Florentyna nhanh chóng trở thành chính trị gia được mong chờ nhất tại Washington. Ngay cả Tổng thống cũng phải thừa nhận rằng những yêu cầu về thời gian của cô cũng không ít hơn ông. Nhưng trong số những thư mời được gửi tới năm đó, có một lá thư cô nhận lời với niềm tự hào lớn. Harvard mời cô ứng cử Hội đồng giám sát vào mùa xuân và đến phát biểu tại lễ Tốt nghiệp vào tháng Sáu. Thậm chí Richard cũng đề một ghi chú vào nhật ký của anh để trống ngày hôm đó.

Florentyna tra cứu danh sách những người đi trước cô đã nhận được vinh dự này – từ George Marshall đã phác thảo kế hoạch để tái xây dựng châu Âu thời hậu chiến, tới Alexander Solzhenitsyn đã miêu tả một phương Tây suy đồi và thiếu những giá trị tinh thần.

Florentyna dành nhiều giờ chuẩn bị bài phát biểu của mình tại Harvard, ý thức được rằng truyền thông theo kiểu truyền thống sẽ dành một sự quan tâm đáng kể cho bài nói này. Cô tập luyện từng phần hằng ngày trước gương, trong bồn tắm, thâm chí trên sân gôn cùng với Richard. Cô tự viết toàn bộ nội dung nhưng chấp nhận rất nhiều sửa đổi từ Janet, Richard và Edward.

Một ngày trước khi thực hiện bài nói, Florentyna nhận được cuộc điện thoại từ Sotheby. Cô lắng nghe người đứng đầu bộ phận và đồng ý rằng anh ta có thể đấu giá trên danh nghĩa của cô. Khi họ đã đạt được mức giá cao nhất, anh ta nói sẽ cho cô biết kết quả cuối cùng sau tiếng búa kết thúc. Florentyna cảm thấy thời điểm không thể thích hợp hơn. Cô bay tới Boston tối hôm đó, được đón tại sân bay Logan bởi một sinh viên đại học trẻ trung, nhiệt huyết, người lái xe đưa cô tới Cambridge và để cô xuống tại Câu lạc bộ của khoa. Ngài hiệu trưởng Bok chào đón cô trong phòng chờ và chúc mừng cô đã được bầu chọn vào hội đồng, sau đó giới thiệu cô với các giám sát viên khác, số lượng khoảng ba mươi người. Hai người đã giành giải Nobel, một cho văn học và một cho khoa học; hai cựu thư ký nội các; một đại tướng quân đội; một thẩm phán; một ông trùm dầu mỏ và hai chủ tịch trường đại học khác. Florentyna trải qua cuộc họp trong sự thích thú với cách các giám sát viên đều dành cho nhau sự tôn trọng và cô không thể không tự hỏi nếu ở trong Ủy ban Hạ viện, làm sao họ có thể sống sót được.

Phòng nghỉ cho khách dành cho cô đã mang ký ức của những tháng ngày sinh viên quay về, và cô thậm chí phải gọi điện cho Richard ở bên ngoài hành lang. Anh đang ở Albany giải quyết một vài vấn đề liên quan đến thuế gây ra bởi Jack Kemp, thống đốc mới thuộc đảng Cộng hòa tại tiểu bang New York.

“Anh sẽ đến với em vào bữa trưa,” anh hứa. “Nhân tiện, anh thấy là bài phát biểu ngày mai xứng đáng nhận một lời đề cập của Dan Rather trên kênh tin tức đài CBS tối nay. Tốt hơn là nó nên được chuẩn bị cho tốt nếu em hi vọng anh không xem đội Yankee trên kênh 11.”

“Chỉ cần chắc chắn là ngài sẽ ở đúng chỗ của mình đúng lúc thôi, ngài Kane ạ.”

“Và em phải đảm bảo là nó sẽ tốt như bài nói chuyện với những cựu binh chiến tranh Mỹ tại Việt Nam, bởi anh sẽ phải di chuyển một quãng đường dài đến để nghe em đấy, bà Thương Nghị sĩ ạ.”

“Làm thế nào mà em lại yêu anh được nhỉ, ngài Kane?”

“Nó là, nếu anh nhớ đúng, ‘Năm nhận nuôi một đứa trẻ nhập cư’, và chúng ta, những con người Boston, thể hiện trách nhiệm xã hội thông thường của mình.”

“Tại sao nó vẫn tiếp tục sau khi hết năm?”

“Anh đã quyết định nhiệm vụ của mình là phải dành phần đời còn lại bên em.”

“Quyết định đúng đắn đấy, ngài Kane ạ.” “Anh ước gì mình ở bên em lúc này, Jessie.”

“Anh sẽ không nghĩ thế nếu thấy căn phòng mà họ dành cho em. Em chỉ có một chiếc giường đơn, vậy nên anh sẽ phải ngủ qua đêm trên sàn nhà đấy. Nhớ đến đúng giờ ngày mai nhé, bởi vì em cần anh ở đó.”

