Thái Tiểu Niên làm việc ở tổ sơ chế đóng gói nông đặc sản phía đối diện, hai năm nay lượng tiêu thụ nông sản tăng vọt, tiền lương và phúc lợi của họ cũng nước lên thì thuyền lên. Tháng trước tiền lương của Tiểu Niên gần gấp đôi bác Thái, hai bố con vui mừng đến mức ngoác miệng cười không khép lại được.
Bạch Học Tập thấy ông ta thật lòng không muốn về nhà, bèn rót cho cốc nước sôi ấm, hai người nói với nhau dăm ba câu chuyện.
"Sao bác cứ nhớ tính khí Tiêu Kiến Dân trước đây đâu có tệ đến mức này nhỉ? Nhà cậu ta ở nông thôn, cậu ta cũng chỉ học hết tiểu học. Năm đó đúng dịp xưởng gỗ về quê tuyển công nhân, công xã bên đó có hai chỉ tiêu, cậu ta biểu hiện tốt mới giành được cơ hội làm việc này. Cậu ta từng theo vị trưởng phòng bảo vệ tiền nhiệm sang bên mình học hỏi kinh nghiệm đấu tranh chống gián điệp, bác thấy chàng thanh niên ấy cũng khá được. Về sau nghe trưởng phòng bên đó bảo cậu ta đứng tuổi rồi khó tìm đối tượng, lại xuất thân nông thôn, gánh nặng gia đình nặng nề, nhờ bác lưu ý xem có ai phù hợp thì mai mối cho."
Có lẽ nhìn ra cô chẳng có chút thiện cảm nào với hạng người cảm xúc bất ổn như thế, bác Thái chuyển sang chủ đề khác: "Nghe bảo tìm được Thường Cúc Hương rồi? Lại còn tìm thấy ở chỗ Tần Phong Ngâm à?"
"Vâng ạ, mấy ngày gần đây cháu thấy địa bàn khu mình cứ bất an thế nào ấy. Hết người này mất tích lại đến người kia lạc đường, làm mọi người mệt bở cả hơi tai."
Thái Tân Niên nhấp hai ngụm nước ấm, nhìn sang Bạch Học Tập, muốn nói lại thôi.
"Sao thế bác Thái, có gì bác cứ nói đi ạ."
"Thì là... mẹ cháu... bà ấy..." Ông ta ấp a ấp úng.
Đến mức khiến ông ta phải ngập ngừng như thế, Bạch Học Tập thực sự tò mò rốt cuộc là chuyện gì: "Chuyện gì vậy bác? Mẹ cháu làm sao cơ? Bác cứ yên tâm đi, chuyện của bà ấy dù tốt hay xấu cũng chẳng ảnh hưởng gì đến cháu đâu."
"Hình như hồi trước bà ấy thích Tần Phong Ngâm lắm."
"Hả? 'Hồi trước' là hồi nào cơ ạ?"
"Thì trước khi kết hôn ấy. Cháu có để ý thấy bố cháu, tức là Bạch Vạn Phú, thật ra trông hơi giống Tần Phong Ngâm không?"
Bạch Học Tập im lặng giây lát, rồi gật đầu. Sao có thể bảo không giống chứ? Cả hai người đều có vóc dáng nhỏ gầy, da dẻ trắng trẻo, mắt to, mũi cao, môi đỏ hồng. Đàn ông nói chung hiếm ai có đôi môi hồng hào, vậy mà hai người họ thế mà lại cùng đỏ hồng bóng bẩy như nhau, quả thực xứng với bốn chữ "môi đỏ răng trắng".
"Trước ngày giải phóng, Tần Phong Ngâm đóng vai nam đán trong gánh hát. Vì thời nhà Thanh không cho phép phụ nữ lên sân khấu xướng ca, nên một số vai nữ do đàn ông đảm nhận, theo cách nói của dân mình là nam giả trang nữ. Ông ta trời sinh vóc người nhỏ nhắn, mỗi nụ cười cái liếc mắt đều toát lên thần thái, ở thành phố Thư Thành mình cũng được coi là một nam đán có tiếng tăm đấy."
Chẳng trách, Bạch Học Tập thầm nhủ hèn chi mà, hèn chi. Cô vẫn luôn cảm thấy Tần Phong Ngâm không phải thái giám, dẫu cho mọi người đều gọi ông ta như vậy, nhưng cô có thể cảm nhận được nét nhu mì toát ra từ trong xương tủy của Tần Phong Ngâm hoàn toàn khác với vẻ ẻo lả âm nhu của thái giám. Đáng tiếc miệng mồm ông ta quá độc địa, nhân duyên lại kém cỏi, nên chẳng có ai đứng ra thanh minh giúp.
