Kẻ đột ngột xông vào trước mặt người phụ nữ hoảng sợ ấy khoảng bốn mươi tuổi, dáng người trung bình, hơi đậm và có một thể hình vạm vỡ. Gã không hề mập mạp, nhưng cấu trúc cơ thể lại toát lên một sức mạnh phi thường; bờ vai rộng và vạm vỡ, còn tứ chi thì cường tráng. Cổ gã ngắn và dày như cổ bò; và đôi bàn tay thô kệch khi nắm chặt lại trông có thể hạ gục một con bò mộng hay phá sập cả một bức tường.

Gương mặt gã vô cùng gớm ghiếc. Làn da ngăm đen, và trên má phải có một vết sẹo lớn đỏ bầm, như thể da thịt từng bị sắt nung đốt cháy và để tự lành mà không hề có sự can thiệp y tế nào. Trán thấp nhưng rộng bị che khuất bởi mái tóc đen thô ráp, rối bù mà gã để dài và rõ ràng là rất lười chăm sóc, khiến nó trông bẩn thỉu dẫu mang sắc đen tuyền. Đôi mắt gã nhỏ và tối màu; còn lòng trắng—vì chúng ta chẳng biết gọi tên thế nào cho phải—thì ngả vàng, khiến một ánh nhìn hiểm ác dường như thổi sự sống vào đôi mắt ấy, như thể chúng phản chiếu mọi đam mê đen tối của một tâm hồn nhơ nhuốc. Chiếcếc mũi to, dày và thô kệch, lệch hẳn sang một bên với hai lỗ mũi cực lớn. Thêm vào tất cả những nét xấu xí ấy là tật sứt môi với một khe hở lớn đến mức để lộ hai chiếc răng cửa trắng toát lên tận lợi, người đọc có phần nào hình dung được vẻ ngoài đáng sợ của con người này.

Gã mặc chiếc áo khoác đi săn bằng vải nhung lông đã bám đầy mỡ, chiếc áo lê-gét đen đã bạc màu, quần vải gân và đi đôi giày cao cổ nặng nề; một chiếc khăn tay bằng cotton xanh buộc hờ hững quanh cổ; còn chiếc áo sơ mi chẳng lấy gì làm sạch sẽ thì phanh ngực ra, thiếu mất cúc khiến một phần lồng ngực rậm lông lộ ra ngoài. Trên đầu gã đội một chiếc mũ lông cũ màu vàng sậm, nhưng vấy bẩn bởi mỡ dường như hay bị vứt lăn lóc ở góc xó xỉnh bẩn thỉu nào đó khi không dùng đến.

Vì gã không có ria mép và nước da lại quá ngăm đen, người ta có thể cho rằng trong huyết quản gã có mang dòng máu châu Phi. Tuy nhiên, sự thực không phải vậy; gã sinh ra ở Anh, có cha mẹ là người Anh, thậm chí cũng từng nhận được nền giáo dục Anh quốc. Nhưng tạo hóa đã ban cho gã một diện mạo gớm ghiếc, và hoàn cảnh sống đã tiêm nhiễm vào tâm hồn gã sự hung ác của loài linh cẩu cùng sự gian xảo của loài rắn.

Không mấy khi bản tính hung bạo lại đi kèm với sự thâm trầm và mưu mẹo ngầm — bởi sự dữ dội của những cơn giận dữ thường cướp đi mọi sự suy xét trong các xung động và bộc phát bất chợt của nó. Nhưng con người này vốn hung dữ bẩm sinh, và lại xảo quyệt nhờ sở hữu một trí tuệ sắc bén cùng nền giáo dục tốt. Không phải là sự thông minh và tu dưỡng tinh thần sinh ra mưu mẹo và quỷ quyệt: không — nhưng chúng dạy cho người ta thấy sự cần thiết phải cân nhắc và lo xa; và kết quả đối với kẻ mà chúng ta đang mô tả là gã hiểu sự đời đến mức thừa biết rằng những âm mưu và thủ đoạn thường thành công ở những nơi vũ lực thô bỉ chẳng thể làm nên tích sự gì.

Thế nên, khi không cần dùng đến mưu mẹo, gã trông chẳng khác nào một con ác quỷ được thả xổng giữa chốn dung thân; nhưng khi sự xảo quyệt có thể đạt được mục đích, gã lại biết kìm chế những bản tính hung ác của mình và sai khiến hoàn toàn các bản năng dữ dội ấy.

Đó chính là kẻ đã đột ngột xuất hiện trước mắt bà Mortimer đang hoảng sợ theo cách vừa được mô tả.

Bà đã đứng dậy khỏi chiếc ghế bên giường, và giờ đây đứng trân trân nhìn gã trong sự kinh hoàng và sửng sốt không nói nên lời; nhưng gã, chẳng màng tới sự hoảng sợ mà sự hiện diện của mình gây ra, cẩn thận khép cửa lại phía sau, rồi vứt chiếc mũ đẫm mỡ lên một chiếc ghế, tiến lại gần người đàn bà lớn tuổi và cất giọng: “Thế ra tôi nghe nói bà vừa bị cướp phải không, thưa bà? Thôi nào — đừng tuyệt vọng; tôi nghĩ mình có thể giúp bà lấy lại số tiền đó đấy.”

“Á!” Bà Mortimer thốt lên, nhẹ nhõm đi phần nào nhờ niềm hi vọng vừa được thắp lên một cách đột ngột, đồng thời đinh ninh rằng gã đàn ông này chắc chắn không có ý định hãm hại mình — bởi từ trước tới nay bà chưa từng gặp gã bao giờ trong đời; hơn nữa, ngôi nhà không hề vắng vẻ hay hoang vắng, và bây giờ lại là giữa ban ngày — hoàn cảnh mà những tội ác bạo lực hiếm khi xảy ra.

“Phải — tôi nghĩ tôi có thể giúp bà,” gã nhắc lại. “Nhưng chúng ta còn khối thời gian — và trước hết phải trò chuyện về chuyện này đã.”

