Ông James Heathcote, viên luật sư, đang ngồi bên chiếc bàn viết phủ đầy giấy tờ trong phòng làm việc riêng. Ông khoác một chiếc áo choàng rộng thùng thình, chân xỏ trong đôi giày vải màu vàng nhạt cỡ lớn. Tóc bạc chưa chải, râu chưa cạo từ sáng sớm, và sơ mi thì chẳng lấy gì làm sạch sẽ. Thật vậy, diện mạo của ông cho thấy khi thức dậy, ông đã vội vã vùng dậy, khoác tạm vài món quần áo rồi lao thẳng đến phòng làm việc, để rồi ngay lập tức chìm đắm vào việc nghiên cứu những tài liệu mà ông đặc biệt quan tâm.

Nét mặt của con người này hoàn toàn chẳng có gì dễ mến. Một thứ ánh sáng độc địa ánh lên từ đôi mắt nhỏ, láo liên và đen sẫm; và ông có một thói quen, mỗi khi bực bội hoặc cáu kỉnh, là cau mày — hay đúng hơn là co rút vầng trán lại đến mức che khuất cả mí mắt: thế nhưng, nếu vui vẻ — đặc biệt là khi giải được một vấn đề hóc búa hay chợt nảy ra một ý tưởng vô cùng sáng sủa và giá trị — ông lại rướn lông mày lên cao đến mức động tác ấy để lộ ra phần lòng trắng xung quanh mắt, trong khi phần trên trán hằn lên vô số nếp nhăn nhỏ.

Một người quan sát hời hợt có thể sẽ cho rằng biểu cảm trên gương mặt tái nhợt của ông mang vẻ trí thức: nhưng một nhà tướng số học từng trải hơn sẽ phân biệt rõ ràng giữa một vẻ thông minh cao quý với một vẻ ranh ma sâu cay, sắc sảo và đầy tính toán ích kỷ. Những phẩm chất sau mới chính là bản chất thực sự của James Heathcote: nhưng đối với các nhân viên cấp dưới và phần lớn khách hàng, ông ta vẫn ra dáng một người có trí tuệ xuất chúng và tài năng lớn.

Căn phòng nơi ông ngồi mang thứ mà người ta vẫn gọi là “vong khí bận rộn”. Tấm thảm dạ xám lót cửa chẳng hề hấn gì nếu được cọ quét mạnh tay bằng chổi quét thảm; và khung cửa sổ nhìn ra khoảnh sân nhỏ phía sau nhà đáng lẽ đã đỡ bớt phần nào vẻ ảm đạm nếu chịu khó lau chùi lấy một tuần một lần. Thế nhưng những ô kính trông cứ như thể được cố tình nhuộm một màu vàng ố, bởi chúng đã bám đầy một lớp bụi dày đặc.

Một bên phòng là những dãy kệ chứa vô số sách luật, độ tuổi của chúng được đánh dấu qua màu sắc của bìa da — tạo thành một dải màu tăng dần hoàn hảo, từ sắc vàng tươi của những cuốn mới mua cho đến màu nâu sẫm, cáu bẩn nhất đặc trưng cho những tập sách cổ đã được tra cứu qua năm tháng. Dọc mép các kệ sách này người ta đóng những dải nỉ xanh sẫm — một kiểu rèm thưa thớt nhằm bảo vệ phần trên của những cuốn sách khỏi bụi bẩn, đồng thời mang lại cho toàn bộ dãy kệ chút dáng dấp của một tủ sách ngăn nắp thực thụ.

Một bên phòng khác là những dãy kệ sâu hơn và khoảng cách cũng rộng hơn nhiều; trên đó đặt những chiếc hộp thiếc sơn mài khổng lồ với tên đề bằng chữ vàng. Mỗi chiếc hộp đều có một chiếc ổ khóa nhỏ; và tất cả như muốn kể lể về những văn tự sở hữu điền trang rộng lớn — những khoản thế chấp — những trái phiếu — những khoản phí — và những sổ thu triều đình, được cất giấu trong những chiếc tráp ảm đạm ấy. Nhưng hỡi ôi! Còn lại mấy ai mang tên ghi bên ngoài những chiếc hộp kia còn chút quyền lợi nào đối với văn tự giữ bên trong: có bao nhiêu kẻ đã ký gửi những tờ giấy da ấy vào những chiếc tráp nặng lãi chẳng bao giờ có ngày chuộc lại!

Phía trên lò sưởi treo bức chân dung Lãnh chúa Eldon — một vị luật sư mà hàng vạn kẻ nguyền rủa, nhưng vẫn được “giới luật sư” tung hô là vị thẩm phán hiện đại vĩ đại nhất. Phải — bởi vì nếu khách hàng phàn nàn về sự chậm trễ của luật pháp, thì chính các luật sư lại mừng thầm; và kẻ nào là một vị thẩm phán tồi tệ trong mắt những người đi trước, lại là một bậc anh tài trong mắt những kẻ đi sau.

