Khi đội xe bò sắp ra khỏi cửa khẩu, một chiếc xe tải nhẹ "Gaz" cuốn theo cuộn bụi cát mịt mù đang chạy ngược chiều tới. Còn chưa đợi xe bò nhường đường, chiếc "Gaz" đã chồm lên lề đường phóng qua. Lúc xe chạy ngang qua nhau, Trần Trận nhìn thấy trên xe có hai quân nhân cầm súng, vài nhân viên của đội sản xuất và một mục dân mặc áo choàng Mông Cổ đơn. Mục dân vẫy tay ra hiệu với anh, Trần Trận nhìn lại hóa ra là Đạo Nhĩ Cơ. Nhìn thấy tay săn sói cừ khôi Đạo Nhĩ Cơ, cùng với chiếc xe "Gaz" nhỏ nổi như cồn trong việc săn sói ở mục trường này, tim Trần Trận lại treo ngược lên cổ họng. Anh chạy đến trước đội xe hỏi Trương Kế Nguyên: Có phải Đạo Nhĩ Cơ lại dẫn người đi săn sói nữa không?

Trương Kế Nguyên nói: Đằng kia toàn là đồi núi, ở giữa là đầm lầy nhỏ và sông suối, xe tải không phát huy được tác dụng, sao có thể đi săn sói chứ? Chắc là đi giúp kho hàng chuyển nhà thôi.

Vừa đi đến bãi cỏ, từ hướng đội xe của tiểu đội có một con ngựa phi nhanh tới. Ngựa đến gần, cả hai đều nhận ra đó là A-ba Tất Lợi Cách. Ông lão thở hồng hộc, sắc mặt tái xanh hỏi: Vừa rồi hai cậu có nhìn thấy trên chiếc ô tô kia có Đạo Nhĩ Cơ không?

Cả hai đều nói có thấy. Ông lão nói với Trần Trận: Cháu theo ta đến doanh trại cũ một chuyến. Lại nói với Trương Kế Nguyên: Cậu cứ một mình đánh xe đi trước đi, lát nữa chúng ta sẽ về ngay.

Trần Trận nói nhỏ với Trương Kế Nguyên: Anh phải quay đầu chiếu cố sói con nhiều hơn, chiếu cố cả xe phía sau nữa. Nếu sói con quậy phá, xe có hỏng anh cũng đừng động vào, đợi em về rồi tính tiếp. Nói xong liền cùng ông lão cắm cổ chạy nhanh theo con đường cũ.

Ông lão nói với Trần Trận: Đạo Nhĩ Cơ chắc chắn là dẫn người đi săn sói rồi, mấy ngày nay, bản lĩnh săn sói của Đạo Nhĩ Cơ đã phát huy tác dụng lớn. Tiếng Hán của nó rất giỏi, đã được làm tham mưu săn sói của đoàn bộ, bầy gia súc thì giao cho em trai nó chăn dắt, còn bản thân nó suốt ngày dẫn theo mấy tay súng, lái xe con xe tải đi săn sói. Nó cực kỳ thân thiết với mấy vị quan lớn quan nhỏ, dạo trước còn dẫn cả quan lớn ở sư đoàn đi săn được hai con sói lớn, bây giờ nó là anh hùng săn sói của toàn sư đoàn rồi.

Trần Trận hỏi: Nhưng ở đó toàn là núi với sông, đánh kiểu gì chứ? Cháu vẫn không hiểu.

Ông lão nói: Có một người chăn ngựa chạy đến báo cho tôi, nói Đạo Nhĩ Cơ dẫn người dẫn xe đến doanh trại cũ rồi, tôi đoán mò một cái là biết nó đi làm gì ngay.

Trần Trận hỏi: Nó đi làm gì?

