Khác với nhiều tín đồ giàu có nhưng chỉ biết đến hình thức tôn giáo, “Thợ đóng giày vàng” chưa bao giờ cho rằng việc dâng hiến tiền bạc cho các quỹ của giáo hội là đã làm tròn mọi bổn phận đối với Nhà của Chúa. Ông không hề ảo tưởng rằng những món tiền cúng dường có thể mua cho ông sự miễn trừ khỏi trách nhiệm tham gia vào các công tác Cơ Đốc tích cực. Bản thân ông cũng chẳng hề muốn được miễn trừ như vậy. Niềm vui lớn nhất của ông là được trực tiếp và hăng hái phục vụ Chúa Thánh Vương; và việc bỗng nhiên trở nên giàu có chẳng hề khiến ông nghĩ đến chuyện rút lui khỏi các hoạt động phục vụ Đấng Christ. Ngược lại, ông chào đón cơ hội phụng sự rộng mở hơn mà Chúa ban cho với một niềm hân hoan sâu sắc.
Đã mấy năm nay, “Bác thợ giày” Horn là giáo viên tại một trường Chúa Nhật truyền giáo nhỏ, được duy trì ở một khu ổ chuột trong thị trấn bởi một số thành viên thuộc hội thánh của mục sư Durnford. Nhưng khoảng một năm trước khi hoàn cảnh đổi thay, ông đã được mục sư thuyết phục chuyển sang dạy ở ngôi trường lớn hơn. Ông luôn đặt mục tiêu hàng đầu là đưa các học sinh của mình đến với sự cải đạo; và chẳng bao lâu sau khi bước vào môi trường mới, một cậu bé trong lớp, một đứa trẻ sáng láng chừng chín tuổi tên là Willie Raynor, đã thực sự quay về với Chúa một cách kỳ diệu. Cậu bé cho thấy tiềm năng trở thành một tín đồ vô cùng kiên định, và không ai vui mừng hơn cậu trước vận may của “Bác thợ giày” Horn.
Bạn bè và các đồng nghiệp của “Thợ đóng giày vàng” đã bàn tán rất nhiều về việc liệu hoàn cảnh mới có khiến ông từ bỏ công việc dạy học ở trường hay không. Cậu bé Willie Raynor nghe được vài lời xì xào ấy và cảm thấy vô cùng đau lòng. Mối quan hệ giữa cậu và người thầy kính yêu rất khắng khít; thế là chẳng ngần ngại lấy một giây, cậu đi thẳng đến chỗ “Bác thợ giày” Horn và hỏi xem ông định làm gì.
“Thưa thầy Horn, thầy sẽ không bỏ trường học bây giờ vì thầy đã là một người giàu có đấy chứ? Bởi vì em không nghĩ chúng em có thể thiếu thầy được đâu!”
“Bác thợ giày” Horn bất ngờ trước câu hỏi. Ý định rời bỏ trường học chưa từng xuất hiện trong tâm trí ông. Trong khoảnh khắc, trên khuôn mặt ông thoáng hiện vẻ băn khoăn.
“Ai đã nhét những điều vớ vẩn này vào đầu con thế, cậu bé?”
“Ồ, em nghe người ta bàn tán về chuyện đó. Nhưng em đã nói là em chắc chắn họ sai rồi.”
“Ừ thì, tất nhiên là họ sai rồi, con trai yêu quý. Sao ta lại phải bỏ trường học chứ? Chẳng phải ta càng có nhiều lý do hơn để làm việc cho Chúa hay sao?”
“Ồ, em mừng quá!” Và Willie ra về với trái tim nhảy hân hoan.
Trong khi đó, sự tò mò vẫn tiếp tục dâng cao và được bàn tán khắp nơi về con đường mà “Thợ đóng giày vàng” thực sự sẽ chọn; và không ít ngạc nhiên đã nảy sinh khi hết Chúa Nhật này đến Chúa Nhật khác, người ta vẫn thấy ông ngồi giữa lớp học của mình, điềm tĩnh và khiêm nhường hệt như khi ông vẫn chỉ là một bác thợ giày nghèo mà ai nấy đều quen thuộc.