Cắm vào khung bức chân dung ấy là vô số danh thiếp của khách ghé thăm, tất cả đều phủ đầy bụi, tựa như đống bìa các-tông ấy là một vật thiêng liêng mà bàn tay phàm tục của mấy cô hầu phòng hay lao công không dám bén mảng tới. Trên bệ lò sưởi là một chiếc đồng hồ cổ đã lộ cả bộ máy bên trong; và việc những chiếc bánh răng ấy vẫn có thể chuyển động nổi giữa lớp bụi bám đặc chắc chắn phải là một điều kỳ diệu đối với bất kỳ ai bước vào căn phòng đó mà bận tâm suy nghĩ về nó.

Chúng ta đã nói chiếc bàn phủ đầy giấy tờ. Dọc theo phía đối diện với chỗ viên luật sư ngồi là những chồng tài liệu, tất cả đều được buộc theo cách quen thuộc bằng thứ dải băng từng có màu đỏ, nay đã phai màu đến mức phần lớn ngả sang màu trắng bẩn thỉu. Chúng có vẻ như đã nằm bất động từ rất lâu, rất lâu rồi; và có lẽ chỉ được giữ lại để làm cảnh. Những giấy tờ liên quan đến các vụ việc đang giải quyết thì được đặt thuận tay hơn trong tầm với của viên luật sư, trông mới mẻ hơn, và dải băng buộc cũng có màu đỏ tươi hơn. Ba hoặc bốn móc treo tài liệu dài hai thước, cắm đặc những bức thư xếp chồng lên nhau, nằm trên tấm thảm dạ; và gần chân viên luật sư là một chiếc giỏ đựng giấy vụn tràn ngập những bức thư vo tròn, trông giống hệt những lời kêu cứu xin khoan hồng và hoãn binh từ những con nợ khốn cùng, nhưng đã bị ném với vẻ khinh bỉ lạnh lùng vào cái thùng chứa đựng mọi đơn từ vô tích sự ấy!

Bấy giờ là mười giờ sáng; và ông James Heathcote, như chúng ta đã miêu tả, hoàn toàn đắm chìm trong việc nghiên cứu những tài liệu đang bày la liệt trước mặt trên bàn. Một bàn tay gầy gò, vàng vợt chống lấy đầu; và thỉnh thoảng ông lại luồn những ngón tay dài vào mái tóc điểm bạc của mình, như thể động tác ấy giúp ích cho việc giải quyết một vấn đề hóc búa.

Chẳng mấy chốc, một tiếng gõ cửa khẽ khàng và rụt rè lọt vào tai viên luật sư; và ông cất tiếng “Vào đi” mà không ngẩng đầu lên hay dừng công việc lại.

Ngay lập tức, một người đàn ông trung niên, mặc bộ đồ đen sờn — trang phục làm việc của ông ta — xuất hiện, tay cầm một cuốn sổ mỏng dài vốn là nhật ký tiến trình công việc của văn phòng. Con người này có gương mặt tái nhợt, gian xảo, với mái tóc nâu chải ốp sát xuống vầng trán thấp. Tuy nhiên, ông ta lại là một nhân vật quan trọng ở nhiều phương diện — là thư ký trưởng của ông Heathcote, nắm quyền sinh sát đối với nửa tá nhân viên cấp dưới ở phòng ngoài. Đối với họ, cũng như trước những khách hàng nghèo khổ hay con nợ khốn cùng, ông ta lạnh lùng — nghiêm khắc — cay nghiệt — và nhẫn tâm; nhưng trước mặt chủ nhân, ông ta lại luồn cúi — hèn m hạ — nịnh hót — như một con chó săn.

Tiến lên chậm rãi và bằng những bước chân không tiếng động — hay đúng hơn là bò sát lại gần chiếc bàn — ông ta đứng trong tư thế cung kính — không, với một dáng vẻ khúm núm và hoàn toàn im lặng cho đến khi chủ nhân rủ lòng đoái hoài.

— Nào, Green — anh có chuyện gì muốn báo cáo sáng nay? — Cuối cùng ông Heathcote cất tiếng hỏi, ngẩng đầu lên và ngả người ra sau chiếc ghế bành rộng rãi.

— Thưa ngài, viên thợ bọc nệm Gregson không thể thanh toán kỳ hạn thứ ba đáo hạn vào ngày hôm nay theo trát ủy quyền trị giá tám trăm bảng, — ông Green vừa nói vừa tra cứu sổ nhật ký; — nhưng hắn vừa ghé qua và bảo rằng nếu ngài có thể cho hắn khất đến thứ Hai tuần tới——

— Không một giờ nào cả, Green, — ông Heathcote ngắt lời với giọng bề trên. — Hãy tiến hành thi hành án đi. Hắn có đủ tài sản để thanh toán phần lớn — và vì anh rể hắn đứng ra bảo lãnh, chúng ta sẽ tóm lấy lão ta ngay lập tức để đòi phần còn lại. Hắn là một kẻ lao động vất vả, chắt bóp, và sẽ chạy vạy khắp nơi để xoay đủ số tiền ngay khi chúng ta dứt cho hắn khoảng hai mươi bảng tiền án phí. Vụ tiếp theo là gì?

