Lại đến lượt Trần Trận chăn cừu, anh gom đàn cừu lại rồi thong thả lùa về phía hồ nước. Đàn cừu đã bắt đầu di chuyển, anh liền phóng ngựa chạy trước ra bờ hồ. Dải sậy ở phía tây bắc hồ đã được phát quang sạch sẽ, lộ ra một bãi cát nhân tạo rộng lớn được bồi đắp bằng cát đất để các loài gia súc xuống hồ uống nước. Một đàn ngựa đã uống no nê vẫn đứng ngâm mình dưới nước nhắm mắt dưỡng thần, không chịu lên bờ. Đàn vịt trời và các loài thủy điểu khác vẫn đùa giỡn trên mặt nước, vài chú thủy điểu nhỏ xinh thậm chí còn bơi sát chân ngựa, thản nhiên luồn qua bụng ngựa. Đàn ngựa hiền hòa nhìn theo những chú thủy điểu, đến cái đuôi cũng chẳng buồn quất một cái. Chỉ có thiên nga là không muốn đi chung với ngựa, chúng bơi lội thong thả ở giữa lòng hồ và trong các khóm sậy, lạch sậy ở bờ bên kia, cách xa làn nước đã bị đàn ngựa quậy đục ngầu.
Đàn cừu uống nước no nê, vượt qua một dãy núi phía tây bắc rồi bước ra khỏi thảm cỏ lòng chảo. Đàn cừu tản ra thành đội hình hình bán nguyệt, từ từ di chuyển về phía sườn núi đối diện.
Dưới ánh nắng, hàng nghìn con cừu non trắng lóa như một thảm hoa cúc trắng đang nở rộ, nổi bật vô cùng trên sườn đồi xanh ngát. Bộ lông xoăn của cừu non đã bắt đầu xù lên, chúng vừa được bú sữa lại vừa được ăn cỏ non, chiếc đuôi béo múp míp lớn lên trông thấy, có con sắp đuổi kịp chiếc đuôi đã bị hút gầy đi của cừu mẹ. Khắp sườn đồi, hoa cải dại vừa mới nở rộ, Trần Trận ngồi trên thảm cỏ, trước mắt là một khoảng vàng óng ả. Hàng vạn gốc hoa cải cao chừng nửa mét, đỉnh đầu nở rực một đóa hoa hình cái loa cỡ lớn, trên các nhánh cây chi chít những nụ hoa hình chiếc bút nặng trĩu, đang chúm chím muốn nở. Trần Trận ngồi giữa khóm hoa cải dại, tựa như đang ngồi giữa cánh đồng hoa cải dầu ở miền Nam.
Trần Trận đứng dậy trèo lên ngựa, phi thẳng đến nơi có thảm hoa dày đặc hơn ở trước đàn cừu để hái nụ hoa. Thời gian này, rau cải dại tươi ngon đã trở thành món rau theo mùa của đám sinh viên Bắc Kinh: hoa cải tươi xào thịt cừu, bánh bao nhân thịt cừu hoa cải, rau thơm trộn nộm hoa cải, canh thịt cừu thái sợi nấu hoa cải, v.v. Đám thanh niên trí thức thiếu rau cả mùa đông, ai nấy đều cuồng nhiệt ăn rau dại hoa dại trên thảo nguyên chẳng khác gì trâu cừu. Sáng nay trước khi xuất phát, Cao Kiến Trung đã chuẩn bị sẵn cho Trần Trận hai chiếc cặp sách rỗng. Mấy ngày nay Cao Kiến Trung không cho Trần Trận đọc sách trong lúc chăn cừu nữa, mà bắt anh cùng Dương Khắc tranh thủ mùa hoa để hái cho nhiều, về nhà trụng qua nước sôi rồi phơi khô thành kim tết, để dành mùa đông ăn dần. Mấy ngày nay, họ đã phơi được nửa cái bao tải rồi.
