TAN TÁC!

Trong một ngôi nhà nhỏ nằm ở khu phố sau tại thị trấn công nghiệp lớn Cottonborough, người vợ trẻ của “Thợ Đóng Giày” Horn đang nằm chờ chết. Đó là buổi hoàng hôn của một ngày đầu đông đầy gió; tiếng ho tàn nhẫn thỉnh thoảng lại vang lên từ căn phòng trên lầu trong những quãng lặng của gió, càng làm đậm thêm sự thật đau lòng rằng người vợ trẻ, người mẹ trẻ—vì nàng cũng vừa tròn vai làm mẹ—đã trở thành nạn nhân của căn bệnh hiểm nghèo đang cướp đi biết bao sinh mệnh tươi đẹp trên đất nước chúng ta.

Bản thân “Thợ Đóng Giày” Horn lúc này đang bận rộn với công việc của mình trong xưởng làm việc nhỏ phía sau bếp. Ngôi nhà rất nhỏ. Nhà bếp và xưởng làm việc là hai căn phòng duy nhất ở tầng dưới, còn phía trên là ba căn buồng nhỏ. Căn phòng người vợ đang hấp hối nằm ngay trên xưởng, và tiếng ho của nàng vọng xuống rõ mồn một qua lớp sàn ván, thứ vốn là trần nhà duy nhất của căn phòng bên dưới.

“Thợ Đóng Giày” Horn biết rằng cái chết của vợ mình có lẽ chỉ còn cách vài giờ là cùng. Nhưng anh đã hứa rằng đôi giày anh đang làm dở phải được hoàn thành trong đêm nay; và anh đã tự nhủ phải kiên định rời xa giường bệnh của vợ để giữ đúng lời hứa của mình.

“Thợ Đóng Giày” Horn là một người đàn ông chừng ba mươi tuổi. Anh cao lớn, có những nét mặt hơi thô nhưng ánh mắt trong trẻo và kiên định. Anh có mái tóc đen xoăn cứng và khuôn mặt cạo nhẵn nhụi. Da anh ngăm đen, đôi cánh tay trần nâu sạm gần như cùng màu với chiếc tạp dề bằng da anh đang đeo. Đôi môi mím chặt và vầng trán nhăn nheo khi anh cúi mình vào công việc cho thấy anh là người có ý chí mạnh mẽ khác thường. Quả thực, phải cần đến một mục tiêu kiên định hiếm có mới giữ chân được anh ở lại với công việc hiện tại. Trong khi đó, nỗi lo lắng lớn nhất của anh là tiếng động do mình gây ra có thể làm phiền người vợ đang hấp hối; và thật cảm động khi thấy cách anh cố gắng điều chỉnh tiếng gõ búa vào đế giày sao cho nhẹ nhàng nhất mà vẫn đảm bảo công việc đạt hiệu quả.

Đau buồn mà không cay đắng, “Thợ Đóng Giày” Horn không hề có những suy nghĩ nổi loạn. Anh không tự cho rằng mình bị đối xử bất công, cũng không hỏi một cách hờn dỗi rằng mình đã làm gì nên tội để phải gánh chịu nỗi đau này. Hoàn cảnh của anh thật quá đỗi bi thương. Năm năm trước, anh kết hôn với một cô gái trẻ theo đạo xinh đẹp. Mười hai tháng sau, nàng sinh cho anh cô con gái nhỏ Marian mắt đen láy. Hai năm sau đó, một bé trai chào đời rồi lại ra đi chỉ trong vòng một ngày; và kể từ đó, người mẹ cứ héo hon, tàn phai dần theo từng ngày, cho đến tận lúc này, khi cái kết đã cận kề. Nhưng “Thợ Đóng Giày” Horn là một tín đồ Kitô giáo, nên anh không hề oán trách.

