Bà Burton, khi ngồi riêng với cô con gái nuôi trong phòng ăn, đã vô cùng ngạc nhiên khi nhận ra rằng cô Owen không hề bất ngờ trước thông tin sắp được nghe. Kể từ khi phát hiện ra chiếc giày nhỏ — chiếc giày giống hệt chiếc của cô — trong tủ sắt của chủ nhà, cùng với kết luận đầy kinh ngạc mà cô rút ra từ đó, nữ thư ký trẻ vẫn luôn ở trong trạng thái mơ hồ chờ đợi. Sự thật lớn lao mà cô khám phá ra không thể cứ mãi giấu giếm người quan tâm đến cô nhất, chỉ sau chính bản thân cô. Tất nhiên, cô không thể tự mình lên tiếng. Nhưng cô chỉ cần chờ đợi, và mọi chuyện rồi sẽ ổn thỏa.
Giờ đây cô đã hiểu vì sao ông “Cobbler” Horn lại vô cùng xúc động khi nghe kể rằng, vào ngày cô được vợ chồng ông Burton tìm thấy, cô chỉ mang một chiếc giày; và cô cũng chẳng lấy làm ngạc nhiên vào sáng hôm sau, khi ông ngỏ ý muốn tận mắt thấy chiếc giày ấy. Khi ngày mới trôi qua, cô linh cảm thấy có điều gì đó bất thường đang diễn ra. Chuyến ghé thăm của Tommy Dudgeon; việc cô không được gọi lên phòng ông “Cobbler” Horn như thường lệ trong ngày; và việc cô bất ngờ được phái đi chở Susie Martin đi dạo — tất cả đều là những dấu hiệu hướng về một phía; và khi trở về sau buổi dạo chơi, được chào đón bằng thông báo rằng bà Burton đang đợi gặp mình ở phòng ăn, cô biết chắc rằng bí mật lớn lao đã bị lộ. Do đó, cô không quá ngạc nhiên khi cuối cùng, bà Burton tiến hành nói rõ ràng những điều mà bà được giao phó.
“Con yêu của mẹ,” người phụ nữ hiền hậu vừa nói vừa âu yếm hôn cô con gái nuôi, “mẹ chắc chắn con sẽ ngạc nhiên khi gặp mẹ.”
“Dù sao thì con cũng rất vui, mẹ yêu ạ,” câu trả lời uyển chuyển một cách có thể thông cảm được.
“Không ngạc nhiên bằng mẹ đâu!” người phụ nữ tốt bụng thốt lên. Bất chấp sự mất mát mà bà dự đoán sẽ phải chịu đựng qua phát hiện vừa rồi, bà đã tự kìm nén để vui mừng trước hạnh phúc đã đến với đứa con của mình. “Nhưng,” bà nói thêm, “con yêu ạ, con sẽ còn sung sướng hơn nữa khi nghe tin mẹ sắp kể đây.”
Vừa nói, bà vừa dẫn nữ thư ký trẻ đến chiếc ghế, đỡ cô ngồi xuống, rồi ngồi vào chiếc ghế khác bên cạnh cô. Sau đó, bà nắm lấy bàn tay cô bạn nhỏ và âuยếm đặt nó lên lòng mình.
“Con yêu, mẹ muốn hỏi con điều này.”
Bà cụ cố giữ vẻ bình tĩnh, nhưng giọng nói cứ run lên từng hồi khi bà cất lời. Cô Owen cũng bắt đầu thấy hồi hộp, dù không muốn thế.
“Vâng, thưa mẹ,” và cô gái dường như dồn cả sự nhấn mạnh đầy yêu thương vào tiếng “mẹ”.
“Con có nhớ không,” bà Burton tiếp lời, “khi tất cả chúng ta ở Daisy Lane, trong lễ khai trương ‘Ngôi nhà’, chúng ta đã nói về việc ông Horn đã đánh mất cô con gái nhỏ của mình một cách đầy bí ẩn; và con đã cười và nói rằng sẽ thật thú vị làm sao nếu con chính là cô bé đó?”
“Vâng, thưa mẹ,” câu trả lời được thốt lên với giọng nói trầm và đầy xúc động, “con nhớ rất rõ.”
