Việc tìm ra nơi ở của những người đứng đơn kiện gia tộc De Willoughby không có gì là khó khăn. Đến lúc này, hiếm có ai ở gần khu Circle mà không biết rõ tầng trên căn nhà của bà Burford thuộc về những ai. Bản thân bà Burford dần cảm thấy khá hãnh diện về những vị khách trọ của mình, và khi sự quan tâm dành cho vụ kiện ngày càng lớn, bà thấy mình cũng trở thành một nhân vật nổi bật.

– Nếu vụ kiện thành công, gia tộc De Willoughby sẽ vô cùng giàu có, – bà nói với vẻ điệu đà. – Không còn nghi ngờ gì nữa, họ sẽ trở lại quê nhà miền Nam và khôi phục lại vẻ tráng lệ thuở trước của dinh cơ. Ngài Rupert De Willoughby sẽ là chúa đất ở đó.

Bà đã dành ra nhiều giờ đồng hồ – mà bà cảm thấy rất đỗi cao sang – để lắng nghe những câu chuyện của bác Matt về “cơ ngơi cũ của nhà De Willoughby”, những cánh đồng lúa ở “Nam Carolina”, cùng “hàng ngàn mẫu mỏ vàng” trên chốn núi non. Việc trò chuyện thuần túy về những vinh quang từng có thật, và có thể sẽ còn lớn lao hơn nữa nếu vận may mỉm cười, đem lại một sự an ủi vô cùng phong phú. Thế nhưng, Latimer tìm ra tung tích của người đang cùng mình giữ kín bí mật không phải nhờ vào việc dò hỏi. Chỉ trong vòng hai ngày, họ đã chạm mặt nhau ngay trên bậc thềm Tòa nhà Quốc hội.

Latimer đang đi xuống; gã Tom cao lớn đang bước lên. Người sau đang mải chìm đắm trong suy nghĩ về công chuyện của mình và chẳng để ý gì đến những người qua lại xung quanh. Bất thợt, hắn thấy mình đang ở thấp hơn một hoặc hai bậc so với một người vừa giơ tay ra và cất tiếng gọi bằng giọng trầm trầm.

– De Willoughby! – người lạ thốt lên, và Tom ngước mắt nhìn thẳng vào khuôn mặt của người mà hắn từng gặp lần cuối cách đây mười chín năm trong căn nhà gỗ ở Blair’s Hollow.

– Anh còn nhận ra tôi chứ? – người kia hỏi. – Đã bao nhiêu năm trôi qua kể từ ngày chúng ta gặp lại, và tôi thì đâu dễ nhận diện bằng anh.

– Có, tôi nhận ra anh chứ, – gã Tom cao lớn đáp, tay siết chặt bàn tay đang chìa ra một cách thân thiện. – Tôi đã thấy anh cách đây vài ngày và nhận ra ngay.

– Tôi lại không thấy anh, – Latimer nói. – Sao anh không bắt chuyện với tôi?

– Không, – Tom chậm rãi đáp; – Tôi đã suy nghĩ kỹ trong lúc đi theo sau anh, và tôi tự nhủ rằng làm thế có khi chẳng đem lại điều gì tốt đẹp cho anh – mà việc giữ im lặng thì chẳng hại gì đến bất kỳ ai trong chúng ta cả.

– Bất kỳ ai trong chúng ta ư? – Latimer thắc mắc.

Gã Tom cao lớn đặt một tay lên vai anh.

– Đã tự nguyện cất lời với tôi thế này, – hắn nói, – hãy đi đâu đó để trò chuyện đi thôi. Nơi này thiếu gì những góc khuất yên tĩnh.

Có những chỗ ngồi khá kín đáo, dẫu cho người ta vẫn qua lại nườmượp ngay trong tầm mắt. Người ta thường chọn những chốn như vậy để ngồi trò chuyện cùng nhau. Nơi đây ta có thể bắt gặp từng cặp tình nhân, từng nhóm chính trị gia, hay những đôi uyên ương đi tham quan.