Nói đoạn, gã tự nhiên kéo ghế ngồi xuống; và bà Mortimer cũng ngồi vào ghế — bởi giờ đây bà đã thực sự bị cuốn hút vào cuộc viếng thăm này, dẫu cho vẻ ngoài gớm ghiếc của vị khách có ra sao đi nữa.

“Ngươi là ai?” bà hỏi: “và ngươi nghĩ bằng cách nào mà ngươi có thể giúp ta?”

“Mỗi lần một câu hỏi thôi, thưa bà quý mến,” gã đáp lại với thái độ suồng sã đến lạnh lùng. “Trước hết, về việc tôi là ai. Tên tôi là Rily — ông Rily đối với những kẻ xã giao — John Rily trong biên bản của cảnh sát — và Jack Rily với bạn bè thân thiết. Nhưng những ai hiểu rõ tôi nhất thường gọi tôi là Bác sĩ, bởi vì, bà thấy đấy, tôi từng được nuôi dạy để theo nghề y. Điều đó trái với sở thích của tôi, và chỉ là để vâng lời cha mẹ; thế nên, ngay khi họ quy tiên — lúc tôi chừng hai mươi hai tuổi — tôi liền bỏ nghề nắn xương gãy để chuyển sang nghề đột nhập nhà dân. Thay vì bắt mạch, tôi sờ túi tiền — và thấy nghề mới này kiếm lời hơn nhiều. Một bàn tay thế này,” gã tiếp tục, nhoe miệng cười ghê rợn khi xòe lòng bàn tay rộng và chai sạn của mình ra, “sinh ra là để vác xà beng hơn là cầm dao mổ, hoặc nắm lấy một khẩu súng lục còn hơn là dao phẫu thuật. Giờ thì, thưa bà, chắc bà đã bắt đầu đoán ra tôi là ai và làm nghề gì rồi chứ.”

“Một kẻ trộm đêm và kẻ cắp,” bà Mortimer nói, lúc này đã lấy lại hoàn toàn sự bình tĩnh thường ngày. “Chà — ngươi càng có khả năng giúp ta trong rắc rối hiện tại — ý ta là, trong việc lấy lại số tiền của ta: và dĩ nhiên, ngươi có thể tự ra giá.”

“Tôi hoàn toàn chắc chắn về điều đó,” vị Bác sĩ đáp, lại nhe răng cười hiểm độc bằng cái tật sứt môi gớm ghiếc, trông như thể nó sắp rách toác tận mang tai. “Nhưng đồng thời, tôi cũng xin thành thật thừa nhận rằng mình không thể hành động một mình trong vụ này; và do đó, đó chính là sự bảo đảm cho thiện chí của tôi.”

“Nhưng anh định hành động theo cách nào?” bà Mortimer gặng hỏi, nôn nóng muốn đạt được một thỏa thuận rõ ràng hơn với vị khách gớm ghiếc của mình.

“Tôi sẽ kể cho bà nghe,” Rily đáp. “Tôi không hề nổi tiếng ở quán cà phê này; thế nên lúc nãy tôi mới vào để ăn chút gì đó và đọc báo. Tôi thấy bà bước vào, và nghĩ rằng gương mặt của bà phảng phất một tâm hồn ưa chuộng rắc rối. Đó là ấn tượng mà bà đã tạo ra cho tôi; vì tôi phải nói với bà rằng tôi cũng am hiểu chút ít về nhân tướng học theo cách của riêng mình. Tuy nhiên, tôi suýt quên mất bà, khi thấy bà hớt hải lao từ phòng khách ra và chạy hộc tốc lên lầu như một kẻ mất hồn. Khi ấy tôi lại quan sát gương mặt bà — và tôi đâm ra ngưỡng mộ bà vì vẻ biểu cảm kinh hợm trên nét mặt đó. Tôi tự nhủ rằng nếu trên đời có một mụ ma nữ thực thụ, thì tôi vừa mới được chiêm ngưỡng rồi đấy.”

“Tôi rất cảm ơn lời khen của anh,” bà Mortimer lạnh lùng nhận xét.

“Xin hãy để tôi kể câu chuyện theo cách của riêng mình, thưa bà quý mến,” Jack Rily thốt lên với vẻ lịch sự giả tạo. “Chà, tôi thấy bà chạy hộc tốc lên lầu, còn bà chủ quán thì đuổi theo sau; và tôi biết chắc có điều gì đó bất thường đang diễn ra. Thế nên tôi cứ ngồi thản nhiên đọc báo cho đến khi bà chủ quán đi xuống; rồi tôi ra quầy để trả tiền. Vài câu hỏi gặng dò của tôi đã khai thác được thông tin rằng bà vừa bị cướp bởi hai tên giả danh cảnh sát có mang lệnh khám xét; và bà chủ quán, với bản tính nhiều chuyện của mình, đã miêu tả cho tôi hình dáng của những kẻ đó. Một trong hai tên — kẻ già — thì tôi chịu; hắn là một kẻ hoàn toàn xa lạ với tôi; — nhưng kẻ còn lại thì tôi biết, hơn nữa, tôi còn có mối thù với hắn — chuyện đó vì lý do gì hay thế nào thì không quan trọng. Do đó tôi liền bảo bà chủ quán rằng tôi nghĩ mình có thể giúp bà trong vụ này; và trước khi bà ta kịp trả lời, tôi đã phóng ngay lên phòng này để tự giới thiệu bản thân với bà.”

“Giờ thì tôi bắt đầu hiểu anh rồi, anh Rily,” người phụ nữ lớn tuổi nói. “Anh quen biết một trong những tên cướp — có lẽ anh biết sào huyệt của chúng — và anh muốn trút giận lên hắn. Có phải vậy không?”

