“Và giục giã con người tội lỗi đến cầu kinh, Tiếng chuông đổ vang, dài, trầm và sâu thẳm.” —Scotts Burgher
Trong khi Richard và ngài Le Quoi, có Benjamin đi cùng, tiến về phía học viện theo lối mòn phủ đầy tuyết, vị thẩm phán, ái nữ của ông, vị mục sư và vị thiếu tá lại chọn con đường vòng qua các con phố trong làng để đến đó.
Trăng đã mọc, và vầng trăng đang tuôn trào dòng ánh sáng ngập tràn lên đường viền tối thẫm của những rặng thông bao trùm ngọn núi phía đông. Ở nhiều xứ sở, bầu trời ấy hẳn đã được coi là trong trẻo và sáng sủa tựa ban trưa. Những vì sao lấp lánh trên vòm trời giống như những ánh lửa lụi tàn cuối cùng từ chốn xa xăm, đến mức chúng lu mờ trước hào quang lấn át của bầu không khí; những tia sáng từ mặt trăng chiếu rọi xuống bề mặt nhẵn nhụi, trắng muốt của mặt hồ và các cánh đồng, hắt ngược lên một thứ ánh sáng được tô điểm thêm bởi sắc màu tinh khôi của những khối tuyết khổng lồ phủ kín mặt đất.
Elizabeth bận rộn đọc các tấm biển hiệu xuất hiện trên hầu như mọi khung cửa, trong khi chiếc xe trượt tuyết di chuyển đều đặn và thong thả dọc theo con phố chính. Không chỉ những nghề nghiệp mới mẻ, mà cả những cái tên xa lạ với đôi tai cô cũng đập vào tầm mắt theo từng bước chân họ tiến vào. Ngôi nhà nào trông cũng như đã đổi khác. Cái này đã được cơi nới thêm; cái kia đã được sơn sửa; một cái khác nữa thì mọc lên ngay trên nền của một chốn quen xưa, vốn đã bị xóa sổ khỏi mặt đất hầu như ngay khi vừa xuất hiện. Tuy nhiên, tất cả đều đang tuôn ra những con người bên trong, tất cả đều hướng về cùng một đích đến—nơi buổi triển lãm thành quả từ gu thẩm mỹ chung của Richard và Benjamin chuẩn bị diễn ra.
Sau khi ngắm nhìn những tòa nhà trông thực sự có phần nổi bật dưới ánh trăng rực rỡ nhưng dịu dàng, nữ anh hùng của chúng ta hướng ánh mắt săm soi những dáng hình khác nhau mà họ đi ngang qua, để tìm kiếm bất kỳ bóng hình quen thuộc nào. Nhưng tất cả đều trông ná ná nhau, khi họ quấn mình trong những chiếc áo choàng, mũ trùm đầu, áo khoác hay khăn choàng cổ, lướt đi dọc theo những lối đi chật hẹp trên tuyết dẫn qua các ngôi nhà, bị che khuất một nửa bởi lớp tuyết đắp sang hai bên khi người ta đào bới con đường sâu thẳm mà họ đang bước đi. Vài ba lần, cô tưởng như mình nhận ra một dáng đứng hay dáng đi quen thuộc; nhưng bóng người sở hữu nó lập tức biến mất sau những đống củi khổng lồ chất la liệt trước hầu như mọi ngưỡng cửa. Chỉ đến khi họ rẽ khỏi con đường chính để sang một con phố khác cắt vuông góc với nó và dẫn thẳng tới địa điểm họp, cô mới nhận ra một khuôn mặt và một ngôi nhà quen thuộc.
