới lọt lòng mẹ.' 'Ôi, con được Chúa ban phúc!' vị tu sĩ reo lên. 'Thật là một hành động tốt đẹp! Làm được như vậy, con lại càng xứng đáng hơn, vì nếu con muốn, con đã có thừa cơ hội để làm điều ngược lại, hơn hẳn chúng ta và bất kỳ ai khác vốn bị ràng buộc bởi các giáo luật.'

Sau đó, ông hỏi liệu ông có bao giờ xúc phạm Chúa qua tội tham ăn không. Master Ciappelletto đáp, thở dài, rằng ông có, và nhiều lần là đằng khác. Bởi lẽ, ngoài những ngày ăn chay Mùa Chay hằng năm theo quy định của những người đạo đức, ông thường nhịn ăn chỉ dùng bánh mì và nước lã ít nhất ba ngày mỗi tuần. Thế nhưng, ông thường (nhất là khi đã quá mệt mỏi vì cầu nguyện hoặc đi hành hương) uống nước với sự thèm khát và ngon miệng y như những kẻ nghiện rượu uống rượu. Và nhiều lần, ông khao khát những món salad rau cỏ bình dân mà các bà nội trợ vẫn làm khi họ đi dạo ở vùng quê; và đôi khi việc ăn uống mang lại cho ông nhiều khoái lạc hơn mức cần thiết đối với một người ăn chay vì lòng sùng đạo như ông. 'Con của ta,' vị tu sĩ nói, 'đó là những tội tự nhiên và rất nhẹ, ta sẽ không vì thế mà bắt con phải nặng lòng với tội lỗi của mình quá mức cần thiết đâu. Bất kỳ ai, dù sùng đạo đến đâu, cũng đều cảm thấy thức ăn thật ngon sau khi nhịn ăn lâu ngày, và thấy nước uống thật tuyệt sau những chặng đường vất vả.'

'Ôi, thưa cha,' Ciappelletto đáp, 'cha đừng nói vậy để an ủi con. Cha phải biết rằng con hiểu rõ những việc làm vì mục đích phụng sự Chúa phải được thực hiện một cách chân thành và với tâm thế không gượng ép; ai làm ngược lại là phạm tội.' Vị tu sĩ, vô cùng hài lòng, nói: 'Ta rất mừng vì con hiểu được như vậy, và sự lương thiện, thuần khiết trong lương tâm con khiến ta vô cùng cảm kích. Nhưng, hãy nói cho ta biết, con có bao giờ phạm tội tham lam, khao khát nhiều hơn mức cần thiết hoặc giữ lại những gì không nên giữ không?' 'Thưa cha,' Ciappelletto trả lời, 'con không muốn cha nghĩ con là người trong nhà của những kẻ cho vay nặng lãi này; con không dính dáng gì đến việc ở đây cả; thực ra, con đến đây để khuyên răn, chỉnh đốn họ, hướng họ rời xa con đường làm ăn ghê tởm này; và con nghĩ con đã có thể làm được điều đó, nếu Chúa không gọi con về sớm thế này. Nhưng cha phải biết rằng, con được thừa kế một gia tài lớn từ cha mình; sau khi ông mất, con đã dành phần lớn gia sản đó làm việc từ thiện. Sau đó, để duy trì cuộc sống và có khả năng giúp đỡ những người nghèo của Chúa, con đã làm vài việc buôn bán nhỏ; trong đó, con có mong muốn kiếm lời, nhưng con vẫn luôn chia sẻ những gì kiếm được với người nghèo của Chúa, phần mình thì con chỉ giữ lại vừa đủ cho nhu cầu, còn lại thì cho họ. Chính nhờ điều này mà Đấng Tạo Hóa đã ban phước cho con, để công việc của con luôn từ tốt ngày càng tốt hơn.'

