“Ta câm lặng. Ngươi là bác sĩ ư, mà ta lại không nhận ra?”
—Shakespeare.
Trong khoảng năm sáu phút trôi qua trước khi chàng thanh tra trẻ và vị Thiếu tá xuất hiện trở lại, Thẩm phán Temple cùng viên cảnh sát trưởng và hầu hết các tình nguyện viên đã leo lên khoảng sân thượng. Tại đây, nhóm người sau bắt đầu phỏng đoán về kết quả vụ việc và kể công lao của từng cá nhân trong cuộc đụng độ. Thế nhưng, cảnh tượng những sứ giả hòa bình đang dìu nhau bước lên khe núi đã khiến tất cả phải ngậm miệng lại.
Trên một chiếc ghế thô sơ bọc da nai chưa thuộc, họ đỡ một con người bằng xương bằng thịt, cẩn thận và cung kính đặt ngồi giữa đám đông. Đầu ông phủ một mái tóc dài, suôn và trắng như tuyết. Trang phục của ông được chăm chút gọn gàng, sạch sẽ, may bằng những loại vải mà chỉ giới giàu có nhất mới mặc, nhưng nay đã sờn rách và chắp vá; dưới chân ông đi một đôi giày da moccasin được thêu thùa theo kiểu tinh xảo nhất của người da đỏ. Những đường nét trên khuôn mặt ông toát lên vẻ trang nghiêm và đường bệ, dẫu cho ánh nhìn dại dội của ông — khi mở ra và chầm chậm quét qua gương mặt những người xung quanh với vẻ ngây dại — đã phơi bày một cách phũ phàng rằng thời kỳ tuổi già mang theo sự minh mẫn trẻ con nay đã điểm.
Natty đã đi theo những người hỗ trợ nhân vật bất ngờ này lên tận miệng hang, rồi đứng cách đó một quãng phía sau, tựa lưng vào khẩu súng trường giữa đám người vừa truy đuổi mình. Vẻ không hề sợ hãi của ông cho thấy những vấn đề hệ trọng hơn nhiều so với số phận bản thân đang chờ được định đoạt. Thiếu tá Hartmann đứng cạnh cụ ông, đầu trần, toàn bộ tâm hồn ánh lên qua đôi mắt vốn thường ngày hay nhảy múa vẻ tinh nghịch và hài hước. Edwards đặt một tay lên thành ghế một cách thân mật nhưng đầy trìu mến, dẫu lồng ngực chàng đang nghẹn ngào bởi những cảm xúc chẳng thể thốt nên lời.
Mọi ánh mắt đều dán chặt vào đó, nhưng chẳng ai mở lời. Cuối cùng, người khách già nua và suy nhược, đảo ánh nhìn vô hồn qua lại giữa các khuôn mặt, liền đưa ra một cố gắng yếu ớt để đứng dậy. Một nụ cười nhạt thoáng qua gương mặt hốc hác của ông như một phản xạ xã giao quen thuộc, trong lúc ông cất giọng trầm đục và run rẩy:
“Xin các vị vui lòng ngồi xuống. Hội đồng sẽ khai mạc ngay lập tức. Bất cứ ai yêu mến một vị vua nhân từ và đức hạnh đều mong muốn thấy các thuộc địa này tiếp tục giữ lòng trung thành. Xin hãy ngồi — tôi xin các vị, hãy ngồi xuống, thưa các gentlemen. Quân đội sẽ dừng chân nghỉ lại qua đêm nay.”
“Đây là những lời sảng hẩm của chứng điên loạn!” Marmaduke lên tiếng: “Ai sẽ giải thích cảnh tượng này đây.”
“Không, thưa ngài,” Edwards kiên quyết đáp, “đây chỉ là sự tàn lụi của tạo hóa; còn ai phải chịu trách nhiệm cho tình cảnh đáng thương này, thì vẫn còn phải xem xét.”
“Các gentlemen có muốn dùng bữa trưa với chúng ta không, con trai ta?” cụ ông quay sang hỏi hướng có giọng nói mà ông vừa quen thuộc vừa yêu thương. “Hãy chuẩn bị một bữa tiệc xứng tầm với các sĩ quan của Quốc vương. Con biết là chúng ta lúc nào cũng có sẵn những món thú rừng ngon nhất mà.”