Ngôi nhà tọa lạc ngay một trong những góc phố chính của làng; và nhìn vào ngưỡng cửa đã in dấu chân qua lại dày đặc, cũng như tấm biển hiệu đang đong đưa với thứ âm thanh rầu rĩ trong những trận gió đôi khi quét qua mặt hồ, rõ ràng đây là một trong những quán trọ tấp nập nhất vùng. Tòa nhà chỉ có một tầng; nhưng những khung cửa sổ áp mái trên mái nhà, lớp sơn, các cánh cửa chớp, cùng ánh lửa ấm áp chiếu rọi qua ô cửa mở toang, mang lại cho nó một vẻ ấm cúng mà nhiều ngôi nhà hàng xóm không có được. Tấm biển hiệu được treo trên một cột quán rượu thông thường, vẽ hình một kỵ sĩ mang gươm và súng lục, đội chiếc mũ lông gấu, đang cưỡi trên lưng một con mãnh thú với tư thế “chồm lên”. Tất cả những chi tiết đó đều có thể dễ dàng nhận thấy nhờ ánh trăng, cùng với một dòng chữ hơi khó đọc được viết bằng sơn đen, nhưng Elizabeth, người đã quá quen thuộc với tất cả, đọc nó một cách dễ dàng: “The Bold Dragoon” (Kỵ sĩ dũng cảm).
Một người đàn ông và một người phụ nữ đang bước ra từ ngưỡng cửa của mái ấm này khi chiếc xe trượt tuyết chạy ngang qua. Người đàn ông bước đi với dáng vẻ cứng nhắc theo kiểu nhà binh, càng thêm phần rõ rệt bởi cái chân đi khập khiễng; thế nhưng người phụ nữ lại tiến bước với một nhịp điệu và phong thái dường như chẳng hề bận tâm đến những gì mình có thể chạm trán. Ánh trăng chiếu thẳng vào khuôn mặt đầy đặn, rộng và đỏ rực của bà, phơi bày nét mặt nam tính bên dưới chiếc mũ nhún bèo có vẻ như cố tình làm mềm đi những đường nét chẳng hề dễ dãi chút nào. Một chiếc mũ nón nhỏ bằng lụa đen, cắt may theo kiểu hơi trang trọng, được đặt ở phía sau đầu bà, nhưng lệch về phía sau sao cho không làm che khuất lấy một phần gương mặt. Gương mặt ấy, khi hứng trọn những tia sáng từ mặt trăng phía đông, trông chẳng khác nào mặt trời mọc ở phương tây. Bà tiến bước với những sải chân nam tính để chặn chiếc xe trượt tuyết lại; và vị Thẩm phán liền ra hiệu cho người đánh xe—mang tên vị vua Hy Lạp—dừng ngựa lại, khiến hai bên nhanh chóng đến sát cạnh nhau.
“Chúc ngài gặp nhiều may mắn và chào mừng ngài đã trở về nhà, thưa ngài Thẩm phán,” người phụ nữ cất giọng với chất giọng Ai-len đặc sệt; “và tôi chắc chắn rằng ngài luôn được chào đón nồng nhiệt ở nhà tôi. Phải đấy! Kìa cô Lizzy, cô bé đã lớn thành một thiếu nữ xinh đẹp nhường này. Trái tim mấy chàng trai hẳn sẽ phải thổn thức biết bao nếu như trong thị trấn có một trung đoàn đóng quân đấy! Ôi chao! Nhưng thật vô ích khi bàn đến những chuyện phù phiếm ấy, trong khi tiếng chuông đang gọi chúng ta đến buổi họp mặt, hệt như cách chúng ta rồi sẽ bị gọi đi một cách bất ngờ vào một ngày nào đó, khi mà ta ít ngờ tới nhất. Chào buổi tối, thưa ngài Thiếu tá; tối nay tôi có nên pha một tô rượu gin toddy không, hay là ngài dự định sẽ ở lại dinh thự lớn vào đêm Giáng sinh này, ngay trong đêm ngài vừa đặt chân đến đó?”
“Tôi rất vui được gặp lại bà, bà Hollister,” Elizabeth đáp lời. “Tôi đã cố gắng tìm kiếm một khuôn mặt quen thuộc kể từ khi chúng tôi rời khỏi bậc cửa của tòa dinh thự; nhưng chẳng thấy ai ngoài bà cả. Ngôi nhà của bà cũng vẫn nguyên vẹn như xưa, trong khi tất cả những nơi khác đều đổi thay đến mức nếu không vì vị trí chúng tọa lạc, thì chúng đã trở thành những chốn hoàn toàn xa lạ. Tôi nhận thấy bà vẫn giữ tấm biển hiệu thân thương mà tôi từng thấy anh họ Richard vẽ; thậm chí cả cái tên ở phía dưới mà, có lẽ bà còn nhớ, đã từng khiến hai người tranh cãi.”