“Anh sẽ đúng giờ. Nhưng anh phải nói em sẽ mất nhiều thời gian để biến anh thành một người Dân chủ đấy.”

“Em sẽ cố gắng hơn vào ngày mai. Ngủ ngon nhé, ngài Kane.”

***

Richard bị đánh thức vào sáng hôm sau bởi một cuộc điện thoại tới khách sạn Albany Baron. Anh đoán là Florentyna ở bên kia đầu dây cùng với một số bình luận mang phong cách Thương Nghị sĩ, nhưng hóa ra là hãng Hàng không New York thông báo rằng sẽ không có chuyến bay nào rời khỏi Albany ngày hôm đó bởi cuộc đình công một ngày của các nhân viên bảo trì, làm ảnh hưởng đến toàn bộ các hãng máy bay.

“Chúa ơi,” Richard nói, không giống thói thường, rồi nhảy vào tắm dưới vòi nước lạnh, nơi anh trải nghiệm thêm một số từ ngữ mới khác không có trong vốn từ của mình. Sau khi đã lau khô người, anh cố gắng mặc quần áo trong lúc quay số gọi quầy tiếp tân. Anh đánh rơi chiếc điện thoại và phải gọi lại lần nữa.

“Tôi muốn thuê một chiếc ô tô đến trước cửa ngay lập tức,” anh nói, lại đánh rơi chiếc điện thoại và mặc xong quần áo. Sau đó anh gọi điện tới Harvard, nhưng họ không biết Thương Nghị sĩ Kane đang ở đâu vào lúc đó. Anh để lại lời nhắn giải thích chuyện đã diễn ra, chạy xuống cầu thang, bỏ qua bữa sáng và lấy chìa khóa chiếc xe Ford Executive. Richard bị kẹt trong giao thông giờ cao điểm và mất thêm ba mươi phút để tìm được đường 90 Đông. Anh kiểm tra đồng hồ của mình: anh chỉ phải chạy với tốc độ ổn định sáu mươi nếu muốn đến Cambridge đúng giờ để nghe bài phát biểu lúc hai giờ chiều. Anh biết việc này có ý nghĩa đến mức nào với Florentyna, và anh nên đúng giờ.

Vài ngày gần đây thực sự là một cơn ác mộng: vụ cướp ở Cleveland, cuộc đình công bất ngờ của bộ phận bếp ở San Francisco, vụ chiếm giữ khách sạn ở Lagos, những rắc rối thuế liên quan đến bất động sản của mẹ anh – tất cả diễn ra trong lúc giá vàng sụt giảm do nội chiến ở Rwanda. Richard cố gắng gạt bỏ những vấn đề này ra khỏi đầu. Florentyna luôn có thể nhận ra khi nào anh mệt mỏi hay lo âu quá mức, và anh không muốn cô lo lắng về những tình huống không liên quan đến mình. Richard hạ cửa kính xe xuống để có chút không khí trong lành.

Thời gian còn lại của cuối tuần, anh dự định sẽ không làm gì mà chỉ ngủ và chơi đàn cello; đó sẽ là kỳ nghỉ đầu tiên cả hai cùng có sau hơn một tháng qua. Không có bọn trẻ: William sẽ ở Boston cùng gia đình riêng của mình, và Annabel đang ở Mexico – không còn gì vất vả hơn để xem xét ngoài một vòng sân gôn trong hai ngày tiếp theo. Anh ước gì bản thân đừng cảm thấy quá mệt mỏi như vậy. “Chết tiệt,” anh nói to. Anh đã quên những bông hồng – anh đã lên kế hoạch gửi chúng cho Florentyna từ sân bay.

Florentyna nhận được hai tin nhắn ngay trước bữa trưa. Người đàn ông ở Sotheby gọi điện báo rằng cô đã thành công trong cuộc đấu giá, và người vác hành lý của trường đưa tin về Richard. Cô rất vui sướng với tin đầu, và thất vọng với tin thứ hai, mặc dù cô mỉm cười với ý nghĩ rằng Richard sẽ lo lắng về những bông hồng. Nhờ có Sotheby, cô giờ đã có một món quà cho anh, là vật mà cả đời anh vẫn muốn có được.

Florentyna dành buổi sáng tham gia lễ tốt nghiệp chính thức tại nhà hát Tercentenary. Nhìn cảnh cả ba đài truyền hình sắp đặt hệ thống máy quay của họ trên bãi cỏ cho lễ kỷ niệm buổi chiều, cô càng thêm lo lắng, và cô hi vọng không ai nhận ra mình hầu như không ăn gì trong bữa trưa.

