—Bây giờ, Didius nói, vừa đứng dậy, vừa đặt bàn tay phải với những ngón tay xòe ra lên ngực—giả sử một sai sót ngớ ngẩn như vậy về tên thánh lại xảy ra trước thời Cải cách—[Nó mới xảy ra hôm kia, chú Toby tự nhủ]—và khi lễ rửa tội được cử hành bằng tiếng Latinh—[Mọi thứ đều bằng tiếng Anh cả, chú tôi nói]—thì nhiều sự việc hẳn đã trùng hợp với nó, và dựa trên thẩm quyền của những vụ án đã được phán quyết, hẳn đã tuyên bố lễ rửa tội đó vô hiệu, cùng với quyền đặt lại tên mới cho đứa trẻ—Lấy ví dụ, nếu một linh mục, điều chẳng hiếm gặp gì, vì thiếu hiểu biết tiếng Latinh mà đã rửa tội cho con của Tom-o’stiles bằng câu "in nomine patriæ & filia & spiritum sanctos"—thì lễ rửa tội đó bị coi là vô hiệu.—Tôi xin lỗi ông, Kysarcius đáp lại—trong trường hợp đó, vì lỗi sai chỉ nằm ở phần đuôi từ, nên lễ rửa tội vẫn hợp lệ—và muốn nó vô hiệu, thì sai sót của vị linh mục phải nằm ở âm tiết đầu của mỗi danh từ—chứ không phải như trường hợp của ông, nằm ở âm tiết cuối.

Cha tôi rất khoái những sự tinh tế kiểu này, và lắng nghe với sự chú tâm vô hạn.

Gastripheres, ví dụ như thế, Kysarcius tiếp tục, rửa tội cho con của John Stradling bằng câu "Gomine gatris, &c. &c." thay vì "Nomine patris, &c."—Đây có phải là lễ rửa tội không? Không—các luật sư giáo luật lỗi lạc nhất đều khẳng định như vậy; bởi vì gốc rễ của mỗi từ ngữ đã bị đào bới lên, và ý nghĩa của chúng bị tước bỏ và thay đổi hoàn toàn sang một đối tượng khác; vì "Gomine" chẳng có nghĩa là tên, và "gatris" cũng chẳng có nghĩa là cha.—Vậy chúng có nghĩa là gì? chú Toby hỏi.—Chẳng có nghĩa lý gì cả—Yorick nói.—Ergo (vậy nên), lễ rửa tội như thế là vô hiệu, Kysarcius kết luận.

Đương nhiên rồi, Yorick trả lời, với giọng điệu hai phần đùa cợt và một phần nghiêm túc.

Nhưng trong trường hợp được viện dẫn, Kysarcius tiếp tục, khi "patriæ" được dùng thay cho "patris", "filia" thay cho "filii", và cứ thế—vì đó chỉ là lỗi sai về biến cách, còn gốc từ vẫn không hề bị xâm phạm, nên những biến đổi ở phần nhánh của từ dù theo cách này hay cách khác, cũng không hề cản trở lễ rửa tội, bởi vì ý nghĩa của các từ ngữ vẫn được giữ nguyên như trước.—Nhưng mà, Didius nói, ý định của vị linh mục khi phát âm chúng theo đúng ngữ pháp hẳn phải được chứng minh là đã đi kèm với hành động đó.—Đúng vậy, Kysarcius trả lời; và về điều này, hiền đệ Didius ạ, chúng ta có một tiền lệ trong một sắc lệnh của Giáo hoàng Leo Đệ tam.—Nhưng con của đệ tôi, chú Toby kêu lên, chẳng liên quan gì đến Giáo hoàng cả—đó chỉ là đứa con bình thường của một quý ông theo đạo Tin Lành, được đặt tên là Tristram bất chấp ý muốn của cả cha lẫn mẹ nó, và của tất cả những ai có họ hàng với nó.

Nếu ý muốn của những người có quan hệ huyết thống với con của ông Shandy mới là thứ có trọng lượng trong vấn đề này, Kysarcius ngắt lời chú Toby, thì bà Shandy, hơn bất cứ ai khác, là người ít liên quan nhất.—Chú Toby đặt tẩu thuốc xuống, còn cha tôi kéo ghế lại gần bàn hơn nữa để nghe phần kết luận của một dẫn nhập kỳ lạ đến thế.

—Captain Shandy ạ, không chỉ là một câu hỏi trong giới luật sư và chuyên gia dân luật giỏi nhất đất nước này, Kysarcius tiếp tục, "Liệu người mẹ có phải là máu mủ của con mình không,"—mà sau bao cuộc tranh luận không thiên vị và những lập luận qua lại từ mọi phía—người ta đã phán quyết theo hướng phủ định—nghĩa là, "Người mẹ không phải là máu mủ của con mình." Cha tôi ngay lập tức bịt miệng chú Toby lại, với cái cớ là ghé tai thì thầm;—sự thật là, ông lo lắng cho bài hát Lillabullero—và vì rất muốn nghe thêm về một lập luận thú vị đến thế—ông nài nỉ chú Toby, vì Chúa, đừng làm ông mất hứng.—Chú Toby gật đầu—lại tiếp tục hút tẩu và tự hài lòng với việc huýt sáo bài Lillabullero trong lòng—Kysarcius, Didius, và Triptolemus tiếp tục câu chuyện như sau:

Quyết định này, Kysarcius tiếp tục, dù có vẻ trái ngược với dòng chảy của những quan niệm thông thường, nhưng lại có lý lẽ rất đanh thép đứng sau; và nó đã được dập tắt mọi sự tranh cãi từ vụ án nổi tiếng, thường được biết đến với cái tên vụ án Công tước xứ Suffolk.—Nó được viện dẫn trong sách của Brook, Triptolemus nói.—Và được Ngài Coke chú ý tới, Didius thêm vào.—Và ông có thể tìm thấy nó trong tác phẩm "Swinburn on Testaments", Kysarcius nói.

