HILLARY CLINTON MỘT ĐỆ NHẤT PHU NHÂN ĐẶC BIỆT CỦA HOA KỲ

Hơn một triệu ấn bản của cuốn hồi ký đã được bán hết ngay trong tháng đầu tiên phát hành và tám triệu USD là số tiền mà xuất bản danh tiếng Simon & Schuster trả trước đã khiến cho cuốn Living History của Hillary Rodham Clinton, phu nhân cựu tổng thống Hoa Kỳ, trở thành một hiện tượng xuất bản đạt tầm kỷ lục, chứng tỏ một sức hút mãnh liệt đối với độc giả thế giới. Phần ghi âm của Hillary cho quyển hồi ký này đã được đề cử lần thứ hai giải Grammy Album đọc hay nhất. Living History đã được dịch ra nhiều ngôn ngữ trên thế giới.

Sau khi thực hiện những cuốn sách về những con người đặc biệt có tầm ảnh hướng lớn trên thế giới được bạn đọc Việt Nam yêu thích như: Bush và Quyền Lực Nước Mỹ, Vladimia Putin - Nhân Vật Số Một, Arafat - Một Đời Cho Tự Do, Fidel Castro - Cuộc Đối Đầu với Mười Đời Tổng Thống Mỹ và Những Âm Mưu Ám Sát của CIA, Huyền thoại Che, Nhật Ký Che Guevara... First News đã mua bản quyền của NXB Simon & Schuster cuốn hồi ký nổi tiếng của Hillary Clinton để giới thiệu với bạn đọc Việt Nam. Đây không chỉ đơn thuần là hồi ký của một phu nhân cựu tổng thống Mỹ với hai nhiệm kỳ - tám năm - trong Nhà Trắng, mà còn chứa rất nhiều thông tin chưa được biết đến về chính trường và nhiều vấn đề khác của nước Mỹ, và trên hết, về cuộc đời, tính cách và suy nghĩ của Hillary Rodham Clinton - Thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ, người có nhiều khả năng trở thành nữ tổng thống đầu tiên của Hoa Kỳ vào năm 2008.

Có thể xem cuốn sách là một tư liệu giúp chúng ta khám phá một phần lịch sử thế giới, đặc biệt là lịch sử Hoa Kỳ trong những thập niên gần đây. Dù tập trung chủ yếu vào 8 năm ở Nhà Trắng với cương vị là Đệ nhất Phu nhân tổng thống Hoa Kỳ, nhưng trong cuốn hồi ký của mình, Hillary đã phản ánh quãng thời gian trải dài từ những năm 1960 đến năm 2000, một giai đoạn quan trọng trên chính trường quốc tế, giai đoạn ở Mỹ đã diễn ra hai trong ba vụ xét xử quan trọng để luận tội tổng thống trong này, mà một trong hai vụ lại liên quan đến chồng bà - Tổng thống Bill Clinton.

Hillary Clinton là một luật sư, một người phụ nữ đặc biệt, là một nhân vật nổi tiếng trên chính trường quốc tế. Bên cạnh tài năng, bà đã có được nhiều cơ hội khi thừa nhận "...được sinh ra là một người Mỹ vào giữa thế kỷ hai mươi, vào một thời gian và một nơi may mắn. Tôi được tự do lựa chọn những điều mà phụ nữ của đất nước tôi trong các thế hệ trước không hề có... Tôi ra đời vào giai đoạn đỉnh điểm của sự thay đổi xã hội dữ dội và tham gia vào những cuộc đấu tranh chính trị về ý nghĩa của nước Mỹ và vai trò của nó trên thế giới...". Ngay cả chỉ so với thế hệ phụ nữ trước đó như mẹ và bà của Hillary, họ cũng chưa bao giờ có được cơ hội phát triển như thế.

