Người Trung Quốc có một câu nói cổ xưa: "Chúc bạn có được thời khắc thú vị”, câu này đã trở thành câu nói đùa trong gia đình chúng tôi. Bill và tôi thường hỏi nhau, "Này, anhem có thời khắc thú vị chưa?". Thú vị ở đây không phải là sự trải nghiệm. Những tuần lễ tiếp theo các cuộc tranh cử giữa nhiệm kỳ quyết liệt là khoảng thời gian khó khăn nhất trong những năm tôi ở Nhà Trắng. Vào những lúc thuận lợi, tôi đã cố gắng xem việc thất bại như là một phần của quy luật thăng trầm trong chu trình bầu cử, hơi giống một điều chỉnh trên đấu trường chính trị. Lúc khó khăn, tôi tự trách mình làm ảnh hưởng xấu đến hệ thống chăm sóc y tế do cách xử lý quá cực đoan của mình tạo sơ hở cho đối thủ khai thác. Có rất nhiều người trong và ngoài Nhà Trắng sẵn sàng "chọc gậy bánh xe". Thật khó để giữ mình khỏi phân tâm trước những lời kêu ca nhưng Bill và tôi đã cố gắng tập trung vào những việc mà chúng tôi có thể làm nhằm củng cố lại lực lượng của mình. Chúng tôi phát triển một chiến lược mới trong một môi trường mới.

Một buổi sáng tháng 11 ảm đạm, tôi dừng bước trong văn phòng của mình sau cuộc họp với Bill ở Phòng Bầu Dục và nhìn vào khung hình Phu nhân Eleanor Roosevelt để ở trên bàn. Tôi rất hâm mộ bà Roosevelt. Từ lâu tôi đã sưu tầm những bức chân dung và vật lưu niệm của bà. Nhìn gương mặt bà với những nét điềm tĩnh, quả quyết khiến tôi nhớ đến những lời uyên thâm của bà : Phụ nữ giống như là túi trà, bạn không bao giờ biết được sức mạnh của nó như thế nào cho đến khi đặt nó trong tách nước nóng". Đã đến lúc tôi cần phải có cuộc nói chuyện với Phu nhân Eleanor.

Trong các bài diễn văn của mình, tôi thường đùa rằng tôi có những cuộc đàm đạo tưởng tượng với Phu nhân Roosevelt để xin bà lời khuyên về nhiều lĩnh vực. Đó thực sự là cách rèn luyện trí não bổ ích giúp phân tích các vấn đề, miễn là bạn phải chọn đúng người mà bạn cần. Eleanor Roosevelt là đối tượng lý tưởng cho bạn chọn. Tôi đã và đang bước theo con đường của bà với tư cách là một trong những Đệ nhất Phu nhân gây nhiều tranh cãi nhất của nước Mỹ, đôi khi danh xưng Đệ nhất Phu nhân bao hàm đúng theo nghĩa đen của nó là người phụ nữ đi đầu, đi trước trong mọi sự kiện. Cho dù tôi mạo hiểm đến đâu thì dường như bà Roosevelt đã có mặt ở đó trước cả tôi. Tôi từng đến thăm những thành phố hạn hán kéo dài với những trận bão bụi, những vùng lân cận nghèo khó của thành phố New York và những đồn ở vùng sâu vùng xa như Uzbekistan, nơi bà đã là người tiên phong có mặt ở đó. Bà đấu tranh vì nhiều vấn đề mà đối với tôi cũng rất quan trọng: quyền công dân, luật chống lao động trẻ em, vấn đề người tị nạn và nhân quyền. Bà bị giới truyền thông và một vài người trong chính phủ thời ấy chỉ trích gay gắt vì đã dám định rõ vai trò của Đệ nhất Phu nhân trong các nhiệm kỳ của mình. Bà đã bị gán cho nhiều tên gọi, từ "một người Cộng sản khích động" đến "bà già vô duyên nhiều chuyện". Bà làm cho các thành viên trong chính quyền của chồng bà phải khổ sở. Bộ trưởng Bộ Nội vụ Harold Iekes, Sr. (thân phụ Phó Tham mưu trưởng của Bill) phàn nàn rằng bà nên chấm dứt can thiệp và "nên chú tâm vào việc may vá của bà”. Đồng thời, bà cũng đã làm cho Giám đốc FBI J. Edgar Hoover điên đầu. Nhưng tinh thần và sự tận tụy của bà là bất diệt và bà không bao giờ để cho những lời chỉ trích cản trở mình.

Vậy thì, phu nhân Roosevelt sẽ nói gì về tình thế khó khăn hiện tại của tôi? Tôi cho là không nhiều. Theo quan điểm của bà, việc chịu đựng những thất bại từ ngày này sang ngày khác là một chuyện đương nhiên. Đơn giản là tùy theo tình hình mà bạn phải quyết tâm và làm hết sức đối với nhưng gì mình có thể làm.