Ông cũng không bằng lòng chỉ tiếp tục những công việc quen thuộc từng làm cho Đấng Christ trong quá khứ. Sự thảnh thơi lớn hơn mà sự giàu có mang lại đã tạo điều kiện cho ông nhân lên các hoạt động tôn giáo và bác ái đến mức gần như vô hạn. Ông đi khắp nơi làm việc thiện từ sáng đến tối. Ông vui mừng vì được dùng sức ảnh hưởng gần như vô biên mà tiền bạc mang lại để mưu ích cho công việc của Chúa. Ban đầu, ông đề ra nguyên tắc — và kiên trì tuân thủ — là vá giày miễn phí cho những khách hàng nghèo khó trước kia của mình; đó chỉ là một trong rất nhiều cách mà ông nỗ lực để giúp đỡ những mảnh đời khốn khó xung quanh. Ông không bao giờ trao tiền cứu trợ mà không tìm hiểu xem bản thân có thể làm gì để trực tiếp giúp đỡ hay không. Ông cũng luôn tâm niệm phải mang lại sự an ủi về mặt tinh thần cho những ai nhận được sự trợ giúp vật chất từ mình. Hầu như ngày nào người ta cũng thấy ông có mặt ở những xóm nghèo hoặc bên giường bệnh; và không một cơ hội nào trong vô số cơ hội cất lên những lời “giúp đỡ và chữa lành” bị ông bỏ lỡ.
Một buổi tối nọ, khi đang đi qua một khu nghèo đói trong thị trấn, ông chạm mặt một kẻ say xỉn đang lảo đảo bước vào một quán rượu tồi tàn. Tên khốn khổ ngước lên nhìn thẳng vào mặt “Bác thợ giày” Horn, và ông nhận ra đó từng là một người hàng xóm đáng kính của mình.
“Richard,” ông kêu lên, tóm lấy cánh tay gã, “đừng vào trong đó!”
“Tao thích thì tao vào, Thomas,” gã lè nhè đáp, đồng thời cũng nhận ra “Bác thợ giày” Horn. “Mày tưởng vì mày giàu mà mày có quyền bảo tao được đi đâu và không được đi đâu chắc?”
“Ồ, không đâu Richard,” “Bác thợ giày” Horn điềm tĩnh nói, tay vẫn giữ chặt cánh tay gã. “Nhưng anh đã uống quá nhiều rồi, tốt hơn hết là hãy ngoan ngoãn về nhà đi.”
Vừa nói, ông vừa dìu kẻ đang bị giữ bước ra xa quán rượu hơn. Gã đàn ông vùng vẫy dữ dội, miệng không ngớt lẩm bẩm với giọng điệu tức tối và kích động.
“Thả tôi ra!” Gã hét lên với giọng nói đặc sệt do sự kết hợp giữa cơn thịnh nộ và hơi men. “Anh không có quyền đối xử với tôi thế này! Đây không phải là một đất nước tự do sao? Cảnh sát đâu rồi?”
“Đi nào Richard; ngày mai anh sẽ phải cảm ơn tôi đấy,” “Bác thợ giày” Horn điềm tĩnh kiên quyết, kéo gã bước thêm một hoặc hai bước nữa. Nhưng lúc này, một đám đông bắt đầu tụ tập lại; và có vẻ như, dẫu bản thân Richard không đủ sức chống cự lại người đang giữ mình, thì mục đích của “Bác thợ giày” Horn lại sắp bị phá hỏng theo một cách khác. Thật vậy, đám đông — một lũ người trông rách rưới thảm hại — đã vây kín lấy trung tâm của sự chú ý, khiến cho việc tiến bước của hai người trở nên gần như bất khả thi.
Đến lúc này, có ai đó đã nhận ra “Bác thợ giày” Horn.
“Á chà!” Hắn la lên, “hóa ra không phải đánh nhau! Là ‘Thợ đóng giày vàng’ đang túm cổ một tay say xỉn kìa!”
Khi cái tên “Thợ đóng giày vàng” được xướng lên, dòng người càng dồn lại đông nghịt hơn. Mặc dù ai nấy đều từng nghe về hiện tượng lừng lẫy ấy, có lẽ rất ít người thực sự tận mắt nhìn thấy ông, và cơ hội hiếm có này không thể để vụt mất.
“Bác thợ giày” Horn nắm bắt tình hình và ngay lập tức quyết định tận dụng nó cho một mục đích tốt đẹp. Ông không sợ đám đông này sẽ cản trở việc làm của mình. Ông có thể thấy họ đang nhìn ông với sự quan tâm và tôn trọng quá lớn để có thể làm thế. Hơn nữa, vì Richard vốn là người ở một khu phố khác, hoàn cảnh của gã sẽ chẳng khơi gợi được chút lòng trắc ẩn đặc biệt nào trong lòng đám đông. Ngược lại, sự chậm trễ do đám đông tụ tập biết đâu lại tạo cơ hội cho “Bác thợ giày” Horn gây ấn tượng sâu sắc hơn đối với người bạn lầm đường lạc lối đáng thương của mình, so với việc ông cứ lẳng lặng kéo gã lê về nhà từ quán rượu. Do đó, dồn hết sức lực, ông đẩy gã Richard khốn khổ ra xa hết tầm tay, và bằng giọng nói đầy sức nặng, ông cất lời kêu gọi sự chú ý của đám đông.