Ông lão nói: Đi bỏ thuốc, đặt bẫy ở doanh trại cũ của các hộ gia đình. Lão sói, sói què, sói bệnh của thảo nguyên Ngạch Lôn đáng thương làm sao, bản thân không kiếm được thức ăn, chỉ có thể dựa vào việc nhặt xương xẩu do bầy sói lớn ăn thừa để sống qua ngày. Bình thường còn đi nhặt những thứ người và chó ăn thừa, đói một trận, no một trận. Mỗi khi người và gia súc chuyển nhà, chúng liền chạy đến đống tro tàn, đống rác của doanh trại cũ, nào là da cừu thối, xương thối, xương ống to, xương đầu cừu, cơm thừa cặn sữa, đều nhặt ăn hết; còn đào cả chó chết, cừu bệnh, bê bệnh mà người ta chôn lên để ăn. Mục dân Ngạch Lôn đều biết những chuyện này. Thỉnh thoảng mục dân chuyển nhà, quên một số thứ ở doanh trại cũ, lúc quay lại doanh trại cũ tìm, thường có thể nhìn thấy dấu vết sói từng đến. Mục dân tin Lạt Ma, lòng dạ lương thiện, đều biết những con lão sói và sói bệnh đến doanh trại cũ kiếm ăn ấy rất đáng thương, chẳng có mấy người đặt bẫy bỏ thuốc ở đó. Một số người già lúc chuyển nhà, còn có ý vứt lại chút ít thức ăn, để lại cho sói.

Ông lão thở dài: Nhưng kể từ sau khi một số dân ngụ cư đến đây, lâu dần, họ cũng nhìn ra manh mối. Gia đình Đạo Nhĩ Cơ từ đời bố nó trở đi, cứ hễ lúc chuyển nhà là thích để lại cừu chết cho sói, rắc thuốc độc, đặt bẫy, một hai ngày sau mới quay lại giết sói lột da sói. Da sói nhà nó bán tại sao lại nhiều hơn nhà người khác? Chính là vì nhà nó không tin Lạt Ma, không kính sói, thủ đoạn độc ác nào cũng dám dùng, ra tay giết những con lão sói sói què đó thực sự rất nhẫn tâm. Cậu nói xem, lòng sói sao độc bằng lòng người chứ...

Ông lão đầy vẻ thê lương, râu run rẩy nói: Mấy ngày nay, chúng đã đánh chết bao nhiêu sói rồi. Đánh cho sói tốt trốn đông trốn tây, chẳng dám ra ngoài tìm đồ ăn nữa. Tôi đoán chừng đại đội vừa đi, đến sói tốt cũng phải lên doanh trại cũ tìm đồ ăn. Đạo Nhĩ Cơ còn gian xảo hơn cả sói... Cứ đánh thế này nữa, người thảo nguyên Ngạch Lôn không lên được Tengri nữa, thảo nguyên Ngạch Lôn cũng sắp tiêu đời rồi...

Trần Trận không thể nào xoa dịu nỗi đau thương của vị lão nhân du mục thời mạt đại này. Không ai có thể ngăn cản được dân số nông nghiệp đang bành trướng ác tính, không thể ngăn cản sự cướp bóc của nông nghiệp đối với thảo nguyên. Trần Trận không thể an ủi A-ba già, đành nói: Nhìn con đây, hôm nay con phải lật nhào toàn bộ những cái bẫy mà chúng đặt!

Cậu và ông lão cưỡi ngựa vượt qua sống núi, chạy về phía doanh trại cũ gần nhất. Cách doanh trại không xa, quả nhiên nhìn thấy vết bánh ô tô để lại. Động tác của ô tô rất nhanh, đã vòng qua sườn dốc rồi. Hai người đến gần doanh trại, không dám mạo hiểm tiến lên nữa, sợ bẫy sắt làm gãy cổ chân ngựa.