“Người này là ai?” Marmaduke hỏi dồn, giọng điệu đan xen giữa niềm phỏng đoán chớm nở và sự tò mò muốn có câu trả lời.
“Con người này,” Edwards điềm tĩnh đáp, dẫu giọng chàng lớn dần theo từng câu chữ; “con người này, thưa ngài, kẻ mà ngài thấy phải ẩn náu trong các hang động và bị tước đoạt mọi thứ làm cho cuộc sống trở nên đáng sống, từng là bạn đồng hành và cố vấn cho những kẻ cai trị đất nước các ngài. Con người này, kẻ mà ngài thấy bất lực và yếu đuối, từng là một chiến binh dũng cảm và bất khuất đến mức ngay cả những thổ dân gan dạ cũng phải gọi ông là Kẻ Nuốt Lửa. Con người này, kẻ mà giờ đây ngài thấy đến cả một mái chòi tầm thường để che đầu cũng không có, từng là chủ nhân của khối tài sản kếch xù — và, thưa Thẩm phán Temple, ông chính là người chủ hợp pháp của chính mảnh đất mà chúng ta đang đứng đây. Người này chính là cha của———”
“Vậy ra đây,” Marmaduke thốt lên với niềm xúc động mãnh liệt, “vậy ra đây chính là Thiếu tá Effingham lưu lạc!”
“Thực sự lưu lạc,” chàng thanh tra trẻ nói, đăm đăm dán ánh mắt sắc bén vào người kia.
“Còn anh! Cả anh nữa!” vị Thẩm phán tiếp lời, khó nhọc thốt từng tiếng.
“Tôi là cháu nội của ông.”
Một phút trôi qua trong sự tĩnh lặng tuyệt đối. Mọi ánh mắt đều đổ dồn vào hai người đang nói chuyện, và thậm chí cả lão già người Đức cũng có vẻ đang chờ đợi hồi kết trong niềm lo âu sâu sắc. Thế nhưng khoảng thời gian xao động ấy chẳng kéo dài lâu. Marmaduke ngẩng đầu lên từ lồng ngực — nơi đầu ông vừa gục xuống không phải vì hổ thẹn, mà là để dâng lên những lời tạ ơn thành kính trong tâm khẩn. Khi những giọt nước mắt lớn tuôn rơi trên khuôn mặt tuấn tú, từng trải của mình, ông siết chặt bàn tay chàng thanh tra và nghẹn ngào nói:
“Oliver, ta tha thứ cho mọi sự gay gắt của con — mọi mối nghi kỵ của con. Giờ thì ta đã hiểu tất cả. Ta tha thứ cho con mọi chuyện, ngoại trừ việc để một cụ ông cao tuổi phải sống trong một chốn thế này, khi mà không chỉ nhà cửa mà cả cơ ngơi của ta đều hoàn toàn thuộc quyền định đoạt của ông và con.”
“Cậu ấy chuẩn xác như thép nguội ấy chứ!” Thiếu tá Hartmann hét lớn; “Tôi đã bảo với cậu rồi mà, lính trẻ, rằng Marmatuke Temple là một người bạn chưa bao giờ phản bội trong lúc hoạn nạn cơ chứ?”
“Thưa Thẩm phán Temple, quả thực những đánh giá của tôi về cách hành xử của ngài đã bị lung lay bởi những gì quý ông đáng kính này vừa kể cho tôi nghe. Khi tôi nhận ra mình không thể đưa ông nội trở lại nơi mà tình yêu thương bền bỉ của cụ đã thúc đẩy cụ rời bỏ, nếu không muốn bị phát hiện và phơi bày, tôi đã tìm đến sông Mohawk để dò hỏi một trong những đồng chiến hữu cũ của ông, người mà tôi đặt trọn niềm tin vào sự công minh của ông ấy. Ông ấy là bạn của ngài, Thẩm phán Temple, nhưng nếu những gì ông ấy nói là sự thật, thì cả cha tôi lẫn tôi đều đã phán xét ngài quá khắc nghiệt.”
“Con nhắc đến cha con sao!” Marmaduke ân cần hỏi — “liệu ông ấy có thực sự mất tích trên chuyến tàu thư tín đó không?”
