Tiếng chuông điện thoại reo giữa đêm khuya là một trong những tiếng động gây cho ta cảm giác khó chịu và lo lắng nhất. Khi chuông điện thoại phòng ngủ của chúng tôi reo một hồi dài vào giữa đêm ngày 06 tháng 1 năm 1994, đó là lúc Dick Kelley gọi điện báo cho Bill biết rằng mẹ của anh ấy vừa mới qua đời trong khi đang ngủ tại nhà của bà ở Hot Springs.
Chúng tôi đã thức suốt đêm ấy, gọi và nhận điện thoại. Bill đã nói chuyện với Roger, em trai anh ấy hai lần. Chúng tôi đã cố liên lạc với một trong những người bạn thân nhất, người đã lớn lên cùng Bill - Patty Howe Criner - và chúng tôi nhờ cô ấy phối hợp cùng với Dick tổ chức việc tang lễ. Khoảng ba giờ sáng thì Al Gore gọi. Tôi đánh thức Chelsea và đưa con bé vào phòng ngủ của chúng tôi để tôi và Bill có thể nói chuyện với nó. Con bé rất gần gũi với bà nội, thường gọi bà là Ginger. Giờ đây, trong vòng chưa đầy một năm, nó đã mất cả ông ngoại và bà nội.
Trước lúc rạng đông, Văn phòng Báo chí Nhà Trắng đã loan báo tin tức về cái chết của bà Virginia và khi mở tivi trong phòng ngủ, chúng tôi nhìn thấy dòng tin đầu tiên trên màn hình: "Thân mẫu của Tổng thống đã qua đời vào rạng sáng hôm nay sau một thời gian chống chọi với căn bệnh ung thư kéo dài". Dòng tin dường như làm cho cái chết của bà cụ trở thành một kết cục khủng khiếp. Chúng tôi gần như chưa bao giờ xem tin tức buổi sáng, nhưng tiếng sè sè từ truyền hình lúc ấy đã làm vơi đi phần nào những suy tư của chúng tôi. Sau đó, Bob Dole và Newt Gingrich xuất hiện trong chương trình Today theo kế hoạch đã định trước. Họ bắt đầu nói về vấn đề Whitewater, Dole nói: "Chính tôi kêu gọi chỉ định một nhóm điều tra độc lập, hợp lệ”. Tôi nhìn kỹ gương mặt của Bill. Anh ấy hoàn toàn bị đánh gục. Anh ấy đã đư̖c mẹ giáo dục là không được đánh người khi họ đã ngã, được giáo dục rằng mình phải cư xử lịch sự ngay cả đối với kẻ thù của mình trong cuộc sống cũng như trong chính trường. Vài năm sau đó, một số người nói với Bob Dole rằng những lời của ông ấy vào ngày đau thương đó đã làm cho Bill bị tổn thương nhiều đến dường nào. Dole, với bản chất là một người trọng danh dự, đã viết thư xin lỗi Bill.
Bill đã yêu cầu Phó Tổng thống thực hiện bài phát biếu đã được lên kế hoạch cho Milwaukee vào chiều hôm đó, vì vậy anh ấy có thể đi ngay đến Arkansas. Tôi ở lại để liên lạc với gia đình và bạn bè đồng thời hỗ trợ sắp xếp việc đi lại cho họ. Chelsea và tôi bay đến Hot Springs vào ngày hôm sau và đi thẳng đến ngôi nhà nằm bên bờ hồ của Dick và Virginia ở đó, chúng tôi thấy bạn bè và các thành viên gia đình đang đứng chen chúc trong một căn phòng được bài trí đơn giản. Barbra Streisand bay đến từ California, sự hiện diện của bà ấy làm tăng thêm một chút nhộn nhịp và lôi cuốn mà Virginia vốn rất thích. Chúng tôi đứng uống cà phê và giống như trong bất kỳ đám tang nào khác ở Arkansas, thức ăn được dọn ra ê hề. Chúng tôi kể lại những mẩu chuyện ly kỳ về cuộc đời của bà Virginia và đề cập về cuốn tự truyện đang chuẩn bị xuất bản của bà có tựa đề rất hay: Leading with My Heart. Bà cụ sẽ không bao giờ nhìn thấy cuốn sách này được xuất bản, nhưng cuốn sách đã kể một câu chuyện chân thật và đáng nhớ biết bao. Tôi tin rằng nếu bà cụ còn sống để quảng bá nó, không những nó sẽ trở thành một cuốn sách bán chạy nhất, mà còn có thể giúp nhiều người hiểu được Bill hơn. Những giờ sau đó, ngôi nhà vẫn chật kín người giống như cảnh tượng ở một nhà thờ vào ngày Chủ nhật lễ Phục sinh, nhưng không có sự hiện diện của bà cụ Virginia, ta có cảm giác như nhà thờ đang bị thiếu vắng dàn đồng ca.
Ở Hot Springs không có nhà thờ nào đủ lớn để có thể chứa hết những bạn hữu của Virginia. Lễ tiệu sẽ phải tổ chức tại Trung tâm Hội nghị ở trung tâm thành phố Hot Springs. Bill bảo tôi: “Nếu thời tiết tốt hơn, chúng ta đã có thể sử dụng trường đua Oaklawn. Chắc mẹ thích chỗ ấy!". Tôi cười khi chợt nghĩ đến trường đua với hàng nghìn người hâm mộ đang chào tiễn biệt một trong những người thân yêu của họ.
Vì thời gian tang lễ ở Hot Springs kéo dài đến sáng hôm sau, các đường phố đầy những dòng người lặng lẽ đến viếng. Lễ truy điệu ca tụng cuộc đời của Virginia với những câu chuyện và những bài thánh ca. Nhưng không có câu chuyện hoặc bài thánh ca nào có thể lột tả hết bản chất của người phụ nữ đặc biệt đã chia sẻ tình yêu cuộc sống của mình với bất cứ ai mà bà gặp được trên con đường của mình.
Sau lễ truy điệu, chúng tôi lái xe đến nghĩa trang ở Hope, nơi Virginia sẽ yên nghỉ vĩnh hằng với cha mẹ và người chồng đầu tiên của bà là Bill Blythe. Bà Virginia đã về nhà ở Hope.
Chiếc chuyên cơ của Tổng thống đón chúng tôi ở phi trường Hope và thực hiện chuyến bay buồn bã trở về Washinglon. Trên máy bay, gia đình, bè bạn và những người khác đang cố gắng nâng đỡ tinh thần của Bill. Nhưng vào ngay cả cái ngày anh ấy chôn cất mẹ, Bill cũng không thoát khỏi việc bị người ta săn lùng về vụ Whitewater.
Các nhân viên Nhà Trắng và các luật sư bao quanh Tổng thống. Mọi người đều quan ngại rằng những giọng điệu kêu gào đòi chỉ định một công tố viên đặc biệt có thể lấn át thông điệp của Bill, nhưng không ai có thể đoán được rằng liệu việc yêu cầu một công tố viên đặc biệt có dẹp yên những luận điệu to mồm đó hay không. Vào thời gian chúng tôi đáp xuống Phi trường quân sự Andrews và đi trực thăng đến Nhà Trắng, Bill rõ ràng đang mệt mỏi về cuộc tranh cãi. Anh ấy phải trở lại Andrews để bay sang châu Âu ngay vào tối đó để duộc họp đã lên lịch từ lâu về vấn đề mở rộng NATO tại Brussels và Praha, tiếp đó là chuyến viếng thăm chính thức nước Nga để giải quyết mối quan ngại của Tổng thống Boris Yeltsin về các kế hoạch mở rộng sang phía đông của NATO. Trước khi đi, Bill nói cho tôi biết rằng anh ấy muốn vấn đề Whitewater sớm được giải quyết, bằng cách này hay cách khác.
