Khi "Thợ sửa giày" Horn bước xuống nhà vào sáng hôm sau sau một đêm trằn trọc, sự chú ý của ông liền bị thu hút bởi những bức thư vẫn nằm nguyên trên bàn như lúc ông để lại tối hôm trước.

“Ừ,” ông tự lẩm bẩm trong đầu, “mình nghĩ nên giải quyết chúng ngay thôi.” Nói đoạn, ông kéo ghế lại gần bàn, tìm vài tờ giấy viết thư đã ngả màu theo thời gian cùng một lọ mực một xu và một cây bút cũ tơi tả, rồi ngồi xuống để bắt đầu công việc không mấy dễ chịu này. Công việc hóa ra còn phiền toái hơn ông tưởng tượng. Cây bút cứ ì ra và phun mực ở hầu như mọi từ; và khi đến những chỗ quan trọng mà ông cố nắn nót cho dễ đọc, thì kết quả thường chỉ là một nhúm mực nhòe nhoẹt không tài nào đọc nổi. Khi người chép thư dũng cảm vật lộn với công việc nhiêu khê ấy được chừng nửa giờ đồng hồ hoặc hơn, cô em gái liền bước vào phòng. Cô lặng lẽ bước qua sàn nhà.

“À!” cô thốt lên, rướn người nhìn qua vai anh trai, “thế là anh đang trả lời thư rồi đấy à!”

“Thợ sửa giày” Horn giật mình, và một giọt mực lớn từ ngòi bút rơi thẳng xuống giữa bức thư viết dở.

“Anh e là giờ thì không gửi được bức này nữa rồi,” ông thở dài đầy kiên nhẫn.

“Không,” cô Jemima đáp gọn lỏn, “e là thế thật. Em thấy anh đang viết cho ‘mụ góa phụ’ kia; và anh đang hứa giúp đỡ người ta ít nhiều. Thế cũng phải. Nhưng mười vụ thì hết chín vụ, những gì người lạ tự nói về bản thân họ đều cần phải được xác thực — nhất là khi họ là kẻ xin xỉn; thế nên anh không nghĩ rằng trước khi gửi tiền cho ‘góa phụ’ này, tốt hơn hết là nên hỏi xin tên của một người đáng tin cậy nào đó có thể đứng ra bảo lãnh cho tính xác thực trong lời nói của bà ta hay sao? Anh đừng quên điều mà anh vẫn hay tự nhủ nhé: anh chỉ là người quản lý tài sản cho Chúa của mình mà thôi.”

Đây là một lập luận chắc chắn sẽ thuyết phục được “Thợ sửa giày” Horn.

“Chắc chắn là em nói đúng rồi, Jemima,” ông bảo; “và dù có miễn cưỡng thế nào đi nữa, anh cũng phải nghe theo lời khuyên của em thôi.”

“Thế mới phải chứ,” cô Jemima nói.

“Anh chưa trả lời mấy bức thư kia à?” cô tiếp tục hỏi, liếc mắt nhìn khắp mặt bàn.

“Rồi.”

“Thế thì, sao anh không dọn chúng đi rồi quay lại với công việc của mình đi? Sau bữa sáng, anh phải đi mua một cây bút mới và một lọ mực mới. Rồi chúng ta sẽ xem hai anh em có thể làm được gì.”

Trong tình huống đòi hỏi phải có sự phán đoán thực tế — thứ mà cô vốn sở hữu rất nhiều — cô Jemima phần nào lấy lại được uy quyền ngày trước đối với anh trai mình. Ông lặng lẽ thu gom những bức thư lại, đặt chúng lên bệ lò sưởi, rồi lui về xưởng làm việc của mình.

Đến giờ ăn sáng, lời tiên đoán của cô Jemima bắt đầu ứng nghiệm khi người đưa thư lại mang đến một xấp thư khác. Lần này số lượng đã tăng lên đến khoảng một chục bức. Nhận lấy từ tay người đưa thư, “Thợ sửa giày” Horn mang chúng về phía em gái với vẻ mặt hoang mang đến buồn cười.

“Nhiều thế cơ à!” cô thốt lên. “Mối bận tâm của anh đang tăng lên nhanh chóng đấy. Anh sẽ phải thuê một thư ký riêng thôi. Thôi được, lát nữa chúng ta sẽ xem xét sau.”

Bữa sáng vừa dứt thì có tiếng gõ cửa dè dặt vang lên. Khi cô Jemima ra mở cửa, người đứng đó chính là anh cả trong hai cậu tiểu thương bán tạp hóa sinh đôi vẫn đang kinh doanh ở bên kia đường.