“Đúng thế,” tên trộm đêm đáp. “Bà cũng cần phải biết rằng nét mặt của bà lúc nãy đã thuyết phục tôi rằng tôi có thể hoàn toàn yên tâm khi tiết lộ với bà tôi là ai và làm nghề gì; bởi vì trong công việc của tôi chẳng bao giờ có chuyện trò đùa con nít. Nếu bà muốn lấy lại tiền, bà phải tin tưởng tôi và hành động theo lời tôi bảo; và cách duy nhất để khiến bà tin tôi, là cho bà biết rõ bản chất thực sự của tôi. Vậy là bà đang đứng trước một tên khoét vách và trộm cắp chuyên nghiệp; nhưng tôi là kẻ trung thành đến tận xương tủy với anh em.”

“Và với điều kiện nào anh định giúp tôi?” bà Mortimer gặng hỏi.

“Bọn chúng đã cướp của bà bao nhiêu?” Rily hỏi lại.

Người phụ nữ lớn tuổi chần chừ giây lát; bà không biết có nên nói thật với người bạn mới này hay không, kẻ mà đã đường hoàng tự xưng là hành nghề một thứ nghề nghiệp vốn chẳng mảy may có lấy một chút nguyên tắc hay phép tắc nào.

“Chà — tùy ý bà thôi, thưa bà,” Jack nói, đứng dậy khỏi ghế. “Bằng cách tham gia vào món đồ gian này, tôi có thể nhận được phần chia của mình từ hai tên trộm, mà tôi có thể dễ dàng lần ra dấu vết; và do đó, nếu bà sợ không dám tin tôi, tôi sẽ chuồn ngay lập tức. Trong trường hợp đó, xin nhắc để bà nhớ, bà sẽ chẳng bao giờ trông thấy lấy một xu trong số tiền đã mất đâu.”

“Khoan đã, anh Rily — khoan đã!” bà Mortimer thốt lên, hoàn toàn hiểu được ngụ ý của gã, đó là hắn có thể tự mình chòn chỏm lấy một phần chiến lợi phẩm mà không cần sự hợp tác của bà; trong khi bà sẽ chẳng tài nào lấy lại nổi dù chỉ một xu nếu không có sự giúp đỡ của hắn.

Tên trộm thản ngồi phịch xuống ghế.

“Anh vừa hỏi tôi bị cướp bao nhiêu phải không?” bà hỏi với giọng dò hỏi.

“Vâng,” câu trả lời ngắn gọn vang lên.

“Năm nghìn bốn trăm bảng Anh,” bà Mortimer nói.

“Chúa tôi! có thể thế được sao?” Rily thốt lên, gương mặt gớm ghiếc giãn ra vì vui sướng.

“Đó là sự thật, tôi có thể đảm bảo với anh,” người phụ nữ lớn tuổi đáp lại.

“Năm nghìn bốn trăm bảng Anh,” tên trộm lặp lại bằng giọng chậm rãi và đều đều, như thể muốn kéo dài sự tận hưởng thứ âm thanh ngọt ngào mà việc nhắc đến một số tiền lớn như vậy mang lại cho đôi tai hắn.

“Đó là một tổn thất lớn — phải không?” bà Mortimer hỏi, lo lắng quan sát nét mặt hắn, biểu cảm của nó phảng phất niềm hy vọng — thậm chí còn bày tỏ sự chắc chắn về thành công trong nỗ lực đòi lại số tiền; nhưng cũng chính tấm gương phản chiếu tâm hồn ấy lại chẳng hề hé lộ chút bảo đảm nào rằng gã sẽ đối xử sòng phẳng với bà đến cùng và chỉ bằng lòng với một phần chia.

“Năm nghìn bốn trăm bảng Anh!” gã lại lặp lại với giọng trầm ngâm. “Đúng — quả là một tổn thất lớn! Tuy nhiên, nếu lấy lại được thì mỗi người sẽ được hai nghìn bảy trăm: thế có vừa ý bà không?” gã đột ngột quay sang hỏi.

“Gì cơ?” bà nói, vờ như không hiểu câu hỏi.

“Bà có đồng ý chia cho tôi một nửa số tiền, nếu tôi đòi lại được toàn bộ không?” Rily hỏi. “Đó là tiếng Anh rất phổ thông đấy — và giờ thì tùy thuộc vào bà xem chúng ta có tiếp tục cuộc trò chuyện này nữa hay không.”

“Được — tôi sẵn lòng cho anh một nửa,” bà Mortimer đáp, tự quyết định rằng sẽ chỉ giữ thỏa thuận trong trường hợp bà không thể nuốt lời mà vẫn đảm bảo được sự an toàn cho bản thân.

“Hay lắm,” Rily nói tiếp. “Bây giờ tôi phải cho bà biết rằng gã cao kều đi cùng với lão già kia là một trong những tên trộm khoét vách khét tiếng nhất ở London — một kẻ côn đồ liều lĩnh, sẵn sàng bắn thủng đầu một người chẳng khác gì ăn bữa cơm chiều. Tên thật của hắn là gì, tôi không rõ — chưa từng nghe bao giờ — dẫu cho tôi và hắn đã quen biết nhau từ nhiều năm nay; nhưng hắn được gọi là Bob Nước Axit, xuất phát từ một đặc điểm nhỏ mà hắn hay áp dụng trong cách làm ăn chuyên nghiệp của mình.”

“Tôi không hiểu ý anh lắm,” bà Mortimer nói — dẫu không khỏi rùng mình; bởi bà thực sự có chút nghi ngờ mơ hồ về nguồn gốc đáng sợ của cái biệt danh kỳ lạ ấy.

