Thợ đóng giày Horn đến Luân Đôn từ sớm vào tối hôm đó, và sáng hôm sau, đúng giờ hẹn, ông có mặt tại văn phòng của hãng luật Tongs và Ball. Ông được các vị luật sư đón tiếp nồng nhiệt. Ông Ball cao gầy, như thường lệ, là người nói chính; còn ông Tongs tròn trịa thì hiền lành đồng tình bằng những câu ngắn ngủn với mọi lời của đối tác.
“Và đến giờ ông thấy thế nào rồi, thưa ông kính mến?” ông Ball ân cần hỏi khi họ đã ngồi xuống.
Thợ đóng giày Horn có một ấn tượng mơ hồ rằng vị luật sư đang hỏi câu đó không chỉ thay cho chính mình mà còn cho cả cộng sự của ông ta nữa.
“Cảm ơn các ông,” ông đáp lại một cách nhã nhặn. “Tôi xin ơn trên phù hộ là chưa bao giờ thấy khỏe bằng lúc này; và tôi hy vọng các ông cũng vậy chứ?”
“Cảm ơn ông kính mến,” ông Ball đáp, “nhân danh bản thân và cộng sự, tôi nghĩ mình có thể nói rằng chúng tôi đều khỏe mạnh.”
“Vâng,” ông Tongs nói.
“Nhưng,” ông Ball tiếp lời, quay sang chiếc bàn, “thời gian của ông rất quý báu, thưa ông Horn. Chúng ta có nên bắt đầu không?”
“Nếu các ông muốn.”
“Rất sẵn lòng,” vị luật sư nói, cầm một tập tài liệu lên; “đây là những bức thư liên quan đến vụ việc của người họ hàng bất hạnh của ông. Tôi có nên đọc nội dung theo đúng trình tự cho ông nghe không, thưa ông Horn?”
“Xin cứ tự nhiên,” và Thợ đóng giày Horn chỉnh đốn tư thế để lắng nghe với vẻ mặt nghiêm nghị.
Những bức thư này là từ các đại diện của hãng Tongs và Ball tại New York; và thông tin họ chuyển đến cho thấy người họ hàng lêu lổng của Thợ đóng giày Horn đã được tìm thấy tại một khu nhà trọ nghèo nàn ở thành phố đó, nơi ông ta đang dần qua đời vì bệnh lao. Ông ta có thể trụ được vài tháng, nhưng cũng có thể chỉ kéo dài thêm vài tuần nữa.
Thợ đóng giày Horn lắng nghe việc đọc thư với cái đầu cúi gằm. Khi đọc xong, ông ngẩng lên.
“Cảm ơn các ông,” ông nói; “các ông đã làm được gì chưa?”
Ông Ball nhìn thân chủ qua cặp kính, phía trên bức thư cuối cùng mà ông ta vẫn cầm mở trong tay, và trong ánh mắt ông phảng phất sự can ngăn nhẹ nhàng.
“Chỉ thị của chúng tôi, thưa ông Horn, là tìm cho ra người họ hàng của ông.”
“Tôi hiểu,” Thợ đóng giày Horn mỉm cười nói; “và các ông đã làm được điều đó. Thưa các ông, bây giờ các ông có nhã ý làm thêm một việc nữa không?”
“Chúng tôi sẽ tuân theo mệnh lệnh của ông, thưa ông Horn,” câu trả lời cung kính vang lên. “Đó là công việc của chúng tôi.”
“Vâng,” ông Tongs đồng tình dứt khoát.
“Thợ đóng giày vàng” ngày càng quen với sự sẵn lòng phục vụ ý nguyện của ông từ tất cả những người mà ông giao du.
“Thưa các ông,” ông nói, “tôi muốn mọi thứ được thực hiện để xoa dịu nỗi đau khổ của người họ hàng tội nghiệp của tôi, thậm chí, nếu có thể, để cứu sống ông ấy. Xin vui lòng đánh điện chỉ thị đưa ông ấy đi ngay lập tức đến một nơi nào đó mà ông ấy sẽ nhận được sự chăm sóc tốt nhất mà tiền bạc có thể mua được. Nếu không thể cứu được mạng sống của ông ấy, thì ít ra ông ấy cũng có thể được giữ cho sống cho đến khi tôi kịp đến bên giường bệnh.”
“Mệnh lệnh của ông sẽ được tuân theo, thưa ngài,” ông Ball nói; nhưng rồi ông ngạc nhiên hỏi thêm: “liệu có cần thiết phải tự mình đến New York không, thưa ông?”