Hai người xuống ngựa, ông lão nhìn một lúc, chỉ chỉ hố tro bếp nói: Bẫy Đạo Nhĩ Cơ đặt rất có nghề, cậu nhìn đám tro bếp kia kìa, thoạt nhìn giống như gió thổi, thực ra là người rắc đấy, dưới đống tro bếp đó chính là bẫy, bên cạnh còn cố ý đặt hai chiếc móng cừu gầy. Nếu đặt hai miếng thịt cừu, sói ngược lại sẽ hoài nghi. Móng cừu gầy vốn dĩ là thứ trong đống rác, sói rất dễ sập bẫy. Tôi đoán lúc nó đặt bẫy, tay chắc cũng dính tro bếp mà làm, mùi người đều bị tro bếp che khuất hết rồi. Chỉ có lão sói có cái mũi thính nhất mới ngửi ra được. Thế nhưng sói già quá, mũi cũng sẽ già đi, sẽ không ngửi ra nổi...

Trần Trận nhất thời kinh ngạc và phẫn nộ đến mức nói không nên lời.

Ông lão lại chỉ vào nửa con cừu bệnh bên cạnh đống phân bê nói: Cậu xem trên con cừu đó chắc chắn là đã bỏ thuốc rồi. Nghe nói, chúng mang từ Bắc Kinh đến loại thuốc độc cao cấp, sói ở đây ngửi không ra, sói ăn vào, chỉ bằng thời gian hút một điếu thuốc là chết chắc.

Trần Trận nói: Vậy để em kéo hết lũ cừu xuống giếng hoang nhé.

Ông lão nói: Một mình cậu kéo xuể không? Lắm doanh trại thế cơ mà.

Hai người lên ngựa, lại lần lượt xem qua bốn năm doanh trại, phát hiện Đạo Nhĩ Cơ không hề giở trò ở mọi doanh trại. Có nơi bỏ thuốc, có nơi đặt bẫy, có nơi kết hợp cả hai, lại có nơi chẳng đặt gì cả. Toàn bộ cách bố trí thật thật giả giả, hư hư thực thực. Hơn nữa thường cách một doanh trại lại giở trò một lần, giữa hai doanh trại đã giở trò, thường cách nhau một con dốc nhỏ. Nếu một chỗ doanh trại kẹp được sói hoặc làm chết sói, cũng không ảnh hưởng đến việc sói ở chỗ khác tiếp tục sập bẫy.

Hai người còn phát hiện, Đạo Nhĩ Cơ bỏ thuốc thì nhiều, đặt bẫy thì ít. Mà đặt bẫy lại tận dụng hố tro, không phải tốn sức đào hố mới. Do đó, hành động của Đạo Nhĩ Cơ vô cùng nhanh chóng, doanh trại của toàn đại đội với tốc độ bố trí của bọn họ, chẳng mất nửa ngày là có thể hoàn thành.

Không thể đi tiếp được nữa, nếu không sẽ bị Đạo Nhĩ Cơ và những người khác phát hiện.

Ông lão Tất Lợi Cách quay đầu ngựa đi ngược trở lại, vừa đi vừa lẩu bầu lẩu bảm nói: Cứu sói thì chỉ có thể cứu được chừng này thôi. Hai người đi đến một doanh trại được bày bẫy, ông lão xuống ngựa, cẩn thận từng li từng tí đi đến bên cạnh nửa cái đùi cừu thối, sau đó từ trong ngực lấy ra một chiếc túi da cừu nhỏ, mở miệng túi, rắc ra đùi cừu một ít tinh thể màu xám trắng. Trần Trận lập tức hiểu rõ ý định của ông lão, loại thuốc độc này là thuốc thú y độc hại kém chất lượng do cửa hàng cung tiêu mục trường bán ra, độc tính nhỏ, mùi vị lớn, chỉ có thể đầu độc chết những con sói và cáo ngốc nhất, mà sói bình thường đều ngửi ra được. Thuốc kém chất lượng che lấp đi thuốc tốt, vậy thì Đạo Nhĩ Cơ công cốc rồi.