Các tranh luận có thể làm cho bà bị cô lập nhưng Phu nhân Eleanor Roosevelt có những người bạn tốt để nương tựa khi bà cảm thấy thiếu tự tin và bị bao vây trong thế giới chính trị. Louis Howe - cố vấn tin cẩn của Tổng thống F. D. Roosevelt, cũng như Lorena Hickok - phóng viên của hãng AP và Malvina "Tommy" Thompson - người thư ký riêng, tất cả đều là những người bạn tâm giao của bà.

Tôi may mắn có được một đội ngũ nhân viên trung thành tuyệt vời và rất nhiều bạn bè. Mặc dù khó mà hình dung được cảnh Phu nhân Roosevelt thư giãn với những người bạn tâm giao nhưng tôi vẫn tưởng tượng và cố gắng làm theo. Diane Blair và Ann Henry - hai người bạn ở Arkansas - đã đến th trong suốt những tuần lễ sau cuộc bầu cử. Họ biết về tôi rất rõ và đã đề nghị giúp đỡ tôi, cũng như trình bày với tôi về những triển vọng chính trị và lịch sử rất hữu ích.

Bạn bè ở khắp đất nước và ở hải ngoại đã gọi điện cho tôi để thăm hỏi, quan tâm xem tôi chống đỡ như thế nào. Tại thủ đô Amman, Hoàng hậu Noor - một dạng người nghiện thông tin - đã theo dõi sát tình hình chính trị ở Mỹ. Ngay sau các cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, bà gọi điện thoại cho tôi để khích lệ tinh thần tôi. Bà bảo với tôi rằng khi gia đình bà đương đầu với thời kỳ khó khăn, họ động viên nhau "tiếp tục chiến đấu”. Tôi thích cụm từ này và bắt đầu sử dụng nó để động viên nhân viên của mình. Dù vậy, đôi khi chính tôi lại là người cần được động viên. Vào buổi sáng một ngày gần cuối tháng 11, Maggie Willams triệu tập một cuộc họp 10 người phụ nữ có những ý kiến khiến tôi đặc biệt quan tâm: đó là Patti - nhân viên lập lịch trình làm việc của tôi; Ann - thư ký phụ trách các tổ chức xã hội của Nhà Trắng; Lisa - thư ký báo chí của tôi; Lissa - người soạn diễn văn cho tôi; Melanne - Phó Tham mưu trưởng của tôi; Mandy Grunwald; Susan Thomases; Ann Lewis - vừa là nhà hoạt động thuộc Đảng Dân chủ lâu năm vừa là nhà phân tích chính trị sâu sắc. Ann Lewis còn thường xuyên xuất hiện trên truyền hình, bảo vệ chương trình nghị luận của tôi và Chính phủ. Ngoài ra còn có Evelyn Lieberman - một nhân vật được ngưỡng mộ ở Hillaryland, nơi bà có vai trò quan trọng trong nhiều hoạt động tổ chức và hậu cần. Sau này, bà là người phụ nữ đầu tiên trở thành Phó Tham mưu trưởng tại Nhà Trắng và rồi sau đó được bổ nhiệm làm Thứ trưởng phụ trách Vụ Ngoại giao và Tuyên truyền dưới quyền bà Madeleine Albright. Tất cả những phụ nữ này đã họp với nhau mỗi tuần một lần để thảo luận những chính sách và những chiến lược chính trị. Với cách rắn rỏi thường lệ của mình, Evelyn đã đặt ra một cái tên cho những cuộc họp chỉ có các phụ nữ là "Những cuộc họp của các nữ chính khách". Vcuộc họp thật sinh động, có phạm vi rộng trên nhiều lĩnh vực và hoàn toàn không chính thức nên tôi có thể tham dự vào bất cứ lúc nào.

Trên tầng một của Phủ Tổng thống, "các nữ chính khách" đã tổ chức cuộc họp tại phòng Bản đồ lịch sử. Đây là nơi Tổng thống Frankhn D. Roosevelt cùng với Thủ tướng Anh Winston Churchill và những Nguyên thủ của các quốc gia đồng minh đã hoạch định những cuộc hành quân trong suốt Thế chiến thứ hai với những bản đồ quân sự trên tường. Ba mươi năm sau - suốt cuộc chiến tranh Việt Nam, cũng tại căn phòng này, Ngoại trưởng Henry Kissinger tiếp Đại sứ Liên bang Xô viết tại Mỹ sau khi Tổng thống Nixon ra lệnh thả mìn phong toả cảng Hải Phòng. Đến đầu nhiệm kỳ của Tổng thống Ford, căn phòng này được chuyển thành nơi lưu trữ.