Một giờ bốn lăm phút chiều, các quan sát viên đi vào trong sân, nơi các lớp cựu sinh viên họp mặt đã bắt đầu tề tựu. Cô nhớ lại những năm tháng của chính mình… Bella… Wendy… Scott… Edward… và bây giờ cô đã trở lại, như Edward từng dự đoán, trong vai trò Thương Nghị sĩ Kane. Cô ngồi xuống ghế của mình trên bục phát biểu bên ngoài nhà hát Tercentenary, bên cạnh Hiệu trưởng Horner của Radcliffe và nhìn sang tấm thẻ tên đặt trên ghế bên cạnh cô. Nó ghi: “Ông Richard Kane – chồng Thương Nghị sĩ Kane.” Cô mỉm cười khi nghĩ điều này sẽ khiến anh khó chịu đến mức nào, và viết nguệch ngoạc vào mặt sau, “Điều gì đã giữ chân anh lâu vậy?” Cô phải nhớ để tấm thẻ trên bệ lò sưởi. Florentyna biết rằng nếu Richard đến sau khi buổi lễ kỷ niệm bắt đầu, anh sẽ phải tìm một chỗ trên bãi cỏ. Lời tuyên bố về kết quả bầu chọn, trao bằng danh dự và báo cáo danh sách quà tặng mà trường nhận được nối tiếp bài phát biểu của Hiệu trưởng Bok. Florentyna lắng nghe khi ông giới thiệu đến mình. Cô tìm kiếm trong những hàng khán giả trước mặt xa hết tầm mắt nhưng vẫn không thấy Richard.

“Thưa ngài hiệu trưởng Horner, những vị quan khách danh dự, các quý bà và quý ông. Thật là một vinh dự lớn lao cho tôi ngày hôm nay khi được giới thiệu một trong những cựu sinh viên nổi bật nhất của trường Radcliffe, một người phụ nữ đã thực hiện được những giấc mơ của người dân Mỹ. Quả thật, tôi biết nhiều người trong chúng ta tin tưởng rằng một ngày nào đó Radcliffe sẽ có hai tổng thống.” Mười bảy nghìn khách mời vỡ òa trong tràng vỗ tay bộc phát. “Thưa quý bà và quý ông, Thương Nghị sĩ Florentyna Kane.”

Cổ họng Florentyna khô khốc khi cô đứng dậy khỏi ghế. Cô kiểm tra phần ghi chú của mình khi những chiếc đèn truyền hình lớn được bật lên, trong giây lát làm cô lóa mắt, khiến cô không thể thấy gì ngoài những khuôn mặt mờ ảo. Cô cầu mong Richard đang đứng giữa họ.

“Thưa ngài hiệu trưởng Bok, ngài hiệu trưởng Horner. Lúc này tôi thậm chí còn hồi hộp hơn cả lần đầu tiên khi tôi tới trường Radcliffe ba mươi ba năm về trước và không thể tìm được phòng ăn trong suốt hai ngày đầu tiên bởi quá sợ việc phải hỏi bất cứ người nào.” Tiếng cười xoa dịu cảm giác căng thẳng của Florentyna. “Giờ đây tôi thấy ngồi trước mặt mình là những chàng trai và cô gái, và nếu tôi nhớ chính xác từ cuốn nội quy trường Radcliffe của mình thì, các chàng trai chỉ được phép bước vào phòng ngủ trong khoảng thời gian ba giờ đến năm giờ chiều và lúc nào cũng phải giữ hai chân trên sàn nhà. Nếu luật đó vẫn còn tồn tại đến tận ngày nay, tôi buộc phải hỏi làm cách nào mà các sinh viên đại học hiện đại có thể ngủ.”

Tiếng cười tiếp tục trong vài giây trước khi Florentyna có thể bắt đầu lại. “Hơn ba mươi năm trước đây, tôi được đào tạo tại ngôi trường tuyệt vời này và nó đã định hình tiêu chuẩn cho mọi thứ tôi đạt được trong đời. Việc theo đuổi sự xuất sắc luôn luôn là ưu tiên hàng đầu của trường Harvard, và đó là một cảm giác hạnh phúc khi thấy trong thế giới luôn đổi thay này những tiêu chuẩn đạt được ngày nay bởi những sinh viên đã tốt nghiệp như các bạn, thậm chí còn cao hơn thế hệ của tôi. Có một luồng ý kiến trong những người lớn tuổi cho rằng lớp trẻ ngày nay không so sánh với tổ tiên mình. Tôi nhớ tới những lời được khắc bên cạnh một trong những quan tài của các Pharaon. Dịch ra có nghĩa là: ‘Những người trẻ đều lười biếng và chỉ quan tâm đến bản thân chúng, và chắc chắn sẽ gây ra sự sụp đổ của thế giới như chúng ta đã biết’.”