“Ý cô là tên kỵ sĩ dũng cảm chứ gì? Và hắn ta còn có cái tên nào khác được đâu, khi mà chưa từng có ai biết hắn với cái tên nào khác, như chồng tôi đây, vị đại úy, có thể làm chứng? Phục vụ ngài ấy là một niềm vui, và ngài luôn là người đi đầu trong lúc hoạn nạn. Ôi chao! Nhưng ngài lại ra đi một cách đột ngột! Dù vậy, ta vẫn phải hy vọng rằng ngài đã được chính nghĩa dung thứ. Và Mục sư Grant ở đằng kia sẽ chẳng đời nào phản bác điều đó đâu. Đúng vậy, đúng vậy; ngài squire muốn tự tay vẽ, và tôi nghĩ rằng chúng ta nên treo khuôn mặt của người từng bao phen chia ngọt sẻ bùi cùng chúng ta lên đó. Đôi mắt thì không to và dữ tợn bằng đôi mắt thật của vị đại úy; nhưng bộ ria mép và chiếc mũ thì giống nhau như hai giọt nước. Thôi nào, thôi nào, tôi sẽ không giữ ngài lại trong cái lạnh để trò chuyện nữa, mà ngày mai, sau buổi lễ, tôi sẽ ghé qua hỏi thăm sức khỏe của ngài. Đó là bổn phận thiêng liêng của chúng ta—phải tận dụng những gì hiện tại và bước chân vào ngôi nhà rộng mở cho tất cả mọi người; vậy xin Chúa phù hộ và gìn giữ ngài khỏi mọi điều ác! Tối nay tôi có nên pha rượu gin-twist hay không, thưa ngài Thiếu tá?”
Trước câu hỏi này, người đàn ông gốc Đức đáp lại một cách rất ra điều ông cụ non rằng có; và sau vài câu trao đổi giữa người chồng của nữ chủ quán mặt đỏ bừng và vị Thẩm phán, chiếc xe trượt tuyết tiếp tục chuyển bánh. Chẳng mấy chốc nó đã đến trước cửa học viện, nơi cả nhóm xuống xe và bước vào tòa nhà.
Trong khi đó, ông Jones và hai người đồng hành, do phải đi quãng đường ngắn hơn nhiều, đã có mặt tại địa điểm hẹn trước vài phút so với nhóm đi xe trượt tuyết. Thay vì vội vã bước vào phòng để tận hưởng sự kinh ngạc của những người khai hoang, Richard đút thọc hai tay vào túi chiếc áo khoác ngoài, ra chiều thản bước đi dạo trước tòa học viện hệt như một kẻ đã quá quen thuộc với các nghi thức nơi đây.
Dân làng lần lượt bước vào tòa nhà với vẻ trang nghiêm và trầm mặc mà không gì có thể lay chuyển nổi trong những dịp như thế; nhưng với một bước chân vội vã có lẽ bị thúc đẩy đôi chút bởi sự tò mò. Những người từ vùng lân cận kéo đến dành ra chút ít thời gian để phủ những tấm chăn màu xanh và trắng lên lưng ngựa trước khi thả cho cơn thèm muốn ngắm nhìn bên trong ngôi nhà được thỏa mãn. Hầu hết những người đàn ông này đều được Richard tiến đến chào hỏi và ân cần thăm nom sức khỏe cũng như gia cảnh của họ. Sự suôn sẻ khi ông nhắc đến tên của từng đứa trẻ đã cho thấy ông thông thạo và gắn bó mật thiết đến nhường nào với hoàn cảnh của họ; và bản chất của những lời đáp lại chứng tỏ ông rất được lòng mọi người.
