Loài Tinh Tinh Thứ Ba

Định dạng khác: 📖 Chữ 📕 Epub
Lượt đọc: 78 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 15
Ngựa, Ngôn Ngữ Hittie Và Lịch Sử

❊ ❊ ❊

Hai cuốn sách kích thích nhiều quan tâm của dư luận, và được nhắc nhiều gần đây tổng quát vấn đề của hệ ngôn ngữ Ấn-Âu, đó chính là tác phẩm của Colin Renfrew, Archaeology and Language (Cambridge: Cambridge University Press, 1987), và J. p. Mallory, trong cuốn sách In Search of the Indo-Europeans (London: Thames and Hudson, 1989). Vì những lý do đã được giải thích trong chương 15 của cuốn sách này, tôi đồng tình với những kết luận của Mallory, và phản đối quan điểm của Renfrew, có liên quan tới thời gian tương đối và địa điểm xuất phát của tổ tiên của hệ ngôn ngữ tiền Ấn-Âu.

Một cuốn sách cũ hơn nhưng vẫn còn rất hữu ích là tổng kết của nhiều tác giả bao gồm George Cardona và cộng sự của ông, đó là Indo-European and Indo-Europeans (Philadelphia: University of Pennsylvania Press, 1970). Còn bài báo có tựa đề (gì nữa nhỉ?) The journal of Indo-European Studies là tài liệu chính cho những xuất bản mang tính kỹ thuật về lĩnh vực này.

Một quan điểm mà cả Mallory và bản thân tôi đều nhận thấy hết sức thuyết phục được tìm thấy trong những tác phẩm của Manja Gimbutas, tác giả của bốn cuốn sách về lĩnh vực nghiên cứu này: The Baits (New York: Praeger, 1963), The Slavs (London: Thames and Hudson, 1971), The Goddesses and Gods’ of Old Europe (London: Thames and Hudson, 1982), và cuốn The Language of the Goddess (New York: Harper & Row, 1989). Gimbutas cũng mô tả công việc của bà trong cuốn sách được viết bởi Cardona đã được trích dẫn ở trên, trong những cuốn sách của Polome và Bemhard hay Kandler-Palsson được nêu ra dưới đây, và trong cả tạp chí Journal of Indo-European Studies 1:1-2D và 163-214 (1973), 5: 277-338 (1977), 8: 273-315 (1980), và 13:185-201 (1985).

Những cuốn sách hay tài liệu chuyên khảo liên quan tới những con người thuộc hệ ngôn ngữ Ấn-Âu thời kỳ đầu tiên được viết bởi Emile Benveniste đó là Indo-European Language and Society (London: Faber and Faber, 1973); hay Edgar Polome, trong cuốn The Indo-Europeans in the Fourth and Third Millennia (Ann Arbor: Karoma, 1982); Wolfram Bernhard và Annel- eise Kandler-Palsson, Ethnogenese europaischer Voider (Stuttgart: Fischer, 1986); và Wolfram Nagel, “Indogermanen und Alter Orient: Ruckblick und Ausblick auf den Stand des Indoger- manenpro-blems,” Mitteilungen derDeutschen Orient-Gesellschaft za Berlin 119: 157-213 (1987). Chính những cuốn sách về ngôn ngữ bao gồm trong đó là tác phẩm của Henrik Birnbaum và Jaan Puhvel, Ancient Indo-European Dialects (Berkeley: University of California Press, 1966); w. B. Lockwood, Indo-European Philology (London: Hutchinson, 1969); Norman Bird, The Distribution of Indo-European Root Morphemes (Wiesbaden: Harras- sowitz, 1982); và Philip Baldi, An Introduction to the Indo-European Languages (Carbondale: Southern Illinois University Press, 1983). Cuốn sách của Paul Friedrich là Proto-Indo-European Trees (Chicago: University of Chicago Press, 1970) có sử dụng tới những bằng chứng về tên các loài cây nhằm cố gắng suy luận ra quê hương của ngôn ngữ Ấn-Âu.

W. P. Lehmann và L. Zgusta cung cấp thêm thông tin nhưng đồng thời cũng tranh luận về một thí dụ của sự tái cấu trúc ngôn ngữ tiền Ấn-Âu trong một chương sách: “Schteicher’s tale after a century,” trang 455-466 của cuốn Studies in Diachronic, Syndrome, and Topological Linguistics, được biên tập bởi Bela Brogyany (Amsterdam: Benjamins, 1979). Với một bản hơi thay đổi chút ít của hình mẫu mà họ đưa ra, các bạn có thể tham khảo trong trang 274 của cuốn sách này.

Những tài liệu tham khảo cho quá trình thuần hóa và tầm quan trọng của những giống ngựa được trích dẫn trong chương 14 cũng rất cần thiết khi đề cập tới vai trò của ngựa trong sự bành trướng của ngôn ngữ Ấn-Âu. Những tài liệu chuyên khảo dành cho đề tài này được tác giả David Anthony viết trong cuốn sách, “The “Kurgan culture,” Indo-European origins and the domestication of the horse: a reconsideration,” Current Anthropology 27: 291-313 (1986); và trong một bài viết khác nữa của David Anthony và Dorcas Brown, “The origins of horseback riding,” Antiquity 65: 22-38(1991).

Nguồn: vnthuquan
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 15 tháng 9 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.