DINH ĐÔNG, DINH TÂY

Nhà Trắng không những là văn phòng và nhà của tổng thống mà nó còn là một bảo tàng quốc gia. Tôi sớm nhận ra văn hóa tổ chức của Nhà Trắng giống như một đơn vị quân sự. Trong nhiều năm, công việc của nhân viên ở đây được thực hiện theo một phương cách nhất định, đảm bảo cho tòa nhà được vận hành và bảo tồn một cách tối ưu và hoàn hảo. Trưởng tổ làm vườn Ivr Williams bắt đầu làm việc từ thời Tổng thống Truman. Các nhân viên thuộc biên chế phục vụ hết Đệ nhất gia này (gia đình tổng thống) đến Đệ nhất gia khác. Cứ như thế, xét theo nhiều phương diện thì chính họ là nhưng người gìn giữ các định chế cho tổng thống từ chính quyền này sang chính quyền khác. Chúng tôi chỉ là những cư dân tạm trú. Khi Tổng thống Bush (cha) đến khánh thành bức chân dung chính thức của ông trong nhiệm kỳ thứ nhất của Bill, ông gặp George Washington Hannie, Jr. là một quản gia đã iệc tại Nhà Trắng hơn 25 năm. Bush hỏi: "George, anh vẫn còn ở đây sao?”

Người quản gia kỳ cựu trả lời: "Vâng! Thưa Ngài! Các tổng thống đến rồi lại đi nhưng George luôn luôn ở đây.”

Giống như mọi định chế đáng kính khác, sự thay đổi ở Nhà Trắng diễn ra chậm chạp. Hệ thống điện thoại là một ví dụ, nó vô cùng lạc hậu. Để quay số ra ngoài khu tư gia, chúng tôi phải nhấc ống nghe lên và đợi một nhân viên tổng đài của Nhà Trắng quay số cho. Cuối cùng thì tôi cũng quen và mới đánh giá hết được sự tận tụy và tốt bụng của các nhân viên tổng đài. Dù sau này toàn bộ hệ thống điện thoại được nâng cấp bằng công nghệ hiện đại hơn, tôi vẫn tiếp tục thực hiện các cuộc gọi thông qua sự trợ giúp của họ.

Tôi biết là mình sẽ không thể nào quen được với việc nhân viên mật vụ được bố trí ngay ngoài cửa phòng ngủ. Đây là thủ tục hoạt động chuẩn đối với các vị tổng thống trước đây và đối với cơ quan Mật vụ, vấn đề tiên quyết là phải duy trì bằng được một thủ tục như thế.

"Chuyện gì xảy ra nếu Tổng thống bị một cơn đau tim ngay lúc giữa đêm?”, một nhân viên mật vụ hỏi tôi khi tôi đề nghị anh ta nên dời xuống nhà dưới thay vì ở trên lầu hai với chúng tôi.

"Anh ấy 46 tuổi và rất khỏe mạnh", tôi nói, "Anh ấy sẽ không bị đau tim !".

Cơ quan Mật vụ đã điều chỉnh để thích nghi theo nhu cầu của chúng tôi và chúng tôi cũng vậy. Suy cho cùng thì họ là các chuyên gia chăm lo sự an toàn cho chúng tôi. Chúng tôi phải tạo điều kiện để họ thực hiện công việc của họ nhưng chúng tôi cũng không để mất bản sắc của mình. Trong 12 năm qua, họ vốnã quen với một thói quen có thể đoán trước, khi mà tính ngẫu hứng chỉ là ngoại lệ chứ không phải là quy luật. Chiến dịch tranh cử của chúng tôi diễn tiến quá nhanh và mạo hiểm, có nhiều lần dừng lại và thuyết trình trong vòng ranh dây thừng đã làm cho nhóm an ninh của chúng tôi mất ăn mất ngủ. Tôi đã có nhiều cuộc nói chuyện với các nhân viên an ninh được biệt phái bảo vệ chúng tôi. Một trong những chuyên gia an ninh, Don Flynn, đã nói: “Bây giờ tôi đã nắm được các thói quen rồi. Hãy hình dung một trong chúng ta là tổng thống, chúng ta cũng thích đi đây đó, làm một số chuyện và cũng thức khuya nữa". Lời nhận xét đó đã giúp thiết lập sự hợp tác linh động giữa chúng tôi và các nhân viên an ninh trung thành. Bill, Chelsea và tôi rất cảm kích lòng dung cảm, tính cương trực và chuyên nghiệp của họ, và chúng tôi luôn cảm thấy may mắn được làm bạn với nhiều nhân viên an ninh như thế.

Maggie Wilhams đã đồng ý giúp tôi vào cuối chiến dịch tranh cử năm 1992 nhưng tôi hiểu rằng cô ấy sẽ quay lại Philadelphia sau cuộc bầu cử để hoàn tất chương trình học tiến sĩ tại Penn. Khi cuộc bầu cử kết thúc, tôi cảm thấy mình rất cần cô ấy. Tôi đã năn nỉ, thuyết phục, van nài và gây áp lực để cô ấy tiếp tục ở lại trong thời gian chuyển tiếp và sau đó tham gia Chính quyền với nhiệm vụ là Chánh Văn phòng.

Công việc đầu tiên của chúng tôi là tuyển mộ các nhân viên khác, chọn địa điểm đặt văn phòng và học hỏi những quy định phức tạp về nhiệm vụ truyền thống của một Đệ nhất Phu nhân ở Dinh Đông. Dinh Đông có hai tầng dùng làm văn phòng, một phòng tiếp tân lớn cho khách, rạp chiếu phim của Nhà Trắng và một hàng cột ốp kính dài chạy dọc theo rìa khu Vườn Đông mà Phu nhân Bird Johnson đã dành tặng Jackie Kennedy. Suốt nhiều năm qua, nhiệm vụ của các Đệ nhất Phu nhân ngày càng mở rộng nên nhân viên của họ ngày càng đông hơn và chuyên môn hơn. Jackie Kennedy là người đầu tiên có thư ký báo chí riêng. Phu nhân Bird Johnson đã tổ chức bộ máy cơ cấu nhân viên theo cấu trúc của Dinh Tây. Giám đốc nhân sự của Rosalynn Carter hoạt động như một chánh văn phòng hàng ngày họp hành với nhân viên của Tổng thống. Nancy Reagan đã gia tăng quy mô và vị thế của đội ngũ nhân viên của bà trong Nhà Trắng.