— Thưa ngài, khoản nợ năm trăm bảng của Ngài Thomas Skeffington đáo hạn vào hôm nay, và ngài ấy đề nghị được gia hạn. — Viên thư ký trưởng tiếp tục báo cáo.

— Để xem nào? — Ông Heathcote đăm chiêu. — Ban đầu ta chỉ cho gã Nam tước ăn chơi này vay hai trăm bảng; và hắn đã gia hạn sáu lần rồi. Thôi được — cứ cho hắn lập giấy nhận nợ mới — nhưng nhớ là năm trăm rưỡi nhé — đừng quên cộng thêm năm mươi bảng vào, Green. Dù sao thì bác ruột hắn cũng sẽ trả nợ thay — hoàn toàn yên tâm. Tiếp đi.

— Thưa ngài, Thompson, bị đơn trong vụ kiện của Jones, đã để mặc tòa xử yếm vắng mặt, — ông Green tiếp tục; — hắn nói rằng thà làm bất cứ điều gì còn hơn là gánh thêm án phí; và sáng nay hắn đã đến đây để van xin được khoan hồng gia hạn thời gian. Vợ hắn vừa mới sinh con, và đứa con lớn thì đang hấp hối. Khoản nợ là một trăm mười một bảng kèm án phí — và hắn đề nghị trả góp năm bảng mỗi tuần.

— Không đời nào! — Ông Heathcote thốt lên, gần như tàn nhẫn. — Cho hắn vào tù! Hắn sẽ viết những bức thư van xin, và bố vợ hắn sẽ đến để thương lượng. Những bức thư và chuyến ghé thăm đó, Green, sẽ bỏ túi ta thêm sáu bảy bảng nữa; rồi sau đó chúng ta mới thả hắn ra theo trát ủy quyền để trả năm bảng một tuần. Đưa một kẻ hoàn cảnh như thế vào tù trước bao giờ cũng tốt hơn, mặc dù từ đầu anh đã định cuối cùng sẽ chấp thuận đề nghị của hắn. Hắn là một kẻ chăm chỉ, tháo vát — và bố vợ hắn lại là một người rất đáng kính. Thế nên hắn sẽ không gục ngã vì chút chuyện nhỏ này đâu. Tiếp đi.

— Tối hôm qua vợ của Beale đã đến, thưa ngài, — ông Green nói tiếp, — và bảo rằng chồng cô ta đang nằm quằn quại trong bệnh xá tại nhà tù Whitecross-street. Mẹ con cô ta đang chết đói — và cô ta van xin ngài vì tình thương của Chúa mà thả chồng cô ta ra. Đó là cơ hội duy nhất của họ; và hắn sẽ trả nợ ngài khi có khả năng.

— Khi có khả năng! — Ông Heathcote thốt lên với vẻ khinh bỉ cay đắng. — Và điều đó thì không bao giờ. Tôi ngạc nhiên, anh Green, sao anh lại làm phiền tôi bằng một chuyệnn cỏn con như thế, thay vì tống thẳng vào mặt mụ đàn bà ấy rằng chồng mụ cứ việc mục xương trong ngục cho đến khi trả đủ cho tôi từng xu.

— Thưa ngài, tôi đã chẳng đời nào dám làm phiền ngài về việc này, — viên thư ký cung kính phân bua với vẻ hối lỗi; — chỉ vì mụ đàn bà đó trông có vẻ khốn khổ quá cơ — và mụ khóc lóc thảm thiết quá — lại bồng trên tay một đứa con trông hốc hác như sắp chết đói——

— Và chắc là anh thương hại mụ ta chứ gì? — Ông Heathcote ngắt lời bằng giọng mỉa mai lạnh lùng. — Mười hai năm trời anh làm việc cho tôi thế là cũng ra cái tích sự gì rồi đấy.

— Xin ngài hãy tha thứ cho tôi: nhưng mà — nhưng mà — tôi tình cờ biết rõ rằng vợ con của Beale thực sự đang chết đói, — viên thư ký nói, trái tim gã dường như mềm hơn một chút so với ông chủ tàn độc của mình.

— Cho chúng chết đói hết! — Lão ta đáp lại với vẻ dửng dưng tàn nhẫn. — Nào, trong danh sách còn gì nữa?

— Thưa ngài, William Fox, chủ tiệm kim khí, đã triệu tập một cuộc họp các chủ nợ, — ông Green tiếp tục, giờ đây đâm ra hối hận vì đã để cảm xúc nhân đạo bộc lộ ra ngoài đến mức rước lấy lời quở trách từ Heathcote.