Khi tôi phát hiện lịch sử về căn phòng này, tôi quyết định tân trang lại phòng Bản đồ, phục hồi lại sự trang trọng của căn phòng. Tôi tìm ra bản gốc một trong những bản đồ chiến lược của Tổng thống F. D. Roosevelt, thể hiện vị trí của quân đồng minh ở châu Âu vào năm 1945. Tấm bản đồ này đã được cuộn tròn và được người sĩ quan phụ tá trẻ tuổi George Elsey của Tổng thống cất giữ. George Elsey đã tặng tấm bản đồ cho Nhà Trắng khi ông biết rằng tôi muốn phục hồi lại căn phòng. Và tôi đã treo nó phía trên lò sưởi.

Tấm bản đồ này đã gợi cảm xúc cho những vị khách tham quan đã từng sống qua Thế chiến chứ hai. Giáo sư Uwe Reinhardt - một nhà kinh tế học, sinh ở Đức và là người cho tôi những lời khuyên về việc chăm sóc y tế - đã khóc khi nhìn thấy tấm bản đồ này. Ông kể với tôi rằng lúc nhỏ, ông và thân mẫu đã bị kẹt lại ở Đức trong khi thân phụ ông bị gửi đến mặt trận Nga. Giáo sư Uwe dùng tấm bản đồ để chỉ cho tôi nơi ông và thân mẫu ông ẩn náu để tránh bom đạn và cho tôi biết những người lính Mỹ đã làm thế nào cứu mẹ con ông. Một lần khác, Bill và tôi dùng cơm tối với Hilary Jones trước lò sưởi trong căn phòng này. Đó là người bạn cũ ở Arkansas. Ông đã phục vụ trên chiến trường châu Âu. Hilary đã sử dụng tấm bản đồ để vẽ lại con đường mà đơn vị ông đã đi qua khi họ mở con đường máu từ nước Ý lên phía bắc.

Với lịch sử của mình, căn phòng này dường như rất thích hợp cho việc tổ chức các cuộc họp hoạch định chiến lược. Maggie đã triệu tập những cuộc họp như vậy tại đây bởi vì bà hiểu rằng đó là một nơi cẩn mật trong Nhà Trắng, là nơi tôi có thể nói bất cứ điều gì làm tôi bận tâm mà không cần phải lo sợ bị hiểu sai hoặc bị rò rỉ thông tin với giới truyền thông. Điều này thật sự quan trọng. Bà cho rằng những cuộc họp này sẽ giúp ích cho tất cả chúng tôi - đặc biệt là cho tôi - để tái tập trung vào những vấn đề gây tranh cãi và để tái khẳng định những nhận định của chúng tôi đối với chương trình nghị sự của Chính phủ.

Mọi người đã ngồi quanh cái bàn vuông lớn khi tôi bước vào phòng. Cho đến lúc đó, tôi vẫn có thể che giấu nỗi buồn và sự thất vọng trước các nhân viên của mình, ngoại trừ Maggie vì bà dường như luôn biết chính xác tôi đang cảm thấy như thế nào, cho dù tôi có biểu hiện ra hay không. Giờ thì mọi thứ đều vỡ òa. Cố gắng ngăn dòng nước mắt, giọng tôi lạc đi, tôi liên tục nói lời xin lỗi. Tôi xin lỗi vì tôi đã làm cho mọi người thất vọng và góp phần gây ra những thất bại của chúng tôi. Và điều này sẽ không lặp lại nữa. Tôi nói với họ rằng tôi đang xem xét việc rút lui khỏi những hoạt động chính trị và những công việc liên quan đến việc lập chính sách, chủ yếu là do tôi không muốn trở thành một cản trở đối với Chính phủ của chồng tôi. Và tối hôm ấy, tôi đã hủy bỏ việc đến dự diễn đàn về những Đệ nhất Phu nhân, là sự kiện được Trường Đại học George ợ và do một người bạn của tôi - nhà sử học Carl Sferrazza Anthony - điều khiển chương trình. Khi tôi nói như vậy, tôi không thấy ai có ý kiến. Mọi người đều im lặng lắng nghe. Sau đó, từng người, từng người trong số họ khuyên tôi nghĩ lại và hãy tiếp tục con đường của mình. Vì còn rất nhiều người, đặc biệt là phụ nữ, vẫn đang mong đợi tôi.

Lissa Muscatine miêu tả buổi nói chuyện mà bà vừa tổ chức gần đây cho một lớp học tại Đại học American. Tại trường này, bà giải thích cho sinh viên về công việc của mình là một người viết những bài diễn văn cho các lãnh đạo ở Nhà Trắng. Bà nói với sinh viên rằng Tổng thống và tôi làm nhiều hơn là nói những lời sáo rỗng về quyền lợi của phụ nữ ở nơi làm việc. Nhà Trắng đã tuyển dụng Lissa cho dù bà đang mang song thai khi nộp đơn xin việc. Bà kể với sinh viên rằng sau khi sinh, bà trở lại làm việc chính thức toàn thời gian với tôi, tôi đã động viên khuyến khích bà sắp xếp thời gian và làm việc tại nhà nếu cần thiết để bà có thể dành thời gian chăm sóc con cái. Sau buổi nói chuyện, khoảng hơn mười phụ nữ trẻ quây quanh và hỏi bà một số vấn đề cũng như nói với bà rằng họ thật sự đã được động viên rất nhiều khi nghe chuyện về những người mẹ đang làm việc bên trong Nhà Trắng.