Dinh Tây là nơi có Phòng Bầu Dục, Phòng Roosevelt, Phòng Nội các, Phòng Tình huống (nơi các cuộc họp bí mật được tổ chức và là nơi thu phát thông tin), Phòng ăn Nhà Trắng (nơi phục vụ các bữa ăn) và các văn phòng dành cho quan chức cao cấp của Tổng thống. Số nhân viên còn lại của Nhà Trắng làm việc trong Phủ Tổng thống Cũ (gọi tắt là OEOB). Không có một Đệ nhất Phu nhân nào hoặc nhân viên của họ từng có văn phòng ở Dinh Tây hoặc OEOB (kể từ khi được đổi lại tên là Phủ Tổng thống Eisenhower).

Mặc dù là nơi tham quan của du khách, các thư từ liên hệ và công việc thư ký giao dịch vẫn đặt trụ sở ở Dinh Đông. Một số nhân viên của tôi có biên chế ở Dinh Tây. Tôi nghĩ, về mặt cơ cấu, họ cũng nên sáp nhập. Maggie đã đệ trình đề xuất của cô ấy lên các cố vấn của Bill để xin địa điểm mà chúng tôi muốn làm việc ở Dinh Tây, và Văn phòng của Đệ nhất Phu nhân được dời đến một dãy phòng ở cuối hành lang dài trên lầu một của tòa nhà OEOB. Tôi được sắp một phòng ở lầu hai của Dinh Tây ngay bên dưới sảnh phòng dành cho nhân viên chính sách nội địa. Đây cũng là một sự kiện chưa từng có tiền lệ của lịch sử Nhà Trắng và nó nhanh chóng trở thành đề tài cho các diễn viên hài kịch trong chương trình giải trí đêm khuya hoặc các chuyên gia lão luyện về chính trị khai thác. Một bức tranh biếm hoạ mô tả Nhà Trắng với Phòng Bầu Dục mọc lên từ mái nhà của lầu hai.

Maggie được đề bạt làm Trợ lý Tổng thống - trước đây những người tiền nhiệm của cô chỉ được phân nhiệm làm Phó Trợ lý Tổng thống. Mỗi buổi sáng cô tham dự cuộc họp quan chức cấp cao vào lúc 7 giờ 30 cùng với các cố vấn cao cấp của Tống thống. Tôi cũng có một nhân viên chính sách đốic biệt phái đến làm việc toàn thời gian tại văn phòng và một chuyên gia viết diễn văn của Tổng thống được chỉ định đến phụ trách các bài diễn văn của tôi, đặc biệt các bài có liên quan đến cải cách y tế. Tôi có 20 nhân viên bao gồm Phó chánh Văn phòng, thư ký báo chí, nhân viên hoạch định chương trình, giám đốc hậu cần và một người làm công tác điểm tin sách báo hàng ngày. Hai trong số những nhân viên từ thuở ban đầu vẫn còn làm việc với tôi đến ngày hôm nay là Pam Cicetti, một trợ lý giàu kinh nghiệm và là một nhân viên đa nhiệm của tôi và Alice Pushkar, Giám đốc phụ trách Văn thư của Đệ nhất Phu nhân. Họ là những nhân viên rất tận tụy trong mọi công việc với tác phong đĩnh đạc và đầy sáng tạo.

Những thay đổi về cơ cấu và nhân sự rất quan trọng nếu tôi tham gia vào các chương trình làm việc của Bill, đặc biệt là các vấn đề liên quan đến phụ nữ, trẻ em và gia đình. Những người tôi sử dụng đều rất tâm huyết với các vấn đề này và quan tâm đến ý tưởng là chính quyền có thể và nên là một đối tác giúp tạo ra các cơ hội cho nhưng người làm việc cần cù và có trách nhiệm. Phần lớn họ xuất thân từ các cơ quan chính quyền hoặc từ các tổ chức quan tâm đến việc cải thiện các điều kiện kinh tế, chính trị xã hội cho những người không được đại diện hoặc những người bị thiệt thòi về quyền lợi.

Khá lâu trước đó, các nhân viên của tôi đã được công nhận trong chính quyền và được báo chí khen ngợi là năng động và có tầm ảnh hưởng. Phần lớn thành công là nhờ sự lãnh đạo của Maggie và Melanne Verveer, Phó chánh Văn phòng của tôi. Melanne và Phil - chồng cô - là những người bạn của Bill từ khi còn học ở Đại học Georgetown. Cô ấy là một nhà hoạt động lâu năm của Đảng Dân chủ và là cánh tay đắc lực ở Washington. Một con người thật sự đam mê các chính sách, yêu thích các vấn đề phức tạp. Melanne đã làm việc nhiều năm tiện Capitol và trong giới luật sư. Tôi thường đùa rằng không có một người nào ở Washington mà cô ấy không biết. Melanne không những là một huyền thoại trong thủ đô mà cái hộp Rolodex ghi thông tin của cô cũng nổi tiếng không kém. Vào lần đếm cuối cùng, nó chứa đến 6.000 tên. Các dự án được Melanne hoạch định thì vô số. Trong nhiệm kỳ trước, cô đóng vai trò Phó chánh Văn phòng và trong nhiệm kỳ hai là Chánh Văn phòng của tôi. Cô ấy cũng trở thành một nhân vật then chốt trong nhóm phụ tá Tổng thống, giải trình các chính sách liên quan đến phụ nữ, nhân quyền, pháp lý và nghệ thuật.