Cuối cùng công việc cũng xong, anh đứng thẳng dậy, thở phào nhẹ nhõm. Ngay khoảnh khắc đó, anh nhận ra một bóng hình nhỏ bé đang đứng ở ngưỡng cửa bếp. Đó là cô bé bốn tuổi, mặc chiếc váy màu hồng ngọc, tôn lên làn da ngăm và mái tóc đen hoàn hảo. Đôi má đỏ hồng của cô bé đẫm lệ, trông nàng như một đóa hồng thắm vừa được mưa xuân tưới mát. Ánh sáng trong đôi mắt đen láy, long lanh vì xúc động mạnh dưới mái tóc đen tuyền, cho thấy những giọt nước mắt ấy là vì giận dỗi hơn là vì đau buồn. Anh không biết con bé đã đứng đó bao lâu; nhưng ngay khi thấy cha đã xong việc, bé Marian—đúng là con bé—liền lao tới, vòng tay ôm lấy cổ cha, nức nở, rồi để cái đầu nhỏ nhắn màu nâu sẫm tựa vào tấm yếm trên ngực chiếc tạp dề da của cha.

“Có chuyện gì với cục cưng của bố thế?” người cha hỏi đầy trìu mến, khi anh siết chặt thân hình nhỏ bé đang run rẩy vào lòng.

Câu trả lời duy nhất là những cơn nấc nghẹn của cơ thể nhỏ bé trong vòng tay anh.

“Nào, cưng ơi, nói cho bố nghe đi.” Những tiếng vật lộn kỳ lạ vẫn tiếp diễn trong vòng tay rắn chắc của người cha. Cô bé bốn tuổi này cũng có ý chí mạnh mẽ y như cha mình; con bé đang cố gắng vượt qua những cảm xúc hỗn loạn để có thể trả lời câu hỏi của cha. Một lát sau, con bé gỡ tay khỏi vòng ôm của cha, quệt nước mắt bằng đôi bàn tay nâu nhỏ xíu, đứng trước mặt anh với khuôn mặt ửng hồng và đôi môi run rẩy.

“Con… muốn gặp mẹ!” con bé thốt lên—đứa trẻ này phát âm chậm hơn nhiều so với tuổi của mình. “Họ… không cho Ma-an lên trên ấy.”

“Thợ Đóng Giày” Horn bế đứa trẻ lên đầu gối, nhẹ nhàng vuốt ve cái đầu nhỏ màu nâu sẫm của con.

“Mẹ đang rất ốm, Marian ạ,” anh dịu dàng nói.

“Con muốn gặp mẹ,” con bé khẳng định lại một cách kiên quyết.

“Để lát nữa, cưng nhé,” người cha trả lời với giọng khản đặc.

“Sao bố lại khóc?” đứa trẻ gặng hỏi, ngước mắt nhìn nhanh lên mặt cha. “Bố tội nghiệp quá!” con bé tiếp lời, vuốt ve má cha bằng bàn tay nâu nhỏ bé, “Bố không khỏe ạ?”

“Bố đâu có khóc, cưng,” người cha nói, cúi đầu xuống con và nắm lấy những ngón tay nhỏ xíu vẫn còn đặt trên mặt mình bằng bàn tay rắn chắc của anh. “Con không hiểu đâu, con gái tội nghiệp của bố!”

Một khoảng lặng ngắn trôi qua.

“Làm ơn đi, bố,” Marian nài nỉ sau đó, “Ma-an phải được gặp mẹ. Ngoài cửa hàng có nhiều thứ xinh lắm, con muốn đi với mẹ để xem chúng—vào buổi sáng ấy.”

Các cửa hàng đã bắt đầu trưng bày đồ trang trí Giáng sinh.

Cha của Marian thảng thốt thở hắt ra.

“Marian sẽ được gặp mẹ ngay bây giờ,” anh nói một cách trang trọng, rồi đứng dậy khỏi ghế, vẫn bế đứa trẻ trên tay.

“Con vui quá!” con bé nhảy cẫng lên trong vòng tay anh. “Bố tuyệt quá!”

“Nhưng cục cưng của bố phải ngoan, không được nói chuyện hay khóc lóc đâu nhé.”