Các tân cử nhân reo hò còn các phụ huynh thì cười. “Mark Twain đã từng nói: ‘Khi tôi mười sáu tuổi, tôi nghĩ rằng cha mẹ mình chẳng biết gì cả. Khi tôi hai mốt tuổi, tôi kinh ngạc khi phát hiện ra họ đã thu nhặt được nhiều đến thế nào trong suốt năm năm qua’.” Các bậc phụ huynh vỗ tay và đám sinh viên mỉm cười. “Nước Mỹ luôn được nhìn thấy như là một vùng đất nguyên khối rộng lớn, cùng với nền kinh tế tập trung khổng lồ. Nó không phải bất cứ điều nào trong số đó. Nó là hai trăm bốn mươi triệu con người tạo nên một điều gì đó đa dạng hơn, phức tạp hơn, thú vị hơn bất kì quốc gia nào khác trên trái đất này và tôi ghen tị với tất cả các bạn, những người muốn đóng góp một vai trò đối với tương lai của đất nước chúng ta, và cảm thấy tiếc cho những ai không muốn điều đó. Trường Đại học Harvard nổi tiếng với truyền thống giáo dục của mình trong lĩnh vực y học, giảng dạy, khoa học, luật, tôn giáo và nghệ thuật. Quả là bi kịch thời hiện đại khi ngày càng nhiều người trẻ không xem chính trị là một nghề đáng kính trọng và giá trị. Chúng ta phải thay đổi bầu không khí trong hành lang quyền lực để không bỏ lỡ thời thanh xuân rực rỡ nhất của mình mà hầu như không có sự cân nhắc một nghề nghiệp liên quan đến cuộc sống cộng đồng.”

“Không một ai trong chúng ta từng nghi ngờ dù chỉ trong giây lát nhân phẩm của Washington, Adams, Jefferson hay Lincoln. Tại sao ngày nay chúng ta không tạo ra một thế hệ các chính khách khác sẽ mang trở lại cho vốn từ vựng của chúng ta những khái niệm ‘trách nhiệm’, ‘tự hào’, và ‘tôn vinh’ mà những gợi ý như vậy sẽ không bị đón chào bởi tiếng cười nhạo hay sự mỉa mai?”

“Ngôi trường tuyệt vời này đã tạo ra John Kennedy, người từng nói trong dịp nhận bằng danh dự của Yale rằng, ‘Và giờ đây tôi có những điều tốt đẹp nhất của cả hai thế giới, sự giáo dục của Harvard và tấm bằng của Yale’.”

Khi tiếng cười lắng xuống, Florentyna tiếp tục: “Tôi, Tổng thống của các bạn, có được điều tốt đẹp nhất của mọi thế giới, nền giáo dục của Radcliffe và tấm bằng của Radcliffe.”

Mười bảy nghìn người đứng cả dậy và phải mất một lúc lâu Florentyna mới có thể tiếp tục phát biểu. Cô mỉm cười khi nghĩ về việc Richard sẽ tự hào đến mức nào bởi anh đã gợi ý câu đó trong bồn tắm và cô đã không chắc chắn nó sẽ hiệu quả.

“Là những thanh niên Mỹ trẻ tuổi, các bạn hãy tự hào với những thành tựu đạt được trong quá khứ của đất nước mình, nhưng hãy phấn đấu để làm cho chúng không có gì hơn ngoài giá trị lịch sử. Hãy chống lại những ngụy biện lạc hậu, phá vỡ những rào cản mới, hãy thách thức tương lai, để cuối thế kỷ này, mọi người sẽ nói về chúng ta rằng những thành tựu của chúng ta sánh ngang với người Hy Lạp, La Mã, và người Anh trong việc thúc đẩy sự tự do và một xã hội bình đẳng cho tất cả mọi người trên hành tinh này. Hãy để cho không rào cản nào là không thể phá vỡ và không mục tiêu nào là quá cao xa, và khi cơn lốc điên rồ của thời gian này qua đi, hãy để cho các bạn có thể nói như lời Franklin DRoosevelt, ‘Có một chu kỳ bí ẩn trong các sự kiện của nhân loại. Đối với một vài thế hệ, nhiều thứ được cống hiến, đến các thế hệ khác, nhiều thứ được kỳ vọng, nhưng thế hệ này của nước Mỹ có một lời hẹn ước với định mệnh’.”

Một lần nữa, mọi người trên bãi có vỡ òa trong tiếng vỗ tay bất ngờ. Khi nó lắng xuống, Florentyna hạ thấp giọng mình gần như tiếng thì thầm. “Hỡi các bạn cựu sinh viên như tôi, tôi nói điều này với mọi người, tôi chán nản với những người bi quan, tôi khinh thường những kẻ hợm hĩnh, tôi căm ghét những ai nghĩ rằng có một thứ gì đó tinh vi và uyên bác đang khiến đất nước này đi xuống. Bởi vì tôi tin rằng thế hệ này của giới trẻ chúng ta, những người sẽ đưa Hoa Kỳ tiến vào thế kỷ 21, có một lời ước hẹn khác với vận mệnh. Tôi cầu nguyện rằng nhiều người trong số đó đang có mặt ngày hôm nay.”