“Đúng vậy. Ông đã rời bỏ tôi ở Nova Scotia sau vài năm mỏi mòn theo đuổi vô vọng trong cảnh nghèo túng tương đối, để nhận khoản tiền bồi thường cho những tổn thất mà các ủy viên Anh quốc cuối cùng đã phê chuẩn. Sau một năm ở nước Anh, ông đang trên đường trở về Halifax để đến nhậm chức tại một vùng lãnh thổ ở Tây Ấn mà ông được bổ nhiệm, với dự định ghé qua nơi ông nội tôi đã tá túc trong và sau chiến tranh để đón cụ đi cùng chúng tôi.”
“Còn con thì sao!” Marmaduke hỏi với vẻ đầy quan tâm sâu sắc; “Ta cứ đinh ninh rằng con cũng đã thiệt mạng cùng ông ấy rồi chứ.”
Một vệt hồng lướt qua gò má chàng thanh tra trẻ. Chàng đảo mắt nhìn quanh những gương mặt đang ngạc nhiên của đám lính tình nguyện, rồi giữ nguyên vẻ lặng thinh. Marmaduke quay sang vị đại úy kỳ cựu vừa mới quay lại với đội ngũ của mình, liền ra lệnh:
“Hãy dẫn quân lính của anh quay về và cho họ giải tán đi, lòng nhiệt thành của viên cảnh sát trưởng đã khiến anh ta hiểu lầm nhiệm vụ quá mức rồi đấy. — Tiến sĩ Todd, tôi nhờ bác sang chăm sóc vết thương mà Hiram Doolittle vừa gác phải trong vụ lộn xộn bất trắc này. — Richard, phiền anh cho đánh xe ngựa lên tận đỉnh đồi giúp tôi. — Benjamin, hãy quay lại làm tròn bổn phận trong gia đình tôi đi.”
Dù những mệnh lệnh ấy chẳng mấy dễ chịu với phần lớn những kẻ có mặt, nhưng mối nghi ngờ rằng họ đã phần nào vượt qua những giới hạn khuôn khổ của pháp luật, cùng với sự kính trọng thâm căn cố đế dành cho mọi chỉ thị của vị Thẩm phán, đã khiến tất cả nhanh chóng tuân theo.
Khi họ đã rời đi và mỏ đá chỉ còn lại những con người có liên quan mật thiết nhất đến màn giải mã này, Marmaduke chỉ tay về phía cụ Thiếu tá Effingham rồi nói với người cháu nội:
“Chúng ta đưa cụ rời khỏi nơi quang đãng này đến khi xe ngựa của ta kịp đến thì hơn, con nhỉ?”
“Xin thứ lỗi cho tôi, thưa ngài, không khí ở đây rất tốt cho sức khỏe của ông, và ông vẫn thường tận hưởng nó bất cứ khi nào không sợ bị phát hiện. Tôi thực sự không biết phải xử trí thế nào nữa, thưa Thẩm phán Temple; liệu tôi có nên, liệu tôi có thể để Thiếu tá Effingham trở thành một thành viên trong gia đình ngài hay không?”
“Chính con sẽ là người đưa ra phán quyết,” Marmaduke đáp. “Cha con là người bạn tâm giao thuở thiếu thời của ta. Ông đã gửi gắm toàn bộ tài sản vào tay ta chăm sóc. Khi chúng ta từ biệt, ông tin tưởng ta đến mức chẳng cần bất kỳ sự bảo đảm hay văn bản chứng nhận nào cho khoản ủy thác ấy, ngay cả khi thời gian hay hoàn cảnh có cho phép đi chăng nữa. Chắc con đã từng nghe chuyện này chứ?”
“Đúng là như vậy, thưa ngài,” Edwards — hay đúng hơn phải gọi là Effingham — đáp lời.
“Chúng ta bất đồng về chính trị. Nếu sự nghiệp của đất nước này thành công, khoản ủy thác ấy vẫn là vật thiêng liêng đối với ta, bởi chẳng một ai hay biết về quyền lợi của cha con; còn nếu hoàng gia vẫn tiếp tục duy trì quyền thống trị, thì việc hoàn trả lại tài sản cho một bề tôi trung thành như Đại tá Effingham là điều vô cùng dễ dàng. Chẳng phải điều đó rất rõ ràng hay sao?”
“Tiền đề thì rất rõ ràng, thưa ngài,” chàng thanh tra tiếp lời với ánh mắt đầy vẻ hoài nghi như trước.
“Hãy lắng nghe — lắng nghe đây, anh chàng trẻ tuổi,” lão người Đức xen vào, “Chẳng có mảy may sợi tóc nào của một kẻ tiểu nhân trên đầu của Ngài Tchooge đâu.”