Lissa nói với tôi: "Lớp trẻ đang trông cậy vào Phu nhân để được hướng dẫn trong cuộc sống của mình. Phu nhân là tấm gương cho họ. Vậy thì Phu nhân sẽ gửi thông điệp gì đến họ nếu Phu nhân ngừng những hoạt động mà Phu nhân đang tích cực tham gia?”.

Sự ủng hộ của những người bạn đã làm tôi phấn chấn. Buổi tối hôm ấy, ý thức được trách nhiệm của mình, tôi đã cùng mọi người đến khách sạn Mayflower để tham gia diễn đàn về Những Đệ nhất Phu nhân. Từ góc nhìn của tôi thì thính giả đã rất nhiệt tình và rất rõ ràng, điều này đã động viên tôi. Lần đầu tiênảm thấy như được tiếp thêm nghị lực và hy vọng kể từ sau cuộc tuyển cử. Tôi đã sẵn sàng trở lại cuộc chiến đấu của mình; đặc biệt là vì từ nay, Bill sẽ phải đối phó với một Quốc hội do Đảng Cộng hòa kiềm soát và những nhà lãnh đạo thẳng thắn ở đó. Có lần Eleanor Roosevelt nói: “Nếu tôi cảm thấy phiền muộn, tôi làm việc". Điều này nghe như một lời khuyên tốt cho tôi.

Newt Gingrich đã đưa đến cho tôi một cơ hội hoàn hảo. Người chuẩn bị trở thành lãnh đạo Đảng Cộng hòa ở Hạ viện này rất thích khoe khoang quyền lực chính trị của mình. Khi một cuộc tranh luận không quan trọng bùng nổ từ những nhận xét của ông về cải cách trợ cấp xã hội và cô nhi viện thì dường như ngay lập tức, lối nói khoa trương thiên về phe cánh hữu và sự bốc đồng của ông đã loại ông cùng đảng của ông. Một số người thuộc Đảng Cộng hòa đề nghị rằng đất nước có thể làm giám các khoản chi phí phúc lợi bằng cách đưa con của những người mẹ đang hưởng trợ cấp phúc lợi vào các cô nhi viện. Ý tưởng này sẽ ngăn các tiểu bang không trả tiền trợ cấp xã hội cho trẻ em thuộc hai nhóm sau: nhóm những trẻ không cha và nhóm trẻ ngoài giá thú của những người mẹ dưới 18 tuổi. Theo lời đề nghị này, những khoản tiết kiệm thu được sẽ được dùng để thành lập và quản lý các cô nhi viện và "những mái nhà tình thương" cho những người mẹ đơn thân.

Tôi nghĩ đây là một ý tưởng thật khủng khiếp. Tất cả những kinh nghiệm tôi có về trẻ em đã cho tôi thấy rằng được ở cùng với gia đình hầu như bao giờ cũng là điều tốt nhất cho trẻ; rằng đói nghèo không phải là nguyên nhân của việc nuôi dạy con cái không tốt; rằng đối với các gia đình đặc biệt khó khăn, kể cả những gia đình nghèo khó thì sự hỗ trợ về tài chính và xã hội nên là bước tiến hành đầu tiên trước khi chúng ta bỏ mặc họ và mang những đứa trẻ ra khỏi nhà. Chỉ khi trẻ lâm vào tình trạng nguy hiểm do bị ngược đãi và bị bỏ rơi thì chính phủ mới nên can thiệp vì quyền lợi của trẻ và đưa các em đến những môi trường sống khác ngoài gia đình.

Trong bài diễn văn trước Chương trình Nghị sự của Phụ nữ New York vào ngày 30 tháng 11 năm 1994, tôi đã chỉ trích Gingrich và nhóm người Đảng Cộng hòa của ông ta về việc đẩy mạnh việc lập pháp nhằm trừng phạt trẻ em vì những hoàn cảnh nằm ngoài tầm kiểm soát của chúng. Tôi nói rằng những nhận xét của ông ấy về cô nhi viện là lố bịch và không thể tin được. Tôi nghĩ thật hài hước làm sao: trong cuộc vận động tranh cử năm 1992, Đảng Cộng hòa đã chụp cho tôi cái mũ "chống lại các giá trị gia đình” bởi vì tôi đã ủng hộ việc tách những đứa trẻ bị ngược đãi và bị bỏ rơi rời xa những người bố, người mẹ không thể và sẽ không chăm sóc chúng. Bây giờ, Đảng Cộng hòa đang đề xuất rằng cần phải tách rời những đứa trẻ ra khỏi bố mẹ chúng chỉ đơn giản là do chúng được sinh ra ngoài giá thú hoặc vì mẹ của chúng quá nghèo.