Họ tìm được một chỗ ngồi như thế và đặt mình xuống. Latimer không tài nào kìm nén được nét mặt đang biến đổi của mình.

– Bất kỳ ai trong chúng ta ư? – anh lặp lại lần nữa.

Tom vẫn giữ bàn tay đầy thiện chí trên vai anh.

– Nó là một thiếu nữ xinh đẹp, dù trong mắt tôi thì nó mãi mãi chỉ là một đứa trẻ, – hắn nói. – Tôi đã che chở cho nó bình an và mang lại hạnh phúc cho nó. Đó là điều tôi vẫn hằng tâm niệm. Tôi tin rằng con bé chưa từng phải trải qua một giờ phút buồn rầu nào trong đời. Điều khiến tôi thấy ngán ngẩm nhất là phải chứng kiến những kẻ bất hạnh. Tôi đã giữ cho nó tránh xa mọi nỗi muộn phiền. Chúng tôi yêu thương nhau – chính là vậy đấy. Con bé chẳng biết gì ngoài việc được vây quanh bởi những người yêu mến nó. Họ chỉ là những kẻ nhà quê chất phác, dốt nát ở chốn sơn cước, nhưng lạy Chúa! họ yêu thương nó biết bao và nó cũng yêu thương họ biết nhường nào. Nó đã tận hưởng mùa xuân, tận hưởng mùa hạ, tận hưởng cả mùa thu lẫn mùa đông. Những ngày mưa chẳng làm nó thấy tẻ nhạt, và những ngày lạnh giá cũng chẳng khiến nó phải run rẩy. Nó lớn lên theo cách đó đấy – tựa như một con nai non hay một nhành cây trong rừng. Giờ đây, người bạn đời trẻ tuổi của nó đã xuất hiện, và đôi trẻ đã yêu nhau say đắm ngay từ cái nhìn đầu tiên. Chúng gặp nhau vào đúng thời điểm và thuộc về nhau. Mọi thứ diễn ra tự nhiên đến mức ban đầu con bé còn chẳng biết mình đã biết yêu. Nó chỉ thấy mỗi ngày trôi qua mình càng hạnh phúc hơn. Tôi biết chuyện gì đang xảy ra, và chỉ cần ngắm nhìn họ thôi cũng đủ làm tôi hạnh phúc rồi. Lạy Chúa tôi! Họ yêu nhau biết nhường nào – những đứa trẻ ấy. Cách chúng nhìn nhau từng phút từng giây mà chẳng hề hay biết; cách chúng mỉm cười khi ánh mắt chạm nhau – mà cũng chẳng hiểu vì sao. Còn tôi thì biết chứ. Ấy là bởi chúng đang sống trong chốn thiên đường – và có Chúa mới biết được, nếu có thể, tôi nhất định sẽ giữ chúng ở mãi nơi đó.

– Lạy Chúa tôi! – thốt lên từ miệng Latimer. – Anh đúng là một người có trái tim vĩ đại làm sao! – Anh quay đầu nhìn hắn, vẻ mặt ngập tràn sự kinh ngạc đầy thành kính. – Đứa con của Margery! Đứa con của Margery! – anh tự lẩm bẩm với chính mình. – Con bé có giống mẹ nó không? – anh hỏi.

– Tôi chưa từng gặp mẹ nó – vào lúc cô ấy hạnh phúc, – Tom đáp. – Nó cao hơn mẹ nó và sở hữu đôi mắt tựa như bầu trời mùa hè buổi sớm. Quả là một gương mặt tuyệt mỹ. Thỉnh thoảng tôi cứ nghĩ nó hẳn phải giống... người kia.

– Tôi muốn gặp con bé, – Latimer nói. – Nó không cần phải biết gì về tôi hết. Tôi muốn được nhìn ngắm con bé. Liệu tôi có thể không?

