Đó là vào một thời điểm nào đó trong mùa hè của năm Dendermond bị quân đồng minh chiếm đóng - sự kiện xảy ra khoảng bảy năm trước khi cha tôi đặt chân đến vùng này, và cũng chừng ấy năm sau thời điểm chú Toby và Trim lặng lẽ rời bỏ căn nhà của cha tôi ở thị trấn để thực hiện vài cuộc vây hãm hoành tráng nhất nhằm vào những thành phố kiên cố nhất châu Âu - khi đó, vào một buổi tối, chú Toby đang dùng bữa, còn Trim thì ngồi phía sau chú tại một chiếc tủ ly nhỏ. Tôi nói là ngồi, bởi vì xét đến cái đầu gối đau nhức của người hạ sĩ (đôi khi khiến anh ta vô cùng khổ sở) - mỗi khi chú Toby ăn tối hay ăn khuya một mình, chú không bao giờ để người hạ sĩ phải đứng; và lòng tôn kính của chàng lính tội nghiệp dành cho chủ nhân lớn đến mức, nếu được trang bị pháo binh phù hợp, chú Toby hẳn đã có thể chiếm lấy chính Dendermond còn dễ dàng hơn là việc bắt anh ta tuân lệnh mình; bởi bao lần, khi chú Toby tưởng chân người hạ sĩ đang được nghỉ ngơi, chú quay lại nhìn và phát hiện anh vẫn đang đứng sau lưng mình với sự tôn trọng đầy phục tùng nhất: điều này đã gây ra nhiều cuộc tranh cãi nhỏ giữa họ hơn tất cả mọi nguyên nhân khác cộng lại trong suốt hai mươi lăm năm trời - Nhưng chuyện đó chẳng liên quan gì cả - tại sao tôi lại nhắc đến nó? - Hãy hỏi cây bút của tôi xem, chính nó điều khiển tôi - chứ tôi không điều khiển nó.
Một buổi tối nọ, khi chú đang ngồi dùng bữa như vậy, chủ một quán trọ nhỏ trong làng bước vào phòng khách, tay cầm một lọ thuốc rỗng, khẩn khoản xin một hoặc hai ly rượu vang sherry: "Thưa ngài, đó là cho một vị quý ông tội nghiệp - tôi nghĩ là thuộc quân đội," chủ quán nói, "ngài ấy đổ bệnh tại nhà tôi bốn ngày nay, từ đó đến giờ chưa từng ngẩng đầu lên nổi, cũng chẳng muốn nếm thử thứ gì, cho đến vừa nãy, ngài ấy chợt muốn một ly rượu vang sherry và một lát bánh mì nướng mỏng, 'Tôi nghĩ', ngài ấy vừa nói vừa đưa tay lên trán, 'nó sẽ làm tôi thấy dễ chịu hơn'."
"Nếu tôi không thể xin, không thể mượn, cũng chẳng thể mua được thứ đó," người chủ quán nói thêm, "tôi gần như đã trộm nó cho vị quý ông tội nghiệp ấy rồi, ngài ấy ốm nặng quá. Tôi cầu Chúa cho ngài ấy chóng bình phục," ông ta tiếp tục, "tất cả chúng tôi đều lo lắng cho ngài ấy."
"Ngươi quả là một tâm hồn nhân hậu, ta dám đảm bảo cho ngươi," chú Toby thốt lên; "và chính ngươi cũng hãy tự uống một ly sherry vì sức khỏe của vị quý ông tội nghiệp đó đi - rồi cầm lấy vài chai, coi như là quà của ta, và hãy nói với ngài ấy rằng ta rất hân hạnh được mời ngài, và nếu cần thêm một tá chai nữa mà chúng giúp ích được cho ngài thì cứ tự nhiên."