— Thì tao biết rồi. — Viên luật sư nhận xét. — Nhưng tao không bao giờ tham dự các buổi họp chủ nợ — tao chẳng bao giờ chấp nhận chia nhỏ nợ đọng cả, anh Green. Thế gã đó có đến đây không? Và hắn nói gì?

— Thưa ngài, có vẻ như hắn đã trình bày một bản báo cáo đầy đủ và chi tiết về tình hình tài chính của mình trước các chủ nợ, — viên thư ký tiếp tục; — và họ tỏ ra rất hài lòng với bản báo cáo ấy. Hắn đã chứng minh cho họ thấy rằng tình trạng khánh kiệt của hắn không phải do lỗi của bản thân, mà đơn giản là do sự sụp đổ của một hãng lớn ở Birmingham.

— Thế hắn đề nghị thế nào? — Ông Heathcote gặng hỏi.

— Hắn xin thời gian hai năm để thanh toán toàn bộ các khoản nợ, — câu trả lời là vậy. — Hắn không đề xuất chia nhỏ trả dần, mà sẽ thanh toán đầy đủ mọi thứ. Anh trai hắn đã đề nghị đứng ra bảo lãnh.

— Vậy thì, hắn phải trả tiền cho tao ngay lập tức — trong vòng hai mươi bốn giờ — bằng không tao sẽ tuyên án phán quyết, Green, — viên luật sư quát lên. — Hoặc khoan đã — tốt hơn hết là tuyên án phán quyết ngay lập tức, và raát lệnh thi hành án. Khi đó tao sẽ lấy lại được tiền ngay lập tức — còn các chủ nợ khác của hắn cứ việc đợi hai năm đi. Nếu hôm nay hắn còn ló mặt đến đây nữa, hãy bảo là tao đi vắng — và nhớ cho người đến siết nhà hắn vào chiều nay.

— Sẽ tuân lệnh ngài, thưa ngài, — viên thư ký trưởng đáp; đoạn, lại giở sổ nhật ký ra, tiếp tục: — Ngài còn nhớ vụ của Williamson chứ? Lão ta đã ghé qua và để lại bảy mươi hai bảng vào tối hôm trước để chuộc lại tấm séc đã bị trả về; và vì lúc đó ngài vắng mặt nên lão không thể nhận lại tấm séc. Tôi có đề nghị viết giấy biên nhận số tiền đó cho lão: nhưng lão để lại tiền mà chẳng cần lấy biên nhận gì cả — miệng nói rằng, ‘Ồ! Tôi có thể tin vào danh dự của các anh,’ — hoặc đại loại thế. Thế mà, thưa ngài, từ bấy đến nay lão đã ghé qua hai ba lần để đòi séc——

— Các nhân viên khác có biết lão ta đã trả tiền chưa? — Ông Heathcote hỏi, đăm đăm xoáy đôi mắt sắc lạnh vào Green đầy ngụ ý.

— Thưa không, ngài ạ, — câu trả lời vang lên, kèm theo một cái nhìn thấu hiểu cho thấy gã đã nắm bắt được ý đồ của chủ nhân. — Tất cả bọn họ đều đã về hết — và tôi cũng chuẩn bị ra về thì Williamson đến.

— Vậy thì hãy tống một trát hầu tòa ngay trong ngày hôm nay để đòi khoản tiền đó, — viên luật sư phán quyết. — Dĩ nhiên là anh, Green, sẽ chẳng hề hay biết gì về việc đã nhận số tiền từ lão ta chứ?

— Dĩ nhiên là tôi không biết gì rồi, thưa ngài, — viên thư ký đáp.

— Và nếu lão ta đòi đưa vụ việc ra tòa, anh sẽ thề rằng lão chưa từng trả tiền cho anh chứ? — Viên luật sư tiếp tục, nói với uy quyền hách dịch của kẻ biết rõ đối phương đang nằm gọn trong lòng bàn tay mình.

— Đó chẳng phải là lần đầu tiên tôi thề gian, thưa ngài——

— Thôi — thôi! — Ông Heathcote vội vã cắt ngang; bởi dẫu cho lão chẳng ngại việc xúi giục thư ký phạm tội, lão vẫn không thích nghe hành vi ấy được gọi bằng những từ ngữ trần trụi, phơi bày trước mắt trong tất cả sự thật tàn khốc và trần trụi của nó. — Cứ làm thế đi, Green: và cầm lấy một đồng guinea cho riêng mình — cứ tính vào khoản chi phí văn phòng trong tuần. Anh là một kẻ trung thành — và tôi rất hài lòng về anh, — lão nói thêm với vẻ bề trên ban ơn.

— Tôi thực sự biết ơn ngài vì sự chiếu cố và đánh giá cao của ngài, — viên thư ký cúi đầu sát đất nói; nhưng cùng lúc đó, gã bị buộc phải kìm nén tiếng thở dài chực trào lên tận cổ họng trước ý nghĩ bản thân quá phụ thuộc vào ông chủ, lại bị trói buộc bởi hoàn cảnh đến mức buộc phải cúi đầu làm thứ công cụ — thứ tay sai hèn hạ — cái cỗ máy đáng khinh cho những âm mưu tồi muội ẩn giấu của lão ta.