“Tất cả chúng ta đều đã rõ kết cục của cuộc đấu tranh ấy,” Marmaduke tiếp lời, phớt lờ cả hai người họ. “Ông nội của con vẫn ở lại Connecticut, đều đặn nhận từ cha con những khoản hỗ trợ để duy trì cuộc sống phù hợp với nhu cầu của cụ. Điều này ta thừa biết, dẫu cho ta chưa từng qua lại với cụ, ngay cả trong những năm tháng hạnh phúc nhất của mình. Cha con đã cùng quân đội rút về nước Anh để theo đuổi các khoản đền bù của ông. Dù thế nào đi nữa, tổn thất của ông hẳn là rất lớn, bởi các bất động sản của ông đã bị đem bán, và ta chính là người đứng ra mua lại một cách hợp pháp. Việc mong mỏi ông không gặp phải bất kỳ rào cản nào để đòi lại tài sản ấy một cách chính đáng cũng là điều dễ hiểu.”
“Chẳng có rào cản nào cả, ngoại trừ sự khó khăn khi phải lo liệu cho quá nhiều người cùng đòi quyền lợi.”
“Nhưng nếu có, thì đó sẽ là một trở ngại không tài nào vượt qua nổi, và ta đã tuyên bố với thiên hạ rằng ta chỉ đứng tên giữ những điền trang ấy — với giá trị nay đã nhân lên gấp trăm lần theo thời gian và sự lao động của ta — với tư cách là người ủy thác thay ông. Chắc con thừa biết ta đã gửi cho ông những khoản tiền không nhỏ ngay sau khi chiến tranh kết thúc chứ?”
“Ngài có gửi, cho đến khi—”
“Những bức thư của ta đều bị gửi trả lại mà chẳng hề được bóc ra xem. Cha con mang trong mình phần lớn tính khí của con đấy, Oliver; ông đôi khi rất vội vàng và bồng bột.” Vị Thẩm phán tiếp tục với giọng điệu tự trách; “Có lẽ lỗi của ta lại nằm ở hướng ngược lại: rất có thể ta đã nhìn quá xa và toan tính quá sâu sắc. Quả thực đó là một thử thách nghiệt ngã khi để người mà ta hết mực yêu quý phải hiểu lầm mình suốt bảy năm trời, cốt để ông có thể danh chính ngôn thuận nộp đơn xin khoản bồi thường xứng đáng. Thế nhưng, nếu ông chịu mở những bức thư cuối cùng của ta ra đọc, con đã có thể thấu tỏ toàn bộ sự thật. Theo như lời người đại diện của ta ở Anh viết lại, những bức thư ấy ông thực sự đã đọc. Ông đã qua đời, Oliver ạ, khi đã thấu hiểu mọi chuyện; ông ra đi trong tình nghĩa bạn bè với ta, và ta cứ ngỡ rằng con cũng đã vắn số cùng ông rồi.”
“Hoàn cảnh túng quẫn không cho phép chúng tôi chi trả tiền vé cho hai người,” chàng thanh tra trẻ nghẹn ngào, mang theo nỗi xúc động phi thường mỗi khi nhắc đến tình cảnh sa sút của gia đình; “Tôi bị bỏ lại ở xứ thuộc địa để chờ ông trở về, và khi tin dữ về cái chết của ông truyền đến tai tôi, trong túi tôi gần như chẳng còn một xu dính túi.”
“Rồi con đã làm gì, chàng trai?” Marmaduke hỏi với giọng run rẩy.
“Tôi đã mua vé đến đây để tìm tung tích ông nội; bởi tôi thừa biết nguồn tài chính của cụ đã cạn kiệt cùng với khoản lương hưu cựu chiến binh của cha tôi. Khi đặt chân đến chỗ ở của cụ, tôi hay tin cụ đã rời đi trong âm thầm; dẫu cho kẻ thuê mướn bạc bẽo từng bỏ rơi cụ trong cơn khốn khó, trước những lời khẩn nài khẩn khoản của tôi, cũng đành thừa nhận hắn tin là cụ đã được đưa đi bởi một lão già từng làm gia nhân cũ của cụ. Tôi nhận ra ngay đó chính là Natty, vì cha tôi vẫn thường hay—”
“Chẳng lẽ Natty từng là gia nhân của ông nội con sao?” Vị Thẩm phán kinh ngạc thốt lên.