Tôi đã lên kế hoạch đi cùng Bill đến Moscow trong chuyến viếng thăm chính thức ngày 13 tháng 1. Tại tang lễ của Virginia, chúng tôi quyết định sẽ mang Chelsea theo cùng vì chúng tôi không muốn để con bé ở lại Nhà Trắng vào thời điểm đáng buồn như thế. Tôi biết chúng tôi phải quyết định về cuộc điều tra đặc biệt trước chuyến đi này. Ngày Chủ nhật đó, một số lãnh đạo Đảng Dân chủ xuất hiện trong các chương trình đối thoại chính trị trên truyền hình để lên tiếng ủng hộ cho một công tố viên đặc biệt. Không một ai trong số họ có thể giải thích chính xác lý do tại sao bước đi này là cần thiết hoặc xác đáng. Dường như họ bị mắc kẹt trong vòng xoáy và rất thận trọng với áp lực của báo giới. Vòng xoáy ngày càng gia tăng trong khi ý chí cương quyết của tôi lại đang chùn xuống.
Vốn là một luật sư và từng là một cựu thành viên trong nhóm điều tra vụ Watergate nên tôi sẽ hợp tác đầy đủ với bất kỳ cuộc điều tra hợp pháp nào, nhưng tôi sẽ phản đối việc để cho người khác hoàn toàn tự do tiến hành điều tra một cách bừa bãi và không minh bạch. Một cuộc điều tra "đặc biệt" chỉ được phép mở ra khi có những bằng chứng tin cậy về việc làm sai trái, nhưng trong trường hợp này không hề có những bằng chứng như thế. Nếu không có bằng chứng đáng tin cậy, việc yêu cầu một công tố viên đặc biệt sẽ tạo ra một tiền lệ tồi tệ: kể từ nay, mọi lời buộc tội Tổng thống không có căn cứ về các sự kiện xảy ra trong suốt cuộc đời của ông ấy đều có thể dẫn đến một công tố viên đặc biệt.
Các cố vấn chính trị của Tổng thống dự đoán rằng rốt cuộc rồi chúng tôi cũng buộc phải chấp nhận một công tố viên đặc biệt và họ cho rằng tốt hơn hết là hãy chỉ định một người và sẵn sàng đương đầu. George Stephanopoulos nghiên cứu về những nhóm điều tra độc lập trước đây, trích dẫn trường hợp của Tổng thống Carter và anh trai của ông ấy là Billy, bị điều tra về một khoản cho vay liên quan đến một nhà kho đậu phộng có nhiều nghi vấn vào giữa thập niên 70. Công tố viên đặc biệt theo yêu cầu của Carter đã hoàn tất cuộc điều tra của mình trong vòng bảy tháng và đã giải tội cho anh em nhà Carter. Đó là một sự khích lệ. Ngược lại, cuộc điều tra với tên gọi "Vụ Iran-Contra", bắt đầu vào thời kỳ của Chính quyền Reagan-Bush, đã kéo dài bảy năm, mặc dù trong trường hợp này, Nhà Trắng và các viên chức chính phủ đã có những hoạt động bất hợp pháp trong khi tiến hành chính sách đối ngoại của quốc gia. Nhiều viên chức chính quyền bị truy tố, bao gồm cả Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Caspar Weinberger và nhân viên Hội đồng An ninh Quốc gia, Trung tá Oliver North.
Chỉ có David Kendall, Bernie Nussbaum và David Gergen đồng ý với tôi rằng chúng tôi nên chống lại việc mời một công tố viên đặc biệt. Gergen cho rằng một công tố viên đặc biệt là một "đề xuất nguy hiểm". Các nhân viên tham mưu của Bill lần lượt kéo đến để vận động tôi, hết người này đến người kia, đều cùng đưa ra một điệp khúc quen thuộc: Tôi sẽ hủy hoại chức vụ Tổng thống của chồng tôi nếu như tôi không ủng hộ chiến lược của họ. Vụ Whitewater phải được đẩy lui khỏi trang nhất của báo chí để chúng tôi có thể chuyên tâm xúc tiến công việc của chính phủ, bao gồm sự cải tổ về chăm sóc y tế.
Tôi tin rằng chúng tôi cần phải phân biệt sự khác nhau giữa việc giữ vững lập trường khi chúng tôi không làm điều gì sai trái với việc nhượng bộ một thủ đoạn chính trị và áp lực từ giới báo chí. Tôi cho rằng: "Yêu cầu một công tố viên đặc biệt là không đúng". Nhưng tôi không thể nào làm thay đổi được ý định của họ.
Ngày 03 tháng 1, Harold Ickes, một người bạn cũ và là một cố vấn từ chiến dịch tranh cử năm 1992, đã tham gia nội các Chính phủ với vai trò Phó chánh Văn phòng. Bill đã yêu cầu Harold, một luật sư rất năng động có bộ tóc màu hung, điều phối chiến dịch y tế sắp đến. Thế mà chỉ trong vòng vài ngày, anh ấy phải chuyển hướng sang tổ chức một "Nhóm Xử lý Whitewater" gồm vài cố vấn cấp cao, các nhân viên thông tin và văn phòng luật sư. Harold là người biện hộ giỏi nhất mà bạn có được trong một cuộc chiến. Giống như Kendall, anh là một cựu binh của phong trào dân quyền ở miền Nam. Thực ra, Harold đã bị đánh đập tàn tệ trong khi tổ chức hoạt động cho những cử tri da đen ở khu vực Đồng bằng sông Mississippi đến nỗi anh ấy mất một quả thận. Mặc dù anh đã dành hầu hết quãng thời gian trai trẻ để tránh né định mệnh của mình - đó là thời điểm anh luyện tập ngựa ở trại nuôi ngựa - nhưng anh ấy lại là con trai của Harold Ickes, Sr., một trong những nhân vật quan trọng nhất trong nội các của Franklin D. Roosevelt. Dòng máu chính trị đã chảy trong huyết quản của anh và Nhà Trắng dường như là môi trường sống tự nhiên của anh ấy.
Harold đã cố hết sức để giữ cho cuộc tranh cãi về vụ Whitewater nằm trong tầm kiếm soát nhưng sự bất ổn vẫn tiếp tục lan ra khắp Dinh Tây. Mọi tin tức đều đưa chúng tôi đến gần một quyết định mang tính định mệnh. Một ngày sau khi chúng tôi từ Hot Springs trở về Nhà Trắng, Harold nói với tôi là anh miễn cưỡng đi đến kết luận rằng chúng tôi cần yêu cầu một công tố viên đặc biệt.
Vào tối thứ Ba, ngày 11 tháng 1, tôi dàn xếp một cuộc điện thoại hội nghị với Bill, lúc ấy đang ở Praha. David Kendall và tôi gặp gỡ với một vài trợ lý cao cấp nhất của Bill tại Phòng Bầu Dục để tranh lận lần sau cùng về vấn đề này. Cảnh tượng lúc ấy làm cho tôi liên tưởng đến một bộ phim hoạt hình mà tôi đã từng xem: Một người đàn ông đang đứng trước hai cái cửa, cố quyết định xem sẽ bước vào cửa nào. Dấu hiệu trên cửa đầu tiên bảo: "Nguy hiểm nếu bạn bước vào”. Cửa còn lại thì bảo: "Nguy hiểm nếu bạn không bước vào.”
Lúc đó vào khoảng giữa đêm ở châu Âu. Bill đang mòn mỏi và cáu tiết sau nhiều ngày bị hành hạ bởi những câu hỏi về Whitewater từ giới truyền thông. Anh cũng còn đau buồn về cái chết của mẹ, người đã luôn hiện diện suốt cuộc đời và sự nghiệp lãnh đạo của anh, đã dành cho anh một tình yêu và sự ủng hộ vô điều kiện. Tôi cảm thấy thương anh và ước gì anh không phải đối mặt với một quyết định quan trọng như thế trong hoàn cảnh này. Giọng Bill khản đặc và chúng tôi phải áp sát vào chiếc điện thoại hội nghị truyền hình màu đen cánh dơi để nghe được tiếng nói của anh ấy.