— Trong nhật ký còn việc gì nữa không? — Ông Heathcote hỏi.

— Không còn gì nữa, thưa ngài, — viên thư ký đáp: — ngoại trừ việc hai vị bác sĩ sẽ đến hôm nay để nhận nửa số tiền thưởng còn lại đã hứa vì tội ký vào bản chứng nhận.

— Tốt! Hãy trả tiền cho mỗi người ngay lập tức, vì vụ việc đã thành công mĩ mãn, — viên luật sư nói: — và thực ra, anh có thể thưởng thêm cho mỗi người năm đồng guinea ngoài số tiền đã hứa ban đầu.

— Sẽ tuân lệnh ngài, thưa ngài, — ông Green đáp. — Ngài còn chỉ thị nào khác nữa không?

— Ta đang đau đầu không biết phải xử lý ra sao với người đàn bà đó, — ông Heathcote nói, đôi mày hạ xuống biểu lộ sự bực bội, đồng thời luồn những ngón tay gầy guộc vào mái tóc rễ tre.

— Ý ngài là bà Sefton phải không ạ? — Viên thư ký hỏi.

— Bà Sefton — theo cách mụ ta tự gọi mình, — ông Heathcote nhận xét với nụ cười gằn. — Hừm! Gilbert nào có ngờ đâu, — lão tiếp tục với giọng trầm ngâm nhưng cũng đầy đắc thắng, — rằng suốt bao năm qua ta đã nắm rõ mọi chuyện và tường tận về hắn! Hắn nào có mảy may tưởng tượng rằng mối tình của hắn — cuộc tình vụng trộm của hắn với mụ đàn bà đó không hề là bí mật đối với ta, dù hắn có thấy an toàn và kín đáo trước cả thiên hạ đi chăng nữa! Nhưng ta phải xử trí thế nào với mụ đây, Green? — Lão đột ngột quay sang hỏi viên thư ký, kẻ đang đứng chầu chực như một tên ở đợ trước mặt mình.

— Sự anh minh của ngài chắc chắn sẽ hiến kế được điều gì đó, — câu trả lời nịnh hót vang lên. — Ngài có cho rằng mụ ta có khả năng gây nguy hiểm không?

— Mụ ta yêu em trai ta, Green, — viên luật sư đáp: — mụ dành cho hắn thứ tình cảm chưa từng sưởi ấm lồng ngực ta — và sẽ chẳng bao giờ, — lão tiếp tục với giọng khinh miệt. — Ồ! Ta căm ghét làm sao cái từ tình yêu ấy! Đó chỉ là một thứ tình cảm bệnh hoạn — một thứ cảm xúc uỷ mị, hạ thấp nhân phẩm của một kẻ từng trải, nhưng lại khiến một người đàn bà trở nên vô cùng nguy hiểm khi đối tượng lòng mến của mụ bị xúc phạm hoặc đối xử bất công. Phải, Green — ta thực sự e ngại mụ Sefton này, cứ gọi mụ thế đi — vì mụ thích tự xưng như vậy; ta thực sự coi mụ ta là mối họa — và ta biết mụ ta có một bản tính gan lỳ, quyết đoán. Mụ sẽ lật tung mọi thứ lên để đòi cái mà mụ gọi là công lý cho em trai ta; và bằng cách này hay cách khác, ta phải tước đoạt ở mụ ta cái quyền năng có thể gây tổn hại cho ta.

— Và phương kế đó là gì, thưa ngài? — Viên thư ký rụt rè hỏi.

— Ta đã nghĩ đến rất nhiều kế sách, Green, — ông Heathcote đáp: — nhưng chẳng cái nào đủ tính quyết đoán để giải quyết tình thế cấp bách này. Giá mà ta có thể tống cổ mụ ta ra khỏi xứ sở này, hoặc nhốt mụ vào một nơi an toàn nào đó trong vài tuần, thì trong khoảng thời gian đó ta sẽ thực hiện trót lọt mọi kế hoạch của mình đến mức có thể thách thức không chỉ mụ đàn bà ấy mà còn cả thế giới.

— Và việc đạt được một trong hai mục tiêu ngài vừa nêu lại khó khăn đến thế sao, thưa ngài? — Green hỏi.

— Dựa vào cái cớ gì mà ta bỏ tù mụ ta đây? — Ông Heathcote cáu kỉnh hỏi. — Nhưng ta có lẽ sẽ thuyết phục được mụ rời khỏi đất nước này, — lão nói thêm với giọng điềm tĩnh hơn, và nhìn chằm chằm vào viên thư ký — một ánh nhìn như muốn nói: “Ta có thể tin tưởng anh không?”