Chẳng bao lâu sau, các nhân viên của tôi nổi tiếng khắp Nhà Trắng với cụm từ “Hillaryland”. Chúng tôi hăng say trong các hoạt động hàng ngày của Dinh Tây đồng thời còn thể hiện một nền văn hóa nhỏ của riêng mình trong Nhà Trắng. Nhân viên của tôi tự hào vì truyền thống cần mẫn, trung thành và tình thân hữu. Chúng tôi có bản sắc riêng. Một số thông tin có thể bị rò rỉ ở Dinh Tây nhưng chuyện đó không bao giờ xảy ra ở Hillaryland. Trong lúc các cố vấn cao cấp của Tổng thống tìm cách có được các văn phòng lớn ở gần kế Phòng Bầu Dục thì các cán bộ cao cấp của tôi lại vui vẻ chia sẻ văn phòng với các trợ lý trẻ của họ. Chúng tôi có đồ chơi và bút tô màu dành cho trẻ em trong căn phòng hội nghị chính và các đứa bé từng ghé thăm nơi đây đều biết đích xác nơi để bánh quy. Có một lần vào lễ Giáng sinh, Melanne đã đặt các huy hiệu cài ve áo có khắc các hàng chữ rất nhỏ "HILLARYLAND" và cô ấy cùng tôi bắt đầu phân phát các huy hiệu thành viên danh dự này cho những người thân và con cái của những nhân viên tận tụy của chúng tôi. Huy hiệu thành viên này cho phép họ có thể ghé thăm bất cứ lúc nào và đến dự tất cả các bữa tiệc của chúng tôi.

Hoạt động của Dinh Tây rất bận rộn và khẩn trương nhưng các nhiệm vụ của tôi ở Dinh Đông vẫn làm tôi không an tâm. Chỉ 10 ngày sau lễ nhậm chức, Bill và tôi chủ trì một sự kiện lớn đầu tiên là buổi dạ tiệc thường niên của Hiệp hội Thống đốc Quốc gia (NGA). Bill là Chủ tịch của NGA và nhiều người tham dự là đồng nghiệp, bạn bè mà chúng tôi quen biết nhiều năm. Chúng tôi muốn buổi ăn tối diễn ra tốt đẹp. Giới truyền thông báo chí hay rêu rao là tôi ít quan tâm đến các chức năng truyền thống của văn phòng Đệ nhất Phu nhân bao gồm việc phụ trách các sự kiện hoạt động xã hội của Nhà Trắng. Và đây là một dịp rất tốt để tôi chứng minh nhận định của báo giới là sai lầm. Tôi rất thích trọng trách này, vốn được thực hiện với tầm mức nhỏ hơn nhiều khi tôi còn là Đệ nhất phu nhân của tiểu bang Arkansas. Tuy nhiên, tôi và các nhân viên của mình cần có sự hướng dẫn. Tôi đã dự các buổi dạ tiệc tại Nhà Trắng kể từ năm 1977 khi Tổng thống Carter và phu nhân mời Bộ trướng Tư pháp Arkansas là Bill Clinton và phu nhân đến dự buổi dạ tiệc chiêu đãi Thủ tướng Canada, Pierre Trudeau và phu nhân. Khi Bill là Thống đốc, hàng năm chúng tôi đều tham dự buổi dạ tiệc này mà giờ đây tôi là người có trách nhiệm lên kế hoạch cho nó. Tham dự một sự kiện với tư cách là quan khách thì khác hẳn với việc chủ trì nó.

Tôi được sự trợ giúp của người thư ký hoạt bát tên là Ann Stock, một phụ nữ giàu nghị lực, có sở thích và phong cách không chê vào đâu được, đã làm việc trong Nhà Trắng từ thời Tổng thống Carter và sau đó là cán bộ quản lý cao cấp của tổ chức Bloomingdale's. Ann và tôi đã thử kết hợp các khăn ăn, bố trí khung cảnh trước khi chọn bộ đồ sứ Trung Hoa viền màu vàng và đỏ của bà Reagan. Chúng tôi sắp xếp chỗ ngồi, háo hức với ý nghĩ là các quan khách sẽ được thoải mái với các bạn ngồi cùng bàn mình. Chúng tôi biết hầu hết mọi người và quyết định xếp chỗ ngồi dựa vào các sở thích và cá tính của họ. Tôi tham vấn với chuyên gia cắm hoa của Nhà Trắng là Nancy Clarke khi cô ấy xếp hoa tulip mà tôi chọn cho mỗi bàn. Kể từ đó tôi luôn ngạc nhiên về khả năng nhẫn nại và phong cách vui vẻ của Nancy.

Mỗi giờ đồng hồ trong cuộc sống ở Nhà Trắng lại đem đế một số khó khăn, trở ngại mới, không lường trước được. Tuy nhiên có một số người mà tôi có thế trò chuyện thật sự hiểu được sự trải nghiệm này của tôi. Các bạn bè thân hữu luôn ủng hộ động viên và sẵn sàng trò chuyện trên điện thoại với tôi mặc dù không có ai trong số họ đã từng sống ở Nhà Trắng. Nhưng, may mắn là có một người mà tôi biết đã từng ở Nhà Trắng và bà ấy thấu hiếu được điều mà tôi đang trải qua: Jacqueline Kennedy Onassis. Bà ấy trở thành một nguồn hỗ trợ, tư vấn quý giá cho tôi.