'Con đã làm rất tốt,' vị tu sĩ nói; 'nhưng con có hay nóng giận không?' 'Ôi,' Master Ciappelletto kêu lên, 'điều đó thì con phải thú thật với cha là con hay nóng giận lắm! Và ai có thể giữ mình không giận được chứ, khi nhìn thấy người đời làm những điều trái quấy suốt ngày, không giữ giới răn của Chúa cũng chẳng sợ sự phán xét của Người? Nhiều lần trong ngày, con chỉ muốn chết đi cho xong thay vì sống, khi nhìn thấy bọn trẻ chạy theo những hư vinh, nghe chúng nguyền rủa và thề thốt, lảng vảng ở quán rượu, không đến nhà thờ và chỉ đi theo những con đường thế tục thay vì con đường của Chúa.' 'Con của ta,' vị tu sĩ nói, 'đó là một sự giận dữ chính đáng, và về phần mình, ta chẳng thể bắt con làm việc đền tội nào cho điều đó cả. Nhưng liệu sự nóng giận đó có bao giờ khiến con đi đến hành động giết người, lăng mạ ai đó hay làm bất cứ điều bất chính nào không?' 'Ôi, thưa cha,' người bệnh đáp, 'cha, người có vẻ là một tôi tớ của Chúa, sao có thể nói những lời như vậy? Nếu con từng có ý nghĩ dù là nhỏ nhất về việc làm bất cứ điều gì cha nói, liệu cha có tin là Chúa đã dung thứ cho con lâu đến thế không? Đó là hành động của những kẻ ngoài vòng pháp luật và phường vô lại; con chưa bao giờ thấy ai làm như vậy mà không bảo họ rằng: "Thôi, cầu Chúa sửa đổi cho anh!"'

Vị tu sĩ nói tiếp: 'Bây giờ hãy nói cho ta biết, con của ta (con được Chúa ban phước), con có bao giờ làm chứng gian chống lại ai, nói xấu người khác, hay lấy của cải của người khác mà không được phép của chủ nhân không?' 'Dạ thưa có, thưa cha,' Master Ciappelletto đáp; 'con có nói xấu người khác; vì ngày trước con có một người hàng xóm, chẳng có lý do gì chính đáng trên đời này cả, chỉ biết đánh đập vợ, đến nỗi một lần con đã nói xấu gã với người thân của người vợ đó. Con đã quá đỗi xót thương cho người phụ nữ tội nghiệp, kẻ mà gã chồng đối xử thế nào thì chỉ có Chúa mới biết rõ, nhất là những lúc gã say sưa quá đà.' Vị tu sĩ nói: 'Con bảo con là thương gia. Con có bao giờ lừa gạt ai, như cách các thương gia vẫn làm không?' 'Dạ, thưa có, thưa cha,' Master Ciappelletto đáp; 'nhưng con không nhớ là ai, trừ một người nọ. Hắn mang tiền trả nợ cho con vì số vải con đã bán cho hắn, và con ném tiền vào một cái rương mà chẳng buồn đếm lại. Một tháng sau, con mới phát hiện ra số tiền đó nhiều hơn bốn farthing so với số phải trả. Vì không thấy hắn quay lại và con đã giữ số tiền đó suốt một năm trời để đợi trả lại cho hắn, nên cuối cùng con đã đem bố thí.' Vị tu sĩ nói: 'Đó là một chuyện nhỏ, và con đã làm rất đúng khi xử lý như vậy.'

Sau đó, ông còn hỏi về nhiều điều khác, tất cả đều được Master Ciappelletto trả lời theo cùng một giọng điệu như vậy. Khi vị thánh phụ định thực hiện nghi thức tha tội, Master Ciappelletto nói: 'Thưa cha, con vẫn còn vài tội nữa mà con chưa nói với cha.' Vị tu sĩ hỏi đó là những tội gì, và ông đáp: 'Con nhớ có một ngày thứ Bảy, sau giờ kinh chiều, con đã bảo người hầu quét dọn nhà cửa mà không dành sự tôn kính xứng đáng cho ngày lễ của Chúa.' 'Ôi,' vị tu sĩ nói, 'đó là chuyện nhỏ thôi, con ạ.' 'Không,' Master Ciappelletto phản đối, 'xin cha đừng gọi đó là chuyện nhỏ, vì ngày của Chúa là ngày cần phải được tôn kính trọng thể, vì đó là ngày Chúa của chúng ta sống lại từ cõi chết.' Vị tu sĩ hỏi tiếp: 'Thế còn gì khác không?' 'Dạ có, thưa cha,' Master Ciappelletto đáp; 'một lần, vì không suy nghĩ, con đã nhổ nước bọt trong nhà thờ của Chúa.' Vị tu sĩ mỉm cười và nói: 'Con của ta, điều đó chẳng đáng để bận tâm đâu; chúng ta, những người thuộc hàng giáo sĩ, còn nhổ nước bọt ở đó suốt cả ngày ấy chứ.' 'Và các cha làm vậy là rất sai,' Master Ciappelletto phản bác; 'vì không nơi nào cần phải giữ sạch sẽ nghiêm ngặt bằng ngôi đền thánh, nơi người ta dâng lễ vật lên Chúa.'