"Tôi không biết tôi sẽ chịu đựng tình trạng này được bao lâu”, anh ấy nói và tỏ ra không hài lòng rằng giới báo chí đã không quan tâm đến việc mở rộng NATO mang tính lịch sử sẽ sớm mở cửa cho những quốc gia theo Hiệp ước Warsaw, "Tất cả bọn họ chỉ muốn biết tại sao chúng ta đang né tránh một cuộc điều tra độc lập".
George Stephanopoulos mở đầu, bình tĩnh đưa ra những lý lẽ chính trị ủng hộ cho việc chỉ định một điều tra viên đặc biệt. Ông ấy cho rằng điều tra viên đặc biệt sẽ làm cho giới truyền thông ngưng chĩa mũi dùi về phía Bill. Ông cho rằng đây là điều không thể tránh khỏi và mọi sự trì hoãn hơn nữa sẽ bóp chết chương trình nghị sự lập pháp của chúng tôi.
Sau đó Bernie Nussbaum, với cương vị của mình, đã đưa ra các giải trình cuối cùng đầy sức thuyết phục. Giống như tôi, Bernie biết rằng những người điều tra sẽ bị đặt dưới một áp lực to lớn dẫn đến sự buộc tội để biện hộ cho những nỗ lực của họ. Theo như Bernie nhấn mạnh, chúng tôi đã chuyển các tài liệu cho Bộ Tư pháp xem xét, và vì không có bằng chứng đáng tin cậy nào về việc làm sai trái của Tổng thống, do đó theo luật, không thể yêu cầu một điều tra viên đặc biệt. Việc chứng tôi chỉ được yêu cầu một cuộc điều tra đặc biệt dường như thực sự lố bịch. Những thủ thuật biến hóa của chính trị có vẻ được hoan nghênh so với một tiến trình vô tận của luật pháp.
Theo dõi qua điện thoại truyền hình hội nghị, Bill lúc này đã kiệt sức và nghe quá đủ các ý kiến sau nhiều đợt tranh luận qua lại nảy lửa. Chúng tôi gút lại cuộc họp, yêu cầu chỉ mình David Kendall dành vài lời nói với Tổng thống.
Căn phòng trở nên im lặng trong chốc lát và Bill lên tiếng trong điện thoại: "Được, tôi nghĩ rằng chúng ta vừa quyết định xong". Anh ấy nói: "Chúng ta không có gì để giấu giếm, và nếu cứ tiếp tục như thế này, nó sẽ nhấn chìm chương trình nghị sự của chúng ta".
Biết là đã đến lúc phải rút lại lá bài của mình, tôi nói: "Em biết rằng chúng ta phải vượt qua sự kiện này nhưng điều này tùy thuộc vào anh".
David Kendall rất đồng tình với Bernie. Họ đểu là những luật sư dày dạn kinh nghiệm chuyên về lĩnh vực hình sự nên họ hiểu rằng người vô tội vẫn có thể bị kết án. Nhưng họ bị áp đảo bởi các cố vấn chính trị, những người chỉ muốn giới báo chí thay đổi chủ đề. David rời khỏi phòng, và tôi nhấc điện thoại, nói chuyện riêng với Bill.
"Sao anh không gác lại quyết định cho đến ngày mai", tôi nói, "Nếu anh vẫn muốn điều đó, chúng ta sẽ gửi yêu cầu cho Bộ trưởng Tư pháp vào sáng ma
"Không", anh ấy bảo, “hãy gút lại chuyện này”. Mặc dù giống như tôi, anh ấy lo ngại rằng chúng tôi không lường hết được những hậu quả của quyết định này nhưng anh ấy vẫn bảo tôi cứ phải thực hiện yêu cầu. Tôi cảm thấy kinh hoàng. Anh ấy bị đẩy đến một quyết định mà anh ấy không hề cảm thấy thoải mái. Nhưng nếu áp lực vẫn cứ đè lên vai chúng tôi, chúng tôi không biết phải làm gì khác hơn.
Tôi đi vào văn phòng của Bernie Nussbaum để đích thân báo cho ông ấy tin xấu này và ôm chầm lấy người bạn cũ. Dù rằng lúc ấy rất trễ, Bernie vẫn bắt tay vào soạn một bức thư gửi cho Janet Reno, chuyển yêu cầu chính thức của Tổng thống rằng: Bộ trưởng Tư pháp sẽ chỉ định một công tố viên đặc biệt để tiến hành cuộc điều tra độc lập về vụ Whitewater.
Chúng tôi sẽ không thể nào biết được rốt cuộc Quốc hội có buộc phải có một công tố viên độc lập đối với chúng tôi không. Chúng tôi cũng không thể tiên liệu được việc công bố cho tờ The Washington Post một bộ tài liệu cá nhân trong tình trạng khó có thể hoàn hảo có giúp tránh được một cuộc điều tra đặc biệt không? Bằng kinh nghiệm và nhận thức muộn màng, tôi ước gì mình đã đấu tranh cứng rắn hơn và không để bản thân mình bị thuyết phục để chọn phương cách kháng cự kém cỏi nhất này. Bernie và David đã đúng. Chúng tôi đang bị dồn vào trong thế kẹt mà nhà phân tích luật pháp Jeffrey Toobin sau đó mô tả như là sự chính trị hóa hệ thống tư pháp tội phạm và tội phạm hóa hệ thống chính trị. Quyết định này đã dẫn đến một tình thế gây khó khăn cho sự nghiệp chính trị của chúng tôi, làm tiêu hao dần sinh lực điều hành chính quyền trong bảy năm tới, xâm phạm quá mức vào đời sống của người dân vô tội và hướng sự chú ý của Hoa Kỳ ra khỏi những thách thức mà chúng tôi đang phải đối mặt với cả trong và ngoài
Tính lạc quan và sự bền bỉ vốn có của Bill đã giữ cho anh ấy đứng vững đồng thời cũng động viên tôi và giúp thực thi hầu hết các chương trình của anh ấy dành cho đất nước vào cuối nhiệm kỳ hai của mình. Tuy nhiên, tất cả những điều đó đều đang ở phía trước khi tôi và Chelsea đáp chuyến bay đi Nga để gặp Bill.
Việc hạ cánh xuống Moscow gặp nhiều khó khăn, tôi cảm thấy buồn nôn khi rời khỏi máy bay. Chelsea lên xe ô tô với Capricia Marshall và tôi được chở trên chiếc xe limousine sang trọng cùng với Alice Stover Pickering, vợ của vị Đại sứ Hoa Kỳ tại Nga - Thomas Pickering. Cả hai vợ chồng này đảm nhiệm khá nhiều công vụ ở hải ngoại. Tom Pickering sau này được đề bạt giữ chức Thứ trưởng Bộ Ngoại giao phụ trách các vấn đề chính trị, dưới quyền của Bộ trưởng Madeleine Albright. Trên đường vào thành phố gặp gỡ bà Naina Yeltsin, tôi bị đau bụng. Đoàn xe chạy tốc độ nhanh, được các xe cảnh sát của Nga đi dẫn đường và khóa đuôi, không thể dừng được. Băng ghế sau của chiếc limousine hoàn toàn sạch sẽ, không có tách, khăn lau hay khăn giấy ở bên trên. Tôi cúi đầu và nôn xuống sàn. Alice Pickering không tỏ vẻ gì là đang bị làm phiền. Sau đó để giúp tôi đỡ bối rối, bà đã liên tục giới thiệu về các cảnh quan xung quanh. Bà ấy đã không tiết lộ sự cố này với bất cứ ai, điều này làm cho tôi cảm kích bà vô cùng. Khi đến Tòa nhà Spaso, dinh thự của vị Đại sứ, tôi cảm thấy khỏe hơn một chút. Sau khi tắm nhanh dưới vòi sen, thay quần áo và chải răng, tôi đã sẵn sàng bắt đầu chương trình làm việc của mình.