Vào ngày 26 tháng 1, một buổi sáng giá lạnh chỉ sau lễ nhậm chức vài ngày, tôi bay đến thành phố New York trên chuyến bay khứ hồi thường lệ. Đây là chuyến bay duy nhất của tôi trên một hãng hàng không thương mại trong suốt 8 năm tôi ở Nhà Trắng. Do yêu cầu về an ninh và sự bất tiện với các hành khách khác, sau đó tôi đồng ý với cơ quan Mật vụ là bỏ luôn cái thói quen đi chuyến này của mình. Chính thức thì tôi sẽ đi New York để nhận giải thưởng Lewis Hine cho đóng góp của tôi về vấn đề trẻ em và ghé thăm PS.115, một trường công lập tại địa phương, để cổ động cho chương trình dạy kèm tình nguyện. Tuy nhiên, tôi cũng có một chuyến ghé thăm riêng tư : đến ăn trưa với Jacqueline Kennedy Onassis tại căn hộ tuyệt đẹp của bà trên Đại lộ số 5.

Tôi đã gặp Jackie nhiều lần trước đó và đã ghé thăm bà một lần trong chiến dịch tranh cử năm 1992. Bà là một người ủng hộ Bill ngay từ buổi đầu, đóng góp tài chính và tham dự đại hội. Bà là một nhân vật có tầm ảnh hưởng rất lớn với công chúng. Từ lâu, tôi đã ngưỡng mộ và kính trọng bà. Jackie không những là một Đệ nhất Phu nhân xuất sắc, mang phong cách duyên dáng, trí tuệ vào Nhà Trắng mà còn làm được một công việc phi thường là nuôi dạy các con mình nên người. Trước đó vài tháng, tôi xin bà tư vấn về việc nuôi dạy con trẻ và nhân chuyến ghé thăm này, tôi hy vọng được nghe bà kể lại cách thức bà xử lý cácvăn hóa đã được tạo lập ở Nhà Trắng. Bà không còn ở Nhà Trắng gần 30 năm rồi nhưng tôi linh cảm là Nhà Trắng hiện giờ không có gì thay đổi nhiều so với thời bà đã ở.

Bên An ninh đưa tôi ghé thăm căn hộ của bà ngay trước buổi trưa. Jackie đón tôi tại cửa thang máy trên tầng 15. Bà ấy ăn mặc không chê vào đâu được, quần lụa màu xám ghi (một trong những màu yêu thích nhất của bà) với áo choàng có sọc màu hồng nhã rất hợp với bà. Ở độ tuổi 63, bà vẫn còn giữ được nét đẹp kiêu sa như lần đầu tiên vào năm 31 tuổi bà được cả nước Mỹ công nhận là Đệ nhất Phu nhân đẹp lộng lẫy của vị Tổng thống trẻ thứ hai trong lịch sử Hoa Kỳ.

Sau cái chết của Tổng thống Kennedy vào năm 1963, bà đã rút lui khỏi tầm mắt của công chúng trong nhiều năm, đã lập gia đình với nhà tỉ phú ngành vận tải người Hy Lạp Aristotle Onassis và sau đó theo đuổi thành công nghề biên tập cho một trong những nhà xuất bản nổi tiếng nhất ở Thành phố New York. Điều đầu tiên tôi chú ý về căn hộ của bà là nó tràn ngập sách. Chúng được đặt khắp mọi nơi - trên bàn, dưới bàn, cạnh ghế. Các cuốn sách được chất thành đống rất cao trong phòng nghiên cứu đến nỗi bà có thể để các đĩa thức ăn trên đó khi bà ăn tại bàn làm việc của mình. Bà là người duy nhất tôi thấy đã trang trí căn hộ của mình bằng sách, và bà đã trang trí rất đẹp.

Tôi cố gắng bắt chước cách trang trí trong căn hộ và cả ở điền trang Martha's Vineyard của bà Jackie, đã trang trí nhà mình bằng các quyển sách của Bill và tôi. Chắc bạn cũng đoán được là căn nhà của chúng tôi trông không thể nào đẹp bằng.

Chúng tôi ngồi tại bàn ở góc phòng sinh hoạt nhìn ra Công viên Trung tâm và Bảo tàng Nghệ thuật Thành phố, tiếp tục câu chuyện đã đề cập trong buổi ăn trưa vào mùa hè năm trước. Jackie cho tôi nhưng lời khuyên vôề cách thức xử lý vấn đề khi cuộc sống riêng tư bị xâm phạm. Bà kể cho tôi nghe những việc bà đã làm để bảo vệ các con của bà là Caroline và John. Đảm bảo cho Chelsea một cuộc sống bình thường sẽ là một trong những thách thức quan trọng nhất mà Bill và tôi phải đối mặt, bà ấy nói với tôi. Chúng tôi phải giúp Chelsea trưởng thành và thậm chí cho phép nó phạm sai lầm, trong khi bảo vệ con bé khỏi những ánh mắt theo dõi thường xuyên mà nó sẽ phải chịu đựng khi trở thành ái nữ của Tổng thống. Bà ấy nói các con của bà đã may mắn có nhiều anh em họ, các bạn bè mà nhiều trẻ trong số đó cũng có bố là người của công chúng. Bà ấy cảm thấy trường hợp của Chelsea sẽ khó hơn nhiều vì cô là ái nữ duy nhất.

"Cô phải bảo vệ Chelsea bằng mọi giá", Jackie nói, “hãy bảo bọc con bé bằng bạn bè và người thân trong gia đình nhưng đừng làm hỏng cháu. Đừng để cháu nghĩ rằng cháu là một người đặc biệt hoặc có quyền lực. Đẩy giới báo chí ra xa con bé nếu cô có thể và đừng để ai lợi dụng cháu.”

Bill và tôi đã thực hiện một biện pháp nhằm đối phó với sự quan tâm của công chúng về Chelsea và sự hiếu kỳ của cả nước đối một đứa trẻ lớn lên trong Nhà Trắng. Quyết định của chúng tôi về nơi gửi Chelsea đi học đã gây ra nhiều cuộc tranh luận sôi nổi bên trong lẫn bên ngoài Thủ đô, phần lớn là do ý nghĩa tượng trưng của sự việc. Tôi cảm thông sự bất mãn của giới ủng hộ giáo dục công lập khi chúng tôi lại chọn Sidwell Friends, một trường học tư thục, nhất là sau khi Chelsea đã từng học các trường công lập ở Arkansas. Tuy nhiên quyết định này đối với Bill và tôi là dựa trên một lý do: các Trường Tư thục là tài sản riêng , nên hạn chế được giới truyền thông, báo chí. Các trường công thì không. Điều cuối cùng chúng tôi muốn tránh là các ống kính truyền hình, phóng viên tin tức theo dõi con gái chúng tôi suốt ngày khi đi học giống như họ đã làm đối với ái nữ Amy của Tổng thống Carter học trường công lập.