– Vâng. Chúng tôi đang trọ ở đây để theo đuổi vụ kiện, ở gần khu Dupont Circle, và cố gắng chi tiêu tằn tiện nhất có thể. Chúng tôi chẳng dư giả nổi một xu, nhưng điều đó đến nay vẫn chưa làm khó được chúng tôi. Nếu thắng kiện, chúng tôi sẽ trở thành những kẻ giàu sụ ôm xấp trái phiếu; còn nếu thua, chúng tôi sẽ phải cuốc bộ trở về núi non, dựng một căn lúp xúp bằng gỗ tròn, và sống qua ngày bằng hạt dẻ cùng quả mọng cho đến khi trồng trọt được mùa vụ mới. Hai đứa trẻ sẽ tự tạo dựng tổ ấm riêng và sống như thể A-đam với E-va – và tôi xin thề là chúng chẳng mảy may bận tâm đâu. Giàu có chúng sẽ hạnh phúc, mà nghèo khó chúng vẫn cứ vui vẻ thôi. Khi nào anh muốn đến gặp con bé?

– Ngày mai tôi đến được chứ? – Latimer hỏi. – Và tôi có thể dẫn theo một người bạn được không? Cậu ấy là người thân thiết nhất với tôi trên cõi đời này. Cậu ấy cũng là linh hồn duy nhất đang sống biết rõ... những gì chúng ta biết. Cậu ấy là Mục sư John Baird.

– Gì cơ? – Tom thốt lên. – Người đang làm chấn động thế giới bằng những bài thuyết giáo của mình – nhân vật nổi tiếng với bài “Sự Ăn Năn” ấy á?

– Đúng vậy.

– Con bé hẳn sẽ thích gặp cậu ấy cho mà xem. Không ai tuyệt hơn thế nữa đâu. Tất cả chúng tôi đều rất muốn gặp cậu ấy. Chúng tôi đã nghe kể rất nhiều về cậu ấy rồi.

Họ không rời đi trong suốt nửa tiếng đồng hồ sau đó. Khi từ giã, Latimer đã nắm bắt được rất nhiều điều về quá khứ. Anh nghe kể về câu chuyện lớn lên của đứa trẻ, với ánh mặt trời mọc lên từ sau ngọn núi này và lặn xuống sau ngọn núi khác; anh dường như đã quen thuộc với những con người từng yêu thương và gắn bó với con bé suốt những năm tháng tuổi thơ và thiếu nữ; anh biết về cái tên đầy mộng mơ được đặt cho con bé từ thủa lọt lòng, và cả cái tên còn mang tính tưởng tượng hơn thế mà những người bạn hồn nhiên cùng lũ trẻ chơi đùa với nó đã gọi. Anh cũng nghe câu chuyện về Rupert, và láng mờ đoán được về quá khứ xa xôi nơi Delia Vanuxem từng sống và qua đời.

– Tạ ơn Chúa vì ngày hôm đó tôi đã gặp anh! – anh nói. – Tạ ơn Chúa vì đêm ấy tôi đã tìm đến anh! – Và họ lại siết chặt tay nhau rồi đi theo những ngả đường riêng.

Latimer trở về nhà và kể cho Baird nghe về cuộc gặp gỡ cũng như cuộc hẹn vào ngày hôm sau.

– Tôi cảm thấy anh rất muốn gặp con người ấy, – anh nói. – Hắn là con người mộc mạc và tuyệt vời nhất trên đời này. Cả thể xác lẫn tâm hồn đều đẹp đẽ vẹn toàn như nhau.

– Anh đã nghĩ đúng khi cho rằng tôi muốn gặp ông ấy, – Baird đáp. – Tôi đã nghĩ về ông ấy rất nhiều. – Ông nhìn người bạn của mình với vẻ đầy âu lo.