Vài ngày sau, trong chương trình Meet the Press, Gingrich xuất hiện trên Đài Truyền hình NBC và vòng vo: "Tôi đã yêu cầu bà ấy đến Blockbuster và mướn phim Mickey Rooney nói về "Thành phố của những cậu bé” (thực ra là một cô nhi viện)... Tôi không hiểu những người theo chủ nghĩa tự do là những người sống trong những nơi trú ẩn an toàn, cũng là những người đã nói, “Ồ, đây có lẽ là điều kinh khủng. Hãy nhìn vào cái gia đình tan vỡ của Norman Rockwell...”. Tôi đã trả lời Gingrich bằng một bài báo dài trên tờ Newsweek. Kết luận của tôi là: "Trong trường hợp xấu nhất thì đây là sự can thiệp lớn của chính phủ vào cuộc sống của các công dân".

Bài báo đăng trên Newsweek đã hạn chế cuộc tranh cãi về các cô nhi viện, nhưng bầu không khí trở nên xa lạ hơn sau khi mẹ của Gingrich, vì cho rằng không phải là mình đang phát biểu chính thức, nên đã kể với Connie Chung trong một cuộc phỏng vấn trên truyền hình rằng Gingrich thường xuyên gọi tôi là “bitch” (chó cái).

Tôi quyết định lờ đi hàng loạt những điều ầm ĩ gần đây nhất và thử một chiến thuật khác với Gingrich: tôi gửi cho ông ta một thư viết tay mời ông và gia đình đến thăm Nhà Trắng. Vài tuần lễ sau đó, Gingrich cùng bà vợ lúc đó của ông ta là Marianne, chị ông là Susan và mẹ ông đi với tôi tham quan Nhà Trắng. Sau cùng, cuộc viếng thăm không có gì đáng nhớ ngoài một cuộc trao đổi ngắn trong khi chúng tôi dùng trà trong Phòng Đỏ. Nhìn quanh những đồ đạc đã nhuốm màu thời gian, Gingrich bắt đầu "phán" về lịch sử nước Mỹ. Vợ ông sớm ngắt lời ông. Bà Marianne nói: "Phu nhân biết đó, ông ấy cứ nói mãi nói mãi cho dù có biết hay không biết mình đang nói về chuyện gì". Nhưng mẹ ông nhanh chóng bảo vệ con mình. Bà nói: "Newty là một sử gia mà. Nó luôn biết là nó đang nói điều gì".

Về một phương diện nào đó, cuộc tranh luận ầm ĩ sau cuộc tuyển cử rất có ích đối với tôi bởi vì nó đã làm cho hoạt động của tôi sắc bén hơn, tích cực hơn để đáp lại những lời công kích của phái cánh hữu. Tôi nhận ra tôi cần kể lại câu chuyện của riêng mình và định rõ những giá trị của bản thân theo một khuôn khổ nhất định để quần chúng có thể đánh giá trực tiếp mà không bị bóp méo hoặc bị miêu tả sai lệch. Việc viết bài báo trên tờ Newsweek khiến cho tôi nhận ra khả năng tiềm tàng trong tiếng nói của mình. Tôi bắt đầu suy nghĩ về những dự định đầy tham vọng là viết báo về các dự án, để trình bày quan điểm của tôi về nhu cầu tự lực và hệ thống trợ cấp xã hội nhằm cải thiện cuộc sống của người dân. Tôi muốn viết một cuốn sách về nuôi dạy con cái trong thế giới hôm nay và muốn khuyến khích mọi người bằng ý tưởng rằng "Cả xã hội phải hợp lực vào việc nuôi dạy con trẻ”, theo trích dẫn từ một câu ngạn ngữ chưa từng viết sách, nhưng tôi nhanh chóng làm quen với những người đã viết sách và nhờ họ hướng dẫn cho tôi.

Tại một trong những buổi Renaissance Weekends, Bill và tôi đã gặp nhà văn Mananne Williamson - một tác giả có sách bán rất chạy và bà đề nghị chúng tôi cùng với một nhóm không tham gia vào các vấn đề chính trị, thảo luận về những mục tiêu trong hai năm cuối nhiệm kỳ của Bill. Điều đó đã gợi đúng vào mong muốn của tôi, và chúng tôi mời bà tham dự cuộc họp tại Trại David tổ chức vào ngày 30 và 31 tháng 12.