“Việc đó các ông cứ để mặc tôi,” “Thợ đóng giày vàng” nói với giọng điệu chấm dứt mọi tranh luận.
“Bây giờ, thưa các ông,” ông tiếp tục, “xin vui lòng đưa cho tôi những bức thư đó; và cho tôi biết sau ngày mai, tôi có thể khởi hành sớm nhất là lúc nào.”
“Ông không muốn lãng phí chút thời gian nào nhỉ, thưa ông,” ông Ball nói, trao tập thư cho thân chủ.
Chỉ trong chốc lát, các luật sư đã có thể cung cấp thông tin rằng có thể đặt được một chỗ trên con tàu hơi nước hạng nhất sẽ rời Liverpool đi New York trong vòng hai ngày nữa; và mọi việc được sắp xếp để tiến hành đặt vé.
“Chúng tôi chờ những mệnh lệnh tiếp theo của ông, thưa ông Horn,” ông Ball nói, xoa hai tay vào nhau khi nhận thấy thân chủ của mình vẫn ngồi nguyên vị trí.
“Tôi e rằng mình đang làm phiền thời gian của các ông.”
“Đâu có chuyện đó, thưa ông kính mến,” ông Ball phản đối.
“Không đâu,” ông Tongs hùa theo.
“Tôi rất mừng vì điều đó,” Thợ đóng giày Horn nói. “Tôi sẽ rất áy náy nếu làm lãng phí thời gian quý báu của các ông.”
Đã hơn một lần một nhân viên văn thư bước đến cửa để thông báo rằng vị này hay vị nọ đang chờ sự rảnh rỗi của các sếp; và trong mọi trường hợp, câu trả lời đều là, “hãy để họ đợi.”
Thời gian của hãng Tongs và Ball quả thực rất quý giá, và chắc chắn không có phần nào trong số đó quan trọng hơn khoảng thời gian dành cho các vấn đề của Thợ đóng giày Horn.
Cả hai vị luật sư đều mỉm cười ôn tồn.
“Ông không thể nào làm lãng phí thời gian của chúng tôi được đâu, thưa ông Horn,” ông Ball nói.
“Không đâu,” ông Tongs hùa theo.
“Thật tốt quá cho các ông. Nhưng dù sao tôi thực sự vẫn còn một số việc cực kỳ quan trọng muốn thảo luận với các ông.”
“Xin cứ tự nhiên, thưa ông kính mến,” ông Ball hân hoan nói, ngồi lại với tư thế sẵn sàng lắng nghe, trong khi ông Tongs cũng chuẩn bị tinh thần để theo dõi.
“Thưa các ông,” “Thợ đóng giày vàng” tuyên bố, “tôi muốn lập di chúc.”
“Dĩ nhiên rồi,” ông Ball nói.
“Các ông thấy đấy,” Thợ đóng giày Horn tiếp tục, “một chuyến đi đến châu Mỹ đi kèm với một số rủi ro.”
“Chính xác,” ông Ball đồng tình. “Và một người giàu có như ông, thưa ông Horn, dù ở hoàn cảnh nào đi nữa cũng không nên trì hoãn việc lập di chúc. Chúng tôi cũng đã có ý định bàn với ông về vấn đề này ngày hôm nay.”
“Đúng thế,” Thợ đóng giày Horn nói. “Có thể làm ngay bây giờ được không?”
“Chắc chắn rồi,” vị luật sư đáp, kéo chiếc ghế sát vào bàn và tay cầm bút sẵn sàng ghi lại những chỉ dẫn của thân chủ.
“Tôi nghĩ là ông không có con cái phải không, thưa ông Horn?”
Má của Thợ đóng giày Horn tái đi, và đôi môi ông run rẩy; nhưng ông lập tức lấy lại được bình tĩnh.
“Đó chính là rắc rối của tôi,” ông nói. “Tôi từng có một đứa con, nhưng——”
“À!” ông Ball ngắt lời, “tôi hiểu rồi. Thật là đáng buồn.”
“Không, thưa ông,” Thợ đóng giày Horn nghiêm nghị nói, “ông không hiểu đâu. Mọi chuyện không phải như ông nghĩ. Nhưng tôi có thể lập di chúc để lại tài sản cho một người có thể còn sống hoặc có thể không còn sống hay không?”
Ông Ball không hề bối rối chút nào.