Cuối cùng, một trong những người đi bộ từ trong làng cũng dừng chân lại, đăm đăm nhìn vào một tòa nhà gạch mới đang hắt bóng dài xuống những cánh đồng tuyết, khi nó vươn lên với sự chuyển màu uyển chuyển giữa ánh sáng và bóng tối dưới những tia sáng của vầng trăng tròn vành vạnh. Phía trước học viện là một khoảng đất trống, vốn được quy hoạch làm quảng trường công cộng. Nằm đối diện với phía của ông Jones là nhà thờ St. Paul’s mới xây và hãy còn dang dở. Công trình này đã được dựng lên trong suốt mùa hè trước, nhờ sự hỗ trợ của cái gọi là quỹ quyên góp; dẫu cho toàn bộ, hoặc gần như toàn bộ số tiền đều xuất phát từ hầu bao của chủ đất. Nó được cất lên với một niềm tin mãnh liệt rằng cần phải có một nơi chốn tôn nghiêm trang nhã hơn “căn phòng lớn của học viện,” kèm theo một thỏa thuận ngầm rằng sau khi hoàn thành, vấn đề sẽ được đưa ra trưng cầu dân ý một cách sòng phẳng để người dân quyết định nó thuộc giáo hội nào. Dĩ nhiên, kỳ vọng này đã duy trì một sự phấn khích tột độ trong một vài giáo phái quan tâm đến kết quả; dẫu cho chẳng mấy ai lớn tiếng bàn bàn về điều đó. Nếu Thẩm phán Temple đứng về phía bất kỳ giáo phái cụ thể nào, vấn đề đã được giải quyết ngay lập tức, bởi sức ảnh hưởng của ông quá lớn mạnh để có thể chống lại; thế nhưng ông lại từ chối nhúng tay vào chuyện này, dứt khoát từ chối ngay cả việc dùng uy tín của tên tuổi mình để hậu thuẫn cho Richard—kẻ từng lén lút cam kết với giám mục của mình rằng cả tòa nhà lẫn giáo đoàn sẽ vui vẻ gia nhập giáo hội Tin Lành Giám Lý Episcopal. Thế nhưng, khi sự trung lập của vị Thẩm phán đã rõ mười mươi, ông Jones mới phát hiện ra rằng mình đang phải đối đầu với một đám dân cư cứng đầu cứng cổ. Biện pháp đầu tiên của ông là lân la đến gặp họ và bắt đầu dùng lý lẽ để thuyết phục họ ngả theo suy nghĩ của mình. Tất cả đều kiên nhẫn lắng nghe ông, và chẳng một ai thốt lên một lời tranh luận nào để đáp lại, để rồi Richard ngẫm rằng khi ông đã đi một vòng khắp khu định cư, vấn đề đã được định đoạt hoàn toàn theo ý mình. Sẵn đà thừa thắng xông lên, ông cho đăng báo triệu tập một cuộc họp với mục đích định đoạt vấn đề bằng một cuộc bỏ phiếu ngay lập tức. Chẳng một bóng người nào đến dự; và Richard đã trải qua một trong những buổi chiều lo lắng tột độ nhất cuộc đời mình trong một cuộc tranh luận vô ích với bà Hollister—người kịch liệt lập luận rằng nhà thờ Giám Lý (của chính bà) mới là nơi xứng đáng nhất và có quyền sở hữu tabernacle mới này hơn cả. Lúc bấy giờ Richard mới nhận ra mình đã quá lạc quan tếu táo, và đã rơi vào cái bẫy lỗi lầm của tất cả những kẻ ngây thơ cả tin khi giao du với thứ dân tình xảo quyệt và khôn ngoan đó. Ông tự mình ngụy trang—tức là, theo cách tốt nhất mà ông có thể—và từng bước tiến hành mưu sự của mình.
Nhiệm vụ dựng lên tòa nhà đã được nhất trí giao phó cho ông Jones và Hiram Doolittle. Cả hai cùng nhau cất lên dinh thự, học viện và nhà tù, và chỉ có họ mới biết cách lên bản vẽ cũng như cất dựng một công trình kiến trúc theo đúng yêu cầu lúc bấy giờ. Ngay từ sáng sớm, hai kiến trúc sư này đã phân chia rạch ròi nhiệm vụ cho nhau. Người thứ nhất gánh vác phần lập toàn bộ bản vẽ, còn người thứ hai chịu trách nhiệm giám sát thi công.