“Con không ngờ điều kỳ diệu ấy lại thực sự xảy ra phải không, con yêu?” bà Burton hỏi, nhẹ nhàng vuốt ve mu bàn tay tròn trịa, nâu bánh mật đang nằm ngoan ngoãn trong lòng mình.
“Không,” cô gái đáp, “dĩ nhiên là con không ngờ tới; và tất nhiên đó chỉ là một lời nói đùa ngớ ngẩn thôi.”
Khi nói, toàn thân cô rung lên, và cô có cử động như muốn rút tay lại để đứng dậy. Bà Burton siết chặt bàn tay đang run rẩy trong lòng mình, nhẹ nhàng níu giữ cô gái đang xúc động.
“Mẹ chưa nói xong mà, con yêu,” bà bảo. “Con biết câu nói ‘lắm câu nói đùa mà thành thật’ chứ?”
“Vâng, vâng……”
“Thôi nào — hãy cố bình tĩnh nhé con — sự thật đã được phơi bày……”
“Con biết mẹ định nói gì rồi,” cô thiếu nữ ngắt lời. “Đó là con đã tìm thấy cha mình — người cha ruột thịt của con; dĩ nhiên con không bao giờ quên người cha duy nhất mà con đã biết bao năm qua, và con cũng chẳng tìm người mẹ nào khác, và không muốn thế.”
Rồi người phụ nữ và đứa trẻ — bởi cô cũng chẳng lớn hơn là bao — chìm trong cái ôm siết chặt. Sau vài phút, bà Burton buông đôi tay trẻ trung đang vòng qua cổ mình ra, và cùng ngồi nắm tay cô con gái nuôi, kể cho cô nghe toàn bộ câu chuyện kỳ diệu ấy.
“Thế nên con thấy đấy, con yêu,” bà kết luận, “tên của con rốt cuộc không phải là Owen; thậm chí không phải là Mary Ann.”
“Vâng,” cô gái nói, với một nét kiêu kỳ đầy quyến rũ. “Mary Ann Owen ư, làm gì có chuyện đó! Con vẫn luôn hoài nghi mà. Bản thân cái tên Horn cũng chẳng khá hơn là mấy. Nhưng đó là tên của cha con; và Marian là cái tên tuyệt vời nhất rồi. Hóa ra con thực sự là cô bé Marian nhỏ nhắn mà con từng nghe kể bao điều thú vị! Thật ngọt ngào làm sao! Nhưng mẹ ơi, mẹ vẫn phải đối xử với con như xưa nhé; và giờ con phải chừa chỗ cho hai người cha thôi, thay vì chỉ có một.”
“Ừ, con yêu, mẹ tin chắc con sẽ không vì sự thay đổi lớn lao này mà bớt yêu thương chúng ta đâu.”
“Mẹ ơi, mẹ ơi, đừng bao giờ nhắc đến chuyện đó nữa! Nếu không có mẹ, có lẽ con đã chẳng bao giờ biết gì về thân thế của mình, chưa kể đến bao điều khủng khiếp có thể đã xảy ra. Ôi, Chúa thật nhân từ!”
“Ngài thực sự nhân từ, con yêu! Nhưng chắc con đang nóng lòng muốn gặp cha mình lắm rồi.”
“Vâng,” cô gái nói, với một tiếng run rẩy vì niềm vui e thẹn; “ông ấy nói gì ạ?”
“Con yêu ạ, ông ấy đang vô cùng biết ơn và xúc động.”
“Nhưng liệu ông ấy có chịu gặp con ngay lúc này không?”
“Ông ấy đang chuẩn bị đón con đấy. Nào!”
Ông “Cobbler” Horn đã dùng xong trà, đã thay quần áo chỉnh tề và đang ngồi trên chiếc ghế bầy trong phòng ngủ. Những người xung quanh từng lo lắng rằng cuộc gặp sắp tới sẽ vượt quá sức chịu đựng của ông. Nhưng chẳng có mối lo nào là cần thiết cả. Niềm vui đang tỏ ra là một thứ thuốc bổ tuyệt vời. Ông ngồi điềm tĩnh và tập trung, chờ đợi sự xuất hiện của đứa con gái.