Đàn cừu cúi đầu ăn cỏ giữa những khóm hoa ở phía xa đằng sau, Trần Trận vốc từng nắm lớn nụ hoa, chẳng mấy chốc đã hái đầy một cặp sách. Đang hái dở, anh bỗng phát hiện dưới chân có mấy đoạn phân sói, liền lập tức ngồi xổm xuống, nhặt một đoạn lên tỉ mỉ ngắm nghía. Phân sói có màu xám trắng, to và dài bằng quả chuối, tuy đã khô khốc nhưng vẫn có thể nhận ra là do sói mới thải ra cách đây mấy hôm. Trần Trận khoanh chân ngồi xuống, trầm ngâm suy nghĩ kỹ lưỡng, anh cũng muốn tích lũy thêm một số kiến thức về phân sói.
Trần Trận vốn biết phân sói, nhưng chưa có cơ hội nghiên cứu kỹ càng. Anh bẻ đôi một đoạn phân sói ra, phát hiện bên trong gần như toàn là lông linh dương và lông cừu, hoàn toàn không có lấy một mẩu xương cừu nhỏ nào, chỉ có vài chiếc răng nhỏ của chuột thảo nguyên cùng với chất canxi trong xương kết dính đống lông cừu lại trông giống như bột thạch cao. Trần Trận lại bóp tơi phân sói ra để phân biệt kỹ hơn, nhưng vẫn không tìm thấy bất kỳ vật cứng nào khác. Lược thịt sói thịt chuột, da sói da chuột, xương sói xương chuột, gân sói gân chuột mà con sói nuốt vào bụng lại có thể tiêu hóa sạch sẽ đến mức hầu như không còn chút cặn bã nào, chỉ trơ lại sợi lông cừu và răng chuột không thể tiêu hóa nổi. Nhìn kỹ lại, ngay cả lông cừu cũng chỉ là sợi lông thô, còn lông tơ và lông mịn đều đã bị tiêu hóa sạch.
Trần Trận càng nhìn càng kinh ngạc, sói thảo nguyên quả thực là nhân viên vệ sinh của thảo nguyên, chúng xử lý sạch sẽ tất cả trâu, bò, ngựa, mộc thử, linh dương, thỏ rừng, chuột đồng và thậm chí cả xác người trên thảo nguyên. Qua miệng sói, dạ dày sói và ruột sói, tất cả chất dinh dưỡng đã bị hút sạch, cuối cùng chỉ để lại chút lông và răng, keo kiệt đến mức không chừa lại cho vi khuẩn dù chỉ một chút thức ăn. Thảo nguyên vạn năm có thể tinh khiết đến nhường này, công lao của sói thảo nguyên quả thực vô cùng to lớn.
Gió nhẹ mơn man, hoa cải lay động. Trần Trận dùng ngón tay vê đống phân sói, mớ lông cừu trong phân qua sự ăn mòn mạnh của axit dạ dày sói và sự ép kiệt tàn nhẫn của ruột non sói, đã trở nên giống như xác ướp vừa mới khai quật. Sợi lông cừu đã sớm mất đi mọi độ dai, chỉ cần khẽ vê một cái, những sợi tơi xốp liền lập tức hóa thành tro bụi, còn mịn nhẹ hơn cả tro hỏa táng, tựa như bụi bặm luồn qua kẽ tay, theo gió bay xuống thảm cỏ, rơi rụng vào lòng đất, hóa thành một phần của thảo nguyên, đến cả chút cặn bã cuối cùng cũng không bị lãng phí. Phân sói vậy mà lại đem chút tàn dư cuối cùng của các sinh linh thảo nguyên trả về cho thảo nguyên.
Đàn cừu có hình dáng như chiếc lược sừng trâu chầm chậm lướt qua khóm hoa rồi lan lên sườn núi. Trần Trận tiếc không nỡ vứt đi mấy đoạn phân sói còn lại, bèn nhét chúng vào chiếc cặp sách trống kia, giục ngựa phi về hướng đàn cừu đang di chuyển.