Tóm lại, ông kể cho vị tu sĩ nghe rất nhiều những chuyện tương tự, rồi bỗng nhiên bắt đầu thở dài và sau đó khóc lóc thảm thiết, điều mà ông biết cách làm rất giỏi mỗi khi muốn. Vị tu sĩ thánh thiện hỏi: 'Chuyện gì làm con đau khổ thế, con trai?' 'Ôi, thưa cha,' Master Ciappelletto đáp, 'con còn một tội cuối cùng chưa từng xưng, vì con quá xấu hổ không dám nói ra; mỗi lần nhớ lại, con đều khóc như cha thấy đây, và con cảm thấy rất chắc chắn rằng Chúa sẽ không bao giờ tha thứ cho con.' 'Thôi nào, con trai,' vị tu sĩ an ủi; 'con nói gì vậy? Nếu tất cả những tội lỗi mà nhân loại từng phạm phải hoặc sẽ phạm phải khi thế gian còn tồn tại đều dồn vào một người, và người đó biết ăn năn, hối cải như con đây, thì sự nhân từ và tình yêu thương của Chúa lớn lao đến mức Người sẽ sẵn sàng tha thứ hết sau khi người đó xưng tội. Vì vậy, hãy cứ tự tin mà nói ra đi.' Master Ciappelletto, vẫn khóc nức nở, nói: 'Ôi, lạy cha, tội của con lớn lắm, con khó mà tin được rằng Chúa sẽ tha thứ, trừ khi có lời cầu nguyện của cha thay cho con.' Vị tu sĩ nói: 'Cứ tự tin mà nói đi, vì ta hứa sẽ cầu nguyện cùng Chúa cho con.'

Master Ciappelletto, tuy nhiên, vẫn cứ khóc và không nói gì. Nhưng sau khi để vị tu sĩ chờ đợi một lúc lâu, ông thở dài thườn thượt và nói: 'Lạy cha, vì cha đã hứa cầu nguyện cho con, con sẽ nói ra vậy. Cha biết không, hồi còn bé, con đã một lần chửi mẹ mình.' Nói xong, ông lại òa khóc nức nở. 'Ôi, con của ta,' vị tu sĩ nói, 'con cho đó là tội ác ghê gớm lắm sao? Người đời vẫn báng bổ Chúa suốt ngày và Người vẫn sẵn sàng tha thứ cho bất kỳ ai ăn năn về việc đã báng bổ Người; con không nghĩ Người sẽ tha thứ cho con vì điều này sao? Đừng khóc nữa, hãy an lòng đi; vì chắc chắn rằng, dù con có là một trong những kẻ đóng đinh Người lên thập tự giá, Người cũng sẽ tha thứ cho con, vì tấm lòng hối cải mà ta nhìn thấy nơi con đây.' 'Ôi, lạy cha, cha nói gì thế?' Ciappelletto đáp. 'Người mẹ hiền đã mang nặng đẻ đau con chín tháng mười ngày, bế ẵm con trên vai không biết bao nhiêu lần, vậy mà con đã đối xử tệ bạc đến mức chửi bà, đó quả là một tội lỗi vô cùng lớn; và nếu cha không cầu nguyện cùng Chúa cho con, thì sẽ không bao giờ được tha thứ đâu.'