Tôi đang chờ gặp Phu nhân Yeltsin, chúng tôi đã gặp nhau tại Tokyo vào mùa hè năm ngoái. Naina đã từng là kỹ sư xây dựng tại Yekaterinburg, nơi chồng bà là lãnh đạo đảng bộ khu vực của Đảng Cộng sản. Bà ấy vui vẻ và có khiếu hài hước giúp chúng tôi cười suốt dọc đường, suốt cả ngày xuất hiện trước công chúng và cả trong những bữa ăn với giới quan chức cao cấp địa phương.
Chuyến viếng thăm nước Nga đầu tiên này nhằm mục đích tăng cường các mối quan hệ giữa Bill và Tổng thống Yeltsin để họ có thể cùng nhau giải quyết trên tinh thần xây dựng các vấn đề như tháo dỡ kho vũ khí hạt nhân của Liên bang Xô viết cũ, vấn đề mở rộng NATO về phía Đông. Trong khi các đấng phu quân bận chủ trì những cuộc hội nghị thượng đỉnh, Naina và tôi đến thăm một bệnh viện, vừa được sơn mới nhân chuyến viếng thăm của chúng tôi, thảo luận về các hệ thống chăm sóc y tế của hai quốc gia. Hệ thống chăm sóc y tế của Nga, từng có thời được chính quyền rất quan tâm, đang bị xuống cấp do thiếu sự hỗ trợ của chính phủ. Các bác sĩ mà chúng tôi gặp gỡ tỏ vẻ hiếu kỳ về kế hoạch cải tổ hệ thống chăm sóc y tế của Hoa Kỳ. Họ thừa nhận nền y học Hoa Kỳ có chất lượng cao, tuy nhiên họ cũng phê phán chúng tôi không đảm bảo được việc chăm sóc sức khoẻ cho tất cả mọi người. Họ chia sẻ với chúng tôi về mục tiêu đảm bảo các dịch vụ công ích phổ quát cũng như những khó khăn đang gặp phải trong quá trình thực hiện mục tiêu đó.
Cuối cùng tôi cũng gặp lại Bill vào buổi tối. Gia đình Yeltsin chủ trì buổi dạ yến được bắt đầu bằng việc tiếp đón tại Hội trường St. Vladimir vừa được cải tạo và tiếp đó là buổi dạ tiệc tại Sảnh Facets, một sảnh phòng được bao bọc bởi nhiều tấm gương phản chiếu và là một trong những căn phòng đẹp nhất mà tôi từng gặp trên thế giới. Tôi ngồi cạnh Tổng thống Yeltsin, nhân vật mà tôi chưa bao giờ có một chuyến viếng thăm không chính thức nào. Tại bàn tiệc, ông ấy liên tục bình luận về thức ăn và rượu vang, thông báo cho tôi một cách nghiêm túc rằng rượu vang đỏ đã giúp những thủy thủ Nga trên những chiếc tàu ngầm năng lượng hạt nhân tránh được những căn bệnh do chất phóng xạ strontium 90 gây ra. Tôi thường rất thích rượu vang đỏ.
Sau bữa tối, Chelsea cùng với chúng tôi vui chơi ở Hội trường St. George, rồi sau đó Boris và Naina đưa chúng tôi đi tham quan một vòng các khu tư dinh ở điện Kremlin, nơi chúng tôi sẽ nghỉ qua đêm. Chúng tôi rất thích gia đình Yeltsin và tôi hy vọng sẽ gặp lại họ nhiều lần nữa.
Sáng hôm sau, đoàn xe hộ tống dài dằng dặc đưa chúng tôi rời khỏi điện Kremlin. Không hiểu sao Chelsea và Capricia bị bỏ lại phía sau, đứng trên những bậc thềm cùng với một cận vệ của Chelsea và một cận vệ của Bill. Họ hiểu được điều gì đang xảy ra khi thấy chiếc ô tô sau cùng lăn bánh và hai người đàn ông cuộn lại chiếc thảm đỏ. Nhân viên an ninh và Capricia phát hiện ra một chiếc xe tải nhỏ màu trắng và chạy đến, quyết định trưng dụng chiếc xe đó. Người tài xế lúc này đang phát báo, nói được tiếng Anh. Khi hiểu được chuyện của họ, anh ta nhét cả bốn người vào sau xe tải, vọt nhanh qua thanh chắn để chạy ra phi trường. Nhân viên an ninh Nga nhận ra Chelsea, nhưng họ không hiểu tại sao con bé không đi cùng với chúng tôi. Trong khi họ đang cố gắng thu xếp sự cố bất ngờ này thì Chelsea và những người đi cùng nhặt lấy hành lý và chạy về phía nhà ga hàng không. Tôi không phát hiện ra việc Chelsea biến mất cho đến khi sắp bước lên máy bay, và thấy bọn họ hổn hển chạy vào trong nhà ga. Giờ đây chuyện đó khá buồn cười, nhưng vào thời điểm đó, tôi cảm thấy rất lo lắng. Tôi đã quyết định luôn để mắt đến Chelsea và Capricia trong suốt khoảng thời gian còn lại của chuyến đi.
Trạm dừng tiếp theo của chúng tôi là Minsk, Belarus, thật dễ nhận ra đây là một trong những nơi buồn tẻ nhất mà tôi đã từng viếng thăm. Thời tiết thì mưa và ảm đạm. Mặc dù người dân Belarus đang nỗ lực xây dựng một đất nước dân chủ và độc lập, họ đương đầu với nhiều xung đột hơn là thành công. Tôi đã gặp những trí thức, viện sĩ, những người đang cố gắng lèo lái chính quyền sau khi Liên bang Xô viết sụp đổ; trông họ không có vẻ là đối thủ của những người cộng sản còn sót lại. Hành trình của chúng tôi đầy ký ức về những thảm họa mà nhân dân Belarus đã gánh chịu trong quá khứ. Tại Đài tưởng niệm Kuropaty, chúng tôi đã đặt hoa để tưởng nhớ gần 300.000 người bị cảnh sát đặc vụ thời Stalin sát hại. Chuyến viếng thăm một bệnh viện chăm sóc những trẻ em đang đau đớn với những căn bệnh ung thư có liên quan đến thảm họa Chernobyl giúp tôi hiểu ra được sự che đậy về tai nạn tại nhà máy hạt nhân và những hiểm họa tiềm tàng của năng lượng hạt nhân, bao gồm cả việc phát tán vũ khí hạt nhân của Liên bang Xô viết. Một điểm sáng là buổi biểu diễn kịch múa ba lê tráng lệ chuyển thể từ vở kịch Carmima Burana tại Viện Opera Hàn lâm Quốc gia và Nhà hát Ba lê. Chelsea và tôi thưởng thức với sự vui thích tuyệt đỉnh. Những năm sau chuyến viếng thăm của chúng tôi, Belarus càng đáng thương hơn bởi chính quyền độc đoán, đã thẳng tay đàn áp nhân quyền và quyền tự do báo chí.
Ngày 20 tháng 1 năm 1994, vào dịp kỷ niệm một năm của Chính quyền Clinton, Janet Reno thông báo việc chỉ định Robert Fiske làm điều tra viên đặc biệt. Fiske, một đảng viên Đảng Cộng hòa, được đánh giá cao với tư cách là một luật sư công bằng và cẩn trọng, có nhiều kinh nghiệm điều tra. Tổng thống Ford đã bổ nhiệm ông ta làm Chưởng lý của một Quận phía Nam New York, và ông ta đã tại vị ở đó suốt thời kỳ của Chính quyền Carter. Hiện đang làm việc cho Công ty Luật Wall Street, Fiske hứa hẹn một cuộc điều tra nhanh và không thiên vị. Ông ta xin nghỉ phép ở công ty luật để có thể dành hết thời gian và công sức cho việc hoàn tất cuộc điều tra. Nếu như ông ta được phép làm công việc của mình, mối lo ngại của tôi, Bernie, David và Bill sẽ chứng tỏ là không có căn cứ.