Tận dụng lợi thế đó, Richard thầm kín quyết định rằng các khung cửa sổ phải mang vòm cuốn La Mã; bước đi quả quyết đầu tiên nhằm hiện thực hóa ước muốn của ông. Vì tòa nhà được xây bằng gạch, ông có thể giấu nhẹm ý đồ của mình cho đến thời điểm phải lắp các khung cửa; và chính lúc ấy, việc hành động đã trở thành mệnh lệnh bắt buộc. Ông thận trọng truyền đạt mong muốn của mình cho Hiram; và hoàn toàn không đả động gì đến khía cạnh tâm linh trong dự án của mình, ông khăng khăng ép buộc đối phương dựa trên khía cạnh mỹ quan kiến trúc. Hiram kiên nhẫn lắng nghe, không một lời phản bác, nhưng Richard vẫn chẳng tài nào dò ra được quan điểm của người cộng sự về chủ đề đầy thú vị này. Vì quyền thiết kế đã được ủy quyền hợp pháp cho ông Jones, không có sự phản đối trực tiếp nào được cất lên bằng lời; thế nhưng vô số những khó khăn bất ngờ đã nảy sinh trong quá trình thi công. Thoạt đầu là sự khan hiếm loại vật liệu phù hợp để làm khung cửa; nhưng sự phản đối ấy nhanh chóng bị gạt bỏ khi Richard cầm bút chì gạch phéng đi hai thước chiều dài của chúng trong một nhát gạch. Kế đến là vấn đề chi phí được đem ra bàn tới; nhưng Richard nhắc nhở Hiram rằng người trả tiền là anh họ của ông, và ông chính là thủ quỹ. Lời bóng gió cuối cùng này mang trọng lượng rất lớn, và sau một hồi chống đối âm thầm, kéo dài nhưng vô ích, công trình vẫn được đà tiến hành theo bản thiết kế ban đầu.
Khó khăn tiếp theo xuất hiện ở phần ngọn tháp, thứ mà Richard đã phỏng theo một trong những ngọn tháp nhỏ trang hoàng cho nhà thờ lớn London. Quả thực, bản sao chép ấy có phần hơi khập khiễng, các tỷ lệ không được chú ý cho lắm; thế nhưng, sau bao phen gian khó, ông Jones cuối cùng cũng có được niềm mãn nguyện khi trông thấy một công trình mọc lên với những đường nét gợi nhắc đến một cách kỳ lạ... cái lọ đựng giấm. Sự phản đối dành cho mô hình này ít hơn so với phần cửa sổ; bởi dân làng rất ưa chuộng sự mới lạ, và ngọn tháp của họ thì chưa từng có tiền lệ.
Đến đây, công việc tạm dừng lại theo mùa, và câu hỏi hóc búa về phần nội thất được để lại cho những dịp thảo luận sau. Richard thừa biết rằng, khi ông cất lời đề xuất về bục giảng kinh và cung thánh, ông sẽ phải lột mặt nạ; bởi đây là những cách bài trí chẳng một giáo khoa nào trong vùng hay biết ngoài giáo hội của chính ông. Tuy nhiên, dựa vào những lợi thế đã giành được trước đó, ông mạnh dạn gọi tòa nhà là St. Paul's, và Hiram cũng khôn ngoan ngầm chấp thuận cái tên này, chỉ thêm thắt một chút tiểu tiết là gọi nó là “St. Paul’s Mới”, bởi anh ta cảm thấy cái tên bắt nguồn từ nhà thờ lớn nước Anh dễ chịu hơn là cái tên mang từ vị thánh kia.