“Cả điều đó mà ngài cũng không biết ư?” chàng thanh tra ngỡ ngàng hỏi lại.
“Sao ta có thể biết được chứ? Ta chưa từng gặp vị Thiếu tá, và cái tên Bumppo cũng chưa từng được nhắc đến trước mặt ta bao giờ. Ta chỉ biết ông như một kẻ sống ở chốn rừng sâu, sống bằng nghề săn bắn. Những con người như thế quá ư phổ biến để có thể gây ngạc nhiên.”
“Ông được nuôi dưỡng trong gia đình ông nội tôi; phục vụ cụ nhiều năm liền trong các chiến dịch ở miền Tây, nơi ông bén duyên với núi rừng; rồi ông được để lại đây làm người trông coi danh dự trên những vùng đất mà lão Mohegan — người mà ông nội tôi từng cứu mạng một lần — đã thuyết phục bộ lạc Delaware nhượng lại khi họ kết nạp cụ làm thành viên danh dự của bộ tộc.”
“Vậy ra, đây chính là dòng máu da đỏ của con sao?”
“Tôi chẳng còn dòng máu nào khác,” Edwards mỉm cười đáp — “Thiếu tá Effingham đã được nhận làm con nuôi của Mohegan, người vào thời điểm đó là nhân vật quyền lực nhất trong bộ tộc của ông; còn cha tôi, khi ghé thăm những con người ấy lúc còn là một cậu bé, đã được họ đặt cho cái tên Đại Bàng, theo như tôi hiểu là do hình dáng khuôn mặt của ông. Họ cũng đã trao lại danh hiệu ấy cho tôi. Tôi chẳng có dòng máu hay sự giáo dưỡng nào khác mang hơi hướng da đỏ cả; dẫu có những khoảnh khắc, thưa Thẩm phán Temple, tôi từng ước gì cội nguồn và sự học thức của mình thực sự là như thế.”
“Hãy tiếp tục câu chuyện của con đi,” Marmaduke giục giã.
“Tôi chẳng còn lại bao nhiêu để kể đâu, thưa ngài. Tôi lần theo dấu vết đến vùng hồ nơi tôi từng được nghe kể rất nhiều lần rằng Natty đang sinh sống, và tìm thấy ông đang một tay giấu giếm phụng dưỡng người chủ cũ; bởi ngay cả ông cũng không đành lòng phơi bày trước thiên hạ, trong cảnh nghèo hèn và lú lẫn, một con người từng được cả một cộng đồng ngước nhìn với lòng kính trọng.”
“Và con đã làm gì?”
“Tôi làm gì ư? Tôi dùng số tiền cuối cùng để mua một khẩu súng trường, mặc lên mình bộ quần áo thô ráp, và học làm thợ săn bên cạnh Người Mang Giày Da. Phần còn lại thì ng thế nào, thưa Thẩm phán Temple, ngài thừa rõ rồi.”
“Thế còn lão Fritz Hartmann đâu hả?” lão người Đức cất giọng trách móc; “Cậu chưa từng nghe nhắc đến cái tên lão Fritz Hartmann từ miệng của cha cậu bao giờ sao, lính trẻ?”
“Có lẽ tôi đã sai lầm, thưa các ngài,” chàng thanh tra đáp lời, “nhưng tôi vốn có lòng tự trọng, và không thể khuất phục trước một màn phơi bày ê chề như ngày hôm nay dẫu chẳng hề mong muốn. Tôi từng ấp ủ những dự định có thể xem là hão huyền; nhưng nếu cha nuôi của tôi còn sống qua mùa thu này, tôi dự định sẽ đưa ông cùng đến thành phố, nơi chúng ta có những họ hàng xa, những người hẳn đã kịp quên đi bóng dáng của bọn bảo hoàng vào lúc này rồi. Sức khỏe của ông suy sụp rất nhanh,” chàng tiếp tục với giọng đầy tang thương, “và chẳng mấy chốc sẽ phải nằm xuống bên cạnh lão Mohegan mà thôi.”