Trước giờ, độc giả vốn rất tò mò, muốn biết về cuộc sống riêng, sinh hoạt của các chính khách, nhất là những chính khách hàng đầu như "đệ nhất gia" của Mỹ, nhưng Living History của bà Hillary không mang ý nghĩa câu khách như thế. "Chuyện tình với cô nàng Lewinsky" của chồng bà - vốn từng là chủ đề của các nhật báo trong một thời gian dài - cũng chỉ được đề cập một phần. Trong khi đó, chủ đề trung tâm của cuốn hồi ký là những chuyến đi không mệt mỏi của bà trong vai trò Đệ nhất Phu nhân để chủ xướng giải quyết các vấn đề nối cộm trong xã hội Mỹ như chăm sóc y tế, giáo dục... hay các vấn đề toàn cầu liên quan đến nữ quyền, dân chủ.

Mặc dù bà Hillary Clinton từng tuyên bố: "Khoảng thời gian duy nhất mà tôi không có việc làm kể từ năm lên 13 tuổi là 8 năm tôi ở Nhà Trắng" nhưng thật ra, chính bà là người đã “định nghĩa" lại chức danh của một Đệ nhất Phu nhân Hoa Kỳ. Tại Mỹ, phu nhân của các Thống đốc bang cũng được gọi là Đệ nhất Phu nhân. Và vì thế, bà Hillary Clinton đã từng được "thực tậpông Clinton nắm chức Thống đốc bang Arkansas từ năm 1979. Tuy nhiên, khi đến Nhà Trắng thì vai trò của một Đệ nhất Phu nhân lại khác và chúng ta có thể thấy rõ trong cuốn hồi ký này những trăn trở của ông bà Clinton về vai trò của một "nội tướng Nhà Trắng". Bà Hillary tâm sự : "...Tôi có thể có một "vị trí" nhưng đó lại không phải là một "công việc" thật sự. Làm thế nào tôi sử dụng phương tiện này để giúp chồng mình và phục vụ tổ quốc nhưng không đánh mất bản sắc của mình. Không có cẩm nang hướng dẫn làm Đệ nhất Phu nhân. Bạn tiếp nhận công việc này bởi vì chồng bạn đã trở thành Tổng thống... Giống như tất cả các Đệ nhất Phu nhân trước đây, tôi phải quyết định xem tôi muốn làm gì với những vận hội, trách nhiệm và nghĩa vụ mà tôi đã tiếp nhận...".

Từ lâu, vai trò của Đệ nhất Phu nhân Mỹ được cảm nhận có tính biểu tượng. Nhân vật này được trông chờ sẽ đại diện cho nữ giới Hoa Kỳ. Tổng thống Clinton đã không bổ nhiệm bà Hillary vào một vị trí chính thức nào. Mà thậm chí, nếu ông có muốn bổ nhiệm cũng không được vì các đạo luật chống đưa người thân trong gia đình, họ hàng vào làm việc đã được ban hành kể từ thập niên 1960 khi John F. Kennedy bổ nhiệm người em ruột của mình là Bobby làm Bộ trưởng Tư pháp. Chính bà Hillary cung thừa nhận: "Đệ nhất Phu nhân chỉ là chiếc bóng của Tổng thống, phụ thuộc chứ không độc lập với quyền lực của Tổng thống".

Tuy nhiên, sự đóng góp của bà Hillary trong sự nghiệp của chồng là rất rõ ràng. Vai trò của bà cùng đội ngũ "Hillaryland" thật sự quan trọng như bà từng nhấn mạnh: "Chưa từng có Đệ nhất Phu nhân nào có văn phòng đặt tại Dinh Tây nhưng chúng tôi biết nhân viên của Đệ nhất Phu nhân là một phần không thể tách rời của đội ngũ nhân viên Nhà Trắng và chúng tôi cần có bàn ghế theo cả hai đen và bóng". Không lâu sau đó, nhân viên của bà đã được nhiều người biết đến qua huy hiệu "Hillaryland" cài trên áo của mình. Điều chúng ta cũng cần lưu ý là trong văn phong, bà Hillary đã thường dùng ngôi thứ nhất số nhiều "we" (chúng tôi) khi nói về chính quyền của chồng mình.