Vụ án đó, ông Shandy ạ, là như thế này:

Vào thời vua Edward Đệ lục, Charles, công tước xứ Suffolk, có một người con trai với người vợ trước, và một người con gái với người vợ sau, đã lập di chúc cuối cùng, trong đó ông để lại tài sản cho con trai mình, rồi qua đời; sau khi ông mất, người con trai cũng qua đời—nhưng không để lại di chúc, không vợ, và không con—lúc đó mẹ của anh ta và chị/em gái cùng cha (vì cô ấy sinh ra từ người vợ trước) vẫn còn sống. Người mẹ đã đứng ra quản lý tài sản của con trai mình, theo đạo luật năm thứ 21 của vua Harry Đệ bát, trong đó quy định rằng: Trong trường hợp bất kỳ người nào chết mà không để lại di chúc thì việc quản lý tài sản của người đó sẽ được giao cho người thân gần nhất.

Việc quản lý tài sản cứ thế (một cách vụng trộm) được trao cho người mẹ, người chị/em gái cùng cha kia liền kiện lên Quan tòa Giáo hội, lập luận rằng: Thứ nhất, cô chính là người thân gần nhất; và thứ hai, người mẹ hoàn toàn không phải là máu mủ của người quá cố; và do đó, cô cầu xin tòa án rằng việc quản lý tài sản đã trao cho người mẹ phải bị hủy bỏ, và trao lại cho cô, với tư cách là người thân gần nhất của người quá cố, theo hiệu lực của đạo luật nêu trên.

Từ đó, vì đây là một vụ án lớn, và kết quả của nó có tầm ảnh hưởng quan trọng—và nhiều vụ án về tài sản lớn có khả năng sẽ được quyết định trong tương lai dựa trên tiền lệ được tạo ra lúc bấy giờ—nên những người uyên bác nhất, am hiểu cả luật của vương quốc lẫn dân luật, đã cùng nhau hội ý xem liệu người mẹ có phải là máu mủ của con trai mình hay không.—Đối với vấn đề này, không chỉ các luật sư dân sự—mà cả các luật sư giáo hội—các chuyên gia luật—các nhà luật học—các chuyên gia dân luật—các luật sư biện hộ—các ủy viên—các thẩm phán của tòa án giáo khu và tòa án tối cao Canterbury và York, cùng với chánh thư ký các khoa, đều đồng thanh nhất trí rằng: Người mẹ không phải là máu mủ của con mình.

Và nữ công tước xứ Suffolk nói gì về điều đó? chú Toby hỏi.

Sự bất ngờ trong câu hỏi của chú Toby đã làm Kysarcius bối rối hơn cả vị luật sư giỏi nhất.—Ông ta khựng lại suốt một phút, nhìn chằm chằm vào mặt chú Toby mà không trả lời—và trong phút giây đó, Triptolemus gạt ông ta sang một bên, và giành quyền dẫn dắt câu chuyện như sau.

Đó là một nền tảng và nguyên lý trong luật pháp, Triptolemus nói, rằng mọi thứ không đi lên, mà đi xuống; và tôi không nghi ngờ gì nữa, chính vì lý do này, mà dù đúng là đứa trẻ có thể cùng chung dòng máu và huyết thống với cha mẹ nó—nhưng ngược lại, cha mẹ không cùng dòng máu và huyết thống với nó; bởi vì cha mẹ không được sinh ra bởi đứa trẻ, mà đứa trẻ được sinh ra bởi cha mẹ—Vì họ viết như thế này, "Liberi sunt de sanguine patris & matris, sed pater & mater non sunt de sanguine liberorum" (Con cái là máu mủ của cha và mẹ, nhưng cha và mẹ không phải là máu mủ của con cái).

—Nhưng điều này, Triptolemus, Didius kêu lên, chứng minh quá mức cần thiết—vì từ thẩm quyền được viện dẫn này, hệ quả kéo theo không chỉ là điều mà ai cũng thừa nhận, rằng người mẹ không phải là máu mủ của con mình—mà cả người cha cũng vậy.—Người ta cho rằng, Triptolemus nói, đó là quan điểm đúng đắn hơn; bởi vì người cha, người mẹ, và đứa trẻ, dù là ba cá thể, nhưng họ chỉ là (una caro) một xương một thịt; và do đó, không có cấp độ họ hàng nào—hay bất kỳ phương thức nào để thiết lập một mối quan hệ như vậy trong tự nhiên.—Ở điểm đó ông lại đẩy lập luận đi quá xa rồi, Didius kêu lên—vì trong tự nhiên không có điều cấm kỵ nào, mặc dù trong luật Leviticus thì có—ngăn cản một người đàn ông tạo ra một đứa trẻ với bà của mình—trong trường hợp đó, giả sử đứa trẻ là con gái, nó sẽ có mối quan hệ vừa là—Nhưng ai đời lại nghĩ đến việc nằm với bà của mình chứ? Kysarcius kêu lên.—Cậu thanh niên, Yorick trả lời, người mà Selden từng nhắc tới—kẻ không chỉ nghĩ đến điều đó, mà còn biện minh cho ý định của mình với cha bằng lập luận rút ra từ luật trả đũa.—"Cha đã nằm với mẹ con," chàng trai nói—"sao con lại không thể nằm với bà của cha?"—Đó là "Argumentum commune" (Lập luận phổ quát), Yorick thêm vào.—Nó cũng hay ho, Eugenius trả lời, vừa lấy mũ xuống, như chính những gì họ đáng phải nhận.

Buổi họp tan.