Tôi đã thưa với độc giả hữu đạo ngay từ đầu chương trước bài diễn văn biện giải của chú Toby tôi—dẫu rằng bằng một lối diễn đạt khác với lối tôi sẽ dùng lúc này—rằng Hiệp ước Utrecht suýt chút nữa đã gây ra sự lạnh nhạt giữa chú Toby tôi và con ngựa gỗ của chú, giống như nó đã gây ra giữa Nữ hoàng và các cường quốc đồng minh còn lại vậy.
Đôi khi một người xuống ngựa với vẻ đầy bất bình, như muốn nói thẳng vào mặt nó rằng: "Này anh bạn, thà tôi đi bộ suốt cả cuộc đời này còn hơn phải cỡi trên lưng anh thêm một dặm nào nữa." Chú Toby của tôi không thể nói là đã xuống ngựa theo cách đó; bởi nếu xét cho kỹ về mặt ngôn từ, chú chẳng hề chủ động xuống ngựa—con ngựa của chú hất văng chú xuống thì đúng hơn—mà lại còn khá hiểm hóc, khiến chú Toby cảm thấy bị xúc phạm gấp mười lần. Hãy cứ để mặc đám nài ngựa chính trị giải quyết vấn đề đó thế nào tùy họ. Tôi xin nhắc lại, nó đã tạo ra một sự lạnh nhạt giữa chú Toby tôi và con ngựa gỗ của chú. Chú chẳng có dịp nào dùng đến nó từ tháng Ba đến tháng Mười một, tức mùa hè sau khi các điều khoản được ký kết, ngoại trừ đôi lúc thong dong dạo qua một vòng, chỉ để xem xét liệu các công sự và bến cảng Dunkirk đã được phá hủy theo đúng thỏa thuận hay chưa.
Suốt mùa hè ấy, người Pháp cứ lần lữa mãi trong việc thực thi công việc đó, còn Monsieur Tugghe, phái viên từ các quan chức Dunkirk, đã trình lên Nữ hoàng biết bao bản kiến nghị thống thiết—khẩn cầu Nữ hoàng hãy chỉ trút sấm sét của Người xuống các công trình quân sự nào khiến Người phật ý—nhưng hãy tha cho—hãy tha cho con đê chắn sóng, vì chính bản thân nó; xét trong tình cảnh trơ trọi đó, nó chẳng hơn gì một đối tượng đáng thương—mà Nữ hoàng (dẫu sao cũng chỉ là một người đàn bà) lại có tấm lòng nhân hậu—còn các vị bộ trưởng của bà cũng vậy, thâm tâm họ chẳng muốn phá dỡ thị trấn ấy, vì những lý do thầm kín này, * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *——
* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * ; thế nên mọi việc đối với chú Toby của tôi diễn ra thật chật vật; đến mức, phải mất trọn ba tháng sau khi chú và viên hạ sĩ đã dựng xong thị trấn và đặt nó vào tình trạng sẵn sàng để bị phá hủy, đám chỉ huy, ủy viên, phái viên, nhà đàm phán và quan giám sát mới cho phép chú bắt tay vào việc. Khoảng thời gian trì trệ chết người!
Viên hạ sĩ muốn bắt đầu việc phá dỡ bằng cách khoét một lỗ hổng trên tường thành, hay các công sự chính của thị trấn——Không,—làm thế không ổn đâu, hạ sĩ, chú Toby nói, vì nếu cứ đụng đến thị trấn theo cách đó, quân đồn trú Anh sẽ chẳng an toàn nổi một giờ; bởi nếu người Pháp tráo trở——Chúng tráo trở như quỷ ấy chứ, thưa ngài, viên hạ sĩ đáp——Ta luôn thấy lo lắng khi nghe điều đó, Trim, chú Toby nói;—vì chúng không thiếu lòng can đảm cá nhân; và nếu một lỗ hổng bị khoét trên tường thành, chúng có thể tràn vào và làm chủ nơi này bất cứ khi nào chúng muốn:—Hãy để chúng tràn vào, viên hạ sĩ nói, giơ chiếc xẻng công binh lên bằng cả hai tay, như thể sắp vung nó loạn xạ,—hãy để chúng tràn vào, thưa ngài, nếu chúng dám.——Trong những tình huống như thế này, hạ sĩ, chú Toby nói, tay phải trượt xuống giữa chiếc ba-toong, rồi sau đó cầm nó như cầm gậy chỉ huy với ngón trỏ duỗi thẳng,——không phải là việc của một người chỉ huy khi bận tâm xem quân địch dám làm gì,—hay không dám làm gì; ông ta phải hành động một cách thận trọng. Chúng ta sẽ bắt đầu với các công trình ngoại vi ở cả hướng biển lẫn hướng đất liền, và đặc biệt là pháo đài Louis, cái nằm xa nhất, và phá nó trước,—rồi lần lượt những cái còn lại, cả bên phải lẫn bên trái chúng ta, khi chúng ta rút dần về phía thị trấn;——sau đó chúng ta sẽ phá đê chắn sóng,—rồi lấp đầy bến cảng,—rồi rút vào thành trì, và cho nổ tung nó lên không trung: và sau khi xong xuôi, hạ sĩ, chúng ta sẽ lên tàu về Anh.——Chúng ta đang ở đó rồi mà, viên hạ sĩ nói, sực nhớ lại——Rất đúng, chú Toby nói—nhìn về phía nhà thờ.