Cho đến nay, trực quan của chúng tôi và kinh nghiệm của Jackie đã giúp cho Chelsea rất nhiều. Con bé đang điều chỉnh để thích nghi với ngôi trường mới của mình một cách thoải mái theo như chúng tôi mong đợi mặc dù nó rất nhớ các bạn ở Arkansas. Con bé ở trong hai căn phòng riêng trên lầu 2. Trước đây hai phòng này dành cho Caroline và John, sau đó dành cho Lynda và Luci của Johnson nên Jackie biết đích xác chúng ở đâu. Một phòng bây giờ là phòng ngủ của Chelsea có hai giường riêng nên con bé có thể tổ chức các buổi tiệc mời khách ở lại qua đêm và một phòng khác dành để làm bài tập về nhà, xem truyền hình, nghe nhạc và giải trí với bạn bè.

Tôi nói với Jackie là tôi rất cám ơn bà đã thiết kế phòng ăn ở trên lầu và nói rằng chúng tôi sắp chuyển đổi căn phòng để thức ăn của quản gia thành một nhà bếp nhỏ, ở đó chúng tôi có thể dùng những bữa ăn gia đình trong một bầu không khí thư giãn và thoải mái hơn. Một buổi tối, tôi bị một sự cố về nấu ăn. Chelsea không được khỏe nên tôi muốn làm cho bé một vài cái trứng ốp la lòng đào và nước táo. Đây là nhưng thức ăn mà tôi vẫn làm trước khi vào Nhà Trắng. Tôi tìm dụng cụ trong cái bếp nhỏ và sau đó gọi điện xuống dưới lầu hỏi đầu bếp là anh ta có thể cung cấp những thứ tôi cần không. Anh ta và các nhân viên phục vụ bếp hoàn toàn không chuẩn bị tâm lý để nghĩ rằng một Đệ nhất Phu nhân lại đích thân cầm cái chảo rán thức ăn. Thậm chí họ còn gọi điện hỏi nhân viên của tôi xem có phải tôi nấu ăn là vì tôi không thích các món ăn do họ nấu không. Sự việc này làm tôi nhớ về các trải nghiệm tương tự của Eleanor Roosevelt khi bà điều chỉnh lối sống ở Nhà Trắng. Bà viết trong tự truyện của mình: "Vô tình tôi đã làm nhiều chuyện gây sốc với các tổng quản lý ở đây. Hành động đầu tiên của tôi là nhấn mạnh việc tôi sẽ tự đi thang máy mà không cần chờ một nhân viên trực giúp đỡ. Trước đây, các Phu nhân Tổng thống chưa từng làm như vậy".

Jakie và tôi trao đổi về lực lượng Mật vụ và những sự cố gây khó khăn về an ninh mà con cái Tổng thống có thể gây ra cho bên Mật vụ. Bà đã đồng ý với những quan ngại của tôi và theo kinh nghiệm của bà với những người con của mình thì mặc dù an ninh là cần thiết nhưng nó góp phần quan trọng gây ức chế cho Chelsca. Bà nhấn mạnh Chelsea phải tôn trọng các nhân viên an ninh tận tụy bảo vệ con bé. Tôi đã từng chứng kiến cảnh con cái của các vị Thống đốc không vâng lời các nhân viên an ninh quốc gia đáng tuổi chú bác được biệt phái bảo vệ cho chúng. Jackie kể cho tôi nghe về câu chuyện một đứa trẻ lớn hơn đã lấy cái xe đạp của John, con bà, và thế là cậu bé yêu cầu nhân viên cận vệ phải lấy lại xe cho mình. Khi Jakie biết được điều này, bà bảo John phải tự mình làm lấy. Các đội an ninh, lần lượt được phân công bảo vệ Chelsea, hiểu rằng cô bé cần có một cuộc sống của một thiếu nữ bình thường trong một chừng mực tối đa có thể được.

Nhân viên an ninh sử dựng các mật danh chỉ những thân chủ được bảo vệ và mỗi thành viên gia đình có một tên bắt đầu bằng một chữ cái giống nhau. Bill có mật danh là "Eagle" (Đại Bàng); tôi thì có tên "Evergreen" (Cây Thường Xanh) và Chelsea có lẽ phù hợp nhất với tên gọi "Energy" (Sức Sống). Các mật danh nghe có vẻ hơi lạ nhưng chúng che đậy một thực tế khắc nghiệt : các mối đe dọa thường xuyên đòi hỏi sự cảnh giác và quyết đoán của lực lượng an ninh bảo vệ.

Jackie thẳng thắn nói về sự cám dỗ thường gặp và hiểm nguy mà các chính trị gia có sức lôi cuốn công chúng hay đối mặt. Bà lưu ý tôi là Bill, giống như Tổng thống Kennedy, có một sức thu hút cá nhân có thể gây ra nhưng cảm xúc mạnh mẽ trong công chúng. Bà không nói trực tiếp nhưng bà nói là anh ấy có thể là một mục tiêu. "Anh ấy phải hết sức cẩn th", Bà bảo tôi. “Phải rất cẩn thận."

Tôi vẫn còn đang trong giai đoạn khó khăn để thấu hiểu làm thế nào chúng tôi có thể giữ lại được bất cứ cái gì có vẻ đời thường cho bản thân nếu chúng tôi phải cảnh giác ở mọi nơi mà mình đến. Jackie biết rằng không giống như các cặp vợ chồng Tổng thống trước đây, chúng tôi không có nhà riêng hoặc khu nghỉ mát để tịnh dưỡng. Bà ấy thúc giục tôi sử dụng Trại David hoặc ở cùng với các bạn bè có nhà cửa ở những nơi hẻo lánh. Ở đó chúng tôi có thể tránh được những kẻ tò mò và những tay săn ảnh.