Danh sách khách mời của Williamson gồm có: Tony Robbins tác giả cuốn sách Awaken the Giant Within, một cuốn sách bán chạy nhất trong nước, và Stephen R. Covey - tác giả cuốn 7 Habits of Highly Effective People rất nổi tiếng. Nếu như hàng triệu người Mỹ đang lắng nghe lời khuyên của họ, thì tôi nghĩ rằng việc mình lắng nghe điều họ nói sẽ rất hữu ích. Williamson cũng mời Mary Catherine Bateson và Jean Houston. Vừa là giáo sư, tác giả, nhà nhân chủng học, và còn là con gái của hai nhà nhân chủng học có ảnh hưởng rất sâu rộng là Gregory Bateson và Margaret Mead, Catherine Bateson cũng là một chuyên gia về ngành Nhân chủng học văn hóa và những vấn đề về giới tính. Tôi đã rất hâm mộ cuốn Composing a Life viết năm 1989. Cuốn sách miêu tả cách thức phụ nữ xây dựng cuộc sống của mình bằng cách kết hợp những yếu tố trong cuộc sống hằng ngày sao cho hiệu quả nhất đối với họ. Việc chọn lựa không còn bị chi phối bởi những quy ước xác định vai trò của người phụ nữ theo truyền thống nữa. Chúng tôi không chỉ có thế, mà còn phải có trí tưởng tượng và ứng biến khi chúng tôi muốn tiếp tục theo đuổi chí hướng của mình, phải tận dụng những tài năng và những cơ hội hiếm hoi, đồng thời đối phó với những biến đổi không lường trước được trên con đường của mình.

Tôi nhận thấy mình bị cuốn hút vào những giờ đàm đạo với Mary Catherine và Jean Houston - một nhà văn và là một diễn giả về lịch sử phụ nữ, huyền thoại học và văn hóa bả địa. Trong khi Mary là một viện sĩ có giọng nói nhẹ nhàng, thích áo len đan tay và những đôi giày chắc bền thì Jean mặc trên người cái áo choàng không tay cùng áo cap-tan của Thổ Nhĩ Kỳ có màu sáng và nổi bật trong phòng với tài dí dỏm nhạy bén và sự nổi trội. Bà là cuốn bách khoa toàn thư di động, có thể đọc thuộc lòng liền một mạch những bài thơ, đoạn văn trong những tuyệt tác văn học, cả những sự kiện lịch sử, và các dữ liệu khoa học. Bà cũng là người tìm ra những câu đùa, những trò chơi chữ hay và sẵn sàng chia sẻ với bất kỳ ai đang cần tiếng cười ý nghĩa.

Jean Houston và Mary Catherine là những chuyên gia về hai chủ đề rất quan trọng với tôi. Cả hai đều đã viết rất nhiều sách, và tôi cần sự giúp đỡ cũng như lời khuyên từ những tác giả giàu kinh nghiệm như họ. Tôi cũng đã được Bộ Ngoại giao yêu cầu đại diện cho nước Mỹ trong chuyến đi đến năm nước ở Nam Á. Chuyến đi này sẽ là bước ngoặt đối với tôi, và tôi nóng lòng lao vào chuẩn bị. Jean và Mary đã đi khắp những vùng này, vì vậy tôi đề nghị họ chia sẻ những ấn tượng của mình với tôi và nhân viên của tôi trước khi tôi đi đến Nam Á vào tháng Ba và lại tham vấn họ một lần nữa sau khi chúng tôi trở về.

Lâu nay tôi đã không khai thác tác dụng của danh xưng Đệ nhất Phu nhân vì tôi thích tập trung vào những chính sách và hoạt động cụ thể. Tôi không thích cách thức mà những biểu tượng có thể bị khai thác và bị sử dụng sai lệch; tôi luôn tin rằng nên đánh giá con người trên cơ sở những hành động và kết quả mà họ làm được, chứ không chỉ dựa trên những điều họ nói và tuyên bố là đại diện cho những điều đó. Đệ nhất Phu nhân chỉ là chiếc bóng của Tổng thống, quyền lực của bà là phụ thuộc chứ không độc lập với quyền lực của Tổng thống. Điều này phần nào đã giải thích việc thỉnh thoảng tôi cảm thấy khó xử trong vai trò của một Đệ nhất Phu nhân. Từ khi còn nhỏ, tôi đã làm việc để trở thành con người của chính tôi và đ̓ duy trì sự độc lập của mình. Tôi yêu chồng tôi nhiều như tình yêu dành cho đất nước, vì vậy việc điều chỉnh để trở thành người đại diện chính thức không dễ đối với tôi. Mary Catherine và Jean đã giúp tôi hiểu rõ hơn rằng thật sự vai trò của Đệ nhất Phu nhân chỉ là mang tính tượng trưng và rằng tốt hơn tôi nên tìm hiểu cách làm thế nào để thực hiện vai trò này tốt nhất ở trong nước cũng như trên phạm vi toàn thế giới.