Cô Jemima đứng thẳng người lên như một người lính gác; và cậu bé Tommy Dudgeon, khi thấy mình phải đối mặt với người phụ nữ đáng sợ này, suýt thì quay đầu tháo chạy cho kịp. Nhưng đã quá muộn.

“Xin lỗi bà,” cậu cất lời một cách khiêm nhường; “tôi đến để gặp anh của bà.”

“Tôi không biết nữa,” câu trả lời cao ngạo của người phụ nữ vang lên. “Anh tôi có rất nhiều việc phải giải quyết.”

“Dạ thưa bà, chắc chắn là vậy rồi; nhưng mà... nhưng mà...”

Đúng lúc đó, chính “Thợ sửa giày” Horn bước ra cửa, và cô Jemima lùi vào trong nhà.

“Chào buổi sáng, Tommy,” “Thợ sửa giày” Horn vui vẻ chào, “vào nhà đi cháu.”

“Cảm ơn bác Horn ạ,” cậu bé đáp với vẻ dè dặt, “cháu e là không vào được. Cháu bận việc lắm, bác biết đấy. Nhưng cháu ghé qua đây chỉ để chúc mừng bác, nếu cháu có phần mạo muội. Anh cháu cũng định sang; nhưng anh ấy còn đang trông cặp sinh đôi. Hôm nay là ngày giặt giũ mà bác. Lần khác anh ấy sẽ sang bày tỏ lòng kính trọng với bác sau.”

John Dudgeon đã kết hôn được vài năm, và giữa những rắc rối từng làm phong phú thêm niềm vui của trạng thái hạnh phúc ấy, gần đây anh ta lại vướng phải tai ương đỉnh điểm là việc sinh đôi — một tai họa dường như đã trở thành “truyền thống” trong dòng họ Dudgeon.

“Chúng cháu rất vui vì bác đã thừa kế được khối tài sản kếch xù này, bác Horn ạ,” Tommy Dudgeon nói. “Cháu nghĩ sự sắp đặt này thật tuyệt vời. Đường lối của đấng Tối Cao quả thật vô cùng kỳ diệu.”

“Thợ sửa giày” Horn đưa ra lời đáp từ phù hợp trước những lời chúc mừng của cậu bạn nhỏ bé và khiêm nhường.

“Chỉ có một điều duy nhất khiến chúng cháu tiếc nuối,” cậu thiếu niên tiếp lời; “đó là sự đổi đời này sẽ đưa bác đến một tầng lớp khác mất thôi.”

“Thợ sửa giày” Horn mỉm cười.

“Thôi nào, thôi nào,” ông nói, “rồi chúng ta sẽ thấy.”

Nghe vậy, Tommy Dudgeon cảm thấy được an ủi, dẫu bản thân cậu cũng chẳng hiểu vì sao, liền nói “Cháu chào bác” rồi chậm rãi đi bộ trở về cửa hàng của mình.

Khoảng giữa buổi sáng, “Thợ sửa giày” Horn và cô em gái ngồi xuống để giải quyết số thư từ. Đầu tiên, họ lướt qua những bức thư vừa đến sáng nay, rồi tạm thời đặt chúng sang một bên để giải quyết cho xong những bức đã nhận trước đó. Mở đầu là bức thư của kẻ mạo nhận là góa phụ, mà cô Jemima đã thuyết phục anh trai viết một bức thư hồi âm thận trọng để yêu cầu cung cấp người bảo chứng. Với gã đàn ông xin vay hai mươi bảng, cô Jemima vốn dĩ chẳng thèm gửi lại một chữ; nhưng “Thợ sửa giày” Horn cứ khăng khăng đòi gửi cho hắn một lá thư ngắn gọn nhưng lịch sự, bày tỏ sự tiếc nuối vì không thể cho vay số tiền như ý muốn. Ông chẳng cần đến sự thuyết phục của em gái cũng đủ từ chối mọi mối dây liên hệ với gã nhà phát minh phiền phức kia; nhưng cô phải vất vả lắm mới ngăn được ông đưa ra những lời hứa hẹn tài chính hào phóng cho các tổ chức tôn giáo đã gửi đơn xin trợ cấp đến ông.

“Anh nghĩ mình nên tham khảo ý kiến của mục sư trong những trường hợp thế này,” ông nói.

Việc nghiên cứu xấp thư thứ hai đành phải hoãn lại đến tận buổi chiều.