Không phải tất cả nhưng cuộc nói chuyện của chúng tôi đều nghiêm túc cả. Chúng tôi tán gẫu về những người bạn mà cả hai cùng quen biết và thậm chí nói về thời trang nữa. Jackie là một trong những người tạo ra xu hướng thời trang có tính biểu tượng trong thế kỷ 20. Các bạn hữu của tôi và một số người trong giới báo chí hay tọc mạch để ý đến kiểu cách trang điểm, quần áo, đầu tóc của tôi kể từ ngày Bill tuyên bố anh ấy ra tranh cử. Khi tôi hỏi bà là liệu tôi có nên thay đổi bản thân theo đề nghị của một nhóm cố vấn nổi tiếng khi tiếp xúc với giới truyền thông, bà có vẻ rất ngạc nhiên. "Cô phải là cô”, bà nói, "Cô nên chấm dứt vay mượn ý tưởng của ai đó là cô nên là ai và cô nên trông như thế nào. Thay vào đó hãy tập trung vào những điều quan trọng với cô”. Lời nói của bà là một nguồn an ủi cho tôi. Với sự cổ vũ ngầm của Jackie, tôi quyết định cứ vui vẻ, không phải quá bận tâm hay câu nệ gì cả.

Sau khi nán lại với bà hai tiếng, cuối cùng cũng đến lúc tôi phải đi. Jackie nhắc tôi cứ gọi điện hoặc liên lạc nếu tôi có thắc mắc hoặc cần người tâm tình. Đối với tôi, bà vẫn là một nguồn động viên và tư vấn quý giá cho đến khi bà mất vì bệnh ung thư sau đó 16 tháng.

Tôi đấn an sau chuyến đi gặp Jackie nhưng thời gian bình tâm này kéo dài không lâu. Tôi đã đồng ý dành một cuộc phỏng vấn đầu tiên của mình trên báo chí với tư cách là Đệ nhất Phu nhân cho Marian Burros của tờ The New York Times, người thường tường thuật các buổi đại dạ tiệc đầu tiên của các Chính quyền mới. Các bài tường thuật của cô thường tập trung vào việc lựa chọn món ăn, hoa cảnh và thú vui giải trí của buổi tiệc. Tôi nghĩ rằng cuộc phỏng vấn cho tôi cơ hội chia sẻ các ý tưởng về cách thức tôi dự kiến làm cho Nhà Trắng trở thành một nơi giới thiệu văn hóa và ẩm thực Hoa Kỳ.

Burros và tôi gặp nhau ở Phòng Đỏ, một trong ba phòng khách ở trên lầu của Phủ Tổng thống. Chúng tôi ngồi trên cái ghế dài có niên đại thế kỷ 19 của Hoa Kỳ cạnh lò sưởi. Trên tường là bức chân dung Dolley Madison mà Gilbert Stuart vẽ năm 1804. Đó là Phu nhân của Tổng thống Madison, một trong những người tiền nhiệm quyết đoán. Khi Burros và tôi nói chuyện, tôi thỉnh thoảng bắt gặp cái liếc nhìn của Dolley. Bà là một phụ nữ phi thường, dũng cảm đi trước thời đại, nổi tiếng về tính hòa đồng và phong cách cá nhân có thể tạo ra cả một trào lưu (bà thích đội mũ không vành); bà cũng nổi tiếng về năng lực chính trị và lòng can đảm. Trong cuộc chiến tranh năm 1812, khi một đạo quân Anh xâm lược tiến về Washington, bà đã dành cả ngày chuẩn bị buổi dạ tiệc cuối cùng của bà tại Nhà Trắng cho Tổng thống Madison và các cố vẩn quân sự của ông với niềm tin họ sẽ quay về từ tiền tuyến. Mặc dù cuối cùng phải sơ tán nhưng bà từ chối di tản cho đến khi quân Anh thật sự đã đến tận cửa thành. Bà đã mang theo quần áo, các tài liệu quan trọng của quốc gia và một số vật dụng quý báu của Phủ Tổng thống. Hành động cuối cùng của bà trước khi di tản là đề nghị lấy bức chân dung George Washington to bằng người thật do Gilbert Stuart vẽ ra khỏi khung hình, cuộn lại và chuyển đến một nơi an toàn. Ngay sau đó, Đô đốc Cockburn và quân lính đã cướp phá Nhà Trắng, chè chén những món ăn do bà chuẩn bị cho buổi ăn tối ngày hômà đốt cháy Phủ Tổng thống.

Tôi mong muốn bữa dạ tiệc tại Nhà Trắng của tôi phải đáng nhớ nhưng không phải là một sự kiện đáng nhớ như bữa tiệc của Phu nhân Tổng thống Madison.

Tôi nói với Burros rằng tôi muốn có dấu ấn cá nhân của chúng tôi ở Nhà Trắng giống như các vị Tổng thống và Phu nhân trước đây đã làm. Tôi bắt đầu bằng việc giới thiệu ẩm thực Hoa Kỳ trên thực đơn của Nhà Trắng. Từ thời Chính quyền Kennedy, nhà bếp của Nhà Trắng thường phục vụ món ăn Pháp. Tôi hiểu lý do tại sao Phu nhân Jackie của Tổng thống Kennedy muốn cải thiện nhiều thứ về Nhà Trắng, từ cách trang trí đến ẩm thực. Nhưng điều này chỉ phù hợp trong thời đó. Kể từ lúc Jackie vào Nhà Trắng đến nay đã 30 năm rồi, các đầu bếp Mỹ đã "cách mạng hóa" việc nấu nướng, tiên phong là bộ đôi đầu bếp lừng danh Julia Child và Alice Waters. Child đã viết thư cho tôi và Bill vào cuối năm 1992, thúc giục chúng tôi giới thiệu nghệ thuật ẩm thực Hoa Kỳ và Waters cũng đã viết thư khuyến khích chúng tôi bổ nhiệm một đầu bếp Mỹ. Tôi đồng ý với họ. Sau cùng thì Nhà Trắng, một trong những biểu tượng cụ thể nhất của quốc gia về văn hóa Mỹ, cũng có thực đơn gồm các món ăn Mỹ. Tôi đã tuyển Walter Scheib, một đầu bếp lão luyện chuyên về các món ăn Mỹ chuyên dùng các thành phần thực phẩm tươi, dễ tiêu hóa và giới thiệu nhiều món ăn và rượu vang chính gốc của Hoa Kỳ.