Bill Clinton xuất hiện trong tác phẩm với hình tượng nổi bật: Vị tổng thống tương lai của Hoa Kỳ vào năm 1970 trông giống như một tay cướp biển Viking hơn là một sinh viên vừa du học ở Oxford trở về. Ba mươi năm sau, sau tất cả những biến cố đã xảy ra, Hillary thường tự hỏi vì sao Bill và bà vẫn chung sống với nhau. Hillary chỉ có thể lý giải đó là do một tình yêu đã tồn tại hàng thập kỷ và đã trưởng thành qua các trải nghiệm mà họ đã cùng chia sẻ trong việc nuôi dạy cô con gái Chelsea, tổ chức tang lễ chôn cất bố mẹ, chăm nom cho gia đình, có một cuộc sống xứng đáng với bạn bè, một niềm tin chung và một cam kết tự nguyện phục vụ Tổ quốc. Hillary cũng thừa nhận là không ai hiểu bà hơn Bill, không ai có thể làm bà cười theo cách mà Bill đã làm và sau hơn 30 năm, cả hai vẫn còn nói chuyện say mê với nhau.

Những chuyện "nội cung" cũng được Hillary đề cập đến. Giống như đại đa số cách tổ chức của nhiều gia đình trên thế giới, khu nhà bếp là tâm điểm trong tất cả căn nhà mà bà đã từng ở. Và, căn bếp trên lầu hai của Nhà Trắng cũng không ngoại lệ. Cái bàn nhỏ trở thành trung tâm của sinh hoạt gia đình. Đây là nơi cả nhà tụ họp ăn uống, tổ chức sinh nhật, nơi tâm tình đêm khuya... Việc nuôi dạy Chelsea cũng là vấn đề mà vợ chồng Tổng thống Clinton quan tâm vì hầu hết con cái các vị nguyên thủ quốc gia đều trở thành mục tiêu của các tay săn ảnh (paparazzi). Jackie - bà quả phụ của cố Tổng thống Kennedy - trở thành một nguồn an ủi, động viên và tư vấn cho Hillary. Jackie đã cảnh báo với Hillary: "Cô phải bảo vệ Chelsea bằng mọi giá". Họả để giúp Chelsea trưởng thành một cách độc lập và biết cách tiếp nhận các lỗi lầm của mình. Chelsea đã từng học trường dòng lập ở Arkansas nhưng ở Washinglon, ông bà Clinton đã chọn Trường Sidwell Friends, một trường tư thục của dòng Quaker. Lý do là các trường tư thục cấm giới truyền thông báo chí tiếp cận.

Một đặc điểm của Living History là cuốn hồi ký này đầy ắp các sự kiện mà theo bà Hillary, nếu mô tả chi tiết thì phải viết đến mấy tập. Nó chứa đựng nhiều sự kiện nổi bật của thế giới trong suốt hơn bốn thập niên cuối cùng đầy sôi động của thế kỷ XX. Qua cái nhìn của một chính trị gia phương Tây, sách đề cập đến những sự kiện nổi tiếng như chiến thắng của ông Nelson Mandela trước chủ nghĩa phân biệt chủng tộc ở Nam Phi, cái bắt tay lịch sử của hai ông Arafat và Sharon, vụ ám sát Tổng thống Kennedy và Thủ tướng Rabin, sự sụp đổ của các nước Đông Âu... cũng như những nhận xét của một chính khách Mỹ về hoạt động của Quốc hội Mỹ, ảnh hướng của báo giới, những thủ thuật của các chính khách, sự can thiệp của Hoa Kỳ đối với phần còn lại của thế giới... Trong cuốn hồi ký này cũng không thiếu những mô tả tinh tế của một phụ nữ về tính cách của nhiều nguyên thủ quốc gia cùng phu nhân của họ và rất nhiều chi tiết thú vị khác.

First News trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc Việt Nam cuốn hồi ký của một người phụ nữ đặc biệt - không chỉ với nước Mỹ mà còn với thế giới. Và rất có nhiều khả năng người phụ nữ này sẽ làm thay đổi nước Mỹ và hình ảnh nước Mỹ trong một thời gian gần đây.

- First New>