Vị tu sĩ, thấy Master Ciappelletto không còn gì để nói nữa, liền ban phép giải tội và chúc lành cho ông, coi ông là một người vô cùng thánh thiện và tin tưởng tuyệt đối vào tất cả những gì ông đã kể là sự thật. Và ai mà không tin chứ, khi nghe một người sắp lâm chung nói những lời như vậy? Sau đó, ông nói với ông: 'Master Ciappelletto, với sự giúp đỡ của Chúa, con sẽ sớm bình phục thôi; nhưng nếu Chúa gọi linh hồn phúc lạc và hướng thiện của con về với Người, con có muốn xác thân mình được chôn cất tại tu viện của chúng ta không?' 'Dạ, con rất muốn, thưa cha,' Master Ciappelletto đáp. 'Không, con không muốn được chôn cất ở bất kỳ nơi nào khác, vì cha đã hứa sẽ cầu nguyện cùng Chúa cho con; nhất là khi con luôn dành sự tôn kính đặc biệt cho dòng tu của các cha. Vì vậy, con xin cha, khi trở về, hãy mang đến cho con Mình Thánh Chúa thật sự mà các cha làm phép mỗi sáng trên bàn thờ, vì với sự cho phép của cha, con dự định (dù bản thân chẳng xứng đáng) sẽ rước lễ, và sau đó là chịu xức dầu thánh, để nếu con đã sống như một kẻ tội lỗi, thì ít nhất cũng được chết như một Kitô hữu.' Vị tu sĩ tốt bụng đáp rằng ông rất vui lòng, rằng con nói rất đúng, và hứa sẽ cho mang đến ngay lập tức; và mọi việc đã được thực hiện như thế.

Trong khi đó, hai anh em, vốn rất nghi ngờ Master Ciappelletto có thể đang chơi khăm mình, đã nấp sau một bức vách ngăn giữa căn phòng của hắn và căn phòng khác. Khi nghe lén, họ dễ dàng nghe và hiểu được những gì hắn nói với vị tu sĩ. Đôi lúc, họ buồn cười đến mức suýt vỡ bụng khi nghe những điều hắn thú nhận, và nói với nhau: 'Gã này là hạng người gì thế không biết, mà chẳng già nua, bệnh tật, nỗi sợ cái chết đang cận kề, hay nỗi sợ Chúa – Đấng mà hắn sắp sửa phải đứng trước tòa phán xét – cũng chẳng thể làm hắn thay đổi tính nết xấu xa hay ngăn hắn chết đi như cách hắn đã sống?' Tuy nhiên, thấy rằng hắn đã nói những lời để được chôn cất trong nhà thờ, họ chẳng còn bận tâm đến phần còn lại nữa.

Master Ciappelletto sớm rước lễ, rồi bệnh tình ngày càng nặng thêm, chịu xức dầu thánh, và một lúc sau giờ kinh chiều của ngày hôm ấy, ông qua đời. Hai anh em, sau khi lấy tiền của hắn để lo việc chôn cất chu đáo, liền gửi tin đến tu viện để báo cho các tu sĩ, mời họ đến đó đêm đó để canh thức theo lệ thường và sáng hôm sau đến rước xác về, trong khi đó họ cũng chuẩn bị sẵn mọi thứ cần thiết.

Vị tu sĩ thánh thiện đã giải tội cho hắn, khi nghe tin hắn đã qua đời, liền tìm đến bề trên tu viện và, cho triệu tập các tu sĩ, thông báo cho những người có mặt rằng Master Ciappelletto là một người thánh thiện, dựa trên những gì ông đã nghe từ lời xưng tội. Ông thuyết phục họ đón nhận thi hài hắn với tất cả sự tôn kính và sùng đạo, với hy vọng rằng Chúa sẽ thực hiện nhiều phép màu thông qua ông. Bề trên và các tu sĩ cả tin liền đồng ý. Ngay tối hôm đó, tất cả họ đều đến nơi Master Ciappelletto nằm, cử hành lễ canh thức long trọng. Sáng hôm sau, tất cả mặc áo lễ trắng, tay cầm kinh, đi trước là cây thánh giá, họ vừa đi vừa hát thánh ca đến rước thi hài ông về nhà thờ với tất cả sự huy hoàng và long trọng, theo sau là hầu hết người dân trong thành phố, cả đàn ông lẫn đàn bà.