Bạn bè của ông đều tề tựu xung quanh. Ông Durnford, Tommy Dudgeon, ông Burton — tất cả đều có mặt; và ở đó còn có cả cô Jemima, không còn vẻ mặt hầm hố nữa, mà đã dịu dàng lại gần như ngoan ngoãn.
Rồi mọi chuyện diễn ra trong chớp mắt. Cánh cửa mở ra, và bà Burton bước vào, dắt theo nữ thư ký trẻ. Chỉ một tích tắc sau, cô gái liền sà tới với một tiếng kêu nhỏ, và lao thẳng vào vòng tay đang rộng mở của người cha ngóng chờ.
Họ cứ ôm nhau như thế trong vài giây. Sau đó, cô từ từ quỳ rạp xuống, gục đầu lên ngực ông, trong khi đôi tay vẫn ôm chặt lấy ông còn bàn tay ông thì dịu dàng áp lấy khuôn mặt đang rúc vào lòng mình. Cả hai chẳng thể thốt nên lời. Cô đang khóc những giọt nước mắt hạnh phúc ngọt ngào, trong khi ông vô vọng đấu tranh để tìm lời bày tỏ tình yêu thương.
Từng người một trong số những người bạn đã lặng lẽ bước ra khỏi phòng. Ngay cả cô Jemima cũng bằng lòng rời đi. Ký ức về người phụ nữ từng nghiêm khắc ấy bỗng trở nên vô cùng sống động trong tối nay, khiến cô cảm thấy vô cùng khiêm nhường và lặng lẽ.
Nhận thấy sự im lặng, ông “Cobbler” Horn ngẩng lên và nhận ra họ đã ở một mình.
“Họ đi hết rồi, Marian,” ông dịu dàng nói. “Con không ngẩng đầu lên để cha nhìn mặt con sao?”
Cô ngẩng gương mặt vẫn còn đẫm lệ nhưng rạng rỡ lên; và ông dịu dàng nâng lấy nó trong hai bàn tay mình.
“Đúng là gương mặt của bé Marian nhà ta rồi,” ông trìu mến nói. “Sao lúc trước cha lại có thể mù quáng thế cơ chứ!”
Ông đắm chìm ngắm nhìn — tận hưởng ánh mắt mình trên gương mặt rám nắng, rạng ngời, nơi từng đường nét giờ đây ông đều có thể nhận ra rõ mồn một dáng hình của bé Marian ngày xưa. Niềm hy vọng chưa từng hoàn toàn vụt tắt ấy cuối cùng đã trở thành hiện thực! Vị Chúa nhân từ đã minh chứng cho niềm tin của ông, đúng như những gì ông chưa từng mảy may nghi ngờ.
“Con cảm thấy hoàn toàn chắc chắn chứ, con yêu?” ông hỏi.
“Vâng, thưa cha,” cô đáp với giọng trầm ngâm, mãn nguyện. “Có rất nhiều điều giúp con tin chắc ạ.”
Rồi cô kể cho ông nghe về cảm giác quen thuộc đến kỳ lạ của mình với ngôi nhà và con phố cũ. Cô nhắc đến những chiếc đôi giày nhỏ, và việc cô từng nhìn thấy chiếc giày trong tủ sắt. Cô kể lại những gì mình tình cờ nghe được trong chiếc lều ở Daisy Lane về sự giống nhau giữa cô và ông.
“Và ngoài ra,” cô kết luận, “sau tất cả những gì... mẹ đã kể cho con, làm sao con có thể nghi ngờ được chứ? Nhưng giờ thì, bố ơi — con gọi bố thế được chứ ạ?”
“Người thợ giày vàng” siết chặt bàn tay nhỏ bé mà ông đang cầm.
“Đó là cách mà Marian — cách mà con vẫn luôn gọi cha khi còn là một đứa trẻ, con yêu ạ. Không gì làm cha vui hơn thế.”