Khi Florentyna ngồi xuống, cô là người duy nhất ngồi. Các phóng viên bình luận ngày hôm sau rằng thậm chí cánh quay phim cũng huýt sáo cổ vũ. Florentyna nhìn xuống, hiểu rằng cô đã tạo được một ấn tượng tốt đối với đám đông, nhưng cô vẫn cần Richard cho sự xác nhận cuối cùng. Những lời của Mark Twain quay lại với cô: “Những nối buồn có thể tự chịu đựng, nhưng để có được niềm vui thật sự, bạn cần phải chia sẻ nó.” Khi Florentyna được dẫn ra khỏi sân khấu, đám đông sinh viên hò reo và vẫy tay, nhưng đôi mắt cô chỉ tìm kiếm một người. Trên đường ra khỏi sân Tercentenary, cô bị chặn lại bởi hàng tá người, nhưng suy nghĩ của cô vẫn ở một nơi nào đó.

Florentyna nghe thấy những từ “Ai sẽ nói với bà ấy đây?” trong lúc cố gắng lắng nghe một sinh viên sẽ tới Zimbabwe để dạy tiếng Anh. Cô quay người lại nhìn chằm chằm vào gương mặt lo âu của Matina Horner, hiệu trưởng trường Radcliffe.

“Đó là về Richard phải không?” Florentyna vội nói. “Vâng, tôi e là vậy. Ông ấy có liên quan đến một vụ tai nạn xe hơi.”

“Anh ấy ở đâu?”

“Bệnh viện Newton-Wellesley, cách đây hơn mười lăm cây số. Bà cần đi ngay lập tức.”

“Tình hình tệ đến mức nào?” “Không tốt lắm, tôi e là vậy.”

Một đoàn xe cảnh sát vội đưa Florentyna xuống Massachusetts Turnpike tới lối ra đường 16 trong lúc cô cầu nguyện. Hãy để anh ấy sống. Hãy để anh ấy sống. Không còn điều gì khác quan trọng nữa.

Khi xe cảnh sát dừng lại bên ngoài lối vào chính của bệnh viện, cô chạy vội lên cầu thang. Một bác sĩ đang đợi cô.

“Thương Nghị sĩ Kane, tôi là Nicholas Eyre, trưởng khoa phẫu thuật. Chúng tôi cần sự đồng ý của bà để tiến hành mổ.”

“Tại sao? Tại sao anh lại cần mổ?”

“Chồng bà bị những vết thương nghiêm trọng ở đầu. Và đó là cơ hội duy nhất của chúng ta để cứu ông ấy.”

“Tôi có thể gặp anh ấy không?”

“Vâng, tất nhiên rồi.” Ông ta nhanh chóng đưa cô đến phòng cấp cứu, nơi Richard nằm bất tỉnh dưới một tấm vải nhựa trắng, một cái ống đặt trong miệng anh, hộp sọ anh được bọc trong băng gạc trắng đẫm máu. Florentyna đổ sụp xuống chiếc ghế cạnh giường và nhìn sàn nhà không chớp mắt, không thể chịu đựng được cảnh tượng chồng mình bị thương.

“Chuyện gì đã xảy ra?” Cô hỏi bác sỹ phẫu thuật. “Cảnh sát không chắc chắn, nhưng một nhân chứng nói rằng xe của chồng bà đột ngột băng qua dải phân cách trên đường lớn mà không có lí do rõ ràng và va chạm với một chiếc xe đầu kéo. Dường như không có lỗi máy móc nào với chiếc xe ông ấy đang lái, nên họ chỉ có thể kết luận là ông ấy đã ngủ gật trên tay lái.”

Florentyna lấy hết sức ngước mắt lên và nhìn lần nữa người đàn ông cô yêu.

“Chúng tôi có thể phẫu thuật được chứ, bà Kane?” “Vâng,” đáp lại là một giọng yếu ớt mà mới chưa đầy một tiếng trước còn khiến hàng nghìn người phải đứng dậy. Cô được đưa tới một hành lang và ngồi một mình ở đó. Một y tá tiến đến: họ cần có chữ ký; cô nguệch ngoạc viết tên mình. Cô đã làm thế bao nhiêu lần hôm nay rồi?

Cô ngồi trong hành lang, một hình hài kì lạ trong bộ đồ duyên dáng, đổ gục người trên chiếc ghế gỗ nhỏ. Cô nhớ cái cách mà mình đã gặp Richard ở Bloomingdale’s khi nghĩ rằng anh phải lòng Maisie; cái cách họ làm tình lần đầu tiên chỉ vài giây phút sau trận tranh cãi đầu tiên, và cái cách hai người bỏ trốn, và với sự giúp đỡ của Bella cùng Claude cô đã trở thành bà Kane; sự chào đời của William và Annabel; số tiền hai mươi đô cứu lấy cuộc gặp gỡ tại San Francisco với Gianni; quay trở lại New York với tư cách cộng sự cùng điều hành Baron và sau đó là Lester; làm thế nào sau đó anh biến Washington thành sự thật, cô đã mỉm cười ra sao khi anh chơi đàn cello cho cô; cái cách anh cười khi cô hạ anh trên sân gôn. Cô luôn muốn đạt được nhiều điều hơn nữa vì anh và anh đã luôn luôn vị tha trong tình yêu dành cho cô. Anh phải sống để cô có thể hi sinh bản thân làm cho anh khỏe lại.