“Tôi sẽ giải thích rõ hơn cho bà nghe, thưa bà,” vị Bác sĩ đáp, “dù sao chúng ta cũng còn rảnh rỗi cả ngày, có thể tán gẫu đôi câu cho đỡ buồn chán. Bà thấy đấy, kẻ mà chúng ta đang nhắc tới có một thói quen oái oăm là hay lang thang ở những con hẻm vắng và vùng vắng vẻ, để chặn đường những quý ông tình cờ đeo dây chuyền vàng vắt ngang áo ghi-lê hoặc thò ra khỏi túi áo nhỏ: bởi những món đồ nhỏ bé đó chính là bằng chứng khá xác thực rằng túi tiền của những người như vậy không hề trống rỗng. Chà, trong trường hợp có ẩu đả, bạn của chúng ta thường hay đập một lọ nước axit vào mặt đối thủ, để hắn có thể tẩu thoát, đồng thời khiến cho đối phương bị mù và không thể nhận dạng được hắn trong bất kỳ dịp nào sau đó. Do đó mới có cái tên Bob Nước Axit; và nỗi kinh hoàng mà hắn gây ra khắp các khu vực Kennington, Camberwell, Peckham và quanh vùng lớn đến mức ngay khi bất kỳ vị ông nào trên đường đi dự tiệc hoặc từ quán rượu trở về nghe thấy câu nói đầy hiểm họa ‘Đưa tiền hay là đôi mắt’, hắn liền la lên: ‘Đừng hắt nước axit, tôi giao hết đây.’”

“Có chuyện này thật sao?” bà Mortimer kêu lên, một cái rùng mình lạnh lẽo và rõ rệt hơn cái trước chạy dọc sống lưng.

“Ồ! hoàn toàn có thể chứ, thưa bà, tôi có thể bảo đảm với bà,” vị Bác sĩ bình thản nói. “Tối nay bà sẽ được gặp Bob Nước Axit — và rồi tự mình đánh giá xem trông hắn có giống một kẻ làm được chuyện đó hay không. Bà chưa từng thấy bộ mặt nào trông giống tướng cướp hơn thế trong đời đâu. Tôi biết mình chẳng đẹp đẽ gì cho cam,” gã nói thêm với một nụ cười toe toét và cái liếc mắt gớm ghiếc: “nhưng tôi trông không đến nỗi là một tên sát thủ như hắn.”

Bà Mortimer nghĩ rằng nếu Bob Nước Axit còn gớm ghiếc hơn cả Jack Rily về ngoại hình, thì quả thực hắn phải vô cùng đáng sợ.

“Đây chính là kẻ mà chúng ta sẽ phải đối phó vào tối nay,” tên trộm nói tiếp; “và do đó, như bà thấy đấy, chúng ta phải chuẩn bị thật kỹ càng để chơi cho đúng bài bản. Còn kẻ đi cùng hắn trong vụ cướp là ai, tôi vẫn chưa dò ra——”

“Nhưng tôi thì biết,” bà Mortimer nhanh nhẩu cắt lời: “hắn là một lão già nghèo khổ — yếu ớt — hốc hác — hay sợ sệt, kẻ mà tôi đảm bảo sẽ tự tay khuất phục và thậm chí trói gô lại chỉ trong chớp mắt. Ồ, hắn sẽ thấy tôi chẳng khác nào một con mèo rừng được thả xổng ra vồ lấy hắn!” bà nói thêm, nét mặt chợt biểu lộ sự hung ác loài linh cẩu.

“Lúc này thì trông bà thật đẹp — đẹp một cách vương giả — dẫu thực tế là bà trông xấu kinh khủng!” Jack Rily thốt lên. “Đó là cách nhìn một người phụ nữ mà tôi thích. Chà — trời đất quỷ thần ơi! suýt chút nữa tôi đã yêu bà mất rồi. Thật là một cặp đôi tuyệt vời làm sao!”

Và ý nghĩ đó kích thích trí tưởng tượng của tên khốn đến mức gã cười phá lên cho đến khi nước mắt ứa ra từ đôi mắt vàng khè, chảy ròng ròng trên khuôn mặt ngăm đen, trong khi cái tật sứt môi mở rộng hoác đến mức toàn bộ hàm răng trên — to, đều, trắng và đẹp — lộ ra đến tận lợi.

“Thôi ngay cái trò cười gớm ghiếc này lại, thưa anh,” bà Mortimer thốt lên, không thể kìm nản cảm xúc của mình: bởi vì — dù biết bản thân mình xấu xí, tội lỗi và đồi bại về mặt đạo đức — những lời nhận xét của con quái vật cùng tiếng cười hỉ hả của gã vẫn xúc phạm bà một cách cay đắng.

“Nào — nào; chúng ta không được phép làm mặt giận nhau đâu,” Jack Rily nói, chìa cái lòng bàn tay to bè về phía người phụ nữ lớn tuổi, người mà đành chìa tay ra đáp lại vì sợ làm phật ý tên khốn đã trở nên quá hữu dụng đối với bà cho đến khi công việc dự tính được hoàn thành. “Nào — thế mới phải chứ,” gã nói thêm, siết chặt tay bà mạnh đến mức làm bà nhăn mặt: “giờ thì chẳng còn chút bất hòa nào giữa chúng ta nữa nhé. Nhưng thực sự bà phải tha thứ cho tôi vì những gì tôi vừa nói, đồng thời đừng dễ nổi giận như thế nếu tôi có lỡ thốt ra những lời tương tự lần nữa. Bởi vì, bà xem này, thưa bà — tôi chẳng màng gì đến nhan sắc phụ nữ — tuổi già cũng chẳng có gì là gớm ghiếc đối với tôi. Điều tôi ngưỡng mộ ở một người phụ nữ chính là tính cách — tâm hồn của nàng; và khi tôi thấy bà lồng lộn lên như một con chuột cống dưới địa ngục — khi tôi chứng kiến bà nổi giận đùng đùng như một mụ phù thủy già — tôi yêu bà hơn cả khi bà là trinh nữ xinh đẹp nhất trên mặt đất này. Dù sao đi nữa — thế là đủ rồi——”

“Đủ lắm rồi ấy chứ!” bà Mortimer kêu lên, cảm thấy sự chán ghét vô bờ bạt — sự ghê tởm sâu sắc nhất đối với con quái vật cứ ra rả rót vào tai bà những thói quen kỳ quái gớm ghiếc ấy: nhưng ném giấu sự căm hờn nhiều nhất có thể, bà nói: “Và giờ, có lẽ anh sẽ làm ơn cho tôi biết anh định tiến hành ra sao để đòi lại số tiền lớn này?”