Buổi dạ tiệc hóa ra lại là một thành công lớn, ít có sai sót. Bữa tiệc với hầu hết các món đặc trưng của Hoa Kỳ bao gồm tôm xông khói, thịt thăn bò rôti, rau non gồm rau zucchini trộn với khoai tây vàng của vùng Yukon và hành Vidalia. Chúng tôi ăn phó mát dê làm ở vùng Massachusetts và uống rượu vang Mỹ. Thực khách của chúng tôi dường như thật sự hài lòng, đặc biệt với vở kịch ngắn theo phong cách Broadway được biểu diễn sau bữa ăn. Vở kịch này được người bạn James Naughton (oạt giải Tony) của chúng tôi dàn dựng vào những giây phút cuối, có sự tham gia diễn xuất của Lauren Bacall và Carol Channing. Tôi có thể thở phào nhẹ nhõm.

Bài tường thuật của Burros đăng trên trang nhất của tờ The New York Times vào ngày 2 tháng 2 cũng tiết lộ một số tin bên lề khác: tôi tuyên bố là chúng tôi sắp cấm hút thuốc ở Phủ Tổng thống cũng như ở Dinh Đông, Dinh Tây. Tôi cũng tuyên bố rằng rau bông cải xanh broccoli sẽ quay trở về nhà bếp Nhà Trắng (vốn đã bị gia đình Bush cấm dùng) và chúng tôi hy vọng làm Nhà Trắng dễ tiếp cận hơn đối với công chúng. Cùng với bài báo là một bức hình chụp tôi mặc một dạ phục màu đen để vai trần theo kiểu Donna Karan.

Đối với tôi bài tường thuật và bức hình dường như vô hại nhưng chúng lại gây ra nhiều lời bình luận. Ban báo chí Nhà Trắng không vui vẻ gì về việc tôi đã dành một cuộc phỏng vấn độc quyền cho một phóng viên không chuyên trách về hoạt động chính trị của Nhà Trắng. Theo quan điểm của họ, lựa chọn của tôi thể hiện quyết tâm né tránh các câu hỏi thách đố về vai trò của tôi trong lĩnh vực chính sách. Một số nhà phê bình cho rằng bài tường thuật được thiết kế để "làm mềm" hình ảnh của tôi và phản ánh tôi như là một phụ nữ truyền thống trong một vai trò truyền thống. Một số người bênh vực tôi nhiệt thành cũng không tán thành cuộc phỏng vấn và bức hình bởi vì cả hai thứ đều không thể hiện ý nghĩ của họ về tôi như là một Đệ nhất Phu nhân. Họ cho rằng, nếu tôi quan tâm đến các vấn đề chính sách quan trọng, tại sao tôi lại trò chuyện với phóng viên về ẩm thực và giải trí. Ngược lại, nếu tôi thật sự quan tâm đến việc trang trí, cắm hoa và màu sắc khăn bàn, làm sao tôi có thể có đủ khả năng hoạch định chính sách quốc gia? Vậy thì tôi đang gửi đi một thông điệp gì đây?

Dường như người ta cảm nhận tôi chỉ thuộc một trong hai thứ thôi - hoặc là một phụ nữ chuyên tâm vào nghề ng và làm việc cật lực hoặc là một bà chủ ân cần và chu đáo. Tôi bắt đầu hiểu được điều mà Kathleen Hall Jamieson, một giáo sư nổi tiếng về truyền thông đồng thời là Hiệu trưởng Trường Truyền thông Báo chí Annenberg thuộc Đại học Pennsylvania dùng thuật ngữ "Mối ràng buộc kép". Jamieson nói rằng các khuôn mẫu giới tính trói buộc người phụ nữ, phân loại họ theo những cách không phản ánh đúng mức độ phức tạp trong cuộc sống của họ. Tôi hiểu rõ là người ta muốn tôi phù hợp theo một khuôn mẫu nào đó như một phụ nữ truyền thống hoặc một người theo chủ nghĩa nữ quyền và sẽ không bao giờ hài lòng với tôi vì bản thân tôi, như đã nói, có nhiều vai trò khác nhau, đôi khi còn mâu thuẫn với nhau.

Các bạn bè của tôi sống giống như thế. Vào bất kỳ một ngày nào đó, Diane Blair có thể giảng dạy môn chính trị học trước khi chuẩn bị bữa ăn tối cho nhiều người tại ngôi nhà hướng ra bờ hồ của gia đình Blair. Một phút trước, Melanne Verveer có thể đang trong một cuộc họp và phút sau đó lại nói chuyện điện thoại với cháu gái mình. Lissa Muscatine, một cựu sinh viên học chương trình Rhodes Scholars của Đại học Harvard, sinh ba đứa con trong thời gian làm việc cho tôi tại Nhà Trắng có lẽ đang ở trên một chiếc phi cơ và đang rà soát lại các bài diễn văn hoặc đang thay tã cho con ở nhà. Vậy ai là người phụ nữ "thật sự"? Thực ra hầu hết chúng tôi đã đảm trách tất cả các vai trò này và thậm chí nhiều hơn nữa trong cuộc sống hàng ngày.