“Tôi có hiểu đúng ý ông không, thưa ông kính mến? Ông——”
“Người mà,” Thợ đóng giày Horn nói chen vào, “tôi muốn để lại tài sản là cô con gái nhỏ của tôi, Marian, con bé đã đi lạc từ mười hai năm trước và từ đó đến nay bặt vô âm tín. Tôi có làm được điều đó không, thưa các ông?”
“Tôi nghĩ là ông có thể, thưa ông Horn,” ông Ball đáp. “Khi không có bất kỳ bằng chứng nào về cái chết, con gái ông có thể được coi là vẫn còn sống. Ông nghĩ sao, thưa ông Tongs?”
“Ồ vâng; chắc chắn rồi; dĩ nhiên,” ông Tongs kêu lên, có vẻ như vừa tỉnh dậy sau một giấc mơ màng, và đối với ông thì việc xác nhận bất kỳ phán quyết nào của đối tác là quá đủ rồi.
“Cảm ơn các ông. Vậy xin hãy ghi chú rằng tôi muốn tài sản của mình sẽ thuộc về con gái tôi, Marian Horn, khi tôi qua đời.”
“Rất tốt, thưa ông,” ông Ball vừa nói vừa ghi chú vào một tờ giấy. “Nhưng,” ông nói thêm, với cái nhìn dò hỏi hướng về phía thân chủ, “trong trường hợp—ý tôi là, giả sử con gái ông không quay trở lại, thưa ông Horn?”
“Tôi đang định nói đến điều đó,” câu trả lời điềm tĩnh vang lên. “Nếu con gái tôi không trở về trước khi tôi qua đời, tôi muốn mọi thứ thuộc về em gái tôi, Jemima Horn, với điều kiện con bé phải nhường lại tài sản đó cho con gái tôi khi con bé quay về.”
“À!” ông Ball thốt lên. “Và tôi xin phép được hỏi, thưa ông kính mến?—Nếu cô Horn qua đời, chẳng hạn như ngắn ngủi sau khi ông lâm chung, thì sẽ ra sao?”
“Tôi cũng đã nghĩ đến điều đó rồi. Liệu có hợp lệ không nếu chỉ định một ủy thác viên để nắm giữ tài sản trong trường hợp đó cho đứa con của tôi?”
“Vâng, hoàn toàn hợp lệ. Ông đã có sẵn tên chưa, thưa ông kính mến?”
“Tôi sẽ cho ông tên của Mục sư George Durnford, ở Cottonborough.”
“Và thưa ông Horn,” ông Ball hỏi sau khi đã viết tên và địa chỉ của ông Durnford xuống, “tài sản sẽ phải được nắm giữ như vậy trong bao lâu?”
“Cho đến khi con gái tôi đến nhận lại nó.”
“Nhưng, nhưng, thưa ông kính mến——”
“Thôi được,” Thợ đóng giày Horn nói, cắt ngang lời phản đối chớm nở của vị luật sư; “hãy diễn đạt thế này. Giả sử trong trường hợp em gái tôi qua đời, mọi thứ sẽ thuộc về tay ông Durnford, để ông ấy nắm giữ dưới hình thức ủy thác cho con gái tôi, và sẽ được định đoạt theo quyền phán quyết của chính ông ấy.”
“Chỉ có vậy thôi về vấn đề đó, thưa các ông,” ông nói thêm với giọng điệu dứt khoát; và sau khi đã giải quyết xong gọn gàng một việc kinh doanh, ông cũng nhanh chóng chuyển sang việc khác. “Và bây giờ,” ông nói, “sau khi đã lo chu toàn cho con gái tôi trong trường hợp tôi qua đời, tôi cũng muốn chu cấp cho con bé trong trường hợp nó quay về khi tôi còn sống. Tôi muốn trích ra số tiền 50.000 bảng Anh và đầu tư sao cho con gái tôi có thể sở hữu nó—cả gốc lẫn lãi—như một tài sản riêng trong suốt cuộc đời tôi.”
Ông Ball nhìn vị thân chủ kỳ lạ của mình với ánh mắt đầy hoài nghi.
“Có cần thiết phải làm điều đó không, thưa ông kính mến? Với sự giàu có của ông, bất cứ lúc nào ông cũng có thể làm cho con gái mình những gì ông muốn.”
“Vâng,” ông Tongs nói, dường như nghĩ rằng đã đến lúc mình phải lên tiếng.