– Đối mặt trực tiếp với con bé sẽ là một điều kỳ lạ đấy, – ông nói thêm. – Anh nghĩ mình có thể che giấu được những cảm xúc trong lòng không? Sẽ chẳng dễ dàng gì đâu – ngay cả đối với tôi.

– Cả hai chúng ta đều sẽ chẳng dễ dàng gì – nếu con bé nhìn chúng ta bằng đôi mắt của Margery. Anh sẽ nhận ra chúng ngay thôi. Margery cũng từng hạnh phúc khi bức chân họa mà anh từng thấy được vẽ nên.

Việc được nhìn thấy con bé đứng trước mặt họ trong tuổi trẻ và sắc đẹp ngời ngời, hoàn toàn không hay biết gì – sẽ là một điều kỳ lạ biết bao, đó là suy nghĩ ngự trị trong tâm trí mỗi người khi họ cùng nhau rảo bước qua những con phố vào buổi tối hôm sau. Ánh đèn đường chập chờn hắt lên gương mặt Latimer đã phơi bày toàn bộ câu chuyện lòng anh trước người bạn đồng hành, dẫu nó có thể không dễ dàng bộc lộ ra với người khác. Bản thân Baird cũng đang tự hỏi làm thế nào để cả hai có thể giữ được bình tĩnh trong suốt cuộc gặp gỡ này. Con bé sẽ hoàn toàn vô tư lự – cô thiếu nữ luôn ngập tràn hạnh phúc và chẳng hề hay biết gì về quá khứ. Trong mắt nó, họ chỉ là một diễn giả nổi tiếng ở tuổi trung niên và người bạn có vẻ ngoài chẳng mấy thu hút – trong khi sâu thẳm trong lòng, mỗi người lại là kẻ đang che giấu một bí mật trước mặt nó. Họ phải gạt bỏ điều đó khỏi ánh mắt, giọng nói và phong thái của mình. Họ phải thật cởi mở, lịch thiệp và đúng mực. Baird ngẫm nghĩ hồi lâu trong đầu. Khi họ đến nơi, những ô cửa sổ ở tầng hai đã được thắp sáng rực rỡ như để chào đón họ. Matt mở cửa đón họ, khoác lên mình bộ đồ đẹp nhất và cúi đầu thật thấp. Được tiếp đón những vị khách như thế này là một sự kiện xã hội vô cùng quan trọng trong cảm nhận của lão, điều đó dường như làm tăng thêm hy vọng về vụ kiện và vẽ ra một tương lai nơi những vị khách quý tộc sẽ nườmượp kéo đến trước một khung cửa lớn hoành tráng hơn nhiều. Lão trọng vọng thông báo rằng ông chủ và cô tiểu thư đang “tiếp khách”, rồi cung kính đón tiếp những vị khách ghé thăm. Lão đã chải chuốt chiếc áo khoác đã sờn chỉ của mình và đánh bóng từng chiếc khuy đồng cho đến khi chúng sáng loáng. Trí tưởng tượng phong phú kiểu người Phi châu đã giúp lão cảm nhận trọn vẹn sự trang trọng của lòng hiếu khách.

Tiếng cười nói trong trẻo của một thiếu nữ vọng đến tai họ khi cả hai bước lên lầu. Họ bất giác nhìn nhau, và lồng ngực Latimer thắt lại một cách đau đớn. Đó quả không phải là sự chuẩn bị tốt nhất để giữ lấy sự bình tĩnh.

Một ngọn lửa nhỏ đang bập bùng ấm áp trong lò sưởi, và dẫu căn phòng có phần đơn sơ, trống trải, nó vẫn bừng lên thứ ánh sáng rạng rỡ. Hai người trẻ tuổi xinh đẹp đang cùng nhau cười đùa bên một cuốn sách, và cả hai liền đứng dậy, quay những gương mặt đầy mong đợi về phía cửa. Gã Tom cao lớn cũng đứng lên, bước tới chào đón khách và kéo theo cô gái đi cùng.