“Lời giải thích thì đơn giản lắm,” vị Bác sĩ đáp. “Bob Nước Axit có một sào huyệt riêng — một chốn dung thân quen thuộc, cách đây không xa lắm; và tình cờ là tôi biết chỗ đó ở đâu. Thực ra, tôi và Bob đã là chiến hữu với nhau từ rất lâu, rất lâu rồi——”

“Tôi tưởng lúc nãy anh bảo anh có thù với hắn cơ mà?” bà Mortimer cắt lời, đăm đăm nhìn vị Bác sĩ sắc bén, như thể muốn đọc thấu những bí mật trong tận cùng tâm hồn gã để xem gã có đang lừa dối mình hay không.

“Á! bà cứ nhìn đi — cứ dò xét thoải mái tùy thích,” Jack Rily thốt lên, kẻ đã thấu hiểu những gì đang diễn ra trong tâm trí bà: “nhưng bà sẽ chẳng tài nào tìm thấy chút mâu thuẫn nào trong lời tôi — hay thấy tôi nói dối điều gì đâu. Tôi đã nói Bob Nước Axit và tôi là bạn từ lâu — và tôi nói thật. Nhưng điều đó không ngăn cản việc tôi khao khát trả thù một vố mà hắn đã chơi tôi, cái vố mà hắn thậm chí còn tưởng là tôi không hề hay biết. Chuyện là thế này, chúng tôi cùng nhau đột nhập một ngôi nhà; và Bob trong lúc lục lọi một chiếc tủ kéo, đã vớ được một túi đầy tiền vàng. Hắn ôm lấy chúng, chẳng hé răng nửa lời về số tiền đó khi chúng tôi chia chác của gian sau đó. Tôi phát hiện ra qua một mẩu quảng cáo trên báo treo giải thưởng cho việc bắt giữ những kẻ trộm đêm, trong đó có liệt kê chi tiết những món đồ bị đánh cắp. Tôi biết chắc hắn chưa từng đọc mẩu quảng cáo đó, và tôi cũng chẳng nói cho hắn biết. Dù vậy, tôi đã thề sẽ có ngày trả đũa hắn cho bằng được; và tôi kiên nhẫn chờ thời cơ. Giờ thì thời cơ đó đã đến — và tôi sẽ cho hắn biết tay trước khi qua nhiều tiếng đồng hồ nữa.”

“Nhưng anh có chắc là mình tìm ra hắn không? và giả sử anh có lần ra sào huyệt của hắn đi nữa, làm sao anh biết lão già kia cũng có mặt ở đó?” bà Mortimer gặng hỏi.

“Chẳng cần phải lần theo dấu vết gì sất đối với Bob Nước Axit trong vụ này,” Jack Rily thốt lên. “Ngay khi gây ra một vụ trộm, hắn luôn chuồn thẳng về sào huyệt quen thuộc của mình, và ẩn náu ở đó vài ngày cho đến khi sóng gió qua đi. Chỉ để đề phòng cẩn thận, hắn sẽ ép kẻ đồng lõa của mình — lão già này — đi cùng; bởi vì nếu tên kia bị thám tử bắt giữ, hắn có thể nổi lòng tham mà bán đứng Bob — và mọi thứ đại loại thế. Thế nên tôi chắc chắn chúng ta sẽ tìm thấy chúng ở cùng một chỗ: trừ phi,” vị Bác sĩ nói thêm với giọng bớt đi vẻ quả quyết, “trừ phi, tôi nói đấy, lão già kia biết rằng bà không dám hô hào truy nã về vụ trộm này.”

“Ngược lại,” bà Mortimer đáp, “lão già đó, tên là Torrens, có mọi lý do để tin rằng tôi sẽ trừng trị hắn bằng sự trả thù cay đắng nhất mà một con người có thể cảm nhận hoặc gây ra.”

“Thế thì càng hay!” Jack Rily kêu lên, nhe răng cười hoan hỉ: “trong trường hợp này chúng ta chắc chắn tóm được con mồi.”

“Và phi vụ này sẽ được giải quyết bằng bạo lực, hay bằng mưu mẹo?” bà Mortimer hỏi.

“Bằng bạo lực chứ, thưa quý bà — dĩ nhiên là bằng bạo lực rồi!” tên trộm đáp, đôi mắt lóe lên vẻ hung ác với ánh vàng kỳ quái — như thể đôi tròng mắt của một con hổ đang gườm gườm nhìn người phụ nữ: và mặc dù ánh nắng rực rỡ đang tràn ngập căn phòng nhỏ với màn sương vàng óng ả, ánh vàng ấy vẫn cứ tỏa sáng tách biệt — đầy vẻ đe dọa và hiểm độc.

“Bằng bạo lực ư?” bà Mortimer lặp lại, trong khi những ý nghĩ kinh hoàng liên quan đến cách thức hành động kỳ quái của Bob Nước Axit ùa chiếm lấy tâm hồn bà.

“Còn cách nào khác được chứ?” Jack Rily gặng hỏi. “Lúc nãy khi mới bước tới gặp bà, tôi đã định rủ thêm một tên bạn nữa — cũng là bạn của Bob Nước Axit — để cùng tham gia hỗ trợ: nhưng khi đó hắn sẽ đòi phần ba là cái chắc. Tuy nhiên, từ khi bà cho biết kẻ đồng hành cùng Bob trong vụ trộm là một lão già ốm yếu, gầy mòn, và bà có thể tự tay khuất phục hắn, thì bà và tôi sẽ tự nắm lấy vụ này. Tôi sẽ nhận phần xử lý Bob Nước Axit, nếu bà đảm bảo tóm gọn tên kia.”

“Và giả sử đối thủ của anh đánh bại được anh thì sao?” bà Mortimer nói.