Tôi biết thật khó để dung hòa quá nhiều yêu cầu, lựa chọn và hoạt động khác nhau mà phụ nữ theo đuổi và xử lý hàng ngày. Hầu hết phụ nữ chúng tôi sống trong hoàn cảnh bị dư luận đay nghiến, chỉ trích về các lựa chọn của mình và chịu đựng hàng loạt lời buộc tội bất kể sự lựa chọn của chúng tôi là gì đi nữa. Trong cuộc đời mình, tôi là một người vợ, người mẹ, là con gái, chị ruột, chị dâu, sinh viên, luật sư, nhà hoạt động vì quyền lợi trẻ em, giáo sư luật, tín đồ của Hội Thánh, cố vấn chính trị và còn ều vai trò khác nữa. Bây giờ tôi phải làm một biểu tượng của quốc gia - và đây lại là một trải nghiệm mới.

Bill và tôi quan tâm về những vấn đề sẽ phải đối mặt khi chuyển đến Nhà Trắng nhưng tôi chưa bao giờ hình dung ra cách thức tôi xây dựng vai trò Đệ nhất Phu nhân lại gây ra quá nhiều tranh luận và phiền toái như vậy. Tôi nghĩ mình sẽ theo phong cách truyền thống trong một số lĩnh vực nhưng trong một số lĩnh vực khác thì không. Tôi quan tâm đến thức ăn phục vụ thực khách của mình và tôi cũng muốn cải thiện việc cung cấp chăm sóc y tế cho tất cả người dân Mỹ. Đối với tôi, không có gì là không phù hợp với các quan tâm và hoạt động của mình.

Tôi đang du hành trên một vùng đất chưa ai khám phá và thông qua kinh nghiệm của bản thân mình, tôi đã đóng góp vào một số nhận thức đầy mâu thuẫn về bản thân tôi. Tôi phải mất một khoảng thời gian mới hình dung được rằng, có những điều đối với tôi chẳng quan trọng gì nhưng lại có vẻ rất quan trọng đối với nhiều người đàn ông và phụ nữ trên khắp nước Mỹ. Chúng ta đang sống trong một thời đại mà một số người vẫn còn cảm thấy yêu ghét lẫn lộn đối với vai trò của phụ nữ trong việc nắm quyền và lãnh đạo công chúng. Trong kỷ nguyên vai trò của giới tính đang thay đổi, tôi chính là vật trưng bày hạng A của nước Mỹ.

Sự chú ý quá lớn. Kể từ khi tôi trở thành yếu nhân được bên an ninh bảo vệ tại Hội nghị Dân chủ ở New York vào tháng 7 năm 1992, tôi đã cố gắng thích nghi với việc mình không còn vô danh nữa. Đôi khi tôi lẻn đi ra ngoài Nhà Trắng, mặc áo len, đeo kính đen và đội mũ. Tôi thích đi dạo trên quảng trường Mall, ngắm nhìn các tượng đài hoặc đạp xe đạp dọc theo con kênh C&O ở Georgetown. Tôi thương lượng với cơ quan Mật vụ để giảm nhân viên bảo vệ tôi xuống còn một người, mặc thường phục, đi bộ hoặc đạp xe theo sau tôiớm nhận ra họ còn điều một xe tải đen lớn đầy người bên trong đi theo những con đường gần đó để dự phòng. Nếu tôi di chuyển nhanh, nhóm phụ trách an ninh lại không an tâm. Vào một buổi sáng nọ, một gia đình khách du lịch nhờ tôi chụp hình họ trước Đài Tưởng niệm Washington. Tôi đồng ý ngay và bấm một bức hình họ đứng chung bên nhau tươi cười. Khi tôi đi khỏi, tôi nghe một đứa bé nói: “Mẹ ơi, bà này trông quen lắm". Trước khi tôi nghe được họ đoán xem người chụp ảnh là ai thì tôi đã đi xa, không còn nghe rõ nữa.

Những giây phút vô danh yên tĩnh trôi qua mau, thời gian với bạn bè thân thiết cũng qua mau. Nhiều người từ Arkansas đã đến làm việc trong chính quyền của Bill nhưng trớ trêu thay, họ lại là những người mà tôi nhớ nhất trong những tuần lễ đầu. Đơn giản là vì chúng tôi không có thời gian gặp nhau.

Vào đầu tháng Hai, Bill và tôi đã mời Vince Foster, nay là Phó Cố vấn Nhà Trắng, Bruce Lindsey cung có chân trong Văn phòng Cố vấn và vẫn là một trong những cố vấn, bạn đồng hành tri kỷ nhất của Bill và Webb Hubbell, Thứ trưởng Bộ Tư pháp dự một bữa ăn tối thân mật ở phòng ăn lầu 2 của tòa tư dinh nhằm kỷ niệm sinh nhật lần thứ 40 của người bạn Mary Steenburgen của chúng tôi. Mary, một người bạn ở Arkansas đã thành công tại Hollywood, đoạt một Giải Hàn lâm về diễn xuất nhưng cô chưa bao giờ quên cội nguồn của mình. Mary, Bruce, Vince và Webb, những bạn thân nhất của chúng tôi. Tôi nhớ buổi ăn đó là một trong những thời khắc vô tư lự cuối cùng mà chúng tôi có bên nhau. Trong vài tiếng đồng hồ này, chúng tôi loại bỏ những lo lắng trong ngày và nói chuyện về việc thích nghi với Washington và các vấn đề muôn thuở như con cái, học hành, phim ảnh và chính trị. Tôi có thể vẫn nhắm mắt và hình dung ra Vince lúc đó ngồi tại bàn, trông mệt mỏi nhưng vui vẻ, anh ngồi dựa lưng ra sau và lắng nghe với một nụ cười trên môi. Vào lúc đó, không thể nào đoán ra được áp lực căng thẳng chịu đựng với tư cách là một kẻ mới bước chân vào thế giới chính trị Washington.