Trong những giờ phút bất lực, ai cũng đột ngột tin vào Chúa Trời. Florentyna quỳ gối và cầu xin cho chồng mình được sống.

Nhiều giờ trôi qua trước khi bác sỹ Eyre quay lại bên cô. Florentyna nhìn lên đầy trông đợi.

“Chồng bà đã qua đời vài phút trước, bà Kane,” đó là tất cả những gì vị bác sỹ phẫu thuật thốt ra.

“Anh ấy có nói gì với ông trước khi mất không?” Florentyna hỏi. Trưởng khoa phẫu thuật có vẻ bối rối.

“Bất cứ điều gì chồng tôi đã nói, tôi cũng muốn được biết, bác sỹ Eyre.”

Bác sỹ phẫu thuật ngập ngừng. “Tất cả những gì ông ấy nói, bà Kane ạ, là ‘Hãy nói với Jessie rằng tôi yêu cô ấy’.”

Florentyna gục đầu. Người quả phụ ngồi một mình và khóc.

***

Đó là đám tang thứ hai của một người nhà Kane tại nhà thờ Trinity trong vòng sáu tháng. William đứng giữa hai bà Kane mặc đồ đen khi vị giám mục nhắc mọi người nhớ rằng: trong cái chết vẫn tồn tại sự sống.

Florentyna ngồi một mình trong phòng đêm hôm ấy, không còn quan tâm chút gì đến cuộc đời này. Trong sảnh vẫn còn một gói đồ chưa được mở ghi: “Hàng dễ vỡ, Sotheby Parke Bernet, bên trong là một cây đàn cello, Stradivarius.”

***

William đưa mẹ quay lại Washington vào thứ Hai. Các tạp chí trên kệ tại sân bay Logan bùng nổ với tiêu đề trang bìa từ bài nói của Florentyna. Cô thậm chí còn không nhận ra.

William ở lại khách sạn Baron cùng mẹ trong ba ngày cho đến khi cô buộc cậu quay về với vợ. Trong nhiều giờ đồng hồ, Florentyna ngồi một mình trong căn phòng với đầy những di vật của Richard. Chiếc đàn cello của anh, những bức ảnh về anh, thậm chí cả ván cờ tào cáo còn đang dang dở.

Florentyna đến Thượng viện vào giữa buổi sáng. Janet không thể bảo cô trả lời thư từ trừ hàng trăm lá thư và điện tín thể hiện niềm thương tiếc đối với sự ra đi của Richard. Cô không đến các cuộc họp ủy ban và quên các cuộc hẹn với những người đã phải di chuyển cả chặng đường dài đến gặp mình. Trong một lần, cô quên chủ trì cuộc họp Thượng viện – việc mà các Thương Nghị sĩ thay phiên nhau làm khi phó Tổng thống vắng mặt – trong cuộc tranh luận về quốc phòng. Thậm chí những người ngưỡng mộ điên cuồng nhất cũng cho rằng cô sẽ không ra ứng cử ở cuộc bầu chọn tiếp theo.

Nhiều tuần lễ chuyển thành nhiều tháng, Florentyna bắt đầu mất dần những nhân viên ưu tú nhất của mình, những người sợ rằng cô đã không còn đam mê dành cho chính mình như họ luôn dành cho cô. Những lời than phiền từ các cử tri của cô, không đáng kể trong vài tháng đầu sau cái chết của Richard, chuyển dần thành tiếng gầm giận dữ, nhưng Florentyna vẫn tiếp tục không có mục đích trong những việc làm hằng ngày của mình. Thương Nghị sĩ Brooks gợi ý khá công khai về việc nghỉ hưu sớm vì lợi ích của đảng, và tiếp tục nói lên ý kiến này trong những căn phòng mù mịt khói thuốc của các trụ sở chính trị tại Illinois. Tên của Florentyna bắt đầu biến mất trong danh sách khách mời tới Nhà Trắng và cô đã không còn xuất hiện trong những bữa tiệc cocktail do bà John Sherman Cooper, bà Lloyd Kreegar hay bà George Renchard tổ chức nữa.

Cả William lẫn Edward thường xuyên đến Washington trong nỗ lực ngăn cô tiếp tục nghĩ về Richard và đưa cô trở lại với niềm đam mê trong công việc. Nhưng không người nào thành công.

Florentyna trải qua một kì lễ Giáng sinh tĩnh lặng tại Ngôi nhà màu Đỏ ở Boston. William và Joanna cảm thấy khó khăn trong việc chấp nhận sự thay đổi xảy ra trong thời gian quá ngắn như vậy. Quý bà duyên dáng và sắc sảo một thời giờ trở nên vô hồn và u ám. Đó là một lễ Giáng sinh buồn với tất cả mọi người trừ cậu bé Richard mười tháng tuổi đang học cách đứng dậy. Khi Florentyna quay lại Washington đầu năm mới, mọi việc không hề khá hơn, và thậm chí Edward cũng bắt đầu tuyệt vọng.