“Hãy nhìn anh ta xem!” Ông lớn tiếng. “Từng có một thời anh ấy là một người đàn ông đáng kính, gọn gàng và sáng sủa; anh ấy chẳng hổ thẹn khi nhìn thẳng vào mặt bất cứ ai. Còn giờ thì hãy xem anh ta ra thế này đây!”
Đám đông nhìn theo, và đập vào mắt họ là một kẻ lếu thế tha hóa, đang cúi gằm mặt với nỗi hổ thẹn âm ỉ. Mọi người trầm ngâm nhìn kẻ khốn cùng trong im lặng. Sự trang nghiêm và tác phong đầy sức thuyết phục của ông đã khiến họ phải kiêng nể.
“Con người này,” “Bác thợ giày” Horn tiếp lời, “từng có một sự nghiệp phát đạt và một mái ấm gia đình êm ấm. Giờ đây công việc đã tiêu tan, và nhà cửa thì chẳng khác nào một hang ổ. Vợ con anh ta rách rưới và đói khát; và tôi nghi ngờ việc anh ta còn nổi một đồng xu dính túi để mà gọi là của riêng mình. Sự sụp đổ hoàn toàn đang hiện rõ trước mắt, và có lẽ anh ta không sống nổi qua năm sau đâu.”
Đám đông vẫn lặng im quan sát và lắng nghe.
“Và, các vị có tự hỏi,” “Bác thợ giày” Horn tiếp tục, “điều gì đã gây nên cơ sự này không? Không, các vị thừa biết cả rồi; chẳng cần phải hỏi. Chính là rượu—thứ đồ uống mà nhiều người trong số các vị vô cùng yêu thích. Bởi vì ở đây có rất nhiều người,”—ông đảo mắt quét qua đám đông một lượt dò xét—“đang dấn thân rất sâu trên con đường sa ngã giống như kẻ ngốc nghếch tội nghiệp này. Anh ấy từng là hàng xóm và là bạn của tôi; và anh ấy từng có một người vợ tuyệt vời chẳng kém gì bất kỳ ai từng mang lại ánh sáng cho tổ ấm. Nhưng nhìn thấy cô ấy thảm hại như cách tôi chứng kiến chỉ vài ngày trước thôi, thì trái tim dẫu làm bằng đá cũng phải rớm máu. Thôi được rồi, về nhà đi, Richard! Và nguyện xin Chúa giúp anh trở thành một người đàn ông chân chính một lần nữa!”
Nói đoạn, ông buông tay thả gã ra; và kẻ khốn khổ, phần nào bừng tỉnh khỏi cơn choáng váng vì kinh ngạc và hổ thẹn, lủi thủi luồn qua đám đông đang dạt ra để nhường lối, rồi lảo đảo bước đi trên con đường về nhà.
Bấy giờ, tựa như một vị tiên tri thời cổ đại, khi Thần Linh của Chúa ngự xuống, “Thợ đóng giày vàng” quay người lại và mượn chính tấm gương sống động là người bạn chìm đắm trong men say của mình để giảng một bài giảng ứng khẩu đầy sức nặng về lối sống điều độ trước đám đông hỗn tạp. Toàn bộ sự việc hoàn toàn nằm ngoài dự tính. Ông chưa từng mơ rằng mình lại làm một việc như thế này. Nhưng điều đó chẳng hề làm giảm đi sức lay động từ những lời nói đầy nhiệt huyết của ông; chúng đã chạm đến tận cõi lòng, thậm chí đến cả lương tâm của không ít người có mặt ở đó lắng nghe.
Khi dứt lời, ông bước đi, để lại những người nghe tự suy ngẫm với tâm trí họ. Còn về phần mình, ông nhận ra thêm một con đường nữa mà bản thân có thể cống hiến cho Chúa; và kể từ đó, người ta thường thấy “Thợ đóng giày vàng” xuất hiện ở các góc phố khuất hay trong những ngóc ngách của khu ổ chuột, để rao giảng cho tất cả những ai chịu lắng nghe về Tin Mừng vinh hiển ấy—một Thông Điệp về lòng thương xót dành cho những nạn nhân của men say, suy cho cùng, cũng chỉ là một phần trong đó mà thôi.