“Thưa các ông,” Thợ đóng giày Horn nói. “Các ông phải để tôi làm theo ý mình chứ. Tôi có ý định sử dụng đồng tiền của mình một cách khôn ngoan nhất theo hiểu biết của tôi; và tôi muốn số tiền 50.000 bảng Anh đó được đảm bảo cho con bé, kẻo khi nó quay về, chẳng còn lại gì cho nó nữa.”
“Vâng, thưa ông Horn, tất nhiên các mong muốn của ông sẽ được tuân theo,” ông Ball thở dài nói; “nhưng đó không phải là một sự sắp xếp mà tôi sẽ đưa ra lời khuyên.”
Với lời phản đối cuối cùng này, vấn đề đã được gác lại; nhưng trong nhiều ngày liền, khoản tiền 50.000 bảng Anh được đầu tư cho cô con gái mất tích của vị thân chủ kỳ quặc vẫn là một gánh nặng trong tâm trí ông Ball.
“Và bây giờ,” “Thợ đóng giày vàng” nói, “còn đúng một việc nữa trước khi tôi đi. Tôi đã đến thăm ngôi làng của mình. Tôi thấy nó, đúng như các ông đã cảnh báo, đang trong tình trạng xuống cấp trầm trọng; và tôi đã yêu cầu ông Gray tiến hành mọi sửa chữa cần thiết. Các ông, xin hãy giúp đỡ ông ấy hết sức có thể, và đảm bảo rằng ông ấy không bị thiếu thốn tiền bạc nhé?”
“Chúng tôi sẽ rất sẵn lòng, thưa ông kính mến, đó là điều hiển nhiên.”
“Cảm ơn các ông: Ông Gray có lẽ sẽ liên hệ với các ông về nhiều vấn đề khác nhau; và tôi muốn các ông biết rằng ông ấy có sự ủy quyền của tôi trong mọi việc ông ấy làm.”
“Rất tốt, thưa ông,” ông Ball đáp với giọng cung kính.
“Thế rồi, khi tôi ở Daisy Lane, tôi đã ghé thăm trang viên cũ.”
“À!” ông Ball thốt lên, “một dinh thự gia tộc lẫy lừng phải không, thưa ông Horn?”
“Vâng; tôi đã yêu cầu ông Gray cho tân trang và trang bị đầy đủ nội thất.”
“Đương nhiên là để làm nơi cư trú cho chính ông rồi chứ?”
“Không; tôi có những dự định khác.”
Rồi, trước đôi tai đang chăm chú lắng nghe của hai vị luật sư, “Thợ đóng giày vàng” tường thuật lại những kế hoạch của mình đối với dinh thự cũ.
Sẽ là nói giảm nói tránh nếu cho rằng hãng Tongs và Ball không bị bất ngờ; nhưng thân chủ của họ chỉ cho họ rất ít cơ hội để dù chỉ đưa ra một lời bình luận về kế hoạch của ông.
“Các ông phải giúp đỡ ông Gray trong vấn đề này đặc biệt đấy, xin hãy làm ơn. Hãy làm mọi thứ có thể cho ông ấy. Tôi muốn đó là ‘Ngôi nhà của trẻ em’ tốt nhất trong cả nước. Đừng tiếc tiền. Tôi muốn mọi thứ tốt đẹp dành cho trẻ em đều được chuẩn bị đầy đủ. Người bạn của tôi, Mục sư Durnford, có lẽ sẽ giúp tôi tìm một ‘cha và mẹ’ cho ‘Ngôi nhà’ đó; còn các ông, những người bạn của tôi, sẽ hỗ trợ tôi trong việc tuyển dụng những người y tá khéo léo và những người giúp việc đáng tin cậy. Để chúng ta có thể làm cho nơi này hoàn hảo nhất có thể, tôi đã yêu cầu ông Gray đi tham quan các cơ sở tương tự ở nhiều vùng khác nhau trên cả nước. Ông ấy sẽ trông cậy vào lời khuyên của các ông; và tôi sẽ rất biết ơn, thưa các ông, nếu các ông dẫn dắt ông ấy đi đúng hướng.”
Rồi ông dừng lại, nhìn các luật sư của mình với gương mặt rạng rỡ.
“Tất cả là vì,” ông nói, và giọng ông nghẹn lại, “cô bé Marian bé bỏng của tôi, đứa con đã rời xa tôi như một kẻ lang thang trên mặt đất này.”
Rồi, sau khi đã sắp xếp để ghé qua vào buổi sáng nhằm ký di chúc trước khi rời khỏi thị trấn, ông cáo từ ra về.