"Thật ra trước giải phóng Thường Cúc Hương đã quen Tần Phong Ngâm rồi. Bà ấy thích Tần Phong Ngâm lắm, gánh hát của Tần Phong Ngâm khi ấy ở ngay con ngõ sau lưng nhà bà ấy. Hồi đó Tần Phong Ngâm khôi ngô tuấn tú, ngọc thụ lâm phong, ở thành phố Thư Thành này thiếu gì cô gái trẻ mê mẩn ông ta, ngay cả mấy chị em nhà Thường Cúc Hương đều thích ông ta, hết mang đồ ăn thức uống lại gửi tặng khăn tay này nọ. Thế nhưng kết cục thì..."
Bố mẹ của Thường Cúc Hương, tức là ông bà ngoại họ Thường, cả đời không có con trai, thuộc kiểu người nằm mơ cũng mong đẻ được mụn con trai. Về sau đều thất bại ê chề, họ lại tính kén rể ở rể cho một cô con gái hiếu thảo ngoan ngoãn dễ bảo ở lại nhà, quyết không đời nào cho phép đứa nào trong số họ tìm một gã "xướng ca vô loài".
Bởi vậy mối tình đơn phương của Thường Cúc Hương đã bị bóp chết từ trong trứng nước, vừa khéo lại gặp phải gã thợ học việc từ nông thôn lên là Bạch Vạn Phú có nét hao hao đang theo đuổi ráo riết, thế là đành cắn răng gả cho ông ta.
Bạch Học Tập bỗng nhớ tới những biểu hiện bất thường dạo gần đây của Thường Cúc Hương, gần như xuất hiện cùng thời điểm với những điều bất thường ở Tần Phong Ngâm. Xem ra bà ta không biết từ ngóc ngách nào đã hóng được tin bạch nguyệt quang sắp được mời về Đoàn kịch tỉnh, cõi lòng vốn đã tro tàn nguội lạnh lại bắt đầu rục rịch hồi sinh.
Trông xem, đây chính là sát thương của bạch nguyệt quang đấy.
Đến giờ làm việc, khu Tửu Tiên Kiều lại bắt đầu náo nhiệt. Ngoài trò hề mất tích trẻ con đêm qua, còn có đủ thứ chuyện vụn vặt khác, mà điều Bạch Học Tập chú ý nhất dĩ nhiên là "cuộc chiến" giữa Lý Tứ Nương và Thường Vĩnh Năng.
"Thường Vĩnh Năng không biết mò đâu ra mấy người bệnh từng bị Lý Tứ Nương chữa hỏng, đi rêu rao khắp nơi bảo bà ta mưu tài hại mệnh, làm chuyện táng tận lương tâm, ngày nào cũng dẫn người kéo đến cửa đòi bồi thường. Mở miệng ra là khoe nó đã đòi được ba trăm đồng tiền bồi thường, xui mọi người cứ thử xem sao, biết đâu cũng vòi được tiền."
"Mấy hôm nay trước cửa nhà họ Lý náo nhiệt lắm, có người uống thuốc của Lý Tứ Nương thật rồi bị tiêu chảy, váng đầu hoa mắt, cũng có kẻ chẳng có phản ứng phụ gì nhưng cứ muốn xông vào thử vận may xem có hớt váng được đồng nào không. Lý Tứ Nương sắp bị bọn họ tra tấn đến phát điên rồi."
Chu Vân Vân đúc kết: "À, trước kia là hai nhà họ trực tiếp vung quyền múa vuốt với nhau, giờ chuyển thành hai phe cánh lôi bè kéo phái chửi rủa nhau rồi, độ khốc liệt giảm hẳn, chán thật đấy."
"Thôi đi cô nương, cứ chửi nhau thế cho xong, chứ đừng có vác mặt đến tìm bọn mình nữa. Bảo bọn họ báo công an thì không chịu báo, bảo kiện tụng ra tòa cũng chẳng chịu kiện, chúng mình lấy đâu ra thời gian đi giải quyết ba cái tranh chấp vớ vẩn này."
"Giờ chắc là nhìn ra Văn phòng khu phố chúng mình cũng chịu bó tay rồi, nên họ mới không thèm tới tìm nữa đấy chứ."Bạch Học Tập bật cười, không tới tìm là tốt nhất, đằng nào kiến nghị của Văn phòng khu phố đưa ra họ cũng có thèm nghe đâu, đến tận nơi thì chỉ biết gào thét cãi cọ om sòm, cô còn chưa đủ nhức đầu hay sao.