Mary Catherine tranh luận rằng những hoạt động mang tính tượng trưng là chính đáng và rằng "Chủ nghĩa tượng trưng có thể mang lại hiệu quả". Ví dụ, bà tin rằng chỉ bằng chuyến viếng thăm Nam Á với tư cách là Đệ nhất Phu nhân cùng với Chelsca sẽ gởi một thông điệp về tầm quan trọng của việc có con gái. Việc ghé thăm những phụ nữ vùng quê nghèo khó sẽ nêu bật tầm quan trọng của họ. Tôi hiểu quan điểm của bà và mau chóng thay đổi quan điểm của mình, rằng tôi có thể thúc đẩy chương trình nghị sự của Clinton thông qua hoạt động mang tính tượng trưng.

Tình bạn của tôi với Jean được tiết lộ một năm sau đó trong cuốn sách của Bob Woodward, The Choice viết về những chiến dịch vận động chính trị năm 1996. Woodward đã quá cường điệu khi gọi Jean là "cố vấn tinh thần" của tôi và mô tả những bài luyện tập về lời ăn tiếng nói mà bà ấy đã giới thiệu cho tôi cùng các nhân viên như là một cách để giúp chúng tôi tìm ra những cách thức suy nghĩ mới về công việc của mình. Ông ấy rất thích kể về những lúc Jean yêu cầu tôi tưởng tượng về cuộc đàm đạo với Phu nhân Eleanor Roosevelt. Bởi vì tôi thường viện dẫn bà Eleanor trong các bài diễn văn của mình và thậm chí đề cập đến những cuộc đàm đạo tưởng tượng với bà ấy để có sự lưu tâm, tôi không gặp bất kỳ khó khăn nào khi đáp ứng đề nghị của Jean, và không bao giờ tôi mong đợi điều đó sẽ sinh ra bất kỳ lợi ích nào. Nhưng có một đoạn trong cuốn sách của Woodward viết về việc luyện tập được trích đăng trên trang47;u tiên của tờ The Washington Post lại viết như thể đó là một lời tố cáo.

Tối hôm đó, Jim và Diane Blair cùng ăn tối với chúng tôi ở Truman Balcony. Như thường lệ, Jim tỉnh bơ nói: "Này, Hill, sau lần làm việc với Eleanor này, tôi đoán bà không phải lo lắng về vụ xì-căng-đan Whitewater nữa".

"Ý ông là sao?"

"À, nếu bây giờ họ cứ bám theo thì bà có thể giả vờ bị khủng hoảng tinh thần."

Một ngày sau khi bài báo đăng trên tờ The Washington Post tôi có mặt tại cuộc hội nghị về gia đình hàng năm do Al và Tipper Gore đăng cai tổ chức tại Tennessee. Tôi vừa nói vừa phá lên cười và vỗ tay tán thưởng: “Ngay trước khi tôi đến đây, tôi đã có một cuộc đàm đạo với Phu nhân Eleanor Roosevelt. Và bà ấy cho rằng đây cũng là một ý tưởng tuyệt vời!".

Tự chế nhạo mình là một công cụ quan trọng và thích hợp hơn là việc chọn giải pháp quay về phòng thủ - mặc dù thỉnh thoảng đó cũng là một điều cám dỗ trong suốt những tháng sau khi Đảng Dân chủ mất quyền kiếm soát Thượng và Hạ viện.

Bill và tôi biết rằng Quốc hội do Đảng Cộng hòa nắm sẽ dành ít nhất hai năm nữa cho việc điều tra vụ Whitewater và kết quả bầu cử có vẻ như làm Kenneth Starr trở nên hăng hái. Cuối tháng 11, Webb Hubbell sa lưới Starr. Webb đã xin từ chức ở Bộ Tư pháp trước đó vào tháng 3, mà theo như ông nói, là để tránh bất kỳ cuộc tranh cãi nào trong khi ông đấu tranh chống lại luận điệu cho rằng ông đã lừa đảo trong việc thanh toán cho khách hàng tại Hãng Luật Rose. Webb không bao giờ để lộ bất kỳ chứng cứ nào có thể hỗ trợ cho việc buộc tội ông ấy. Thậm chí khi đến Trại David chơi golf với Bill vào mùa hè năm trước, ông ấy còn đảm bảo với chúng tôi rằng ông ấy vô

Nhưng vào lễ Tạ ơn năm 1994, chúng tôi đang ở Trại David thì tôi nghe được bài tường thuật trên radio rằng Webb Hubbell và Jim Guy Tucker, Thống đốc bang Arkansas và cũng là người kế nhiệm Bill, sắp bị truy tố. Bây giờ thì tôi đã quen với những bài tường thuật không chính xác của giới báo chí. Mặc dù cảm thấy buồn vì thông tin này nhưng tôi vẫn cho là nó không đúng. Tôi cũng biết rằng, cho dù có căn cứ hay không, tin này sẽ lan rất nhanh, và rằng Webb hay luật sư của ông ấy phải có phản ứng ngay tức khắc. Tôi và Bill đã gọi cho Webb tại nhà, khi đó ông đang bận nướng gà tây. Sau khi chúc ông ấy một lễ Tạ ơn vui vẻ, Bill trao điện thoại cho tôi.