Trong suốt buổi sáng, và rải rác trong cả ngày hôm đó, những người hàng xóm khác của “Thợ sửa giày” Horn tiếp tục đến gửi lời chúc mừng, và họ không khỏi kinh ngạc khi thấy ông vẫn ngồi trên chiếc ghế đẩu quen thuộc, lặng lẽ miệt mài với công việc thường nhật. Trước những lời can ngăn của họ, ông thường đáp rằng: “Các bác thấy đấy, công việc này đã nhận lời rồi; và dẫu tôi có giàu có đi chăng nữa, tôi vẫn phải giữ lấy lời hứa chứ. Hơn nữa, những thói quen cả đời đâu phải nói bỏ là bỏ ngay được trong một ngày. Mà nói thật với các bạn nhé, tôi chẳng vội vàng gì trong việc thay đổi cuộc sống hiện tại đâu. Tôi yêu công việc của mình, và thà cứ ngồi trên chiếc ghế đẩu này còn hơn ở bất cứ nơi nào khác trên thế giới.”

Vài vị khách nghèo khó hơn cũng đến, họ vô cùng buồn bã trước điều mà họ cho là sự tha hương tất yếu của ông khỏi khu xóm này. Họ chẳng thể chúc mừng ông một cách hào sảng như lòng họ muốn. Họ thà rằng ông cứ mãi là một người thợ sửa giày nghèo khó, nhân hậu và theo đạo Christian mà họ vẫn hằng kính trọng. Đã có biết bao đôi giày được ông vá miễn phí cho những vị khách chẳng có khả năng trả tiền; không ít những khoản nợ nhỏ của những con nợ nghèo nhưng thật thà đã được ông xóa bỏ; và cũng chẳng hiếm lần những món quà tiền bạc hay thực phẩm được lén lút trao đi từ đôi tay ông đến tay người này hay người khác trong số những vị khách đến chúc mừng đầy tiếc nuối ấy. Nhận ra nỗi buồn hiện rõ trên khuôn mặt những người bạn, “Thợ sửa giày” Horn đã khéo léo đưa ra những ẩn ý để họ hiểu rằng ông vẫn sẽ mãi là bạn của họ, đồng thời nhắc nhở họ rằng việc ông trở nên giàu có sẽ giúp ông hỗ trợ họ một cách thiết thực hơn từ bàn tay mình.

Có một điểm mà tất cả những vị khách ghé thăm đều đồng tình. Khối tài sản khổng lồ ấy, theo họ, không thể rơi vào tay ai xứng đáng hơn, hay ai biết cách sử dụng nó vào những mục đích tốt đẹp hơn. “Đấng Tối Cao,” một cá nhân có tính cách kỳ quặc khẳng định, “dù sao đi nữa, lần này ngài cũng rất biết mình đang làm gì.”

Vào buổi chiều, “Thợ sửa giày” Horn cùng em gái bắt tay vào công việc trả lời xấp thư thứ hai. Tất cả chúng, ngoại trừ một bức, đều có nội dung tương tự như đợt đầu tiên. Ngoại trừ một bức viết cẩu thả, sai chính tả be bét nhưng rõ ràng là rất thành tâm — một bài giảng đạo về những hiểm nguy của sự giàu có, và kết thúc bằng một lời cảnh báo gay gắt về những hậu quả thảm khốc nếu phớt lờ những lời răn đe ấy. Bức thư chỉ được ký tên đơn giản — “Một người bạn.”

“Em nghĩ anh nên đem thứ này đi đốt quách cho rồi!” đó là lời nhận xét đầy khinh miệt của cô Jemima dành cho bức thư bất hợp lý này.

“Không,” “Thợ sửa giày” Horn vừa nói vừa nhét bức thư vào túi áo ngực; “anh sẽ giữ nó lại. Dù sao thì ý tốt của họ cũng đáng quý, và nó sẽ giúp ích cho anh.”

Đến giờ uống trà thì công việc của họ cũng hoàn tất; và “Thợ sửa giày” Horn thở phào nhẹ nhõm đứng bật dậy khỏi chiếc ghế. Nhưng đúng lúc đó, người đưa thư lại gõ cửa và trao thêm một bưu phẩm thư từ khác còn dày hơn lúc trước, trông thấy cảnh ấy, vị “Thợ sửa giày vàng” lùi lại chết lặng. Tiếng tăm về khối tài sản của ông quả thực đã lan đi nhanh chóng.

“Hừm,” cô em gái đang dọn dẹp đồ trà thốt lên, “anh sẽ phải thuê một thư ký riêng thôi, như em đã bảo rồi mà.”