*
Quả nhiên, mấy ngày tiếp theo, không chỉ Bạch Học Tập mà người trong viện số 3 đều cảm nhận rõ ràng Thường Cúc Hương dường như đã đổi khác. Theo cách miêu tả đồng thanh của các bà thím thì đó gọi là "hồi xuân".
Ngày nào bà ta cũng gội đầu, thay quần áo mới, đeo đồng hồ mới tinh tươm, dắt chiếc xe đạp, dáng điệu thướt tha cố tình đi đường vòng qua con ngõ trước cửa nhà Tần Phong Ngâm lượn lờ một vòng rồi mới chịu đến nhà máy.
Khả năng quan sát của bác gái Nghiêm là nhạy bén nhất: "Này này, mấy bà bảo hai vợ chồng Bạch Vạn Phú với Thường Cúc Hương dạo này bị làm sao thế nhỉ? Trước kia toàn là Bạch Vạn Phú chê bà ta bẩn thỉu nhếch nhác, không thèm đi chung lúc đi làm tan ca, lần nào ông ta cũng đi một mình. Sao dạo này lại biến thành Thường Cúc Hương không chịu đi chung đường với Bạch Vạn Phú rồi?"
"À đúng đúng, mới sáng nay thôi, lúc tôi ra ngoài đổ bô nước tiểu, nghe thấy Bạch Vạn Phú muốn đi cùng bà ta, bảo muốn đèo xe đạp của bà ta, bà ta không chịu, mắng cho một trận rồi tự dắt xe đi mất. Tức đến mức Bạch Vạn Phú đuổi theo phía sau không kịp, chỉ biết trơ mắt nhìn trừng trừng."
"Hầy, bảo sao phong thủy luân chuyển chứ, Thường Cúc Hương hai mươi mấy năm nay cũng chịu đủ sự ghét bỏ của ông ta rồi. Ông ta cũng y hệt như Phan Văn Bảo, giấu mình ở phía sau hiến kế, xúi giục đàn bà nhà mình xông pha trận mạc, cuối cùng mới bước ra đóng vai người tốt, xem ông ta tài giỏi chưa kìa!"
Thím Thường nói: "Trước đây tôi chẳng nhận ra đâu, chỉ tại mấy năm nay khu Tửu Tiên Kiều mình nhiều trò quái gở quá, hóng hớt nhiều rồi nên mắt chúng mình cũng luyện thành hỏa nhãn kim tinh cả."
Bảo sao hoàn cảnh có thể giúp con người ta trưởng thành chứ? Ai nấy đều lớn khôn lên giữa muôn vàn trò quái đản diễn ra liên tu bất tận ở cái khu Tửu Tiên Kiều này đấy thôi!
Thím Hồ cũng góp lời: "Theo tôi thấy thì trước đây Bạch Vạn Phú quá quắt lắm cơ. Thường Cúc Hương dẫu thế nào đi nữa cũng là người thành phố, ông ta xuất thân nông thôn, nhờ ôm chặt đùi bố vợ mới được nhận làm thợ chính thức ở tiệm may, thế mà hở ra một tí là chê Thường Cúc Hương thô lỗ, mắng bà ta là ngữ đàn bà tóc dài não ngắn, bảo bà ta thiển cận chỉ tổ làm hỏng việc. Ôi chao ôi, đấy mới chỉ là những câu chúng mình nghe thấy tận tai thôi, chứ sau lưng nói xấu nhau không biết còn khó nghe đến mức nào nữa."
Đang mải buôn chuyện, vừa khéo sơ ý một chút, Thường Cúc Hương đã uốn éo vòng eo dắt xe đạp bước vào sân. Chẳng rõ đã nghe thấy được bao nhiêu, mấy người đang tụ tập nói xấu lập tức lộ vẻ ngượng ngùng sượng sùng trên mặt.
"Ai da, Cúc Hương hôm nay tan ca sớm thế à?"
"Tôi lên đồn công an phối hợp điều tra, xong việc là về sớm luôn." Vừa nói, bà ta vừa dứt khoát dựng xe đạp nép vào tường, vẻ mặt đầy vẻ chân thành: "Ai da, lần này tôi đúng là đại nạn không chết tất có hậu phúc mà. Nghĩ lại đời tôi thật sự quá vô vị, vô vị đến tận cùng. Mấy bà bảo xem sao con người ta cứ mơ mơ màng màng nhắm một mắt mở một mắt sống qua mấy chục năm trời, chớp mắt là hết cả đời người rồi."
Mọi người: "???" Đây là định nói cái gì thế, đang rào trước đón sau đấy à!