Vài ngày sau đó, Tổng thống có một bài phát biểu toàn Liên bang. Bài diễn văn đầy hứa hẹn và sức thuyết phục. Bỏ qua sự can ngăn của David Gergen, Bill thể hiện một vài điệu bộ mang tính diễn xuất khi ề chăm sóc y tế: anh ấy dựng một cây bút trên bục diễn đàn, hứa sẽ phủ quyết bất kỳ dự luật về y tế nào không đề cập đến vấn đề công ích phổ quát. Gergen, một cựu binh của chính quyền Nixon, Ford và Reagan, lo lắng rằng cử chỉ đó là quá đối đầu. Tôi đứng về phía tác giả của bài diễn văn và các cố vấn chính trị, nghĩ rằng đó là dấu hiệu cụ thể, hiệu quả, rằng Bill thể hiện một cách mạnh mẽ niềm tin của anh ấy. Lo lắng của Gergen hóa ra có lý khi chúng tôi đấu tranh chống bất kỳ lập luận nào dựa trên sự thỏa hiệp.
Sau nhiều tuần căng thẳng, tôi tận dụng cơ hội dẫn phái đoàn Hoa Kỳ đến Lillehammer, Na Uy, để dự Thế vận hội Mùa Đông năm 1994. Bill đề nghị tôi đi, và tôi quyết định mang theo Chelsea. Con bé đã thưởng ngoạn nhiều thứ trong chuyến viếng thăm nước Nga mặc dù gặp trục trặc vào cuối chuyến đi. Tôi hạnh phúc khi thấy con thoải mái và cười nhiều. Từ khi chuyển đến Washington, con bé đã chịu nhiều mất mát: ông ngoại rồi bà nội qua đời, một người bạn ở Little Rock chết trong một tai nạn trượt tuyết và cái chết của Vince Foster - chồng của cô giáo Lisa từng dạy Chelsea bơi ở hồ bơi sau nhà Foster và cũng là cha của các bạn Chelsea. Với con bé, việc chuyển đến Washington và trở thành một nhân vật trong Đệ nhất gia không dễ dàng hơn so với chúng tôi.
Lillehammer là một ngôi làng quyến rũ, một bức tranh hoàn hảo về nơi tổ chức Thế vận hội. Đoàn tùy tùng của chúng tôi được xếp vào những căn phòng thuộc một khách sạn nhỏ nằm ngoài thị trấn, có đường trượt tuyết riêng. Dự lễ khai mạc với tư cách đại diện cho nước Mỹ, Chelsea và tôi trông giống như đến từ Bắc Cực trong trang phục trượt tuyết ấm áp. Trong khi phái đoàn châu Âu, đa số là thành viên hoàng gia như Công chúa Anne của Anh Quốc, mặc bộ áo choàng len casơmia thanh lịch, đầu để trần. Chúng tôi cũng thấy những người dân Na Uy khỏe mạnh dựng lều trong những khu rừng tuyết để có chỗ quan sát tốt nhất dọc theo các con đường mòn dành cho một số môn thi đấu việt dã. Sự kiện nổi bật nhất trong chuyến đi này là cuộc gặp gỡ với Gro Brundtland, một bác sĩ y khoa, lúc đó đang giữ cương vị Thủ tướng của Na Uy.
Thủ tướng Brundtland mời tôi ăn sáng tại Nhà Bảo tàng Folk Maihaugen, trong một nhà hàng lớn mộc mạc nhưng náo nhiệt. Điều đầu tiên bà ấy nói với tôi khi ngồi xuống bàn ăn là; "Tôi đã đọc kế hoạch về chăm sóc y tế, tôi có vài điều thắc mắc".
Kể từ lúc đó, bà đã trở thành bạn của tôi. Tôi rất vui khi thấy bất cứ ai đã đọc bản kế hoạch đó, huống chi là muốn luận bàn về nó. Dĩ nhiên, điều đó cũng là vì bà ấy là một thầy thuốc nhưng tôi rất có ấn tượng và thích thú. Sau bữa ăn gồm cá, bánh mì, pho mát và cà phê đặc, chúng tôi so sánh về giá trị của các mô hình chăm sóc y tế châu Âu và sau đó đào sâu vào các đề tài liên quan khác. Brundtland sau đó rời chính trường Na Uy để lãnh đạo Tổ chức Y tế Thế giới, nơi bà đưa ra những sáng kiến mà tôi ủng hộ trong công cuộc phòng chống bệnh lao, HIVAIDS và chống thuốc lá.
Đây là lần đầu tiên tôi thực hiện một chuyến công du nước ngoài không có Tổng thống đi cùng. Tôi có được cái thú làm đại diện cho anh ấy và cho đất nước của chúng tôi, đồng thời tận hưởng một lịch trình thư giãn. Tôi tham gia trượt tuyết, chúc mừng các vận động viên nhận huy chương như Tommy Moe, vận động viên trượt tuyết vượt chướng ngại vật và đứng trên tuyết xem nhiều vận động viên hăm hở lao nhanh như tên bắn qua trước mặt. Tôi cũng có dịp bảo Chelsea tránh xa các cuộc tranh chấp chính trị. Con bé sáng dạ và ưa tò mò, tôi biết nó đang theo dõi vụ Whitewater trên bản tin. Có thể nói con bé đang bị giằng xé vì một mặt muốn hỏi tôi về vụ Whitewater, mặt khác lại không muốn tôi nhớ lại chuyện đó. Tôi cũng đang bị giằng xé nửa muốn chia sẻ với con về nỗi thất vọng của mình đối với những gì đang xảy ra, nửa muốn bảo vệ con càng nhiều những cuộc công kích về chính trị cũng như những tổn thương và thất vọng của riêng tôi. Điều này là một trò chơi kéo co liên tục về cảm xúc, và cả hai chúng tôi đều phải cố gắng để giữ thế thăng bằng.
Như mong đợi, việc chỉ định người điều tra đặc biệt làm lắng dịu sự ồn ào về Whitewater trong một vài ngày. Tuy nhiên cũng đúng theo các dự đoán từ trước, người ta lại tung ra một loạt những cáo buộc và tin đồn mới. Newt Gingrich và Thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa bang New York là Al D'Amato kêu gào yêu cầu những cuộc họp chính thức của Ủy ban Ngân hàng ở cả Hạ viện lẫn Thượng viện để điều tra vụ Whitewater.
Robert Fiske đã xoay xở để ngăn chặn các cuộc họp đó, cảnh báo những đảng viên Đảng Cộng hòa hiếu chiến rằng họ sẽ gặp rắc rối nếu gây trở ngại cho cuộc điều tra của ông ấy. Như đã hứa, ông ấy tiến hành nhanh chóng, gửi trát hầu tòa cho những nhân chứng và xét hỏi họ trước bồi thẩm đoàn ở thành phố Washington và Little Rock.