Con bé sở hữu vóc dáng thon thả, uyển chuyển, cùng đôi mắt ngập tràn hạnh phúc và vẻ đẹp rạng rỡ đáng yêu. Đôi mắt hạnh phúc ấy chính là đôi mắt của Margery, dẫu chúng mang màu nâu thay vì sắc xanh hoa chuông, và ẩn hiện trên một khuôn mặt không hẳn là của Margery, dẫu nụ cười thì y hệt. Latimer tự hỏi liệu vẻ ngoài của mình lúc này có đang mang dáng vẻ điềm tĩnh bình thường khi đứng trước mặt con bé hay không.

Sheba thấy lạ lùng trước bàn tay lạnh ngắt của anh khi chạm vào. Con bé không hề bị thu hút bởi gương mặt đầy âu lo của anh, và phải thú nhận rằng cá tính của anh đã tạo lên nó hiệu ứng thường thấy ở những người lần đầu gặp mặt. Anh không phải là một nhân vật lớn, nhưng chính sự hiện diện của anh lại khiến con bé cảm thấy rụt rè mỗi khi anh cất lời.

Chẳng ai cảm thấy e dè trước Baird cả. Ông cũng tạo ra sức hút khó cưỡng quen thuộc của mình. Chỉ trong vài phút ngắn ngủi, ông đã trở thành tâm điểm của nhóm nhỏ. Ông đã kết thân với Rupert và khơi mào cho cuộc trò chuyện của Tom. Sheba say sưa lắng nghe ông với ánh mắt rạng ngời trông đến là đáng yêu.

Họ quây quần bên chiếc bàn và trò chuyện, rồi ông dẫn dắt tất cả ngược dòng thời gian trở về chốn núi non tưởng chừng đã quá xa xôi ấy. Ông muốn nghe về bầu không khí, lối sống, con người nơi đó; và đồng thời, khi họ trả lời các câu hỏi và kể lại những giai thoại, ông cũng chắt lọc từ mỗi người những chi tiết liên quan đến câu chuyện của vụ kiện. Khi Tom nhắc đến Barnesville và Thẩm phán Rutherford, hay Rupert kể về Delisleville và Matt, cuộc trò chuyện của họ được dẫn dắt khéo léo sao cho những chi tiết kinh doanh của vụ kiện hòa quyện tự nhiên vào câu chuyện.

Tom là người đầu tiên nhận ra điều này và lên tiếng nhắc đến.

– Chúng ta đang nói về chuyện làm ăn của chính mình cứ như thể đó là đề tài duy nhất trên đời này vậy, – hắn nói. – Đó là cái tính tệ hại của những kẻ đang có vụ kiện trong tay. Tôi đã gặp kha khá người như thế từ khi đặt chân đến Washington – và ai trong chúng ta cũng giống nhau cả thôi.

– Tôi đã gặng hỏi bởi vì đề tài này cũng rất đỗi hấp dẫn đối với tôi, – Baird nói. – Có nhiều người hơn các bạn đang bàn tán về nó. Nó từng là chủ đề chính trong bữa tối của tôi với Thượng nghị sĩ Milner hai đêm trước.

– Milner ư! – Tom thốt lên. – Hắn chính là kẻ chẳng có lấy thời gian để thèm nghe tôi nói vào buổi sáng hôm ấy.

– Con gái ông ấy, phu nhân Meredith, đã hỏi thăm về các bạn. Cô ấy rất muốn nghe câu chuyện này. Tôi sẽ kể lại cho cô ấy nghe.

– A! – Tom kêu lên; – Nếu ngài kể, mọi chuyện chắc chắn sẽ có hy vọng.

– Biết đâu đấy, – Baird cười lớn. – Tôi có thể giúp được các bạn. Một kẻ quen đứng trước đám đông đôi khi cũng có giá trị thực tiễn nhất định đấy.

Ông tình cờ bắt gặp ánh mắt của Sheba. Một tia sáng ấm áp bừng lên trong đôi mắt ấy.