Bầu không khí trong lành cùng thời tiết đẹp đẽ đã giữ chân nhóm người tiếp tục trò chuyện bên mỏ đá, cho đến khi tiếng bánh xe ngựa của Thẩm phán Temple lộc cộc vang lên trên sườn núi. Suốt khoảng thời gian đó, câu chuyện diễn ra với niềm hứng khởi sâu sắc, từng phút trôi qua lại gỡ bỏ thêm những hành động đầy hoài nghi và vơi bớt lòng địch ý của chàng thanh tra trẻ đối với Marmaduke. Chàng không còn phản đối việc di dời người ông nội nữa, bởi cụ già đã bày tỏ niềm vui sướng ngây ngô như trẻ thơ khi nhận ra mình được ngồi lại trên một cỗ xe ngựa. Khi được đưa vào sảnh rộng của dinh thự, ánh mắt vị cựu sĩ quan già nua chầm chậm lướt qua những món đồ đạc trong phòng, và một tia nhìn tựa như lý trí vừa nhen nhóm bỗng chốc lướt qua nét mặt ông. Ngay lập tức, ông lại cất lời chào hỏi xã giao vô nghĩa với những người đứng gần, tâm trí lạc lối đến đau lòng giữa những chủ đề vụn vặt. Sự vận động và thay đổi môi trường chẳng mấy chốc đã khiến ông kiệt sức, buộc họ phải đưa ông lên giường nghỉ ngơi. Cụ nằm đó suốt nhiều giờ liền, rõ ràng cảm nhận được sự thay đổi trong điều kiện sinh hoạt đầy đủ hơn, đồng thời phơi bày bức tranh bẽ bàng về bản chất con người — một thực tế phũ phàng cho thấy những bản năng thú tính vẫn cứ tồn tại ngay cả khi phần cao quý nhất của tạo vật dường như đã lụi tàn.
Cho đến khi người cha nuôi được đặt nằm thoải mái trên giường với Natty túc trực bên cạnh, Effingham mới chịu rời đi. Lúc này, chàng mới tuân theo lời triệu tập đến phòng sách của vị Thẩm phán, nơi chàng tìm thấy ông cùng Thiếu tá Hartmann đang chờ sẵn.
“Hãy đọc tờ giấy này, Oliver,” Marmaduke nói với chàng ngay khi bước vào, “và con sẽ nhận ra rằng, thay vì tâm niệm làm hại gia đình con trong suốt cuộc đời, ta vẫn luôn tâm niệm phải đòi lại công đạo cho gia đình ấy dẫu có muộn màng đi chăng nữa.”
Chàng thanh tra cầm lấy tờ giấy, và cái liếc mắt đầu tiên đã cho chàng biết đó chính là di chúc của vị Thẩm phán. Dù đang trong tâm trạng hoảng hốt và xúc động, chàng vẫn nhận ra niên đại trên văn bản trùng khớp với khoảng thời gian Thẩm phán Marmaduke rơi vào cơn trầm uất bất thường. Khi đọc tiếp, đôi mắt chàng bắt đầu ngấn lệ, và bàn tay cầm văn bản run lên bần bật.
Bản di chúc mở đầu bằng những thủ tục thông lệ được thêu dệt bởi sự rườm rà của ông Van der School; thế nhưng, khi qua khỏi phần thủ tục ấy, nét bút quen thuộc của Marmaduke liền hiện lên rõ mồn một. Bằng ngôn từ rành mạch, rõ ràng, mạnh mẽ và thậm chí đầy hùng biện, ông thuật lại những ân nghĩa mà ông thọ ơn Đại tá Effingham, bản chất mối thâm tình giữa hai người, cùng hoàn cảnh khiến họ phải lìa xa nhau. Tiếp đó, ông trình bày những động cơ đằng sau sự im lặng của mình, đồng thời đề cập đến những khoản tiền lớn mà ông từng gửi cho người bạn nhưng đều bị gửi trả lại kèm theo những bức thư chưa hề được bóc niêm phong. Sau đó, ông nhắc đến cuộc hành trình tìm kiếm người ông nội đã biến mất một cách khó hiểu, cùng nỗi sợ rằng người thừa kế trực hệ của khối tài sản ấy đã vùi thây đáy biển cùng cha mình.