— Liệu có cách nào mà những dịch vụ hèn mọn của tôi có thể có ích không, thưa ngài? — Gã đàn ông hỏi, thừa hiểu ý nghĩa đằng sau ánh nhìn đó.

— Có — chính vào anh ta phải dựa dẫm trong việc này, — viên luật sư nói sau vài phút trầm ngâm suy tính. — Anh Green, — Heathcote tiếp tục, lại xoáy vào gã đôi mắt nhỏ, độc địa, đọc thấu tâm can, — anh hãy lượng thứ cho tôi nếu tôi nhắc lại quá khứ để gợi nhớ cho anh——

— Nhưng tại sao lại thế, thưa ngài — tại sao cơ chứ! — Viên thư ký thốt lên, khuôn mặt tái nhợt bỗng chốc càng cắt không còn giọt máu và đôi chân run lên bần bật.

— Vì ta thích thế, — chủ nhân lão ta tàn nhẫn đáp: — vì nó phù hợp với mục đích hiện tại của ta khi nhắc nhở anh rằng anh đang nằm trong tầm tay ta đến mức nào.

Viên thư ký khốn khổ rên rỉ thành tiếng, nhưng không thốt thêm được một lời nào nữa.

— Mười hai năm về trước, anh Green, — Heathcote tiếp tục với vẻ nhấn mạnh sâu cay và giọng điệu đều đều, như thể lão quyết tâm không để lọt một âm tiết nào lọt tai con người bất hạnh đang phải chịu đựng một cực hình đớn đau đến tột cùng ấy, — mười hai năm về trước, anh Green, anh từng là một luật sư tự hành nghề. Một biến cố, mà chi tiết cụ thể không cần thiết phải kể ra đây, đã đưa tôi đến việc biết được một sự thật đặt hoàn toàn sinh mệnh anh vào tay tôi. Anh và một quý ông tên là Clarence Villiers từng là người giám hộ chung cho một cậu bé lúc đó hơn tám tuổi một chút; và một nghìn bảng đã được đầu tư vào quỹ dưới tên của chính anh và Clarence Villiers. Đã có thỏa thuận rằng anh sẽ là ủy viên quản lý trực tiếp. Anh cần tiền — anh đã giả mạo chữ ký của Clarence Villiers vào văn bản cần thiết — và anh đã rút sạch một nghìn bảng đó ra.

Viên thư ký khốn khổ lại rên lên, to hơn lúc trước; nhưng ông chủ tàn nhẫn chẳng màng mảy đến nỗi đau đớn tột cùng mà những lời nói của lão gây ra.

— Phải — anh đã rút tiền ra và biển thủ nó cho mục đích riêng của mình, — viên luật sư máu lạnh tiếp tục. — Sự việc lọt đến tai tôi — và tôi đã đề nghị cứu lấy anh, với điều kiện anh phải phục vụ tôi — phải tận tụy vì tôi, cả thể xác lẫn tâm hồn — rằng anh chỉ nhìn bằng đôi mắt của tôi, chỉ nghe bằng đôi tai của tôi, và sử dụng đôi tay cùng năng lực trí tuệ của mình theo đúng chỉ đạo của tôi. Tôi đang cần một kẻ như thế: tôi vẫn luôn tìm kiếm một người như vậy vào cái khoảnh khắc mà tình cờ biến cố ấy đặt anh vào tay tôi. Chúng ta nhanh chóng đạt được thỏa thuận. Anh từ bỏ một sự nghiệp chẳng đáng giữ — và trở thành thư ký trưởng của tôi. Tôi đã trả cho anh hai đồng guinea một tuần với sự đều đặn tối đa — và tôi thường xuyên tặng anh những món quà nhỏ, hệt như những gì tôi vừa làm sáng nay đây. Nhưng tôi còn tỏ ra hào phóng đến mức nào nữa đối với anh? Chính là — tôi vẫn đều đặn trả tiền lãi của một nghìn bảng đó hộ anh, hệt như thể số tiền ấy vẫn nằm trong Ngân hàng Anh quốc; và đứa con nuôi của anh chẳng hề mảy may nghi ngờ rằng số vốn của nó đã bốc hơi. Đồng ủy viên quản lý của anh là Clarence Villiers cũng chẳng hề hay biết điều đó, anh Green ạ, — Heathcote nhấn mạnh. — Thế nhưng, sáu tuần nữa thôi, cậu thanh niên đó sẽ tròn hai mươi mốt tuổi; và cậu ta sẽ tìm đến chỗ ông Villiers cùng anh để đòi một nghìn bảng của mình. Ông Villiers sẽ đòi đi cùng anh đến Ngân hàng để chuyển nhượng số tiền theo đúng thủ tục — bởi ông Villiers là một người danh dự. Nhưng tiền sẽ chẳng còn ở đó đâu — trừ khi tôi bù vào cho anh, và nhờ thế cứu anh khỏi án lưu đày chung thân!