– Họ quan tâm nhiều hơn là những gì họ chịu thừa nhận với cháu, – con bé nói với ông, khi tình cờ chỉ còn lại hai người trong lúc Tom và Rupert đang cho Latimer xem vài cuốn sách. – Họ sợ làm cháu buồn nếu để cháu biết mọi chuyện sẽ nghiêm trọng đến mức nào nếu chúng cháu trắng tay. Họ quá mức lo lắng cho cháu – nhưng cháu cũng thương họ lắm, và giả như cháu có thể làm gì đó – hoặc đi gặp một ai đó...——

Ông nhìn sâu vào đôi mắt con bé trong một khoảnh khắc tĩnh lặng kỳ lạ.

– Những gì tôi vừa nói ban nãy không hẳn là đùa đâu, – ông nói sau khoảnh khắc ấy. – Tôi là một kẻ biết dùng lời lẽ, và đôi khi lời lẽ cũng rất hữu ích. Tôi sẽ dành tặng các bạn những lời nói của mình – dẫu nó có giá trị đến đâu đi chăng nữa.

– Chúng cháu sẽ cảm thấy vô cùng giàu có, – con bé đáp, và sự bộc trực, hồn nhiên ấy tựa như dành cho một người bạn thâm giao lâu năm. Đó là một nét quyến rũ tuyệt vời, sự đón nhận ngọt ngào đối với bất kỳ lòng tốt nào. – Nhưng cháu tưởng ngài sẽ rời đi trong vài ngày tới cơ mà?

– Vâng. Nhưng tôi sẽ quay lại, và tôi sẽ cố gắng khơi mào mọi việc trước khi đi.

Con bé liếc nhìn Latimer đang ở phía bên kia phòng.

– Ngài Latimer... – con bé ngập ngừng; – Ngài có nghĩ rằng ông ấy không bận tâm đến chuyện đó không – rằng vụ kiện có ý nghĩa quá lớn đối với chúng cháu? Cháu đã sợ lắm. Nhìn ánh mắt nghiêm nghị của ông ấy...

– Ông ấy nhìn cháu rất nhiều đấy chứ, – Baird nhanh chóng chen vào. – Ông ấy không thể kìm được. Tôi rất vui vì có cơ hội để kể cho cháu nghe... một chuyện. Cháu rất giống... rất giống một người mà ông ấy từng hết mực yêu thương – một người đã qua đời từ nhiều năm trước. Cháu phải lượng thứ cho ông ấy nhé. Việc đối mặt trực tiếp với cháu gần như là một cú sốc đối với ông ấy đấy.

– Ồ! – con bé thốt lên nhè nhẹ. – Một người đã qua đời từ nhiều năm trước sao! – Nó chớp đôi mắt của Margery và để ánh nhìn ấy dừng lại trên gương mặt Baird. – Hẳn là rất lạ lùng – hẳn là gần như đáng sợ lắm khi bản thân ở gần một người rất giống với người mình từng yêu thương – nhưng đã qua đời từ bao năm trước.

– Phải, – ông đáp. – Đúng vậy – đáng sợ đấy. Dùng từ ấy là chính xác nhất.

Khi hai người đàn ông cùng nhau đi bộ qua những con phố để trở về nhà, ý nghĩ ấy lại một lần nữa được thốt lên, và chính Latimer là người đã nói ra điều đó.

– Và khi con bé nhìn tôi, – anh nói, – suýt chút nữa tôi đã hét lên với nó rằng: “Margery, Margery!”. Tiếng kêu ấy trào dâng từ tận đáy lòng tôi. Tôi chẳng hiểu làm cách nào mình lại kìm nén được nữa. Margery nhỏ nhắn hơn và trẻ con hơn một chút – đôi mắt con bé tối màu hơn, gương mặt là của chính nó chứ không phải của Margery – nhưng ánh nhìn của nó y hệt như Margery vậy. Đó là sự trong trẻo đến thuần phác trong ánh nhìn, là niềm tin ngọt ngào đến mức chẳng hề hay biết rằng cuộc đời này lại tồn tại một kẻ sẵn sàng phản bội nó.