Nói tóm lại, sau khi thuật lại bằng một mạch văn rành mạch những sự kiện mà giờ đây độc giả của chúng ta đã có thể xâu chuỗi lại với nhau, ông tiến hành lập một bản kê khai sòng phẳng và chính xác về các khoản tiền được giao phó dưới sự chăm sóc của Đại tá Effingham. Tiếp theo là điều khoản hiến tặng toàn bộ gia sản của ông cho một số ủy viên hội đồng đáng tin cậy; với nhiệm vụ quản lý khối tài sản đó vì lợi ích, được chia đều thành hai phần: một phần thuộc về con gái ông, phần còn lại thuộc về Oliver Effingham — trước đây là thiếu tá trong quân đội Anh quốc — cùng con trai ông là Edward Effingham và cháu nội ông là Edward Oliver Effingham, hoặc người sống sót duy nhất trong số họ cùng hậu duệ của người đó, được hưởng đời đời kiếp kiếp. Ủy thác này sẽ kéo dài cho đến năm 1810; nếu khi ấy không có bất kỳ ai xuất hiện, hay được tìm thấy sau những thông báo đầy đủ, để nhận phần gia sản được định đoạt cho họ, thì một khoản tiền nhất định — tính theo gốc lẫn lãi của khoản nợ đối với Đại tá Effingham — sẽ phải được thanh toán cho những người thừa kế hợp pháp theo luật định của gia đình Effingham, còn phần lớn gia sản sẽ được sang nhượng vĩnh viễn cho con gái ông hoặc những người thừa kế của cô ấy.
Những giọt nước mắt tuôn rơi trên khóe mắt chàng thanh tra trẻ khi chàng đọc từng dòng chứng cứ không thể chối cãi về lòng tốt cùng sự tín nghĩa của Marmaduke. Ánh mắt bàng hoàng của chàng vẫn dán chặt vào tờ giấy, cho đến khi một giọng nói làm rung động từng sợi thần kinh cất lên ngay bên cạnh:
“Anh vẫn còn hoài nghi chúng tôi sao, Oliver?”
“Tôi chưa từng hoài nghi em!” chàng thanh tra thốt lên, vừa sực tỉnh lại tâm trí lẫn giọng nói trong lúc chồm lên nắm lấy bàn tay Elizabeth; “Không, chưa một khoảnh khắc nào niềm tin của anh vào em lại phai nhạt cả.”
“Còn cha tôi—”
“Xin Chúa phù hộ cho ngài!”
“Ta cảm ơn con, con trai của ta,” vị Thẩm phán nói, trao cho chàng thanh tra cái bắt tay siết chặt đầy ấm áp; “nhưng cả hai chúng ta đều đã sai lầm: con quá vội vàng, còn ta lại quá chậm chạp. Một nửa gia sản của ta sẽ thuộc về con ngay khi thủ tục sang tên hoàn tất; và nếu những gì trực giác nghi kỵ mách bảo ta là sự thật, thì ta đoán phần còn lại cũng sẽ sớm thuộc về con mà thôi.” Ông cầm lấy bàn tay mình đang giữ, đặt vào tay con gái, rồi ra hiệu hướng cửa chính cho vị Thiếu tá.
“Tôi nói cho cô hay nhé, cô nương!” lão người Đức hào hứng lên tiếng; “nếu tôi vẫn trẻ trung như hồi còn phục vụ bên cạnh ông nội của cậu ấy ngoài hồ, thì cái tên lính lười biếng đời nào lại dễ dàng giành lấy giải thưởng mà chẳng tốn chút công sức nào như thế chứ.”
“Thôi nào, thôi nào lão Fritz,” vị Thẩm phán ngắt lời; “ông đã bảy mươi tuổi rồi chứ đâu phải mười bảy; Richard đang đợi ông ngoài sảnh với một bát trứng sữa trứng rượu eggnog kìa.”
“Richard ư! Cái quái quỷ gì thế!” lão ré lên, hối hả chạy biến ra khỏi phòng; “nó mà pha trứng sữa kiểu đó cho ngựa uống thì có mà lộ tẩy với viên cảnh sát trưởng bằng chính đôi tay tôi mất! Quỷ tha ma bắt! Tôi dám cá là nó dùng cả mật mía của bọn Yankee để làm ngọt ấy chứ!”
Marmaduke mỉm cười, âu yếm gật đầu chào cặp đôi trẻ rồi khép cửa lại phía sau họ. Nếu có vị độc giả nào đang mong chờ chúng ta mở cánh cửa ấy ra lần nữa để thỏa mãn trí tò mò, thì xin thưa là các vị đã lầm to rồi đấy.