— Và ngài đã hứa sẽ bù lại số tiền ấy, thưa ngài nhân hậu — ngài đã nhận lời cứu tôi khỏi sự phơi bày, nhục nhã và trừng phạt! — Viên thư ký thốt lên, giọng điệu và dáng vẻ gần như hoảng loạn trong sự khẩn cầu thiết tha.

— Phải — và tôi sẽ giữ lời, Green, — Heathcote đáp. — Nếu nãy giờ tôi có nhắc lại những tình tiết vốn dĩ đã khắc sâu không thể tẩy xóa trong ký ức anh, thì đó chỉ để thuyết phục anh rằng tôi hoàn toàn có khả năng cứu anh khỏi một cục diện khủng khiếp — hoặc bóp nát anh như bóp chết một con rắn độc dưới gót giày. Chúng ta sẽ chẳng thành kẻ thù tồi tệ chỉ vì đã hiểu rõ vị thế của nhau; và hãy ghi nhớ điều này — chẳng bao giờ, không bao giờ tôi lại tự đặt mình vào thế yếu trước một người trừ phi kẻ đó vướng sâu vào lưới của tôi gấp vạn lần khả năng tôi vướng vào lưới của hắn.

— Chắc chắn — chắc chắn là ngài không nghi ngờ lòng trung thành của tôi chứ, thưa ngài? — Viên thư ký nói, những cơ mặt co giật trông vô cùng đáng sợ; — chắc chắn ngài không nghĩ rằng tôi lại vô ơn hay điên rồ đến mức hé môi nửa lời gây bất lợi cho ngài chứ? Nếu ngài đã làm quá nhiều cho tôi, thưa ngài, thì tôi cũng đã phục vụ ngài tận tụy; điều này tôi có thể khẳng định mà không sợ bị bác bỏ. Tôi luôn sẵn sàng theo lệnh ngài — luôn sẵn sàng tuân thủ mọi chỉ thị của ngài mà chẳng mảy mai thắc mắc tính đúng đắn của chúng.

— Tất cả những điều này tôi đều biết, bạn tôi ạ, — Heathcote nói, đôi mày lúc này đang rướn lên đầy đắc thắng; bởi lão thấy kẻ khốn khổ đang run rẩy trước mặt mình đã trở nên ngoan ngoãn, mềm mỏng và tuân lệnh như một tên nô lệ câm điếc làm theo dấu hiệu của một bạo chúa phương Đông: — tất cả những điều này tôi đều biết, — viên luật sư lặp lại; — nhưng chẳng có hại gì khi thỉnh thoảng nhắc lại nền tảng cho mối liên kết của chúng ta. Khi việc này đã xong xuôi, chúng ta có thể quay trở lại ngay với công việc đang dang dở trước mắt.

— Liên quan đến bà Sefton phải không thưa ngài? — Green lên tiếng, sốt sắng muốn thuyết phục chủ nhân rằng mình vẫn luôn ghi nhớ những lợi ích trọng đại và nghiêm túc hiện đang gắn liền với cái tên của người phụ nữ ấy.

— Phải — liên quan đến bà Sefton, — Heathcote nói. — Ta đã quan sát thấy rằng chỉ có đúng hai cách để xử lý mụ ta: một là giam mụ vào nơi an toàn trong một thời gian, hai là tống cổ mụ ra khỏi đất nước này. Phương án thứ hai phải được áp dụng; và đây là lúc anh phải đóng một vai trò mà nếu được diễn xuất khéo léo, chắc chắn sẽ không thể thất bại.

Ông Green thủ thế lắng nghe chăm chú — bởi suốt từ nãy đến giờ, như bạn đọc có thể thấy, gã vẫn đứng lom khom, chủ nhân chưa bao giờ ban ơn cho phép gã ngồi dù cuộc họp có kéo dài bao lâu đi chăng nữa.

— Sự thiếu kiên nhẫn của mụ Sefton này chắc chắn đang trở nên không thể chịu nổi, — viên luật sư tiếp tục: — đã một tuần trôi qua kể từ khi Sir Gilbert biến mất — và mụ ta sẽ sớm tiến hành các biện pháp tích cực để tìm xem chuyện gì đã xảy ra với hắn. Do đó không còn một giây phút nào để lãng phí nữa; và chính tình yêu của mụ ta sẽ trở thành công cụ mà chúng ta tận dụng để đánh lừa và đánh gục mụ. Anh hãy đến ngay Kentish Town và tìm gặp mụ ta. Mụ không biết anh — mụ chưa từng thấy anh bao giờ: mụ sẽ chẳng nghi ngờ gì sất — mà sẽ tin tưởng tất cả. Anh sẽ nói với mụ rằng anh vừa ở Liverpool về — rằng anh là một người bạn thân thiết của Sir Gilbert — và rằng hắn đã lên đường sang Mỹ do những vắc-xin tài chính nghiêm trọng. Anh phải quả quyết với mụ rằng những rắc rối tài chính ấy ập đến quá đột ngột, đe dọa bắt giữ hắn — và hắn đã hoảng loạn, bấn loạn trước hiểm họa cùng nỗi ô nhục đang bủa vây đến mức phải bỏ trốn mà không kịp thông báo dù chỉ cho một mình mụ. Anh sẽ nói tiếp rằng hắn đã cử anh lên Luân Đôn để báo tin này cho mụ — cung cấp tiền cho mụ — và van xin mụ hãy mau chóng lên đường theo kịp Sir Gilbert, người mà mụ sẽ hội ngộ tại New York. Anh phải nói tất cả những điều đó; và nếu anh diễn tròn vai, thì như ta đã nhấn mạnh, chắc chắn sẽ gặt hái thành công.