– Phải, phải, – từ miệng Baird thốt lên. Tiếng kêu ấy nghe như thể bật ra một cách vô thức.

– Thế nhưng lại từng có kẻ nhẫn tâm phản bội nó, – Latimer nói.

– Anh không thể quên được, – Baird bảo. – Cũng phải thôi.

Latimer lắc đầu.

– Sự phôi pha của năm tháng, – anh nói, – hầu như chẳng thể tránh khỏi việc xóa nhòa hoặc làm mờ đi mọi thứ; thế nhưng thỉnh thoảng – ơn Chúa là không nhiều – lại có những nỗi đau đớn xuất hiện trong cuộc đời của một người đàn ông hay người phụ nữ nào đó mà mãi chẳng chịu buông tha. Tôi từng quen một người phụ nữ – cô ấy là kiểu người mà ai nấy đều ganh tị, với một cuộc đời thoạt nhìn thật rực rỡ và trọn vẹn; nó ngập tràn những điều mà phần lớn người ta hằng ao ước, nhưng thứ cô ấy khao khát lại chẳng thuộc về mình, và trong tâm hồn cô ấy có một vết thương rỉ máu. Cô ấy từng có một đứa con suíu chút nữa đã hàn gắn được tâm hồn cô ấy, vậy mà đứa bé lại đột ngột bị cái chết cướp mất đi. Sau này cô ấy kể lại rằng cô ấy biết mình đã phát điên trong suốt mấy tháng trời sau biến cố ấy, dẫu chẳng một ai mảy may nghi ngờ. Trong những năm tháng tiếp theo, cô ấy không dám cho phép bản thân được cất lời hay suy nghĩ về khoảng thời gian tang tóc đó. “Mình không được phép để bản thân nghĩ tới – tuyệt đối không”. Cô ấy đã nói với tôi như thế, toàn thân run rẩy và đôi bàn tay siết chặt lại khi cất lời. “Chưa bao giờ, chưa bao giờ, và không bao giờ mọi thứ có thể khá hơn được. Dẫu cho một ngàn năm có trôi qua thì mọi chuyện vẫn cứ y nguyên như thế. Chỉ một suy nghĩ hay một lời nhắc đến thôi cũng đủ kéo tôi quay trở lại – và nhấn chìm tôi sâu vào nỗi thống khổ khủng khiếp thuở nào. Cũ kỹ ư – nó chưa từng cũ, và sẽ chẳng bao giờ cũ được đâu. Cảm giác ấy cứ như mới xảy ra ngày hôm qua – như thể nó đang diễn ra ngay trong ngày hôm nay vậy”. Tôi biết điều này không phải lúc nào cũng xảy ra. Nhưng nó lại đúng với tôi khi có thứ gì đó kéo Margery về lại bên tôi – kéo tôi trở về với Margery. Đêm nay đấy, Baird; hãy nghĩ xem đêm nay là thế nào đi chứ!

Anh đặt bàn tay đang run rẩy lên tay Baird, bước đi vội vã hơn bởi nhịp điệu dồn dập không kiềm chế được của chính mình.

– Hãy nghĩ xem đêm nay là thế nào đi chứ, – anh lặp lại. – Con bé tựa như một phần thể xác tôi vậy. Tôi không thể nào rứt ra được. Tôi vẫn thấy hình bóng con bé như trong lần cuối cùng nó nhìn tôi, hệt như đứa con của nó nhìn tôi tối nay – với đôi mắt rạng ngời niềm vui cùng khóe môi cười tươi tắn. Đó là một ngày nọ khi tôi đến thăm nó ở Boston. Nó đang vẽ một bức tranh nhỏ, và tác phẩm đã được ngợi khen ở phòng tranh. Nó vui mừng biết bao – hạnh phúc biết bao. Đó là lần cuối cùng.