Ngay khi đặt thi hài xuống nhà thờ, vị tu sĩ đã giải tội cho ông bước lên tòa giảng và bắt đầu ca tụng những điều kỳ diệu về người đã khuất, về cuộc đời, những lần ăn chay, sự trinh khiết, sự đơn sơ, ngây thơ và đức hạnh của ông. Ông kể lại, trong số những chuyện khác, những gì ông đã thú nhận là tội lỗi lớn nhất của mình và làm thế nào ông khó khăn lắm mới thuyết phục được ông ấy rằng Chúa sẽ tha thứ. Từ đó, ông chuyển sang quở trách những người dân đang lắng nghe: 'Còn các ngươi, những kẻ bị nguyền rủa,' ông nói, 'chỉ vì một cọng rơm lay động dưới chân thôi mà các ngươi cũng báng bổ Chúa, Đức Mẹ và cả thiên binh thiên tướng.' Hơn nữa, ông còn kể cho họ nghe nhiều điều khác về lòng trung thành và sự thanh khiết trong tâm hồn ông. Tóm lại, bằng lời lẽ của mình, thứ đã được người dân trong thành phố tin tưởng tuyệt đối, ông đã tôn vinh người quá cố trong sự ngưỡng mộ của tất cả những ai có mặt. Ngay khi buổi lễ kết thúc, mọi người đều đổ xô đến hôn tay và chân ông với sự khao khát tột độ, quần áo trên người ông bị xé rách, ai cũng coi mình là kẻ may mắn nếu có được dù chỉ một mảnh nhỏ; và họ buộc phải để thi hài ông ở đó suốt cả ngày để mọi người có thể đến chiêm bái và thăm viếng.

Đêm hôm sau, ông được chôn cất trang trọng trong một ngôi mộ đá cẩm thạch tại một trong những nhà nguyện của nhà thờ. Ngày hôm sau, người dân bắt đầu lũ lượt kéo đến đốt nến, dâng lời cầu nguyện, thực hiện các lời thề nguyện và treo các hình tượng bằng sáp tại đền thờ của ông, đúng như lời hứa. Thậm chí, hào quang thánh thiện của ông và lòng sùng đạo của người dân đối với ông ngày càng lớn mạnh đến mức chẳng còn mấy ai gặp nghịch cảnh mà không thề nguyện với vị thánh nào khác ngoài ông. Họ gọi và vẫn gọi ông là Thánh Ciappelletto, và quả quyết rằng Chúa đã thực hiện nhiều phép màu thông qua ông, và vẫn đang thực hiện mỗi ngày cho bất cứ ai thành tâm phó thác mình cho ông.

Đó là cách Master Cepperello da Prato đã sống, đã chết và trở thành thánh, như các bạn đã nghe. Tôi cũng chẳng dám phủ nhận khả năng hắn đã được hiển thánh trước nhan Chúa, vì dù cuộc đời hắn đầy tội lỗi và đồi bại, biết đâu vào giây phút cuối đời, hắn đã tỏ lòng sám hối đến mức Chúa đã thương xót và đón nhận hắn vào vương quốc của Người. Nhưng vì điều đó nằm ngoài tầm hiểu biết của chúng ta, nên tôi cứ suy xét theo những gì hiện hữu, và nói rằng có lẽ hắn đáng ở dưới tay quỷ dữ trong chốn hư vô hơn là ở trên Thiên Đàng. Và nếu quả thật là như vậy, chúng ta có thể thấy được lòng nhân từ bao la của Chúa dành cho chúng ta lớn lao dường nào; khi không nhìn vào sai lầm của chúng ta, mà nhìn vào sự tinh khiết trong đức tin, khi chúng ta biến một kẻ thù (vì tưởng là bạn) của Người thành người trung gian cầu khẩn, Người vẫn lắng nghe chúng ta, như thể chúng ta đang cậy nhờ một vị thánh thực sự để xin ân huệ. Vì vậy, để nhờ ân sủng của Người mà chúng ta được giữ gìn an toàn, mạnh khỏe trong nghịch cảnh hiện tại và trong cuộc hội ngộ đầy hoan hỉ này, chúng ta hãy tôn vinh danh Người, danh mà chúng ta đã bắt đầu cuộc vui này, và giữ lòng kính trọng Người, phó thác bản thân cho Người trong mọi nhu cầu, với niềm tin chắc chắn rằng sẽ được lắng nghe." Và nói xong, ông lặng thinh.