Trên đỉnh núi cách đó không xa có mấy khối đá lớn màu đen nhạt, nhìn từ xa trông rất giống những đài phong hỏa trên Vạn Lý Trường Thành cổ. Trên những ngọn núi xa hơn cũng có vài khối đá lớn, Trần Trận nheo mắt nhìn sang, vùng thảo nguyên đồi núi này dường như vẫn còn lưu lại một đoạn di tích của Trường Thành cổ, khiến anh bất chợt liên tưởng đến những điển tích thành ngữ như "Phong hỏa hí Chư hầu" và "Lang yên tứ khởi" (khói sói nổi bốn bề). Trần Trận từng tra từ điển, từ "lang yên" được giải thích là "làn khói được đốt bằng phân sói".
Thế nhưng anh vừa mới bóp vụn một đoạn phân sói xong, thật khó mà tưởng tượng được loại phân sói chủ yếu cấu thành từ lông động vật này lại có thể đốt ra ngọn khói dày đặc ngút trời để báo động cơ chứ? Lẽ nào trong phân sói có chứa thành phần đặc biệt gì ư? Tim anh đập thình thịch, ngọn đài phong hỏa sẵn có trước mắt đây, đống phân sói sẵn có đây, sao không tự tay đốt thử xem, sao không đùa cợt Chư hầu một phen? Tận mắt chứng kiến xem rốt cuộc cái gọi là "lang yên" khiến cho người dân Trung Hoa nghe khói mất mật trong suốt hai ngàn năm qua có hình thù thế nào? Xem khói sói rốt cuộc hung ác đáng sợ đến mức nào. Sự tò mò của Trần Trận ngày càng lớn, anh quyết định thu thập thêm nhiều phân sói hơn nữa, hôm nay sẽ tạo ra một ngọn khói sói ngay trên "đài phong hỏa" này.
Đàn cừu chậm rãi di chuyển, Trần Trận vòng đi vòng lại trước đàn cừu để tìm kiếm kỹ càng, tìm hơn một tiếng đồng hồ mới gom được bốn vốc phân sói, gom lại cũng chỉ được chưa đầy nửa cặp sách.
Sự hoài nghi trong lòng Trần Trận ngày càng lớn. Cho dù đốt phân sói có thể bốc ra khói đặc đi nữa, nhưng sói không phải là cừu, sói là mãnh thú di chuyển nhanh như chớp, phân sói không thể tập trung một chỗ như phân cừu. Đàn sói thần bí khó lường, phân sói cực kỳ tản mát, muốn thu thập đủ lượng phân sói để đốt thành khói quả thực không phải chuyện dễ dàng. Ngay cả ở vùng đất này, nơi đàn sói vừa mới tiến hành các hoạt động vây bắt linh dương quy mô lớn cách đây không lâu, việc tìm thấy phân sói cũng vô cùng khó khăn, huống chi là ở vùng gần Vạn Lý Trường Thành nơi có rất ít trâu cừu.
Hơn nữa, trên các đài phong hỏa của Trường Thành sa mạc thì biết đi đâu để tìm phân sói đây? Vạn Lý Trường Thành với vô số đài phong hỏa, vậy phải thu thập bao nhiêu phân sói mới đủ? Sói là mãnh thú ăn thịt có năng lực tiêu hóa mạnh và thải lượng phân rất ít, vậy cần phải có một bầy sói khổng lồ đến mức nào mới thải ra lượng phân sói đủ để Trường Thành đốt khói báo động chứ? Trần Trận chạy thêm mấy vòng nữa, nhưng hoàn toàn không thể tìm thêm được một bãi phân sói nào nữa. Anh lùa đàn cừu quây vào một sườn đồi lớn rồi phi thẳng đến chỗ những khối đá lớn trên đỉnh núi.
Trần Trận chạy đến chân tảng đá, ngẩng đầu nhìn lên, khối đá lớn cao hơn hai người, bên cạnh có mấy tảng đá thấp hơn có thể dùng làm bậc thang. Anh tìm một ôm cành khô lớn dưới thung lũng, dùng dây cương buộc chặt lại rồi kéo lê đến chân tảng đá. Sau đó anh đeo chéo cặp sách, bước lên bậc thang đá, trèo lên khối đá lớn và kéo đống củi khô lên đỉnh đá. Đỉnh đá bằng phẳng rộng bằng hai chiếc bàn làm việc, trên mặt phủ đầy phân đại bàng trắng xóa.