“Tôi sẽ lo để hắn không làm được điều đó,” Rily đáp. “Cứ tin tưởng ở khả năng khuất phục hắn của tôi——”

“Và không đổ máu chứ?” người phụ nữ lớn tuổi nhận xét, rùng mình — bởi dẫu đồi bại và độc ác đến đâu, bà vẫn thấy lạnh toát và chùng lòng xuống khi nghĩ đến chuyện giết người.

“Nào, nếu bà yếu bóng vía thì tốt hơn hết là nên từ bỏ dự án này và phó mặc hết cho tôi,” vị Bác sĩ nói. “Nếu Bob Nước Axit đe dọa đến tính mạng tôi, ngay khoảnh khắc đó hắn là kẻ phải chết. Bảo vệ bản thân, thưa bà, là quy luật đầu tiên của tự nhiên. Đồng thời, tôi sẽ không giết hắn trừ khi để cứu lấy chính mình: bà có thể yên tâm về điều này.”

Người phụ nữ lớn tuổi lặng thinh trong giây lát. Bà có nên dấn thân vào một canh bạc đầy rẫy hiểm nguy nhường này không? — bà có nên gánh lấy rủi ro trở thành tòng phạm trong một vụ án mạng không? Bà run rẩy trước ý nghĩ đó; thế nhưng số tiền của bà — số tiền mà bà đã lặn lội sang tận nước Anh để kiếm lấy — sẽ mất trắng hoàn toàn nếu bà chùn bước trước nỗ lực đòi lại nó. Sự thực là, dẫu có lấy lại được đi chăng nữa, một nửa số tiền ấy cũng sẽ lọt vào tay một kẻ xa lạ: nhưng chẳng phải tốt hơn là trở về Paris với hai nghìn bảy trăm bảng Anh trong túi, còn hơn là tay trắng hay sao? Canh bạc này đáng để liều một phen; — và sự do dự của bà đã tan biến.

“Tôi không hề yếu bóng vía trong chuyện này,” cuối cùng bà lên tiếng. “Thỏa thuận và sắp xếp của chúng ta vẫn có hiệu lực về mọi mặt. Tên khốn Torrens đó không thể cười nhạo tôi được đâu; trái lại, tôi nhất định phải trả thù hắn!”

“Được lắm! — giờ thì bà lại là con linh cẩu tuyệt vời của tôi — con mèo rừng đáng yêu của tôi một lần nữa rồi!” vị Bác sĩ reo lên. “Tôi rất nóng lòng được thấy bà chồm lên vồ lấy cái lão Torrens như bà gọi ấy, và tôi sẵn sàng đánh đổi năm năm đẹp nhất đời mình, giá mà tôi có thể ban cho bà một bộ móng vuốt thật sự, thay cho mấy cái móng tay tương đối vô hại kia! Bộ bà không muốn moi mắt hắn ra khỏi đầu sao? Bộ bà không muốn cắm sâu chúng vào da thịt hắn sao? Bà có biết Satan sẽ vớ được một món hời vĩ đại thế nào khi đến lúc hắn biến bà thành một mụ ác ma không?”

Và một lần nữa, tiếng cười hỉ hả gớm ghiếc của con quái vật lại vang lên khắp căn phòng nhỏ, khi gã ngả người ra sau ghế và cười bằng một sự hả hê đầy hung ác.

“Làm ơn đi! Chấm dứt cái kiểu vui vẻ kỳ quái này lại,” người phụ nữ lớn tuổi thốt lên, suýt không kìm nén được cơn thịnh nộ.

“Ồ! tôi buộc phải cười thôi,” tên khốn phun nước bọt qua cái tật sứt môi đáng sợ của mình, — “nếu chỉ để làm cho bà trông thật hung dữ như lúc này.”

B2à Mortimer quay phắt đi về phía cửa sổ với vẻ chán ghét; và tiếng cười của tên khốn tắt lịm dần trong những âm thanh khò khè ở cổ họng.

“Thôi nào — tôi đã bảo bà là không được giận tôi cơ mà, thưa bà,” cuối cùng gã nói. “Bản tính tôi thỉnh thoảng hay cười lớn — và chắc chắn bà không nỡ ngăn cản một sở thích vô hại như thế chứ. Nhưng bây giờ tôi xin phép cáo lui; và vào lúc mười rưỡi tối nay chúng ta phải gặp nhau ở một nơi nào đó gần đường Stamford tùy ý bà chọn.”

“Ở đâu nào?” người phụ nữ lớn tuổi hỏi. “Hãy chỉ định địa điểm — và tôi sẽ có mặt đúng giờ đến từng phút.”

“Có một con hẻm nhỏ chạy dọc theo khu nghĩa trang Nhà thờ Christ,” tên trộm đáp sau vài giây suy nghĩ: “nó dẫn từ đường Blackfriars vào phố Collingwood ——— tôi đoán là bà rành London lắm nhỉ——”

“Ồ! Rành lắm chứ. Nói tiếp đi,” bà Mortimer nói.

“Được rồi — chúng ta sẽ gặp nhau ở con hẻm ngoằn ngoèo đó đúng mười rưỡi,” Jack Rily tiếp tục. “Nhân tiện,” gã nói thêm, đứng dậy khỏi ghế, “tốt hơn là bà nên bảo với bà chủ quán ở dưới lầu rằng bà phát hiện ra tôi chẳng giúp được gì cho bà cả, và bà đã đành ngậm đắng nuốt cay chịu mất số tiền đó. Điều đó sẽ ngăn không cho ả ta hoài nghi bất cứ điều gì kỳ quái vì chuyện bà ra ngoài quá muộn và vắng nhà mất khoảng một tiếng đồng hồ.”

“Cứ để việc đó cho tôi,” bà Mortimer đáp: “tôi thừa biết cách đưa ra mọi lời biện hộ cần thiết. Thả nếu chúng ta thành công, tôi sẽ không quay lại nơi này nữa đâu,” bà nói, hạ thấp giọng thì thầm.