Cuộc gặp gỡ riêng tư kéo dài trong một khoảng thời gian vô lý — dài bao lâu thì chúng ta xin phép không nói rõ; thế nhưng nó cũng kết thúc vào lúc sáu giờ chiều, bởi vào khung giờ ấy, Monsieur Le Quoi đã xuất hiện theo đúng cuộc hẹn từ hôm trước và ngỏ ý muốn diện kiến cô Temple. Ông được mời vào; và tại đây, với vẻ lịch thiệp nhã nhặn vốn có, ông đã ngỏ lời cầu hôn cùng khối tài sản bao gồm “amis beeg and leet’ [những người bạn lớn và nhỏ], père [cha], mère [mẹ] cùng sucreboosh [hũ đường/người ngọt ngào]” của mình. Có lẽ Elizabeth trước đó đã trót vướng vào những cam kết đính ước đầy ràng buộc với Oliver, nên cô đã từ chối mọi lời tỏ tình ấy bằng những lời lẽ vừa lịch sự, nhưng có lẽ cũng quả quyết hơn đôi chút so với cách chúng được thốt ra.
Chẳng mấy chốc, viên sĩ quan người Pháp đã nhập bọn cùng lão người Đức và viên cảnh sát trưởng ở đại sảnh. Bọn họ ép ông phải ngồi xuống bàn tiệc cùng mình, rồi nhờ sự trợ giúp của rượu punch, rượu vang và trứng sữa eggnog, họ nhanh chóng khai thác từ con người lịch thiệp Monsieur Le Quoi bản chất chuyến viếng thăm của ông. Rõ ràng là ông đã đưa ra lời cầu hôn như một bổn phận mà một quý ông tao nhã phải làm đối với một tiểu thư ở chốn thâm sơn cùng cốc này trước khi rời khỏi xứ sở, chứ tình cảm của ông thực chất chẳng vướng bận mấy, nếu không muốn nói là hoàn toàn trống rỗng đối với chuyện này. Sau vài chén rượu trôi qua, cặp đôi láu cá nọ đã thuyết phục được vị khách người Pháp đang ngà ngà say rằng việc tỏ tình với một tiểu thư mà lại bỏ quên không dành sự quan tâm tương tự cho người khác là một sự thiên vị không thể tha thứ. Kết quả là, vào khoảng chín giờ tối, Monsieur Le Quoi lại hớn hở lên đường sang nhà xứ để thực hiện một sứ mệnh tương tự đối với cô Grant, và chuyến viếng thăm này cũng gặt hái được thành công mĩ mãn chẳng kém gì nỗ lực chinh phục tình ái đầu tiên của ông.
Khi ông quay trở lại dinh thự vào lúc mười giờ đêm, Richard và vị Thiếu tá vẫn đang ngồi bên bàn nhậu. Bọn họ lại tìm cách thuyết phục gã người Gaul — theo cách gọi của viên cảnh sát trưởng — rằng mục tiêu tiếp theo ông nên thử sức chính là Remarkable Pettibone. Thế nhưng, mặc cho bị kích thích bởi hơi men và sự hưng phấn tột độ, hai giờ đồng hồ tranh biện hóc búa của họ đều đổ sông đổ biển; bởi ông đã kiên quyết từ chối lời khuyên ấy với một thái độ bướng bỉnh đến khó tin ở một con người lịch thiệp nhường ấy.
Lúc Benjamin cầm đuốc tiễn Monsieur Le Quoi ra cửa, anh ta liền cất giọng chào tạm biệt:
“Nếu-mà-vậy, thưa ngài Mounsheer, ngài cứ mạnh dạn cập mạn cùng phu nhân Pettybones như lời Quan tòa Dickens đã khuyên nhủ ngài, thì theo ý kiến của tôi, ngài thế nào cũng bị bám chặt lấy cho mà xem; khi ấy, ngài thấy đấy, ngài có lẽ sẽ gặp khối rắc rối mới mong gỡ ra cho được một cách êm thấm; bởi dẫu cho cô Lizzy với cậu chủ nhà xứ có là những chiếc thuyền buồm gọn gàng lướt qua một người trong cơn gió lớn, thì phu nhân Remarkable lại mang dáng dấp của một chiếc tàu buôn nặng nề: một khi ngài đã vướng vào vòng kéo towing của họ rồi, thì đừng hòng mong họ buông tay thả trôi ra được nữa đâu.”