Trần Trận thầm nghĩ, ông lão vẫn lợi hại hơn Đạo Nhĩ Cơ. Nghĩ đoạn lại hỏi: Mùi thuốc này bị gió thổi tán đi thì phải làm sao?

Ông lão nói: Không đâu. Mùi thuốc độc này dù có tản đi, người ngửi không ra, nhưng sói ngửi ra được.

Ông lão lại tìm thấy mấy chỗ đặt bẫy sắt. Trần Trận nhặt mấy khúc xương ống cừu, ném qua đập lật cẫng bẫy sắt đi. Đây cũng là một trong những cách mà lão sói ranh mãnh dùng để đối phó với bẫy.

Hai người lại đi về phía một doanh trại khác. Cho đến khi thuốc kém chất lượng của ông lão dùng hết rồi, hai người mới cưỡi ngựa quay về. Trần Trận hỏi: A-ba, lúc họ quay về đoàn bộ, phát hiện bẫy bị lật thì phải làm sao? Ông lão nói: Bọn họ nhất định còn phải vòng đi săn sói, không lo nổi đâu. Trần Trận lại hỏi: Lỡ mấy ngày nữa họ đến kiểm tra bẫy, phát hiện có người động vào bẫy thì tính sao? Đây chính là phá hoại phong trào săn sói đấy, đến lúc đó ông sẽ gặp họa mất.

Ông lão nói: Tôi có gặp họa nữa, thì sao sánh được với sói Ngạch Lôn gặp họa. Sói mà hết, chuột bọ thỏ rừng lật tung cả lên, thảo nguyên tiêu đời, tất cả mọi người đều phải gặp họa, không ai trốn thoát được đâu... Tôi rốt cuộc cũng cứu được mấy con sói rồi, cứu được con nào hay con ấy vậy. Sói Ngạch Lôn, mau trốn đi. Trốn sang đằng kia đi... Đạo Nhĩ Cơ bọn chúng mà thực sự đến tận cửa tìm tôi tính sổ, thì lại càng hay, tôi đang nghẹn một bùng lửa không biết phát tiết ở đâu đây...

Leo lên sống núi, trên trời mấy con nhạn hoang bi thương kêu thảm, ngó đông ngó tây tìm kiếm đồng loại, lẻ loi bóng chiếc lượn những vòng tròn. Ông lão kìm cương ngựa ngẩng đầu nhìn, kéo dài giọng thở dài nói: Đến nhạn hoang bay về Nam cũng không xếp thành hàng được, đều bị bọn chúng ăn thịt rồi. Ông lão quay đầu nhìn đằng đẵng bãi cỏ mới do chính tay ông khai phá, hai đôi mắt đong đầy những giọt nước mắt vẩn đục.

Trần Trận nhớ lại cảnh đẹp lúc cùng ông lão lần đầu tiên bước vào bãi cỏ mới này, mới trải qua một mùa hè, bãi cỏ mới hồ thiên nga xinh đẹp, đã biến thành nghĩa địa của thiên nga nhạn hoang vịt trời và sói thảo nguyên rồi. Cậu nói: A-ba, chúng ta đang làm việc thiện, nhưng sao cứ giống như làm trộm thế này? A-ba, con thật sự muốn khóc lớn một trận...

Ông lão nói: Khóc đi, khóc ra đi, A-ba của cháu cũng muốn khóc. Sói đã bắt đi từng lứa từng lứa người già Mông Cổ rồi, sao cứ chừa lại lứa A-ba già của cháu mà không màng tới chứ...

Ông lão ngước nhìn Tengri, nước mắt già giàn giụa, ô ô... ô... khóc lên như một con đầu đàn già nua... Trần Trận nước mắt tuôn như suối, cùng với nước mắt của A-ba già tưới xuống thảo nguyên Ngạch Lôn cổ xưa...