Janet đã chờ đợi gần một năm trước khi nói với Florentyna rằng cô ấy nhận được đề nghị làm trợ lý hành chính tại văn phòng Thương Nghị sĩ Hart.

“Cô nên đồng ý đề nghị đó, cô gái thân mến của tôi. Ở đây không còn việc gì cho cô cả. Tôi sẽ phục vụ nốt nhiệm kỳ của mình rồi nghỉ hưu.”

Janet cũng van nài Florentyna, nhưng không có tác dụng gì.

Florentyna liếc qua đống thư từ của mình, suýt không nhận thấy lá thư từ Bella trách cô về việc không xuất hiện trong đám cưới của con gái họ, và ký thêm một vài lá thư khác mà cô không viết trả lời hay thậm chí không buồn đọc. Khi cô kiểm tra đồng hồ, đã sáu giờ tối. Một lời mời từ Thương Nghị sĩ Pryor đến buổi tiếp đón nhỏ nằm trên bàn trước mặt cô. Florentyna thả tấm thiếp dập nổi thời thượng vào giỏ đựng giấy vụn, nhặt một bản sao tờ Washington Post lên và quyết định đi bộ về nhà một mình. Cô chưa bao giờ cảm thấy cô đơn khi Richard còn sống.

Cô bước ra khỏi tòa nhà Russell, đi qua đại lộ Delaware và cắt ngang qua bãi cỏ của khách sạn Union Station Plaza. Rất nhanh thôi, Washington sẽ trở nên rực rỡ sắc màu. Đài phun nước tuôn trào khi cô bước tới lối đi bộ lát đá. Cô tới những bậc cầu thang dẫn xuống đại lộ New Jersey và quyết định nghỉ chân chốc lát ở một chiếc ghế trong công viên. Không có gì phải vội vàng để về nhà cả. Cô bắt đầu nhớ đến cái nhìn trên gương mặt Richard khi Jake Thomas chào mừng anh trở thành chủ tịch của Lester.

Anh trông thật ngốc ngếch khi đứng đó với chiếc xe buýt London màu đỏ kẹp dưới cánh tay. Hồi tưởng về những thứ như vậy trong cuộc sống của họ mang lại cho cô niềm hạnh phúc ngay lúc này mà cô rất muốn nó xảy ra lần nữa.

“Bà đang ngồi trên ghế của tôi.”

Florentyna chớp mắt và nhìn sang bên cạnh mình. Một người đàn ông mặc chiếc quần bò bẩn thỉu và chiếc áo sơ mi mở cổ với những cái lỗ trên cánh tay áo ngồi ở đầu kia của chiếc ghế nhìn chằm chằm vào cô đầy nghi ngại. Ông ta không cạo râu đã vài ngày, điều đó làm cho Florentyna khó đoán được tuổi.

“Tôi xin lỗi, tôi không nhận ra nó là chiếc ghế của ông.”

“Luôn là ghế của tôi, ghế của Danny, trong mười ba năm gần đây,” gương mặt đầy bụi bẩn nói. “Trước đó nó là của Ted, và khi tôi ra đi, Matt sẽ kế thừa nó.”

“Matt ư?” Florentyna ngơ ngác nhắc lại.

“Phải, Matt Ngũ cốc. Hắn ta ngủ phía sau bãi đậu xe số 16 và đợi tôi chết.” Gã lang thang cười khẽ. “Nhưng tôi sẽ nói cho bà cách hắn ta kiếm thứ rượu ngũ cốc đó, Matt sẽ không bao giờ tiếp quản chiếc ghế này. Bà không nghĩ đến việc ở lại đây lâu hơn chứ, thưa quý bà?”

“Không, tôi không định như vậy,” Florentyna đáp. “Tốt,” Danny nói.

“Ông làm gì cả ngày?”

“Ôi, thứ nọ thứ kia. Tôi luôn biết chỗ có thể lấy được súp từ bếp của nhà thờ, và một vài thứ mà họ vứt đi từ những nhà hàng sang chảnh có thể giúp tôi sống qua nhiều ngày. Tôi đã có một phần thịt bò bít tết ngon nhất của Monocle ngày hôm qua. Tôi nghĩ tôi sẽ thử qua Baron tối nay.”

Florentyna cố gắng không để lộ cảm xúc của mình. “Ông không làm việc ư?”

“Ai cho Danny công việc? Tôi đã không có việc gì mười lăm năm rồi – kể từ khi tôi rời khỏi quân ngũ những năm 70. Không ai cần tên cựu binh già nua này cả. Đáng ra nên hi sinh cho đất nước ở Nam[1]– sẽ khiến cho mọi việc dễ dàng hơn cho tất cả.”

“Có bao nhiêu người giống như ông?” “Ở Washington ư?”

“Phải, ở Washington.” “Hàng trăm.”

“Hàng trăm ư?” Florentyna nhắc lại mà không tin nổi.

“Không tệ như một vài thành phố khác. Ở New York, họ tống anh vào tù ngay khi nhìn thấy. Khi nào bà định đi vậy, thưa bà?” ông ta nói, nhìn cô dò xét.

