Trước khi Truganini, người phụ nữ cuối cùng, chết vào năm 1876, bà ta quá khiếp hãi vì cuộc khám nghiệm sau khi chết với những cắt xẻo tương tự, đã cầu khẩn trong tuyệt vọng là được chôn cất ngoài bờ biển. Nhưng đúng như những gì bà lo sợ, Tổ chức Hoàng gia đã đào lấy bộ xương của bà và trưng bày cho công chúng tham quan ở Viện Bảo tàng Tasmania, và việc này còn được duy trì tới tận năm 1947. Vào năm này, cuối cùng, để kết thúc những lời phàn nàn về bộ xương tội nghiệp đó, bảo tàng đã chuyển hài cốt Truganini tới một căn phòng nơi chỉ có những nhà khoa học mới được phép quan sát. Đã có quá nhiều lời phàn nàn kích động về cơ thể tội nghiệp đó. Cuối cùng, vào năm 1976, kỷ niệm 100 năm sau cái chết của Truganini - bộ xương của bà đã được hỏa thiêu mặc cho những bất bình từ phía viện bảo tàng, và tro tàn của bà đã được rải ngoài bờ biển đúng như bà đã từng yêu cầu.

Trong khi số lượng người Tasmania là rất ít ỏi thì sự tuyệt diệt của họ lại có những ảnh hưởng vượt quá mức độ trong lịch sử Australia, bởi vì người Tasmania là vấn đề dân bản địa đầu tiên mà chính quyền thực dân Australia giải quyết và cũng đã đạt được những giải pháp gần như triệt để. Điều này có được là nhờ vào việc tiến hành thành công sự loại trừ hầu như hoàn toàn những người dân bản địa. (Cho dù là, vẫn còn một vài đứa trẻ con của những người phụ nữ Tasmania và những người thủy thủ da trắng sống sót, và con cháu của họ ngày nay vẫn gây ra vết nhơ đối với chính quyền Tasmania, mà không có cách gì giải quyết được họ.) Nhiều người da trắng trên đất liền Australia ghen tị với tính triệt để của giải pháp ở Tasmania và muốn bắt chước nó, nhưng họ cũng đã có được một bài học từ chính sự việc này. Sự hủy diệt những người Tasmania được tiến hành trong những vùng đã được định cư trước toàn bộ sự chứng kiến của báo giới địa phương, và đã gây ra những phản ứng tiêu cực. Do vậy, việc tiêu diệt hàng loạt với số lượng thổ dân trên đất liền đông gấp nhiều lần thay vì đạt hiệu quả lại sẽ vượt quá giới hạn, đi xa hơn ra khỏi những khu vực thành thị.

Công cụ đối với chính sách này của các chính quyền địa phương trên đất liền dập khuôn theo mô hình những nhóm quan chức chính phủ tình nguyện như ở Tasmania, chính là một nhóm những cảnh sát khu vực vùng núi có tên là “Cảnh sát bản địa”, sử dụng những chiến thuật tìm và diệt để tiêu diệt hay xóa sổ những thổ dân. Một chiến lược điển hình nhất là bao vây một khu trại vào ban đêm và bắn chết những thổ dân khi bắt đầu tấn công vào lúc bình minh. Những người định cư da trắng cũng đã mở rộng việc sử dụng thức ăn tẩm độc để giết thổ dân. Một hành động thông thường khác là quây lại để bắt, bắt giữ những thổ dân rồi cột chặt họ lại với nhau bằng dây xích cổ dẫn đến nhà giam và nhốt họ ở đó. Tiểu thuyết gia người Anh Anthony Trollope đã nhấn mạnh thái độ thịnh hành của dân Anh đối với những thổ dân khi viết rằng: “Đối với tất cả những người da đen ở Australia, lẽ tất nhiên chúng ta phải nói với họ rằng họ sẽ phải rời đi. Việc họ biến mất mà chẳng gây ra những ảnh hưởng không đáng có nào nên là mục đích cho tất cả những ai quan tâm tới vấn đề này.”