– Đừng, xin anh đừng thế, – Baird kêu lên; – Anh không được phép gợi lại hình ảnh đó.

– Tôi đâu có muốn gợi lại. Nó cứ tự ùn ùn kéo đến! Anh phải để tôi nói tiếp. Anh không cản được tôi đâu. Đó là lần cuối cùng. Lần tiếp theo tôi nhìn thấy nó, nó đã thay đổi. Tôi suíu chẳng nhận ra – bởi mọi thứ diễn ra quá đỗi nhẹ nhàng. Ánh hào quang tươi sáng đã phai mờ. Rồi thì... rồi thì tất cả những chuyện sau đó kéo đến. Căn bệnh ngày một nặng thêm – sự lo âu tột cùng – những ngày dài dằng dặc – cô gái ở nhà máy – những lời bàn tán của đám phụ nữ ấy – nỗi sợ hãi đầu tiên ghê rợn và đáng nguyền rủa làm sao – những đêm dài – những đêm thao thức trắng canh! – Hơi thở của anh gấp gáp và dồn dập. Rõ ràng là anh không sao dừng lại được nữa. Lời lẽ cứ tuôn trào chồng chất lên nhau như thể của một kẻ đang kể chuyện trong cơn mê sảng.

– Tôi có thể nhìn thấy cô ấy, – anh nói. – Tôi có thể nhìn thấy cô ấy – như khi tôi bước vào căn phòng ấy. Tôi có thể thấy đôi bàn tay cùng đôi môi đang run rẩy và ánh mắt trẻ thơ đầy sợ hãi. Tôi có thể cảm nhận được những ngón tay nhỏ nhắn đang co quắp bấu víu lấy chân tôi, và gương mặt ấy – khuôn mặt ấy – áp lên đôi giày của tôi khi cô ấy ngã quỵ xuống.

– Tôi không thể chịu đựng nổi nữa, – Baird kêu lên; – Tôi không thể chịu nổi nữa rồi. – Ông từng thốt lên tiếng kêu ấy một lần trước đây. Và ông cũng nhận lại câu trả lời tương tự.

– Cô ấy đã chịu đựng được cơ mà, – Latimer gầm lên giận dữ. – Đêm cuối cùng ấy – trong căn nhà gỗ trên sườn đồi – những tiếng kêu gào của cô ấy – chúng không phải là tiếng của con người – không, chúng nghe chẳng giống tiếng người chút nào cả...——

Anh khựng lại. Chính bàn tay Baird lúc này đang bấu chặt lấy cánh tay anh – như thể để tìm kiếm chỗ bám víu. Người đàn ông ấy đang lảo đảo đôi chút, và dưới ánh đèn đường gần đó, ông ngước nhìn lên với một vẻ khẩn cầu đến xé lòng.

– Latimer, – ông nói. – Đừng nói nữa; anh thừa biết tôi không thể chịu đựng nổi mà. Tôi không còn vững vàng như trước nữa – từ khi bắt đầu công việc này. Tôi đã mất đi sự bình tĩnh vốn có rồi. Anh đang tái hiện lại trước mắt tôi mọi thứ hệt như cách nó dằn vặt chính anh vậy. Tôi đang phải sống lại bi kịch đó. Tôi không chịu nổi đâu.

Latimer sực tỉnh khỏi quá khứ. Anh gắng gượng để thấu hiểu và kiểm soát bản thân.

– Phải, – anh nói, giọng hoàn toàn chết lặng; – Đó chính là những gì người phụ nữ mà tôi từng nhắc đến đã nói với tôi – rằng cô ấy cứ sống hoài trong ký ức ấy. Thật không tỉnh táo chút nào khi cứ để bản thân chìm đắm trong quá khứ. Tôi xin lỗi nhé, Baird.