“Vậy từ nay sẽ là ‘bố’ nhé. Và giờ, bố có biết không, con bắt đầu nhớ lại mọi thứ theo một cách rất mơ hồ rồi đây. Con cứ như một người vừa tỉnh giấc sau một giấc ngủ ngon vậy. Những chuyện xảy ra trước khi chìm vào giấc ngủ ấy mà, cứ thế quay về dần dần vào lúc này; và tương tự như thế, ký ức về thời thơ ấu cứ lớn dần trong con, đặc biệt là quãng thời gian con bị lạc. Để con nhớ xem nào! Con giống như ai đó đang nhìn vào một khối cầu pha lê ma thuật để thấy tương lai, chỉ có điều con muốn gọi lại quá khứ. Sau khi vắt óc suy nghĩ, con đã có thể gợi lại chút ký ức về ngày mình bỏ nhà ra đi. Con như nhớ mình đã rất giận một ai đó, và muốn bỏ đi cho khuất mắt. Rồi có một người phụ nữ, và một người đàn ông, nhưng chủ yếu là một người phụ nữ, cùng một nơi tối tăm nào đó mà con từng ở. Và hình như họ đã đối xử tệ với con thì phải.”
Ông “Cobbler” Horn trầm ngâm suy nghĩ giây lát.
“Chà,” ông nói, “nơi tối tăm đó chắc chắn là khu rừng ở phía bên kia cánh đồng nơi cha tìm thấy chiếc giày của con.”
“Vâng, chắc chắn rồi; và chẳng phải chính trong khu rừng đó bố đã nhặt được sợi dây nón của con sao?”
“Đúng thế còn gì!”
“Vâng; và có lẽ chính ở đó con đã bị lột sạch quần áo. Khi con rơi vào tay vợ chồng ông bà Burton, chiếc áo khoác chính của con chỉ là một mảnh khăn choàng rách rưới. Một chiếc giày, đôi tất và chiếc nón lá của con là hầu như tất cả những gì con có ngoài ra. Con đã giữ tất cả mọi thứ trừ đôi tất, và chốc nữa bố phải xem chúng đấy nhé, bố nhé.”
“Tất nhiên là cha phải xem rồi.”
Nhưng giờ đây, khi đã tìm lại được đứa con gái, ông chẳng màng đến bất cứ điều gì khác nữa.
Lát sau cô lại cất tiếng.
“Bố ơi!”
“Sao thế, Marian?”
“Con thật biết ơn vì người đó hóa ra lại là bố!”
“Ừ, con yêu?” người cha hạnh phúc đáp lời với giọng tò mò.
“Ý con là con mừng vì bố chính là người sinh ra con. Nhỡ đó là một người hoàn toàn khác thì sao chứ.”
“Đúng vậy,” ông lại đáp với khuôn mặt rạng rỡ.
“Con mừng lắm, bố ạ, chỉ vì bố chính xác là mẫu người cha mà con muốn — thế thôi.”
“Và cha cũng rất mừng vì đó là con, cô bé ạ,” ông đáp lời. “Và chúng ta phải biết ơn biết bao khi đã học cách yêu thương nhau trước cả khi biết mình là ai!”
“Vâng,” cô nói, “sẽ thật kỳ quặc, và... chẳng hay ho chút nào nếu chúng ta lần đầu giới thiệu với nhau trong vai trò cha con, rồi được bảo rằng đó là bổn phận phải yêu thương nhau ngay lập tức. Và rồi còn chuyện này nữa. Dù thoạt đầu, việc cô con gái nhỏ bị lạc mất ngần ấy năm có vẻ tàn nhẫn với bố, nhưng khi con nghĩ xem chúng ta sẽ còn yêu thương nhau nhiều hơn biết bao — rất có thể là thế — so với khi con không bị lạc, và chúng ta sẽ hạnh phúc bên nhau biết bao nhiêu, thì việc Chúa cho phép chúng ta xa cách một thời gian ngắn lại có vẻ thật nhân hậu biết bao — nhất là khi Ngài đã tìm được những người tốt bụng để chăm sóc con trong thời gian đó.”
Ông “Cobbler” Horn dịu dàng vuốt ve mái tóc đen vẫn đang rúc vào ngực mình.