Đã gần đến trưa, đàn cừu đã nằm rạp xuống thảm cỏ để nghỉ ngơi. Trần Trận đứng trên "đài phong hỏa", dùng ống nhòm quan sát kỹ tình hình xung quanh, hoàn toàn không phát hiện thấy bóng dáng con sói nào. Đàn cừu của anh cách các đàn cừu khác năm sáu dặm, đàn cừu gần nhất cũng ở cách ba dặm, không sợ bị lẫn đàn.
Trần Trận yên tâm dựng củi thành đống, đặt toàn bộ phân sói lên trên đống củi. Lúc này đang là đầu hè, không phải mùa phòng chống cháy rừng, trên thảo nguyên đâu đâu cũng là cỏ tươi mọng nước, lại ở trên những tảng đá cao thế này, châm lửa đốt khói ở đây sẽ không bị ai quở trách, những người ở xa chỉ nghĩ rằng có anh thợ chăn cừu nào đó đang nướng đồ ăn mà thôi.
Trần Trận trấn định lại tinh thần, móc từ túi áo ngực ra chiếc túi da cừu nhỏ bằng cuốn sổ tay trích dẫn, bên trong có hai mảnh vỏ hộp diêm và hơn chục que diêm đầu đỏ. Đây là những vật dụng không thể thiếu của những người chăn cừu không hút thuốc trên thảo nguyên Ô Lôn, dùng để phòng thân, sưởi ấm, nấu ăn và báo tin.
Trần Trận quẹt diêm, những cành củi khô khốc nhanh chóng bén lửa kêu lách tách. Tim anh đập thình thịch, nếu phân sói thực sự bốc lên làn khói đặc, thì đó sẽ là cột khói sói đầu tiên được đốt lên ở vùng lõi thảo nguyên Mông Cổ từ trước đến nay. Có lẽ tất cả mọi người trong đội đều có thể nhìn thấy làn khói này, phần lớn thanh niên trí thức khi nhìn thấy làn khói đặc trên "đài phong hỏa" này chắc chắn sẽ liên tưởng đến khói sói. Dù sao thì khói sói trong ký ức của người Hán cũng quá ư là dựng tóc gáy.
"Lang yên" trong văn hóa lịch sử Trung Quốc là một từ cảnh báo cấp độ đặc biệt, tượng trưng cho báo động, sự kinh hoàng, chiến tranh bùng nổ và ngoại tặc xâm lược. Câu nói "Sói đến rồi" có thể dọa sợ người lớn và trẻ em người Hán, nhưng "lang yên" lại có thể dọa sợ cả dân tộc Hán. Không biết bao nhiêu triều đại phong kiến Trung Nguyên của người Trung Hoa đã diệt vong trong khói sói.
Trần Trận có chút sợ hãi, nếu anh thực sự châm ngòi khói sói lên, không biết đám thanh niên trí thức trong đội sẽ quy chụp và phê phán anh thế nào đây. Nuôi một con sói con còn chưa đủ, vậy mà lại còn châm ra một ngọn khói sói, kẻ này chắc chắn là dạ sói tim đen. Hơn nữa đây lại là vùng biên giới tình hình chiến đấu căng thẳng, anh dám cả gan đùa cợt chư hầu thế này, chẳng phải là đang đốt khói báo tin cấu kết với địch đấy phăng phơ sao? Trên trán Trần Trận rịn ra mồ hôi lạnh, anh nhấc một chân lên, sẵn sàng dùng giày bốt dập tắt đống lửa bất cứ lúc nào để dập tắt khói sói.
Thế nhưng cho đến khi củi cháy rực lên rồi mà phân sói vẫn chưa có động tĩnh gì lớn. Đống phân sói màu xám trắng đã chuyển thành màu đen, không những chẳng bốc lên mấy khói mà cũng chẳng có đốm lửa nào bùng lên cả. Đống lửa ngày càng cháy to, cuối cùng phân sói cũng bắt đầu bén lửa, một mùi hôi thồng thộc mùi sói và mùi khét của lông cừu xộc thẳng vào mũi. Thế nhưng đống phân sói vẫn không hề bốc lên làn khói đen kịt, đốt phân sói cũng giống như đốt thảm nỉ lông cừu vậy, làn khói bốc lên có màu nâu nhạt, thậm chí còn loãng hơn cả khói từ đống củi khô.