Những chiến thuật như thế cứ kéo dài ở Australia trong suốt thế kỷ XX. Trong một vụ tấn công bất ngờ tại vùng Alice Springs(59) năm 1928, cảnh sát đã thảm sát 31 thổ dân Australia. Quốc hội Australia từ chối chấp thuận một bản báo cáo về vụ thảm sát, và hai thổ dân còn sống sót (chứ không phải là cảnh sát) đã bị buộc tội giết người. Việc treo cổ vẫn còn tiếp tục được sử dụng và để bảo vệ mình trước những giá trị đạo đức, nhân văn vào năm 1958, ủy ban Cảnh sát của chính quyền bang miền Tây Australia đã giải thích với tờ Herald(60) ở Melbourne rằng những tù nhân thổ dân muốn như vậy còn hơn là bị xiềng xích.

Số thổ dân trên đất liền là quá đông để có thể tiêu diệt hoàn toàn theo cách thức ở Tasmania. Tuy nhiên, từ khi những thực dân người Anh đến vào năm 1788 tới năm 1921, dân số thổ dân đã sụt giảm từ 300.000 người tới mức chỉ còn 60.000 người.

Ngày nay, thái độ của những người da trắng ở Australia đối với những vụ giết người trong lịch sử này rất khác nhau. Trong khi chính sách của chính phủ và nhiều quan điểm cá nhân của những người da trắng đã ngày càng trở nên đồng cảm với thổ dân, thì những người da trắng khác vẫn từ chối trách nhiệm về tội diệt chủng. Ví dụ như, vào năm 1982, một trong số những thời báo tin tức báo hàng đầu của nước Úc, tờ The Bulletin đã cho đăng bức thư của một quý bà tên là Patricia Cobem, trong đó, phủ nhận một cách ngây thơ việc những người định cư da trắng đã tuyệt diệt người Tasmania. Trên thực tế bà Cobern đã viết rằng, những người định cư là những người yêu hòa bình và có đạo đức cao, trong khi những người Tasmania là những người nguy hiểm, ham giết người, thích chiến tranh, bẩn thỉu, tham lam, mang đầy những ký sinh trùng gây bệnh và còn bị tấn công bởi bệnh giang mai. Hơn thế nữa, họ đã chăm sóc trẻ sơ sinh rất tồi tệ, không bao giờ tắm rửa, và có một tập tục cưới xin đáng ghê tởm. Họ đã chết hết do những hành động tự hủy hại sức khỏe bản thân, thêm vào đó là mong ước được chết và việc thiếu đi niềm tin tôn giáo. Chỉ có một điều trùng hợp là sau hàng nghìn năm tồn tại, họ lại bị tiêu diệt hoàn toàn trong cuộc xung đột với người dân mới định cư. Đó chỉ có thể là cuộc thảm sát người định cư da trắng do những người Tasmania gây ra chứ không thể nào ngược lại. Bên cạnh đó, những người định cư chỉ có mục đích tự bảo vệ bản thân để phòng thủ, không quen dùng súng và chưa bao giờ bắn hơn 41 người Tasmania một lần.

Đặt những trường hợp của người Tasmania và thổ dân Australia lên một một bức tranh toàn cảnh, hãy xem ba bức bản đồ của thế giới (Hình 11, 12 và 13), đã mô tả ba giai đoạn khác nhau mà ở đó, những cuộc thảm sát lớn đã được liệt kê như những tội ác diệt chủng. Những tấm bản đồ này nêu lên một câu hỏi lớn mà câu trả lời thật sự không đơn giản: bằng cách nào định nghĩa được tội diệt chủng. Truy nguyên gốc gác, diệt chủng có nghĩa là “giết một nhóm người”: xuất phát từ gốc Hy Lạp “genos” nghĩa là một loài, và gốc Latin “cide” nghĩa là giết người (giống như từ “suicide - tự tử”, hay “infanticide” có nghĩa là “kẻ giết trẻ con”). Những nạn nhân chắc chắn là được chọn lựa từ trước bởi vì họ thuộc về một nhóm, dù có hay không thì mỗi con người đó như một cá thể riêng lẻ đã làm điều gì đó để khơi dậy sự giết chóc, về việc thể hiện rõ nét đặc trưng của từng nhóm, có thể sẽ là do sự khác biệt chủng tộc (như trường hợp người Australia da trắng giết người Tasmania da đen), khác biệt quốc gia (người Nga giết những người Slav da trắng là giới chức Ba Lan ở Katyn vào năm 1940), hay khác biệt tộc người (người Hutu và Tusi, hai nhóm da đen châu Phi, giết nhau ở Rwanda và Burundi năm 1960 và 1970); khác biệt tôn giáo (những người theo đạo Hồi và đạo Thiên Chúa giết hại nhau ở Lebanon trong những thập kỷ gần đây), hay là do chính trị (quân Khmer đỏ giết người Campuchia từ năm 1975 tới 1979).