“Nhanh thôi. Tôi có thể hỏi…”

“Bà hỏi quá nhiều rồi, nên đến lượt tôi. Được rồi, tôi có thể lấy tờ báo lúc bà rời đi không?”

“Tờ Washington Post này ư?”

“Chất lượng tốt, cái đó ấy,” Danny nói. “Ông đọc nó à?”

“Không.” Ông ta cười. “Tôi quấn mình bằng nó. Giữ cho tôi ấm như một chiếc bánh hamburger nếu tôi không di chuyển.”

Cô đưa cho ông ta tờ báo. Cô đứng dậy và mỉm cười với Danny, lần đầu tiên nhận thấy ông chỉ còn lại một chân.

“Có hai mươi lăm xu dư cho một người lính già chứ?”

Florentyna lục tìm trong túi xách của mình. Cô chỉ có một tờ mười đô và ba mươi bảy xu tiền lẻ. Cô đưa tất cả cho Danny.

Ông ta nhìn chằm chằm vào số tiền trong sự hoài nghi. “Chỗ này đủ cho cả Matt và tôi có một ít đồ ăn thực sự,” ông ta thốt lên. Người đàn ông lang thang ngừng lại và nhìn cô gần hơn. “Tôi biết bà, thưa bà,” Danny nói một cách nghi ngại. “Bà là bà Thương Nghị sĩ đó. Matt luôn luôn nói rằng anh ta sẽ đặt cuộc hẹn với bà và giải thích một, hai điều về cách bà nên sử dụng tiền của chính phủ. Nhưng tôi nói với anh ta việc mà những nhân viên tiếp tân bé nhỏ thông minh đó sẽ làm khi họ thấy những người như chúng tôi bước vào – họ gọi cảnh sát và vớ lấy chai xịt Lysol. Thậm chí còn không bảo chúng tôi ghi vào sổ khách đến nữa. Tôi bảo Matt đừng lãng phí thời gian quý báu của anh ta.”

Florentyna nhìn Danny khi ông ta bắt đầu thu xếp cho mình thoải mái trên chiếc ghế, quấn bản thân một cách thành thục với tờ báo Washington Post. “Dù sao thì tôi bảo anh ta rằng bà có lẽ quá bận rộn để bận tâm tới anh ta, cũng như chín mươi chín[2]người khác.” Ông ta quay lưng lại bà Thương Nghị sĩ nổi bật đến từ Illinois và nằm im không nhúc nhích. Florentyna nói lời chúc ngủ ngon trước khi đi bộ xuống những bậc cầu thang ra phố, nơi cô gặp một người cảnh sát bên ngoài lối vào khu đậu xe ngầm.

“Người đàn ông trên chiếc ghế đó là ai?”

“Dạ, thưa Thương Nghị sĩ,” viên sĩ quan nói. “Danny. Danny Một-chân; tôi hi vọng ông ta không gây rắc rối gì cho bà chứ?”

“Không, hoàn toàn không,” Florentyna đáp. “Ông ta ngủ ở đó hằng đêm sao?”

“Đã như vậy trong mười năm qua, suốt thời gian tôi vào lực lượng. Những đêm lạnh, ông ta di chuyển đến cánh cổng phía sau nhà Quốc hội. Ông ta vô hại, không như một vài người ở phía sau khu đậu xe 16.”

Florentyna thức trắng cả đêm, thỉnh thoảng ngủ gật trong giây lát, bởi cô nghĩ về Danny Một-chân và hàng trăm người đang chịu đựng cùng cảnh đau khổ như ông ta. Bảy rưỡi sáng hôm sau, cô quay lại văn phòng mình trên đồi Capitol. Người đầu tiên đến nơi, lúc tám rưỡi, là Janet và cô ấy kinh ngạc khi thấy Florentyna vùi đầu trong cuốn Phúc lợi xã hội hiện đại do Arthur Quern viết. Florentyna nhìn lên.

“Janet, tôi muốn tất cả số liệu về tình trạng thất nghiệp hiện nay, xếp theo các tiểu bang, sau đó phân theo nhóm dân tộc. Tôi cũng cần biết, cũng cách phân chia như vậy, số lượng người có bảo hiểm xã hội và tỷ lệ phần trăm đã không có việc làm trong hơn hai năm. Sau đó tôi muốn cô tìm hiểu xem bao nhiêu người trong số họ từng phục vụ trong các lực lượng quân đội. Lập danh sách từng chính quyền quan trọng… Cô đang khóc đấy, Janet.”

“Vâng, đúng thế,” cô gái nói.

Florentyna bước tới từ sau bàn làm việc của mình và vòng tay ôm cô ấy. “Mọi chuyện qua rồi, cô gái thân mến. Hãy quên quá khứ đi và để mọi thứ xuất hiện trở lại nào.”

❀ ❀ ❀

[1] 146* Chiến trường Việt Nam.

[2] 147*Thượng viện Hoa Kỳ có 100 thành viên, Hạ viện có 435 người.