Fiske đặt câu hỏi với nhiều trợ tá của Nhà Trắng về các thủ tục tống đạt hình sự của Cục Quản lý Tín thác (RTC), một cơ quan Tài chính chống lại Madison Guaranty. Ông ấy chú ý đến mọi quan hệ của Dinh Tây với Thứ trưởng Bộ Tài chính Roger Altman, và về những quyết định của Altman tạm thời rút ra khỏi vị trí lãnh đạo RTC, vốn thuộc nhiệm vụ của ông ta. Theo tôi hiểu tiến trình các sự kiện này thì Nhà Trắng và Bộ Tài chính đã thảo luận về vấn đề này chỉ khi bắt đầu có các câu hỏi, chất vấn (vốn là sản phẩm của việc rò rỉ thông tin bất hợp pháp từ cuộc điều tra được cho là bí mật của RTC) của giới báo chí từ mùa thu năm 1993 yêu cầu chính phủ trả lời; nếu không, chính phủ đã không bao giờ chú ý đến. Mặc dù Fiske và các điều tra viên sau đó cho rằng các mối quan hệ đó là hợp pháp, bởi vì với quá nhiều khía cạnh của vụ Whitewater, các đảng viên Cộng hòa vẫn tiếp tục một loạt cáo buộc cống lại Altman và những người khác. Khi bản báo cáo sau cùng về vụ Whitewater được phát hành vào năm 2002, xác định các mối quan hệ được xác lập giữa Chính quyền Bush và các quan chức RTC trong cuộc khủng hoảng năm 1992, tôi không thấy bất kỳ sự phản đối kịch liệt nào. Rốt cuộc rồi Roger Altman, một người trung thực và có năng lực xuất sắc, phục vụ tận tụy cho Tổng thống và quốc gia, đã xin từ chức để trở về với cuộc sống riêng, cũng giống như người bạn cũ của tôi, Bernie Nussbaum, một tấm gương khác về sự phục vụ tận tụy cho đất nước.
Có những buổi sáng mùa xuân năm 1994, tôi thức dậy trong nỗi xót xa cho tất cả bạn bè thân hữu, các đồng minh, họ hàng quyến thuộc, những người đã bỏ tôi ra đi mãi mãi hoặc những người đã bị đối xử bất công như cha tôi, mẹ chồng Virginia, Vince, Bernie, Roger. Và những buổi sáng nào đó, giới báo chí trở nên quá điên rồ đến nỗi dường như nó thậm chí tác động đến cả thị trường chứng khoán . Ngày 11 tháng 3 năm 1994, tờ The Washington Post đăng tải một bài có tiêu đề: "CÁC TIN ĐỒN VỀ VỤ WHITEWATER ĐÃ ĐẨY CHỈ SỐ DOW GIẢM XUỐNG 23 - SỰ CẢM NHẬN, KHÔNG CÓ CĂN CỨ CỤ THỂ ĐÃ LÀM NÁO ĐỘNG THỊ TRƯỜNG". Vào ngày đó, Roger Ailes, lúc đó là Chủ tịch của CNBC và bây giờ là Chủ tịch của Hãng Fox, đã cáo buộc Chính quyền tội "che giấu các chứng cứ liên quan đến vụ Whitewater bao gồm gian lận đất đai, các khoản đóng góp bất hợp pháp, lạm dụng quyền lực, âm mưu che đậy vụ tự sát (của Vince Foster) - thậm chí bị nghi ngờ là ám sát".
Lúc ấy vào giữa tháng Ba, Webb Hubbell đột nhiên xin từ chức khỏi Bộ Tư pháp. Các bài báo tường thuật rằng Hãng Rose đã tập hợp hồ sơ để khiếu nại ông ta và Hiệp hội Tư pháp Arkansas về thủ đoạn kiếm tiền đáng ngờ, bao gồm việc tính giá cắt cổ đối với khách hàng và kê thêm chi phí. Những luận điệu nghiêm trọng như vậy đủ để buộc ông ta phải từ bỏ địa vị của mình. Tuy nhiên, vào thời điểm đó, tôi đã với việc đáp trả những lời buộc tội không đúng sự thật, vì thế tôi giáảđịnh rằng Webb cũng có thể bị vu khống. Tôi gặp ông ta tại Phòng Tắm nắng ở lầu ba của Nhà Trắng để hỏi về sự vụ xảy ra. Webb nói với tôi rằng ông ta vướng vào một vụ tranh chấp với vài hội viên cũ về chi phí cho một trường hợp xâm phạm bản quyền mà ông ta xử lý trong trường hợp khẩn cấp cho cha vợ của ông ấy là Seth Ward. Webb bị thua trong vụ kiện, và Seth từ chối thanh toán chi phí. Do có biết về Seth, tôi phải thừa nhận điều này có vẻ hợp lý. Webb nói với tôi rằng ông đang làm việc trên tinh thần hòa giải với các hội viên Rose và đoán chắc với tôi rằng việc tranh chấp sẽ được giải quyết. Tôi tin tưởng ở ông và hỏi tôi có thể làm gì để giúp ông và gia đình trong khoảng thời gian này. Webb nói sẽ thăm dò và tin rằng không có vấn đề gì cho đến khi mọi hiểu lầm được rũ sạch.
Việc điều tra Whitewater và các thắc mắc của báo giới lúc này đang được Nhóm Xử lý Whitewater giải quyết. Mack, Maggie, và các nhân viên cao cấp khác khuyến nghị chúng tôi thành lập nhóm chuyên trách này để tập hợp tất cả các cuộc thảo luận liên quan đến vấn đề này.
Có bốn lý do để thành lập Nhóm với biệt danh "Nhóm Chuyên gia Khắc phục Thảm họa", do Harold Ickes lãnh đạo. Lý do đầu tiên, chúng tôi muốn nhân viên tham mưu tập trung vào các công việc quan trọng của Chính phủ. Thứ hai, nếu một vấn đề là nhiệm vụ của tất cả mọi người thì nó sẽ không là trách nhiệm của riêng ai. Thứ ba, nhóm của Fiske đang gửi quá nhiều trát đòi hầu tòa đến nỗi chúng tôi cần có một hệ thống được tổ chức hẳn hoi để truy tìm hồ sơ và phúc đáp. Lý do cuối cùng, nếu các thành viên tham mưu nói chuyện với nhau, với Bill hay với tôi về vụ Whitewater, họ sẽ trở nên dễ bị tổn thương bởi những lời cung khai dài dòng, lệ phí pháp lý và những lo lắng nói chung khác.
Tôi đặc biệt lo lắng cho các nhân viên của mình - Maggie Williams, Lisa Caputo, Capricia Mhall và những người khác - họ đã làm việc rất chăm chỉ nhưng lại đang được “thưởng công" bằng những trát đòi hầu tòa và những chi phí pháp lý đáng sợ. Một khi Maggie bị vướng vào cuộc điều tra, cô ấy không thể khuyên tôi điều gì nữa hoặc tôi cũng không thể cho cô ấy bất cứ sự khuyên giải nào. Thật đáng kính trọng sức mạnh cá nhân của cô ấy và sự ngoan cường của những người làm việc cho tôi: không ai than phiền hoặc ngoảnh mặt lảng tránh những thách thức mà chúng tôi phải đương đầu.
David Kendall trở thành cầu nối giữa tôi và thế giới bên ngoài, và ông ấy chính là điều may mắn bất ngờ. Kể từ lúc khởi đầu cuộc điều tra, ông ấy khuyên tôi không nên đọc những bài báo, không xem các bài tường thuật trên tivi về cuộc điều tra hay "những vụ bê bối" liên quan đến cuộc điều tra. Nhân viên báo chí sẽ tóm tắt lại những gì tôi cần biết trong trường hợp bị giới truyền thông chất vấn. Đối với những nội dung còn lại, David khuyên tôi không nên dành thời gian để suy ngẫm về nó.
Ông ấy bảo "Đó là việc của tôi, một trong những lý do mà bà thuê các luật sư là để họ lo lắng giùm bà". Dĩ nhiên, David đọc mọi thứ và hết sức lo lắng về những gì sẽ xảy đến kế tiếp. Bản thân tôi cũng là người có tính hay lo nên những chỉ dẫn của ông ấy, với tôi, trở nên khó thực hiện. Nhưng tôi tập để cho David đảm trách việc theo dõi tình hình.
Cứ cách vài ngày, Maggie lại thò đầu vào văn phòng tôi và nói: "David Kendall muốn nói chuyện với bà". Khi ông ấy đến, Maggie đi ra khỏi phòng. Vào mỗi lần gặp gỡ, David tiếp tục làm sáng tỏ câu chuyện về Jim McDougal và các mối quan hệ tài chính cũng như riêng tư của ông ta. Cứ mỗi lần như thế, tôi lại hiểu thêm được vài điều.