“Ít nhất chúng ta, cô bé ạ,” ông nói, “có thể nói rằng ‘mọi sự đều hợp lại vì sự ích lợi’. Nhưng giờ, chúng ta còn nhiều chuyện khác phải bàn nữa. Con đã trở về, Marian, một mái nhà hoàn toàn khác với nơi con đã rời đi. Cha con là một người nghèo khó khi con bỏ đi; giờ ông ấy là một người giàu có. Con có vui không?”
“Ôi có chứ, bố,” cô hồn nhiên đáp, “vì bố, và vì con nghĩ bố con chính là người đàn ông tuyệt vời nhất trên đời để quản lý tiền bạc. Và bố biết đấy,” cô tinh nghịch nói thêm, “về mặt đó, con gái của bố cũng y chang như bố vậy.”
“Cha biết rõ điều đó mà.”
“Bố phải để con giúp bố nhiều hơn nữa cơ, bố nhé.”
Cô dường như vẫn chưa hoàn toàn nhận thức được sự thật rằng mình là người thừa kế toàn bộ gia tài của ông.
“Con sẽ được thế, con yêu,” ông trìu mến nói; “nhưng con không được quên rằng tất cả những gì cha có rồi sẽ là của con một ngày nào đó.”
Cô giật nảy mình.
“Ôi chao, trời đất ơi!” cô thốt lên đầy kinh ngạc. “Con suýt quên mất chuyện đó. Con quá vui mừng và biết ơn vì đã tìm được cha đến nỗi quên bén mất việc ông ấy đã mang lại cho mình một gia tài. Thôi được rồi, bố ạ, điều đó chẳng có gì thay đổi đâu. Chúng ta vẫn sẽ cố gắng hết sức để sử dụng số tiền này vào đúng mục đích. Còn chuyện con là người thừa kế của bố — xin thưa với ngài rằng, ngài phải sống đời sống vĩnh cửu đấy nhé; thế nên chấm dứt chuyện đó ở đây đi.”
Cô đã buông vòng tay ôm và lùi lại, quỳ gối nhìn ông với đôi mắt nhảy múa niềm vui.
“Thôi được rồi, cục cưng,” ông mỉm cười chiều chuộng đáp, “chúng ta gác chuyện đó lại đã. Nhưng có chuyện này nữa cha phải nói cho con nghe. Khi cha sắp xếp việc định đoạt toàn bộ số tiền này, nhỡ có bề gì xảy ra với cha, cha đã nghĩ đến bé Marian; và cha đã ghi rõ trong di chúc rằng con sẽ được hưởng mọi thứ sau khi cha mất, nếu con được tìm thấy. Nhưng ngoài ra, cha còn chỉ thị cho các luật sư đầu tư cho con số tiền 50.000 bảng Anh. Nhưng để cha nhớ xem, hình như cha đã nói với con chuyện này vào lúc đó rồi thì phải?”
“Dĩ nhiên là bố có nói rồi, ngay cái ngày bố từ Luân Đôn trở về, ngay trước khi bố đi Mỹ!”
“Đúng thế nhỉ. Vậy đấy, Marian, số tiền đó hoàn toàn là của con kể từ bây giờ.”
“Ôi bố ơi! Bố ơi! Làm sao con cảm ơn bố cho hết đây? Thế là từ nay con có thể tự mình làm được vài việc rồi!”
Liệu có một thoáng suy nghĩ vẩn vơ nào sớt qua tâm trí cô về tất cả những sự vui chơi và giải trí mà ngần ấy tiền có thể mua được không? Có lẽ có; nhưng cô chính là đứa con ruột thịt của cha mình.
Sau một hồi trò chuyện yêu thương thêm chút nữa, nữ thư ký trẻ bất chợt chồm vùng dậy.
“Con thật làng quên mất bản thân! Thư từ buổi tối chắc đã chuyển đến rồi.”
Ông “Cobbler” Horn giật mình. Ông đã quên mất rằng cô chính là thư ký của mình.
“Bây giờ chắc cha phải đi tìm một nữ thư ký khác thôi,” ông nói với vẻ mặt hài hước giả vờ hốt hoảng.