Tôi nói với Webb rằng tôi mới nghe tin tức về những lời kết tội sắp xảy ra cho ông. Tôi bảo rằng: "Ông phải bác bỏ tin tức này ngay đi. Ông không thể để thông tin sai sự thật này lan ra ngoài như thế. Thật kinh khủng".

Webb trả lời rằng ông không nhận được lá thư nào của bên nguyên thông báo cho ông biết rằng ông là đối tượng có khả năng bị khởi tố hình sự. Sau đó, ông nhanh chóng chuyển đề tài, nói về người sắp đến dự bữa cơm tối với gia đình và những món ăn mà ông ấy cùng vợ là Suzy đang nấu nướng. Tôi lấy làm bực mình vì dường như ông ấy quá thờ ơ. Webb cũng không cho rằng bài tường thuật ấy là nghiêm trọng. Tôi nghĩ ông ấy không muốn để thông tin đó làm mình khó chịu. Cuộc gọi điện thoại vào lễ Tạ ơn hôm ấy là lần cuối cùng Bill và tòi nói chuyện với Webb. Trong tập hồi ký của mình, tên là Friends in High Places, Webb giải thích rằng luật sư của ông đã nhận được lá thư của tòa án vào ngày trước cuộc điện thoại của chúng tôi nhưng đã quyết định đợi cho đến sau lễ Tạ ơn mới nói cho Webb biết. Ông cũng thừa nhận rằng những lời buộc tội ông là đúng sự thật và rằng ông đã cố gắng vô ích khi đánh cắp của hãng luật nhằm thoát khỏi khoản nợ chồng chất mà ôngã giấu gia đình và bạn bè.

Ngày 6 tháng 12 năm 1994, văn phòng của Starr thông báo rằng Hubbell nhận tội gian lận thư tín và trốn thuế. Hubben thú nhận rằng từ giữa năm 1989 và 1992, ông ấy đã nộp hơn bốn trăm hóa đơn thanh toán bác sĩ để gian lận thuế, lừa đảo khách hàng và các đối tác của mình tại Hãng Luật Rose với tổng số tiền ít nhất là 394.000 đô la.

Tôi bị sốc. Webb là một đồng nghiệp được tin cậy và tôi rất ngưỡng mộ ông ấy như là một nhà lãnh đạo thành phố ở Arkansas. Ông ấy là một người bạn thân. Tôi đã dành rất nhiều thời gian ở hãng luật của ông ấy. Ý nghĩ rằng ông ấy lừa đảo và đánh lừa những người thân nhất làm tôi buồn vô cùng. Sự thương lượng về lời biện hộ của ông ấy báo hiệu một cuộc leo thang mới trong trận chiến Whitewater. Thật khó mà đón nhận điều đó.

Trong suốt lễ Giáng sinh, tôi nhận được hai món quà giống hệt nhau. Anne Bartley - một người bạn và cũng là một người có lòng bác ái ở Arkansas, làm tình nguyện viên ở Nhà Trắng; và Eileen Bakke - người mà tôi đã quen biết trong những buổi Renaissance Weekend cùng nhóm bạn giáo hữu của tôi, mỗi người tặng tôi một quyển The Return of the Prodigal Son của Henri Nouwen - một linh mục người Hà Lan. Nouwen nghiên cứu những lời răn của Chúa Jesus kể về người em trai đã từ bỏ cha và anh mình để dấn thân vào cuộc đời đi hoang. Cuối cùng, khi quay trở về nhà, cậu nhận được cùng lúc sự chào đón của người cha và sự phẫn nộ của người anh. Trong trạng thái căng thẳng của những năm 1993 và 1994, tôi đã đọc Kinh Thánh và những cuốn sách khác viết về tôn giáo và tâm linh. Gia đình tôi đều đặn đi Nhà thờ Hội Giám lý Foundry ở khu thương mại Washington và tôi đã rút ra được nhiều điều bổ ích từ nhưng bài thuyết giáo cũng như từ sự giúp đỡ mà giáo đoàn và vị mục sư cao cấp của giáo đoàn là Mục sư Tiến sĩ Phil Wogaman dành cho tôi. Nhóm bạn giáo hữu của tôi tiếp tụầu nguyện cho tôi, như đã làm với vô số người khác trên khắp thế giới. Điều đó cũng giúp ích rất nhiều. Nhưng có một cụm từ đơn giản trong cuốn sách của Nouwen gây ấn tượng như một nghi thức: "Lời răn về lòng biết ơn". Tôi có nhiều điều phải biết ơn, cho dù giữa lúc thất bại trong các cuộc bầu cử, thất bại trong nỗ lực cải cách hệ thống chăm sóc y tế, các đợt công kích mang tính chất đảng phái và các đợt khởi tố, cùng với cái chết của những người mà tôi yêu mến. Tôi phải tự nhắc nhở bản thân mình rằng tôi đã được may mắn như thế nào.