"Dù ta tin chắc rằng," chú Toby nói khi chủ quán khép cửa lại, "hắn là một gã đầy lòng trắc ẩn, Trim à - nhưng ta không thể không dành sự ngưỡng mộ lớn cho vị khách của hắn; ắt hẳn phải có điều gì đó phi thường ở ngài ấy, khiến trong một thời gian ngắn ngủi lại có thể chiếm được nhiều tình cảm của chủ nhà đến vậy." - "Và của cả gia đình ông ta nữa, thưa ngài," người hạ sĩ nói thêm, "vì họ đều lo lắng cho ngài ấy." - "Hãy đuổi theo hắn," chú Toby nói, "làm đi Trim - và hỏi xem hắn có biết tên vị quý ông đó không."
"Quả thực tôi đã quên mất rồi," người chủ quán nói, quay trở lại phòng khách cùng với người hạ sĩ, "nhưng tôi có thể hỏi lại con trai ngài ấy." - "Vậy là ngài ấy có con trai đi cùng sao?" chú Toby hỏi. "Một cậu bé, thưa ngài," chủ quán trả lời, "khoảng mười một hoặc mười hai tuổi; nhưng đứa trẻ tội nghiệp đó cũng chẳng nếm được mấy thứ giống như cha mình; nó chẳng làm gì ngoài việc đau buồn và than khóc cho cha đêm ngày: nó đã không rời khỏi đầu giường suốt hai ngày nay rồi."
Chú Toby đặt dao nĩa xuống và đẩy đĩa thức ăn ra xa khi nghe người chủ quán kể lại; còn Trim, không cần đợi lệnh, lặng lẽ thu dọn và vài phút sau mang đến cho chú tẩu và thuốc lá.
"Hãy nán lại trong phòng một lát," chú Toby nói.
Trim! - chú Toby gọi sau khi đã châm tẩu và rít được khoảng một tá hơi. Trim bước lên trước mặt chủ nhân và cúi chào; chú Toby vẫn tiếp tục rít tẩu và không nói gì thêm. "Hạ sĩ!" chú Toby gọi - người hạ sĩ lại cúi chào. Chú Toby không nói gì thêm, chỉ lẳng lặng hút hết tẩu thuốc.
Trim! chú Toby nói, ta đang có một ý định trong đầu, vì đêm nay thời tiết xấu, ta sẽ quấn mình thật ấm trong chiếc áo choàng roquelaure và ghé thăm vị quý ông tội nghiệp này. "Thưa ngài, chiếc áo roquelaure của ngài," người hạ sĩ đáp, "đã không hề được mặc lần nào kể từ đêm trước khi ngài bị thương, khi chúng ta còn đứng gác trong chiến hào trước cổng St. Nicholas; vả lại, đêm nay trời vừa lạnh vừa mưa, cái áo ấy cộng với thời tiết thế này, đủ để khiến ngài đổ bệnh và làm cơn đau ở háng của ngài tái phát đấy." Ta e là vậy, chú Toby đáp; nhưng ta không thể yên lòng, Trim à, kể từ khi nghe những gì người chủ quán kể lại. "Ước gì ta đừng biết nhiều về chuyện này," chú Toby nói thêm, "hoặc là ta đã biết rõ hơn về nó: Chúng ta nên xoay xở thế nào đây?" "Xin ngài hãy để việc đó cho con," người hạ sĩ nói; "con sẽ lấy mũ và gậy, tới nhà đó để trinh sát, rồi sẽ hành động tùy cơ ứng biến; và con sẽ báo cáo lại đầy đủ cho ngài trong một giờ nữa." Ngươi hãy đi đi, Trim, chú Toby nói, và đây là một shilling cho ngươi uống nước với tên người hầu của ngài ấy. "Con sẽ moi hết mọi chuyện từ cậu ta," người hạ sĩ nói, rồi khép cửa lại.
Chú Toby nhồi ống tẩu thứ hai; và nếu như đôi lúc chú không lơ đãng nghĩ ngợi xem liệu việc để rèm của công sự hình răng cưa thành một đường thẳng có tốt hơn là một đường cong hay không - thì có thể nói, trong suốt thời gian hút tẩu, chú chẳng hề nghĩ đến điều gì khác ngoài Le Fever đáng thương và đứa con trai của ông.