“Chà — đó là chuyện của bà. Và giờ xin chào tạm biệt trước nhé: đúng mười rưỡi chúng ta gặp nhau ở địa điểm đã hẹn.”

Bà Mortimer thốt lên vài lời đồng ý; và vị Bác sĩ cúi đầu chào ra về, tặng người phụ nữ một cái gật đầu quen kèm theo nụ cười toe toét và cái liếc mắt trước khi bước qua ngưỡng cửa và khép cánh cửa phòng lại phía sau.

Khi bà Mortimer chỉ còn lại một mình, bà bắt đầu suy ngẫm sâu sắc về những chi tiết của cuộc gặp gỡ vừa mới kết thúc.

Gã đàn ông đó biết rõ nơi ẩn náu mà người ta phỏng đoán Bob Nước Axit và Torrens đã trốn vào; và đó chắc chắn là một tầng hầm hay một nơi nguy hiểm nào đó, nơi mà một tội ác có thể được thực hiện mà không sợ bị trừng phạt, cũng như là nơi những kẻ phạm tội có thể ẩn náu. Thế thì, bà có sự bảo đảm nào rằng Rily sẽ không biến bà thành nạn nhân của hắn, sau khi đã lợi dụng sự giúp đỡ của bà để khuất phục bọn cướp và thu hồi kho báu bị đánh cắp?

Bà rùng mình khi nghĩ đến hiểm nguy mà bà sắp sửa lao đầu vào; bà run rẩy từ đầu đến chân khi ngẫm nghĩ về bản chất liều lĩnh của kẻ sẽ đồng hành cùng bà trong phi vụ đêm nay.

Và thế mà — bất chấp sự xấu xí gớm ghiếc và lời thừa nhận về một con đường tội lỗi đen tối của hắn — vẫn có điều gì đó giống như sự sòng phẳng trong lời nói của gã về việc chia chác trong bất kỳ phi vụ nào mà hắn tham gia; hơn nữa, chẳng phải chính cái sự thật là hắn mang mối thù hằn với Bob Nước Axit đã cho thấy quan niệm của hắn về sự sòng phẳng đáng ra phải có ngay cả giữa những kẻ trộm cắp với nhau là một thứ rõ ràng và kiên định hay sao? Cuối cùng, chẳng phải hắn đã ấn định rõ ràng số tiền chính xác mà hắn sẽ giữ lại cho công sức của mình đó sao? Và liệu hắn có tỉ mỉ và câu nệ chi tiết đến thế nếu hắn ôm ấp ý định chiếm đoạt toàn bộ cho riêng mình?

Những luận điểm này, được bà Mortimer nghiêm túc xoay chuyển trong tâm trí, có lẽ thoạt nhìn không có vẻ gì là rất thuyết phục hay thỏa mãn đối với người đọc; bởi xét cho cùng, chúng chỉ là vô số giả định được đặt song song với bản chất độc ác của một tên côn đồ đã thừa nhận. Nhưng hãy nhớ rằng chúng ta thường tự biện minh cho những điều mình muốn tin, hơn là những điều mình nên tin; và chúng ta huấn luyện tâm trí mình đặt niềm tin vào những quan điểm phù hợp với lợi ích của mình hơn là sự an toàn của bản thân. Điều này giống như “hy vọng trong tuyệt vọng”; dẫu vậy nó vẫn là một đặc điểm chung của bản chất con người; và trường hợp của bà Mortimer cũng không phải ngoại lệ đối với quy luật chung đó.

Tóm lại, bà đi đến kết luận rằng Jack Rily là một tên lưu manh vô lại đối với xã hội loài người nhưng lại là một kẻ trung thực đối với đồng bọn — rằng hắn sẽ lột sạch sành sanh chiếc áo sơ mi cuối cùng của xã hội nếu xã hội là một cá nhân đơn lẻ, nhưng sẽ không thèm đặt một ngón tay lên bộ y phục đắt tiền nhất nếu nó nằm trên lưng một kẻ tòng phạm — và rằng hắn có ý định hành động đối với bà theo cách công bằng nhất có thể.

Liệu những kỳ vọng của bà có được đáp ứng hay không, sẽ sớm được sáng tỏ.

Tuy nhiên, chúng ta không thể khép lại chương này mà không ghi lại vài lời bình luận về xu hướng phi thường trong bản chất con người là tự biện minh để tin vào điều mình muốn tin, nhằm chối bỏ điều mà lẽ ra mình phải tin. Chẳng hạn như, kẻ đang ngụp lặn giữa vũng lầy rắc rối tài chính tột cùng, từ đó hắn hoàn toàn không thấy bất kỳ cơ hội thoát thân nào, cứ liên tục lẩm bẩm trong tai tâm trí mình những ngụy biện ngớ ngẩn nhất để thuyết phục bản thân rằng tình cảnh của hắn không đến nỗi tuyệt vọng như bề ngoài. “Chà, thế nào rồi mọi chuyện cũng ổn thôi,” hắn tự nhủ: “mọi thứ chắc chắn sẽ sớm đổi chiều. Mình có thể nhờ Jones gia hạn tấm kỳ phiếu mà hắn đang giữ khi nó đến hạn — Tomkins sẽ hoãn kỳ phiếu của hắn lại vài tuần — và Brown sẽ cho mình mượn tiền để trả cho Smith.” Cứ thế, tên khốn khổ tiếp tục xây lâu đài cát trong đầu, cho đến khi hắn chẳng thể thổi từ cái tẩu tưởng tượng của mình ra nổi một quả bong bóng xà phòng nào khác để tự giải trí nữa. Jones kiên quyết từ chối gia hạn — Tomkins tỏ ra vô cảm trước đòi hỏi thanh toán tức khắc — Brown, sau khi hay tin hắn gặp khó khăn, liền từ chối cho mượn dù chỉ một xu — và Smith, chẳng lấy gì làm mãn nguyện, giáng một đòn chí mạng lên toàn bộ cục diện thông qua viên sĩ quan tòa án. Thế rồi, khi kẻ tự lừa dối tỉnh mộng sau khi nhận ra mình đang ở trong tù hoặc trên đường ra Tòa án Phá sản, hắn tự nhủ trong cay đắng của tâm hồn: “Ta thừa biết trước mọi chuyện sẽ kết cục thế này mà!” — dẫu cho trong suốt nhiều năm trời, hắn đã vắt kiệt mọi nỗ lực của trí tưởng tượng để ru ngủ tâm trí mình tin vào điều ngược lại!