Củi khô đã cháy thành ngọn lửa lớn, cuối cùng phân sói cũng cháy hoàn toàn, cuối cùng hòa cùng củi khô cháy bùng thành ngọn lửa sáng rực, đến cả khói cũng hầu như chẳng nhìn thấy nữa. Đâu có làn khói đen cuồn cuộn ngút trời nào? Thậm chí đến cả làn khói trắng ngút trời cũng chẳng có. Đâu có làn khói báo động khiến người ta khiếp đảm nào? Đâu có cột khói hình vòi rồng yêu ma nào? Hoàn toàn chỉ là một đống củi khô cộng thêm vài miếng nỉ lông cừu, đốt ra loại khói nhạt bình thường nhất mà thôi.
Trần Trận sớm đã đặt chân xuống đất, anh lau mồ hôi lạnh hú vía trên trán, nhẹ nhàng thở phào một hơi. Đống khói lửa này thực sự chẳng có gì đáng để làm âmt ĩ cả, chẳng khác gì đống củi sưởi ấm trong tuyết vào mùa đông của những người chăn cừu. Anh cứ đứng nhìn đống củi phân này cháy rụi cháy tàn, làn khói sói vẫn hằng mong đợi rốt cuộc vẫn không xuất hiện. Anh đứng trên khối đá cao, xung quanh là một khung cảnh hòa bình: xe bò thong thả di chuyển, đàn ngựa vẫn đang nhắm mắt dưỡng thần dưới hồ, những người phụ nữ cúi đầu cắt lông cừu, những công nhân đang đập đá...
Đống khói lửa này hoàn toàn không gây ra bất kỳ phản ứng nào cho mọi người, người thợ chăn cừu ở gần nhất chỉ rướn người nhìn về phía anh một cái. Ngược lại, làn khói trắng bốc lên từ ống khói của lều Mông Cổ ở đằng xa lại bay thẳng tắp lên bầu trời. Đống khói sói được đốt bằng nguyên liệu thật 100% này còn chẳng thu hút bằng làn khói nấu ăn bình yên của lều Mông Cổ nữa là.
Trần Trận vô cùng thất vọng, anh thầm nghĩ cái gọi là khói sói quả thực chỉ hữu danh vô thực, xem ra "lang yên" chắc chắn là sự hiểu lầm truyền tai nhau do chiết tự theo nghĩa đen mà ra. Thử nghiệm vừa rồi phần nào đã minh chứng cho phỏng đoán của anh: cái gọi là khói sói trên các đài phong hỏa thời cổ đại tuyệt đối không thể là loại khói được đốt bằng phân sói. Loại khói đen cuồn cuộn ngút trời đó hoàn toàn có thể được tạo ra bằng cách đốt củi khô cộng với củi ướt và mỡ động vật. Ngay cả đốt phân bò phân cừu hơi ẩm cũng có thể tạo ra khói đặc. Mà củi ướt béo hay phân bò phân cừu hơi ẩm rõ ràng dễ kiếm hơn phân sói rất nhiều. Giờ đây anh có thể khẳng định chắc nịch rằng, cái quan điểm phổ biến cho rằng khói sói được đốt bằng phân sói hoàn toàn chỉ là lời nhảm nhí lừa bịp, là trò dọa nạt chính mình của những cư dân Trung Hoa nhát gan.
Tro củi và tro phân sói bị gió nhẹ thổi bay khỏi "đài phong hỏa". Trần Trận không bị ngọn khói sói do chính mình đốt ra làm cho sợ hãi, ngược lại anh lại cảm thấy vô cùng tức giận đối với lời giải thích về khói sói trong các bộ từ điển uy tín của Trung Quốc. Nhận thức của nền văn minh nông nghiệp Trung Hoa đối với nền văn minh thảo nguyên phương bắc quá ư nông cạn, sự hiểu biết về loài sói thảo nguyên cũng quá ư vô tri. Khói sói có phải là loại khói được đốt bằng phân sói hay không, một chuyện đơn giản như vậy, chỉ cần kiếm ít phân sói về đốt thử một cái là chẳng phải sẽ rõ ngay hay sao? Thế nhưng tại sao, từ xưa đến nay hàng ức con người tộc Hán lại chẳng có lấy một ai thèm đi thử một lần cơ chứ?