Thường Cúc Hương khẽ vuốt lại lọn tóc xoăn của mình, đừng nói chứ cử chỉ ấy trông cũng có đôi phần phong tình, dẫu sao thì gốc gác người ta vốn dĩ chẳng tệ mà. "Tôi ấy à, cái đêm hôm đó tôi cứ ngỡ mình chết chắc rồi, nhất định là chết không kịp ngáp, không sống nổi nữa. Phân trong hố tiêu ngập đến tận cằm tôi, chỉ thiếu một hơi thở nữa là không ngoi lên nổi, thì anh Tần lại bước vào. Anh ấy cầm viên gạch, hệt như một đại anh hùng xông vào cứu mạng. Anh ấy kéo tôi lên, còn cởi dây trói tay cho tôi, rồi đưa tôi về nhà, đun nước nóng cho tôi tắm rửa sạch lớp phân trên người. Đời tôi chưa từng bẩn thỉu nhếch nhác chật vật đến thế, nhưng cũng chưa từng vui sướng đến thế... Tôi ấy à, thật sự là vui lắm luôn."
Mấy người vây quanh đưa mắt nhìn nhau: Anh hùng cứu mỹ nhân.
Nhưng bà đã có chồng, có con gái, có cháu ngoại, tuổi cũng ngót nghét năm mươi rồi, thế này... có hợp lý không?
Thế là, tất cả mọi người đều đồng loạt hướng ánh mắt về phía Bạch Học Tập.
Bạch Học Tập chẳng buồn ngoái đầu lại, cứ thế cất bước đi làm. Cô bắt đầu nghi ngờ có khi phong thủy của khu Tửu Tiên Kiều này có vấn đề thật, trước thì có Phương Hồng Tinh, giờ lại lòi ra một Thường Cúc Hương, điên rồ hết chỗ nói.
Không rảnh hơi lãng phí thời gian vào hạng đàn bà dở hơi này, hôm nay Bạch Học Tập còn phải sang khu Tây Sơn một chuyến. Đương nhiên không phải đi dã ngoại, mà là với tư cách đại diện cho Văn phòng khu phố Tửu Tiên Kiều Khu Hòa Bình, được mời tới Khu Tây Sơn tham gia hội nghị điển hình tiên tiến về kế hoạch hóa gia đình của khu họ. Ý chính là để những cán bộ cấp trung nho nhỏ như bọn cô tới quan sát, học hỏi xem những học sinh giỏi này nắm bắt công việc ra sao.
Vốn dĩ việc này nên do đích thân Vương Cương đi, nhưng dạo này ông ta đang cuồng nhiệt nghiên cứu các điển hình thành công tiên tiến trên mặt báo, được gợi mở tư duy, đang hừng hực khí thế học đòi người ta đi khắp nơi bắt quả tang sinh đẻ vượt mức kế hoạch. Thế là ông ta đưa cuốn sổ tay của mình cho Bạch Học Tập, nhờ cô chép giúp một bản biên bản cuộc họp mang về, lúc rảnh rỗi ông ta sẽ từ từ tự nghiên cứu.
Bạch Học Tập đạp xe, cứ nhấn bàn đạp miệt mài. Trước đây đi dã ngoại chẳng thấy xa xôi gì, giờ đi họp cảm giác khác hẳn, bánh xe đạp đạp đến mức suýt tóe cả tia lửa mà vẫn chưa tới nơi.
"Tiểu Bạch, bên này, bên này!" Tề Hồng Quân của khu Ngũ Lý Hà đã tới từ trước, vừa thấy cô liền vẫy tay gọi rối rít.
Bạch Học Tập dựng xe ngay ngắn: "Chị tới sớm thế."
"Ai da, sớm sủa gì đâu, nhà chị tiện đường qua mạn này có việc nên chị đi cùng xe luôn. Đằng trước người ta bắt đầu giới thiệu rồi kìa, chị đảo mắt tìm em mãi chẳng thấy đâu, đoán ngay là em chưa đến nên đứng đây đợi em đấy."
Bạch Học Tập lập tức khoác lấy tay chị ấy, rủ rỉ trò chuyện nho nhỏ. Đoàn người lớn phía trước ước chừng phải ba bốn chục người, đang được cán bộ kế hoạch hóa gia đình của Khu Tây Sơn dẫn đường, chủ yếu là tham quan những trường hợp đặc biệt mang tính tham khảo và phổ biến sâu rộng. Chẳng hạn như người lớn tuổi bỗng nhiên mất con thì được phép sinh thêm; hay như trường hợp đứa con đầu lòng mắc bệnh hiểm nghèo thì cũng được phép sinh tiếp.
,