Gã đi bộ mà chúng ta đã nhắc đến từ nãy, kẻ dừng chân ngắm nghía công trình kiến trúc này, không ai khác chính là vị quý ông thường xuyên được gọi tên là ông hay ngài Doolittle. Hắn ta có một vóc dáng cao gầy, các đường nét có phần sắc cạnh, cùng một khuôn mặt biểu lộ sự câu nệ giả tạo pha lẫn nét ranh mãnh hạ tiện. Richard tiến lại gần hắn, nối gót theo sau là ngài Le Quoi và viên quản gia.
“Chào buổi tối, thưa ngài squire,” Richard cất tiếng, khẽ gật đầu nhưng không rút tay ra khỏi túi.
“Chào buổi tối, thưa ngài squire,” Hiram lặp lại, xoay người để đồng thời quay đầu hướng về phía ông.
“Một đêm lạnh giá, ngài Doolittle, một đêm lạnh giá, thưa ngài.”
“Hơi se lạnh; một đợt rét mướt kéo dài.”
“Gì thế, đang ngắm nhà thờ của chúng ta đấy phỏng! Dưới ánh trăng trông nó thật đẹp làm sao; kìa phần mái vòm bằng thiếc lấp lánh chưa kìa! Ta dám cá là cái mái vòm của nhà thờ St. Paul’s kia chưa bao giờ tỏa sáng nhường này giữa làn khói của London đâu.”
“Đó là một ngôi nhà cầu nguyện trông khá bắt mắt,” Hiram đáp lời, “và tôi tin là ngài Monshure Ler Quow và ngài Penguilliam sẽ đồng tình với điều đó.”
“Sairtainlee!” vị người Pháp niềm nở thốt lên, “nó rát là đẹp.”
“Tôi nghĩ thể nào ngài người Pháp cũng sẽ nói vậy. Lô mật mía đợt trước chúng ta nhận được thật sự hảo hạng. Không khéo ngài vẫn còn chút nào trữ lại chứ nhỉ?”
“À! oui; vâng, thưa ngài,” ngài Le Quoi đáp, khẽ nhún vai kèm theo một cử chỉ nhăn mặt nhẹ, “vẫn còn đấy ạ. Tôi cảm thấy rát vui vì ngài thích nó. Tôi hy vọng phu nhân Doleet’ vẫn bình an mạnh khỏe.”
“Thì dạo này vẫn quanh quẩn đi lại được,” Hiram nói. “Ngài squire vẫn chưa hoàn thành bản vẽ cho phần nội thất bên trong nhà thờ sao?”
“Không—không—không,” Richard đáp, giọng nhanh gọn nhưng ngắt quãng đầy ẩn ý giữa mỗi từ phủ định—... “cần phải suy tính kỹ lưỡng. Còn rất nhiều khoảng trống cần lấp đầy, và tôi e rằng chúng ta sẽ lúng túng chẳng biết phải bố trí sao cho hợp lý. Sẽ có một khoảng trống lớn bao quanh bục giảng, thứ mà tôi không có ý định kê sát vào vách tường, giống như cái bốt canh bị nhét thõng một góc bên hông pháo đài vậy.”
“Theo lệ thường thì người ta đặt bục của các phó tế bên dưới bục giảng,” Hiram nói; rồi như thể nhận ra mình đã lấn lướt quá đà, hắn bổ sung thêm, “nhưng mỗi xứ sở lại có một phong cách khác nhau.”