Trong khi việc giết người có chọn lọc là điều chính yếu của tội diệt chủng, thì có những người muốn tranh luận xem làm thế nào để thu hẹp định nghĩa của từ này. Từ “diệt chủng” được sử dụng quá phổ biến tới mức nó mất đi ý nghĩa ban đầu của mình và khiến chúng ta quá nhàm chán khi nghe nhắc tới điều này. Thậm chí là cả khi nó được giới hạn lại chỉ trong những trường hợp giết hại trên quy mô lớn có chọn lựa, thì sự mơ hồ trong định nghĩa về nó vẫn tồn tại. Dưới đây là một ví dụ của sự tối nghĩa này:

Cần có bao nhiêu cái chết trong một vụ giết người để nó được cho là một cuộc diệt chủng chứ không phải là vụ giết người thông thường? Đó hoàn toàn là một câu hỏi mang tính tùy tiện. Những người Australia đã giết chết tất cả hơn 5.000 người Tasmania còn những người định cư trên nước Mỹ thì đã giết 20 người thổ dân Susquehanma cuối cùng còn sót lại vào năm 1763. Liệu có phải số lượng nhỏ những nạn nhân thực tế không đủ tư cách biến những cuộc giết người này trở thành tội ác diệt chủng, dù rằng đó chính là sự tuyệt diệt hoàn toàn?

Chỉ những vụ thảm sát được chính phủ tiến hành hay do một cá nhân gây ra cũng sẽ được tính là diệt chủng? Nhà xã hội học Irving Horowitz đã phân biệt những hành động cá nhân như là “cuộc mưu sát”, và đã định nghĩa diệt chủng như là “một sự hủy diệt một cách có hệ thống và có cơ cấu những người vô tội bởi một cơ quan có quyền hạn của nhà nước”. Tuy nhiên, tồn tại những thể liên tục từ những cuộc tàn sát “hoàn toàn là do chính phủ phát động” (như là cuộc thanh trừng của Stalin đối với những kẻ phản đối ông) đến những cuộc tàn sát “hoàn toàn mang ý nghĩa cá nhân” (những công ty phát triển đất đai ở Brazil thuê những kẻ giết người chuyên nghiệp để tiêu diệt thổ dân). Những thổ dân ở Mỹ đã bị giết bởi những cá nhân riêng biệt và bởi cả quân đội Mỹ, trong khi người da đen Ibos ở phía bắc Nigieria đã bị giết bởi đám đông trên đường phố và cả bởi quân lính. Vào năm 1835, bộ lạc Te Ati Awa của người Maori ở New Zealand thực hiện thành công một kế hoạch to tát bằng cách bắt giữ một con tàu, chất đầy hàng hóa lên đó, và đi tới xâm chiếm đảo Chatham, giết hết 300 người sinh sống (một nhóm người Polynesia khác được gọi là người Morioris), biến những người còn lại thành nô lệ, và sau đó chiếm lĩnh toàn bộ quần đảo. Theo định nghĩa của Horowitz, những sự việc trên và nhiều vụ hủy diệt được lên kế hoạch kỹ càng tương tự khác nữa của một nhóm người lên những người khác không phải là tội diệt chủng, bởi vì những nhóm người đó không có một cơ quan chuyên trách thực hiện như ở chính phủ.