Tương tự như vậy là gã tình nhân rụt rè, kẻ chưa từng tỏ tình với người mình thương nhưng khao khát được làm thế, lại đâm ra sợ hãi vì từng thấy nàng mỉm cười ngọt ngào hơn với một gã trai đẹp mã nào đó so với khi cười với hắn — cũng theo cách ấy, hắn cố thuyết phục bản thân rằng nàng thực sự yêu mình — rằng hắn đã quan sát thấy những cái liếc mắt vụ trộm từ đôi mắt rực rỡ của nàng hướng về phía mình — rằng bàn tay nàng đã run rẩy trong tay hắn — rằng giọng nói nàng đã ngập ngừng khi đáp lại những lời xã giao của hắn về thời tiết, vở opera, và cuốn tiểu thuyết mới — rằng đó chỉ là một màn đưa tình vu vơ giữa nàng và gã trai đẹp kia — tóm lại, rằng nàng đang khao khát đón nhận lời tỏ tình mà hắn chưa đủ dũng khí để thốt ra. Và cứ thế, hắn tự huấn luyện bản thân sống một cuộc đời “nỗi đau ngọt ngào”, dẫu trong thâm tâm hắn thừa biết rằng những mối nghi ngờ cay đắng nhất vẫn nằm ẩn giấu dưới đáy lòng, bên dưới lớp cấu trúc của những hy vọng hão huyền và mộng tưởng viển vông mà hắn buộc phải dựng lên ở đó. Thế rồi, khi cuối cùng hắn nghe được từ một người bạn tốt bụng nào đó rằng cô tiểu thư X xinh đẹp ấy đã kết hôn vào sáng hôm qua với chính gã thanh niên đẹp trai mà nàng vẫn luôn yêu mến từ trước đến nay, kẻ tự lừa mình dối người liền kêu lên: “Á! Ta chưa bao giờ nghĩ rằng nàng lại mảy may quan tâm đến ta!”

Nhưng tồi tệ hơn — ồ! tồi tệ hơn gấp vạn lần đối với kẻ phạm tội! Hãy lấy ví dụ như viên thư ký tín nhiệm, kẻ vì một ả tình nhân hay vì ham mê quần áo đẹp và thói khoe khoang phô trương giữa những người quen, đã thụt quỹ từ két sắt của chủ. Ban đầu những vụ ăn cắp vặt của hắn rất nhỏ nhặt và không đáng kể; nhưng khi không bị phát hiện, hắn càng trở nên táo tợn hơn và tội lỗi sâu sắc hơn — trong khi hắn cố gắng tự lý giải để thoát khỏi những nỗi sợ hãi tột cùng cứ ám ảnh hắn ngày đêm — đeo bám hắn như những hồn ma của các nạn nhân bị sát hại — và biến ly rượu vang của hắn thành mật đắng, và sự ngọt ngào từ đôi môi Giai nhân thành cay đắng. “Không đời nào tôi có thể bị phát hiện,” hắn lẩm bẩm trong đầu hàng ngàn lần một giờ: “những biện pháp đề phòng của tôi được tính toán quá kỹ lưỡng. Trong một doanh nghiệp lớn thế này, vài xu lẻ chẳng ai để ý đâu. Hơn nữa, tôi sắp xếp các bút toán trong sổ sách rất khớp nhau giữa chi tiêu và thu nhập. Ông chủ của tôi lại càng đối xử tử tế với tôi hơn trước: tôi chiếm được lòng tin của ông ấy — dẫu chỉ một giây ông ấy cũng không đời nào nghi ngờ tôi! Và ngay cả khi tôi bị phát hiện — không đời nào tôi bị phát hiện được — nhưng ý tôi là, giả sử có bị đi chăng nữa, ông ấy cũng sẽ không để tôi mang nhục — ông ấy sẽ ỉm đi thôi: ông ấy chẳng bao giờ để tôi bị lôi ra vành móng ngựa của kẻ trọng tội đâu.” Cứ thế, con người cuồng tín ấy sẽ tiếp tục tự biện minh, dẫu cho hắn thấy thái độ của chủ mình ngày càng lạnh nhạt và có sự hoài nghi về một trò mờ ám nào đó ở đâu đây — cho đến khi cuối cùng vụ nổ tung xảy ra — kẻ tự lừa dối bị tống vào ngục tối của kẻ trọng tội — người chủ của hắn tỏ ra nhẫn tâm và không khoan nhượng — hắn bị tuyên án lưu đày — và trên con tàu chở tội nhân, hắn kêu lên trong nỗi thống khổ tột cùng của tâm hồn, oằn oại như thể đang chịu đựng cơn đau đớn tử thần trên chiếc giường cứng ngắc: “Đồ ngu ngốc là tôi, sao không chịu dừng lại khi vẫn còn kịp lúc: vì tôi vốn đã luôn thấy trước đây chính là cái kết tất yếu của tất cả mọi chuyện!”

Bạn đọc thân mến — đừng bao giờ đi ngược lại với những niềm tin đã được định hình của chính mình để dựng lên một tòa lâu đài ảo tưởng: bạn có thể cuối cùng sẽ thành công trong việc đẩy những điều ấy ra phía sau, và tự thuyết phục bản thân tin rằng điều sau là một sự thật vững chắc; — nhưng về lâu về dài, bạn sẽ phải trả giá đắt khi nhận ra rằng mình đã bước ra khỏi con lộ lớn thẳng tắp để rồi ngụp lặn giữa những hiểm nguy của một vùng đầm lầy vô tận.