“Vâng ạ,” Marian đáp lời, đúng với bản tính dễ dàng hứa hẹn của trẻ thơ.

Đã từ hôm qua con bé chưa được gặp mẹ, và khuôn mặt thay đổi trên gối nằm quá đỗi xa lạ khiến con bé hơi quay đi, như muốn giấu mặt vào vai cha.

Đôi mắt long lanh của người mẹ đang hấp hối hướng về phía đứa con với vẻ khao khát.

“Nhìn kìa cục cưng; nhìn mẹ đi con!” người cha giục, xoay mặt đứa nhỏ về phía giường.

“Cục cưng của mẹ!”

Giọng nói của người mẹ ít thay đổi hơn so với khuôn mặt; và ngay khoảnh khắc tiếp theo, cái đầu nhỏ đen nhánh đã nằm trên gối, và bàn tay nhỏ xíu màu nâu hạt dẻ đang vuốt ve gò má hóp lại của người phụ nữ sắp lìa đời.

“Mẹ là mẹ của con, phải không mẹ?”

“Đúng vậy, cưng à; hôn tạm biệt mẹ đi,” đó là câu trả lời đau thắt lòng.

“Con hôn mẹ,” đứa trẻ nói, làm theo lời mình vừa nói; “nhưng không phải tạm biệt đâu. Con sẽ gặp lại mẹ. Mẹ ơi, cửa hàng đẹp lắm! Mẹ sẽ đưa Ma-an đi xem nhé? Hôm khác, vâng, hôm khác ạ.”

“Bố sẽ đưa Marian đi xem cửa hàng,” người mẹ hấp hối nói, giọng đứt quãng. “Mẹ sắp về với Chúa rồi. Chúa sẽ chăm sóc chú cừu non của mẹ.”

Đôi môi người mẹ đặt nụ hôn cuối cùng vương vấn trên khuôn mặt đứa con, rồi Marian được bế xuống nhà.

Khi đứa trẻ đã đi khỏi, “Thợ Đóng Giày” Horn ngồi xuống cạnh giường, cầm lấy bàn tay gầy guộc của vợ mình. Rõ ràng là thời khắc cuối cùng đang đến rất nhanh; và hẳn phải là một sự triệu hồi vô cùng cấp bách mới có thể khiến anh rời khỏi bên cạnh người vợ đang hấp hối lúc này. Anh ngồi chờ đợi sự thay đổi lớn lao ấy hết giờ này qua giờ khác. Khi đêm dần trôi, anh dõi theo cái bóng sâu dần trên khuôn mặt người mình yêu thương, và nhận ra những dấu hiệu đang tập hợp lại báo hiệu sự chiến thắng ngắn ngủi của tử thần. Họ chẳng nói với nhau được mấy lời. Chẳng thể khác được; vì từng giây trôi qua, người vợ hấp hối càng khó thốt nên lời hơn. Một câu hỏi và trả lời đơn giản, đầy tình thương thỉnh thoảng lại vang lên giữa hai người. Những khoảng cách thưa thớt, người vợ hấp hối lại thốt lên những lời bày tỏ niềm tin tâm linh; và xen kẽ với đó là một vài lời chỉ dẫn điềm tĩnh về đứa con. Từ người chồng, thỉnh thoảng lại vang lên những lời động viên ân cần, hòa quyện cùng đôi chút an ủi từ cuốn Kinh Thánh tốt lành, và cứ thế, thỉnh thoảng lại có một lời cầu nguyện thầm thì.

Đêm đã gần tàn khi hồi kết đến. Ánh sáng của bình minh tháng Mười Hai xám xịt đang vật lộn một cách yếu ớt qua khung cửa chớp, thì người vợ trẻ, người mẹ trẻ, người có quãng đời quá đỗi ngắn ngủi, đã ra đi với nụ cười trên môi; và “Thợ Đóng Giày” Horn bước ra khỏi phòng, xuống cầu thang, trở thành một người chồng không vợ và là cha của một đứa con mồ côi mẹ.