Trần Trận ngẫm lại, lại cảm thấy chuyện đơn giản này thực ra lại chẳng đơn giản chút nào. Sự bành trướng của nền văn minh nông nghiệp Trung Nguyên suốt mấy ngàn năm đã tận diệt loài sói Trung Hoa, người Hán thì lấy đâu ra phân sói để mà tìm? Ông già đi nhặt phân toàn nhặt phân trâu, phân bò, phân lợn, phân chó hoặc phân người, cho dù có vô tình gặp phải một đoạn phân sói cũng sẽ chẳng thể nhận ra.
Trần Trận ngồi trên "đài phong hỏa" cao ngất, chăm chú suy ngẫm, luồng tư duy tiếp tục lan rộng theo chiều sâu. Đã thế khói sói chắc chắn không phải được đốt bằng phân sói, vậy tại sao làn khói đặc ngút trời bốc lên trên các đài phong hỏa thời cổ đại lại được gọi là lang yên? Hai chữ "lang yên" này quả thực có uy lực đe dọa và tác dụng cảnh báo đáng sợ hơn cả bầy sói, mà khói sói chắc chắn có liên quan đến loài sói. Lẽ nào khói sói chính là làn khói cảnh báo "sói đến rồi"? Trường Thành tuyệt đối có thể chặn đứng bầy sói thảo nguyên, mà chữ "sói" trong ba chữ "sói đến rồi" thực ra không phải chỉ bầy sói thảo nguyên, mà là kỵ binh Đột Khuyết giương cờ đầu sói; là những kỵ binh mang tính sói của Hung Nô, Tiên Ti, Đột Khuyết, Mông Cổ... những tộc người sùng bái thần linh hình sói, sở hữu chiến lược chiến thuật của loài sói.
Người thảo nguyên từ xưa đến nay vẫn luôn sùng bái thần linh hình sói; vẫn luôn thích tự ví mình với loài sói, coi mình là sói và ví người Hán như cừu; vẫn luôn dùng khí phách hiên ngang "lấy một địch trăm" để coi thường tính cách loài cừu của dân tộc nông nghiệp. Mà dân tộc nông nghiệp Trung Hoa thời cổ đại cũng luôn coi kỵ binh thảo nguyên là loài "sói" đáng sợ nhất. Ý nghĩa ban đầu của "lang yên" đáng lẽ phải là "tín hiệu khói lửa được đốt trên đài phong hỏa nhằm cảnh báo việc kỵ binh của các tộc người thảo nguyên sùng bái thần linh hình sói xâm phạm biên giới". "Lang yên" rốt cuộc chẳng có mối quan hệ trực tiếp nào với phân sói cả.
Anh chợt nghĩ tới, có lẽ trên thế giới này chỉ có trong tiếng Trung mới có từ vựng "lang yên". Ngày nay khói sói tuy đã dần tan biến, nhưng mâu thuẫn sâu sắc giữa nền văn minh thảo nguyên và nền văn minh nông nghiệp vẫn chưa được giải quyết. Làn khói đặc từ việc đốt phá hoang làm nương rẫy của dân tộc nông nghiệp đang cháy lan sang thảo nguyên. Đây là một cuộc chiến tranh khói lửa còn đáng sợ hơn cả khói sói, là một cuộc chiến tự sát còn ngu ngốc hơn cả việc tự hủy diệt Trường Thành. Trần Trận nhớ lại lời của Ô Lực Cát, nếu thảo nguyên ở phía bắc Trường Thành biến thành vùng đất cát, nối liền một dải với đại mạc Mông Cổ, thì Bắc Kinh sẽ phải làm sao đây?
Trần Trận nhìn đống phân sói đã hóa thành tro tàn dưới chân, lòng dạ buồn thiu và chán nản.