“Và xin thưa ngài, tại sao lại thế ạ?” cô thách thức đứng trước mặt ông với vẻ nổi loạn rạng ngời. “Xin cho ngài biết là không có chỗ trống nào đâu nhé.”
Rồi cô cười vang lên đầy quyến rũ.
“Nhưng con yêu……”
“Đừng nói nữa bố ơi; quyết định thế đi. Rất có thể con sẽ đòi tăng lương đấy; nhưng tuyệt đối không được nói đến chuyện sa thải.”
Cô lại cười vang; và dẫu không muốn, người cha hạnh phúc cũng hòa vào tiếng cười vui của cô.
“Thôi, con phải đi đây,” cô nói kèm theo một nụ hôn tạm biệt. “Con sẽ sai cô Horn đến... Ơ hay, cô ấy là dì của con cơ mà! Chết thật, con suýt quên mất điều đó!”
“Đúng vậy, con yêu; và con sẽ thấy cô ấy là một người dì rất tốt bụng.”
“Con chắc chắn thế. Nhưng con sợ cô ấy sẽ nghĩ con là một đứa cháu bất hiếu mất thôi.”
Đúng lúc ấy, cửa mở ra, và chính cô Jemima bước vào.
“Tôi nghĩ đã đến lúc mình phải vào rồi,” cô nói với giọng thực tế quen thuộc. “Anh phải nghĩ đến chuyện lên giường nằm nghỉ đi, Thomas.”
Cô cháu gái ngắt lời bằng cách choàng tay qua cổ dì và dành tặng bà một cái ôm thật thắm thiết.
“Dì Jemima, cháu phải xin lỗi dì nhé,” và cô lại hôn bà thêm lần nữa; “nhưng dì chẳng cho cháu thời gian gì cả, mọi người cứ chuồn đi như một bầy cừu ấy.”
“Ta nghĩ ta mới là người phải xin lỗi cháu, chứ không phải cháu xin lỗi ta,” cô Jemima đáp bằng giọng tự nhiên nhất trên đời. “Ta e rằng phần lớn là do ta nên cháu mới bỏ nhà ra đi.”
“Thế ra cháu thực sự đã bỏ nhà ra đi sao?”
“Ta nghĩ chẳng còn nghi ngờ gì nữa. Nhưng cho dù cháu có bỏ đi hay không, thì thực tế là cách đối xử của ta với cháu chẳng có gì gọi là tử tế cả. Ta có ý tốt, nhưng đã sai lầm; và ta rất biết ơn vì có cơ hội xin cháu tha thứ.”
“Đừng nhắc đến chuyện đó nữa, dì yêu!” Marian thốt lên, hôn bà thêm lần nữa. “Mọi thứ hoàn toàn được tha thứ hết rồi. Và cháu dám cá là lúc đó mình cũng là một đứa trẻ rắc rối. Nhưng để cháu xem nào. Dì vẫn chưa xem kho báu của cháu — ngoại trừ chiếc giày. Cháu đi lấy chúng đây.”
Chỉ trong chốc lát, cô đã mang chiếc nón lá nhỏ của mình cùng những di vật thời thơ ấu mà cô cất giữ ra. Thật không khó để hình dung sự quan tâm đầy âu yếm mà cô Jemima, và thậm chí cả ông “Cobbler” Horn, đã dành để ngắm nhìn những kỷ vật giản dị của quá khứ ấy. Sợi dây nón bị cắt đứt đang nằm trên giường. Marian chộp lấy nó và ướm vào chiếc nón.
“Cháu phải khâu lại sợi dây nón của mình thôi,” cô vui vẻ nói.
Người cha mỉm cười chiều chuộng, và ngay cả cô Jemima cũng mỉm cười.
“À,” bà nói, “và ta cũng có một kho báu để trưng bày đây,” rồi bà kể về chiếc hộp nhỏ nơi bà cất giữ những bộ quần áo bé xíu mà Marian từng mặc trong những ngày thơ ấu.
“Thật tuyệt vời làm sao!” cô gái kêu lên. “Dì sẽ cho cháu xem chúng chốc nữa nhé, dì nhé? Nhưng bây giờ thì cháu thực sự phải đi giải quyết đống thư từ đây.”