Nếu như có những nhóm người chết hàng loạt do những hành động nhẫn tâm nhưng hành động giết người ấy không phải được lên kế hoạch chi tiết từ trước, thì điều đó có được coi là tội diệt chủng? Những cuộc diệt chủng đã được lên kế hoạch chu đáo trước bao gồm vụ việc người Tasmania ở Australia, tiêu diệt người Armenia bởi những người Thổ ở Thổ Nhĩ Kỳ trong suốt Chiến tranh thế giới thứ I, và (đáng kể nhất là) những gì mà Đức Quốc xã đã làm trong suốt Chiến tranh thế giới thứ II. Ở một thái cực khác, khi những thổ dân Choctaw, Cherokee và người Creek ở những bang của Đông nam nước Mỹ bị cưỡng bức phải tái định cư ở phía tây sông Mississipi năm 1830, thì đó không phải là một ý định rõ ràng của tổng thống Andrew Jackson(61) khi rất nhiều thổ dân đã chết trên đường đi, và ông ta cũng không có những đánh giá rằng liệu có cần thiết để cho họ còn sống nữa hay không. Thay vì vậy, số lượng lớn những người chết chỉ đơn thuần là kết quả không thể tránh được của cuộc tranh đấu với tự nhiên giữa mùa đông lạnh giá với rất ít thậm chí là không thức ăn và quần áo.

Một tuyên bố thành thực khác thường về vai trò của ý định trong việc diệt chủng đã xuất hiện khi chính phủ Paraguay phải chịu trách nhiệm hoàn toàn trước công luận vì sự biến mất của những thổ dân Guayaki, những con người đã bị biến thành nô lệ, tra tấn, không được cung cấp thức ăn, thuốc uống và bị thảm sát. Bộ trưởng Bộ Tư pháp của Paraguay đã trả lời khá đơn giản rằng họ đã không hề có ý định hủy diệt người Guayaki: “Mặc dù đã có những nạn nhân và những kẻ gây ra tội lỗi, nhưng lại không có yếu tố thứ ba cần thiết để tạo ra tội ác diệt chủng - đó là “ý định”. Như vậy, khi không có ý định, ai đó không thể nói về “sự diệt chủng”. Tương tự như thế, đại diện chính thức của Brazil tại Liên Hiệp Quốc đã phản bác lại tội ác diệt chủng ở đất nước Brazil đối với thổ dân Amazon đó là: “…thiếu đi một động cơ hay một ác tâm đặc biệt cần thiết để nó trở thành tiêu biểu cho tình huống xảy ra nạn diệt chủng. Những tội ác bị chất vấn này đã được tạo ra hoàn toàn bởi những lý do kinh tế, những kẻ gây tội ác đã hoàn toàn hành động độc lập để xâm chiếm đất đai của những nạn nhân đó”.

Một vài cuộc giết người hàng loạt, chẳng hạn là những vụ giết người Do Thái và người Gypsy do bọn Đức Quốc xã thực hiện, đã không bị công kích: cuộc thảm sát đã không bị lên án bởi những người trước đó vốn rất quen thuộc với các cuộc thảm sát. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp khác, một cuộc giết người hàng loạt lên tới cực điểm kéo theo hàng loạt những tên giết người và những kẻ đồng lõa. Khi một sự khiêu khích kèm theo sau là một cuộc trả đũa khủng khiếp không chừa bất cứ ai liên quan tới điều đó, vậy bằng cách nào chúng ta quyết định được khi nào thì sự việc “hoàn toàn” mang tính trả đũa biến thành tội ác diệt chủng? Tại thị trấn Sétif của Algeria vào tháng Năm năm 1945, buổi lễ kỷ niệm kết thúc Chiến tranh thế giới thứ II đã phát triển thành một cuộc náo loạn mà khi đó người Algeria đã giết chết 103 người Pháp. Người Pháp hung dữ trả đũa bằng cách cho máy bay phá hủy 44 ngôi làng, một tàu tuần tiễu dội bom oanh tạc các thành phố ven biển, những đội quân biệt kích tổ chức các cuộc thảm sát để trả thù, và quân lính giết người bừa bãi. Số người Algeria đã chết lên tới 1.500 người căn cứ vào số liệu của quân đội Pháp và 50.000 người theo lời những người Algeria cho biết. Lời biện minh cho sự kiện này rất khác nhau ngay từ sự ước tính số người thiệt mạng: đối với người Pháp, đó là sự chặn đứng một cuộc khởi nghĩa; đối với người Algieria đó là một cuộc thảm sát diệt chủng.