“Đúng thế thật đấy chứ!” Benjamin la lớn; “này nhé, khi xuôi dòng dọc theo bờ biển Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha, các bác có thể thấy một tu viện nhô ra ở mọi mũi đất, với vô số ngọn tháp cùng các trang bị phụ trợ như cột chỉ hướng gió với chong chóng báo gió nhiều hơn là mấy thứ các bác tìm thấy trên boong một chiếc tàu schooner ba cột buồm đấy. Nếu thực sự cần một ngôi nước Chúa được cất dựng đàng hoàng, thì nước Anh cổ kính mới chính là xứ sở để mà sang đó tìm kiếm các mẫu thiết kế và khuôn phép. Còn về nhà thờ Paul’s, dẫu cho tôi chưa từng mục kích tận mắt, bởi nó nằm tuốt trên khu phố thượng lưu cách xa khu Radcliffe Highway và các bến cảng, thế nhưng ai mà chẳng biết đó là chốn hoa lệ nhất trần gian. Nói thật nhé, tôi chẳng ngần ngại gì mà ví cái nhà thờ bên kia trông giống một đầu của nó hệt như cá nhà táng ví với cá voi vậy; chỉ lệch nhau một chút về mặt kích cỡ mà thôi. Ngài Mounsheer Ler Quaw đây đã từng bôn ba khắp chốn nước ngoài; và dẫu cho việc đó không giống như được ở quê nhà, thế nhưng chắc chắn ngài ấy cũng từng ngắm nghía những ngôi nhà thờ ở Pháp, và có thể mường tượng đôi chút về diện mạo một ngôi nhà thờ ra sao; giờ thì tôi xin hỏi thẳng mặt ngài mounsheer xem xét cho công bằng coi nó có phải là một công trình nhỏ xinh khéo léo hay không, nếu tính tổng thể từ trên xuống dưới.”
“Nó rát là phù hợp với hoàn cảnh,” vị người Pháp nhận xét—“rất khôn ngoan—nhưng chỉ ở những xứ sở công giáo người ta mới dựng lên cái gọi là—ừm anh gọi là gì nhỉ—à à à—la grande cathédrale—nhà thờ lớn. St. Paul ở Londre thì rát đẹp; rát tuyệt; rát vĩ đại—cái mà anh gọi là to lớn ấy; thế nhưng, thưa ngài Ben, xin ngài thứ lỗi cho, nó chẳng đáng giá bằng nhà thờ Notre Dame đâu.”
“Hả! Mounsheer, anh vừa nói cái quái gì thế?” Benjamin quát lên; “Nhà thờ St. Paul’s mà không đáng giá bằng một cắc xì dầu ư! Chắc mi lại đang nghĩ con tàu Royal Billy không xịn bằng con Billy de Paris chứ gì? Nhưng nó đủ sức choảng cho con mụ kia tan xác bất cứ ngày nào và trong mọi điều kiện thời tiết đấy.”
Thấy Benjamin bắt đầu trưng ra một thái độ vô cùng hung hăng, khua khoắng cánh tay với cái nắm đấm to bằng một nửa cái đầu của ngài Le Quoi, Richard nhận thấy đã đến lúc mình phải ra tay can thiệp để lập lại trật tự.
“Nào Benjamin, bình tĩnh nào,” ông lên tiếng; “cả anh và ngài Le Quoi đều hiểu lầm ý nhau và đang quên mất phép tắc đấy. Kìa Mục sư Grant đang đến kìa, và buổi lễ sắp sửa bắt đầu. Chúng ta vào trong thôi.”
Vị người Pháp, người tiếp nhận câu trả lời của Benjamin với một sự nhã nhặn lịch thiệp đến mức chỉ coi đó là sự thiếu hiểu biết đáng thương thay vì sinh lòng hờn giận, liền cúi đầu đồng thuận và bước theo người đồng hành của mình.
Hiram và vị quản gia chốt lại phía sau, miệng người sau vẫn lầm bầm cằn nhằn khi bước qua cánh cửa tòa nhà:
“Nếu như nhà vua nước Pháp mà có nổi một mái nhà để ở sánh ngang hàng với nhà thờ Paul’s, thì người ta còn châm chước cho cái thói ba hoa của bọn họ được. Thật quá sức chịu đựng của con người khi phải nghe một tên người Pháp chê bai nhà thờ nước Anh theo cái kiểu đó. Này ngài Doolittle, tôi từng chứng kiến cảnh quất roi phạt hai tên trong số chúng chỉ trong một ngày—những chiếc tàu chiến gọn gàng, tinh xảo với cột buồm đỉnh cố định cùng mấy thứ đại bác kiểu mới lắp ở mạn sườn—loại đại bác mà, giá như có toàn người Anh trên tàu, thì chúng đã tống cổ con quỷ xuống âm phủ rồi.”
Ném lại câu nói đầy điềm gở đó trong miệng, Benjamin bước thẳng vào trong nhà thờ.