— Ngài có thể tin tưởng ở tôi, thưa ngài, — viên thư ký nói.

— Tất cả sự bình tĩnh — tất cả tài ứng biến — tất cả sự trơ tráo của anh đều là những yếu tố tối quan trọng trong vụ này, — Heathcote tiếp tục: — bởi bà Sefton là một người đàn bà thông minh — và bất kỳ sự ngập ngừng nào khi trả lời những câu hỏi của mụ chắc chắn sẽ làm dấy lên nghi ngờ và làm hỏng bét mọi chuyện. Nhưng nếu anh cảnh giác và cẩn trọng, anh nhất định sẽ khải hoàn trở về. Đinh ninh rằng mối quan hệ của mụ với Sir Gilbert là một bí mật động trời, mụ sẽ lập tức tiếp đón anh như một người bạn của người tình, chỉ vì một thực tế đơn giản là anh biết rõ về cuộc tình vụng trộm ấy: bởi mụ sẽ cho rằng anh không thể nào tường tận nếu như thực chất hắn không tín nhiệm trao trọn bí mật cho anh. Hơn nữa, việc anh mang theo năm mươi đồng guinea — mà ta sẽ đưa cho anh ngay lát nữa — làm kinh phí cho chuyến hải trình của mụ tới New York sẽ củng cố mọi lời anh nói và tô điểm thêm màu sắc chân thực cho toàn bộ vở kịch của anh. Anh đã hiểu rõ ý ta chưa, Green? — Và anh có tự thấy mình đủ năng lực gánh vác sứ mệnh này không? — Bởi ta có thể bảo đảm với anh rằng việc bứt nhổ người đàn bà nguy hiểm ấy khỏi nước Anh trong vài tuần là điều tối quan trọng đối với ta.

— Tôi không ngần ngại nhận gánh vác trọng trách này, thưa ngài, — ông Green khiêm nhường đáp — — dù cho việc dàn xếp có phần tế nhị; — và giả như nó có thất bại đi chăng nữa, thì tuyệt đối không phải lỗi tại tôi đâu.

— Vậy thì nó sẽ không thất bại đâu, thưa ngài! — Ông Heathcote dõng dạc thốt lên. — Và giờ ta sẽ đưa anh số tiền cần thiết cho mục đích đó — và hãy nhớ là anh phải tháp tùng người phụ nữ ấy đến Liverpool nhé. Nếu tàu chưa khởi hành ngay lập tức, hãy bố trí cho mụ ta ở khách sạn, viện lý do mình là đàn ông độc thân để cáo lỗi không mời mụ về nhà riêng lưu trú cho đến ngày khởi hành. Anh có thể ở một khách sạn khác. Nhưng tất cả những tiểu tiết vụn vặt đó ta giao phó cho sự phán đoán và sự kín kẽ của anh.

Ông Heathcote liền đặt một xấp tiền giấy và một ít tiền vàng vào tay viên thư ký, gã liền cáo từ viên chủ nhân ranh mãnh; tuy nhiên, trước khi rời đi, gã còn dừng lại ở phòng ngoài để ban bố các chỉ thị liên quan đến hàng loạt vấn đề đã ghi trong sổ nhật ký. Cuối cùng gã cũng sẵn sàng lên đường thực hiện sứ mệnh được giao phó; nhưng đúng lúc ấy, một chiếc xe cab dừng lại trước cửa, và một quý ông cao lớn, đẹp trai, ăn vận lịch sự bước xuống.

Bước vào phòng làm việc của thư ký, vị khách liền hỏi liệu ông Heathcote có ở nhà không.

— Thưa ngài, tôi xin danh tính là gì ạ? — Green hỏi.

— Chuyện đó không quan trọng, — câu trả lời cụt lủn vang lên: — việc của tôi vô cùng quan trọng.

— Vậy xin mời ngài vào trong, thưa ngài, — Green nói; và sau khi dẫn vị khách vào căn phòng riêng của luật sư, viên thư ký trưởng rốt cuộc cũng có cơ hội chuồn thẳng về phòng trọ của mình để chỉnh trang lại đầu tóc y phục trước khi lên đường đến Kentish Town.