Tôi cố gắng tự mình xử lý những thông tin mới. Tôi chỉ nói với Bill khi có điều gì đó khẩn cấp. Tôi cố gắng không quấy rầy Bill để anh có thể tập trung vào nhiệm vụ ở văn phòng. Người ta thường nói rằng Tổng thống là người làm việc đơn độc nhất thế giới. Có một lần Harry Truman ví Nhà Trắng như "một món trang sức quý của vua trong hệ thống hình sự Hoa Kỳ". Bill yêu thích công việc của anh ấy, nhưng tôi có thể thấy cuộc chiến chính trị làm tổn hại công việc của anh, và tôi cố gắng bảo vệ anh ấy bằng bất cứ cách gì tôi có thể.
Việc David có thể bổ sung hầu hết hồ sơ liên quan hỗ trợ luận điểm rằng chúng tôi đã lỗ trong vụ kinh doanh Whitewater trước đây và không bao giờ dính dáng đến guồng máy của McDougal cũng như các giao dịch S&L của ông ta. David cũng mang đến một vài tin tức đáng lo ngại về những sai sót mà ông ấy phát hiện trong các hồ sơ tài chính cũ của chúng tôi. Ông ấy sàng lọc từng mảnh giấy mà chúng tôi tìm được giống như một người thợ đãi vàng, và đã phát hiện được một ít quặng vàng. Đầu tiên là một lỗi trong bản báo cáo mà Lyons đã tính toán các tổn thất của chúng tôi trong vụ kinh doanh Whitewater là hơn 68.000 đô la. Chúng tôi phải giảm con số đó vì phải trừ đi 22.000 đô la sau khi David phát hiện rằng một tấm séc được Bill viết để giúp cho mẹ anh ấy mua căn nhà ở Hot Springs được xác định không đúng như là khoản thanh toán cho việc vay Whitewater. David cũng khám phá ra rằng nhân viên kế toán tại Little Rock đã mắc sai sót về việc trả thuế năm 1980 của chúng tôi. Một bản báo cáo không đầy đủ từ một công ty môi giới dẫn đến việc anh ta khai báo lỗ 1.000 đô la trong khi trên thực tế chúng tôi thu được 6.500 đô la từ các giao dịch. Mặc dù hạn định về việc hồi tố đã hết, chúng tôi vẫn quyết định làm đúng theo tinh thần của bang Arkansas và IRS bằng cách viết một tấm séc trị giá 14.615 đô la để trả thuế và lãi suất đã quá hạn.
Do phần lớn chứng từ sổ sách tài chính của chúng tôi đã được công bố hoặc bị đưa lên báo, chúng đã tạo ra nhưng câu chuyện thêm thắt. Vào giữa tháng Bờ The New York Times đăng trên trang đầu tiên một bài báo nhan đề "LUẬT SƯ HÀNG ĐẦU ARKANSAS ĐÃ GIÚP HILLARY CLINTON THU LỢI TO". Câu chuyện được thuật lại một cách chính xác các khoản lợi nhuận tôi đã thu được từ thị trường hàng hóa vào năm 1979. Nhưng nó ngụ ý sai rằng người bạn thân Jim Blair, bằng một cách nào đó, đã tạo ra vận may bất ngờ cho tôi để tranh thủ ảnh hưởng với Bill Clinton khi làm đại diện cho khách hàng của mình là Công ty Tyson Foods. Bài báo này đầy rẫy các chi tiết không chính xác về mối quan hệ của Blair và Tyson với Bill khi anh còn là Thống đốc. Một lần nữa tôi lại tự hỏi tại sao các câu chuyện này lại được in ra trước khi chúng được xác minh. Nếu Tyson đã bỏ Bill vào túi mình như tờ Times tiết lộ, thì tại sao Tyson lại ủng hộ đối thủ của Bill là Frank White trong các cuộc tranh cử Thống đốc năm 1980 và 1982?
Jim thường hào phóng chia sẻ các kinh nghiệm kinh doanh với gia đình và bạn bè. Với sự giúp đỡ của Jim, tôi tham gia vào thị trường bất ổn này và đã kiếm lời được 100.000 đô la từ số, vốn 1.000 đô la ban đầu trong một khoảng thời gian ngắn ngủi. Tôi cũng may mắn kịp thời rút lui trước khi thị trường sụt giảm. Tôi có thể làm được điều đó mà không có Jim không? Tôi có thể trả cho người môi giới 18.000 đô la chi phí cho phần kinh doanh này không? Có thể. Việc kinh doanh của tôi có ảnh hưởng đến quyết định của Bill trong tư cách là Thống đốc không? Tuyệt nhiên không.
Khi câu chuyện về việc kinh doanh này của tôi bị mổ xẻ, Nhà Trắng cử các chuyên gia xem xét lại các hồ sơ kinh doanh của tôi. Leo Melamed, cựu lãnh đạo của Công ty Chicago Mercantile Exchange, đảng viên Cộng hòa cảnh báo rằng nếu chúng tôi hỏi ý kiến ông ấy, ông sẽ sẵn sàng bất kể hậu quả. Sau khi xem xét một cách kỹ lưỡng các giao dịch kinh doanh của tôi; ông ta kết luận tôi không làm gì sai trái cả. Cuộc tranh cãi, theo ý kiến của ông, chỉ là "cơn bão trong ly nước trà". Tôi không ngạc nhiên với kết luận này. Thu nhập của chúng tôi trong năm 1979, được báo cáo là gia tăng một cách đáng kể từ việc kinh doanh này, đã được IRS kiểm toán cho thấy báo cáo của chúng tôi đều hợp lý. Thực tế, IRS cũng kiểm toán thu nhập của chúng tôi mỗi năm khi Bill làm việc tại Nhà Trắng.
Bấy giờ tôi mới nhận ra chính những lời buộc tội liên tục là tiếng chuông cảnh báo về mối quan hệ của tôi với báo chí. Tôi đã xa lánh tiểu ban báo chí của Nhà Trắng trong thời gian quá lâu. Vì muốn giới truyền thông báo cáo tình hình cải cách về chăm sóc sức khỏe và y tế, tôi đã đề nghị những cuộc phỏng vấn với các phóng viên phụ trách các sự kiện và tình hình trong nước. Tuy nhiên, ban báo chí Nhà Trắng lại không tiếp cận được tôi. Điều đó đã làm tôi hiểu lý do sự oán giận của họ.
Vào cuối tháng 4 năm 1994, tôi cảm thấy đủ tin tưởng vào sự nghiên cứu của David Kendall và những hiểu biết của tôi về Whitewater cùng các vấn đề liên quan để sẵn sàng cung cấp cho giới truyền thông những gì mà họ muốn biết.
Tôi gọi Chánh Văn phòng đến và nói: "Maggie, tôi muốn giải đáp về chuyện này. Cô hãy tổ chức một cuộc họp báo".
"Bà có biết là bà sẽ phải trả lời tất cả các câu hỏi, bất cứ điều gì mà họ muốn hỏi?”.
"Tôi biết. Tôi sẵn sàng.”
Tôi chỉ thảo luận về kế hoạch chuẩn bị trước của tôi với Tống thống, David Kendall và Maggie. Tôi giao phó việc chuẩn bị cho Lisa, Luật sư Nhà Trắng Lloyd Cutler, Harold Ickes và Mandy Grunwald. Tôi không muốn có một cuộc duyệt binh với những cố vấn từ Dinh Tây nện bước trước cửa phòng tôi để tư vấn cho tôi trả lời câu hỏi này hay câu hỏi kia như thế nào. Tôi muốn tự mình trả lời càng nhiều càng tốt.
Vào bu sáng ngày 22 tháng 4, Nhà Trắng thông báo rằng Đệ nhất Phu nhân sẽ giải đáp các thắc mắc vào buổi chiều tại Phòng Chiêu đãi Nhà nước. Chúng tôi hy vọng rằng sự thay đổi phong cảnh sẽ khuyến khích một cuộc tiếp cận vui vẻ của giới truyền thông.
Tôi đã không suy nghĩ xem mình sẽ mặc trang phục như thế nào nhân sự kiện này vì việc chọn lựa trang phục của tôi gần như luôn luôn được quyết định vào giờ cuối. Tôi cảm thấy thích mặc váy đen và bộ áo hồng nhẹ nhàng. Lập tức vài phóng viên cho rằng đó là cách làm cho hình ảnh của tôi trở nên dịu dàng hơn, và cuộc chạm trán 68 phút với giới báo chí của tôi đã đi vào lịch sử như "Một cuộc họp báo màu hồng".
Tôi ngồi trước đám đông gồm các nhà báo và các tay săn ảnh chật cả phòng chiêu đãi.
"Hãy để tôi cảm ơn tất cả các bạn vì đã đến đây", tôi bắt đầu, "Tôi muốn tổ chức cuộc họp báo này một phần vì tôi nhận ra rằng mặc dầu tôi đã đi vòng quanh đất nước và trả lời các câu hỏi, nhưng tôi thật sự chưa đáp ứng được thắc mắc của nhiều người trong các bạn. Vào tuần qua, Helen nói "Tôi không thể đi cùng bà ấy, làm sao tôi có thể hỏi bà ấy những thắc mắc của mình.?”. Vì thế, chúng tôi đang có mặt ở đây, và Helen, bạn hãy đặt câu hỏi đầu tiên đi."
Helen Thomas đi thẳng vào vấn đề:
"Bà có biết được số tiền có thể đã được chuyển từ Madison đến dự án Whitewater hoặc thậm chí vào các chiến dịch tranh cử của chồng bà?”, cô ấy hỏi.
"Tuyệt nhiên không. Tôi không biết."
“Trên thực tế, xin được tiếp tục chủ đ̓khoản lợi nhuận kinh doanh của bà - thật khó hiểu đối với một thường dân, và có thể cả đối với nhiều chuyên gia, khi nhìn vào số tiền đầu tư và quy mô của khoản lợi nhuận như thế. Liệu có cách nào để bà giải thích..."
Và tôi bắt đầu giải thích. Rồi lại giải thích. Và lại giải thích lần nữa. Hết người này đến người khác, giới phóng viên hỏi tôi về mọi thứ mà họ có thể nghĩ ra được về vụ Whitewater, và tôi trả lời họ cho đến khi họ không còn cách nào khác để hỏi những câu hỏi giống y như nhau.
Tôi thấy biết ơn những câu hỏi, nhờ chúng mà tôi có cơ hội để trình bày mọi điều tôi biết về vụ việc đó. Tôi cũng có khả năng giải quyết một vấn đề đã gây cho tôi khó chịu vào thời gian đầu. Họ hỏi tôi rằng tôi có cảm thấy việc miễn cưỡng cung cấp thông tin cho báo giới đã "tạo ra ấn tượng rằng tôi đang cố gắng che giấu một vài điều?".
Tôi bảo: "Tôi có thấy. Và tôi nghĩ rằng dường như đó là một trong những điều mà tôi hối tiếc nhất, và đó là một trong những lý do mà tôi làm điều này... Tôi nghĩ là do cha mẹ tôi đã khuyên bảo tôi rất nhiều lần rằng: “Đừng nghe những gì người khác nói. Đừng để bị dẫn dắt bởi ý kiến của người khác. Con biết không, con phải sống với chính bản thân con”.Và tôi nghĩ rằng đó là lời khuyên bảo đúng đắn".
"Nhưng tôi nghĩ rằng lời khuyên đó và niềm tin của tôi về nó, cùng với ý thức về sự riêng tư của tôi... có lẽ đã làm cho tôi không hiểu một cách đầy đủ về báo giới và sự chú ý của công luận, cũng như quyền được biết của họ về tôi và chồng tôi."
"Vì thế, các bạn nói đúng. Tôi đã luôn tin tưởng vào một cõi riêng nào đó. Và vào ngày kia tôi đã nói với một người bạn rằng tôi cảm thấy sau một thời gian dài chống cự, tôi đã mất cõi riêng tư này."
Lời nói trên làm cho mọi người cười ồ.
Sau cuộc họp báo, David và tôi ngồi uống nước trong Phòng khách phía Tây khi mặt trời đang lặn bên ngoài cửa sổ. Mặc dù mọi người nghĩ rằng tôi đã trả lời tốt, nhưng tôi vẫn cảm thấy buồn rười rượi về tình huống lúc nãy và khi cùng đánh giá lại các sự kiện trong ngày, tôi bảo với David: "Anh biết không, họ sẽ không dừng lại. Họ sẽ tiếp tục nhắm vào chúng ta, cho dù chúng ta làm gì đi nữa. Ở đây, chúng ta thật sự không có chọn lựa nào tốt hơn."
Đêm hôm ấy, Richard Nixon qua đời sau một cơn đột quỵ trước đó bốn ngày, hưởng thọ 81 tuổi. Vào đầu mùa xuân năm 1993, Nixon gửi cho Bill một bức thư viết về những quan sát thấu đáo của ông ấy về nước Nga, Bill đã đọc nó cho tôi nghe và nói rằng anh ấy nghĩ Nixon là một nhân vật lỗi lạc và đáng thương. Bill đã mời vị cựu Tổng thống đến Nhà Trắng để luận bàn về nước Nga, Chelsea và tôi chào ông khi ông bước ra khỏi thang máy lầu hai. Ông ấy bảo với Chelsea rằng các con gái của ông cũng từng học Trường Sidwell Friends như con bé. Sau đó, ông quay sang bảo tôi:
"Bà biết không, tôi đã cố gắng điều chỉnh hệ thống chăm sóc y tế cách nay hơn 20 năm. Nó phải được thực hiện trước kia.”
"Tôi biết", tôi đáp lại, "và ngày nay có lẽ chúng ta sẽ khá hơn nếu như đề án của ông thành công.”
*
Một trong những phụ nữ trong bài báo của tờ American Spectator đã bất bình với việc mấy người lính ở Arkansasô. Mặc dù bài báo chỉ nói đến cô như là một cô "Paula" nào đó, cô ta cho rằng gia đình và bạn bè nhận ra cô chính là người phụ nữ đã gặp Bill trong phòng khách sạn ở Little Rock suốt thời gian anh ấy dự hội nghị và sau đó nói với một nhân viên an ninh rằng cô ta muốn trở thành "bạn gái thường xuyên" của ngài Thống đốc.
Tại hội nghị vào tháng Hai của Ủy ban Hành động Chính trị của phe Bảo thủ, Paula Corbin Jones đã tổ chức một cuộc họp báo và xuất hiện để xác nhận chính cô là Paula trong bài báo. Cliff Jackson, người đang cố gắng kiếm tiền cho "Quỹ Troopergate Whistleblower", đã giới thiệu cô ta với báo giới. Cô ta bảo muốn làm rõ tên của mình. Nhưng thay vì lên tiếng khiếu kiện tờ Spectator, cô ta lại buộc tội Bill Clinton đã quấy rối tình dục. Lúc đầu giới báo chí không quan tâm đến lời cáo buộc của Jones, bởi vì thanh danh của cô ta bị ô uế do mối quan hệ với Jackson và những người lính thiếu tư cách. Chúng tôi mong rằng câu chuyện này sẽ chìm xuống giống như những vụ bê bối giả mạo khác.
Nhưng ngày 06 tháng 5 năm 1994, hai ngày trước khi hết hạn hồi tố, Paula Jones gửi đơn khiếu kiện Tổng thống Hoa kỳ, đòi bồi thường thiệt hại 700.000 đô la. Vài người đánh cược cho trò chơi này. Sự việc chuyển từ những tờ báo lá cải sang tòa án.