“Cobbler” Horn vẫn luôn biết vị mục sư của mình là một người vô cùng chính trực và có phán đoán sắc sảo; thế nên, ông hoàn toàn yên tâm khi đến xin ý kiến ông Durnford về những bức thư mà thư ký và ông không cách nào tự giải quyết thỏa đáng được. Sáng hôm sau khi chuyển đến ngôi nhà mới, ông vội vã đến nhà vị mục sư, trong túi mang theo một bấp thư như thế. Mục sư Durnford đọc kỹ từng lá thư, đưa ra những lời khuyên phù hợp cho từng trường hợp; và rồi “Cobbler” Horn liền nêu câu hỏi của mình.

“Thưa mục sư, xin ngài cho biết vì sao đến nay ngài vẫn chưa hề ngỏ lời xin tôi đóng góp cho bất kỳ quỹ nào của hội thánh chúng ta thế ạ?”

“À,” vị mục sư đáp, ánh mắt lóe lên vẻ tinh anh, “ông thấy đấy, ông Horn, tôi nghĩ mình có thể hoàn toàn yên tâm giao phó chuyện đó cho lòng quảng đại và sự sáng suốt của ông.”

“Xin đa tạ ngài. Chẳng giấu gì ngài, tôi rất mong hội thánh của chúng ta sẽ nhận được trọn vẹn phần xứng đáng từ những gì tôi có thể đóng góp. Vậy ngài có thể vui lòng,” ông ngập ngừng nói thêm, “cho tôi biết hiện có những quỹ nào, và tôi nên đóng góp bao nhiêu cho mỗi quỹ không ạ?”

Vừa nói, ông vừa khó nhọc lấy từ trong túi ra một cuốn sổ séc dày cộm, trải phẳng nó lên mặt bàn với những ngón tay cung kính như đang làm lễ; bởi lẽ ông vẫn chưa quen coi việc sở hữu một cuốn sổ séc là một điều bình thường trong đời sống hằng ngày.

“Đúng là phong thái của ông rồi, ông Horn,” vị mục sư nói, đôi mắt ngấn lên niềm xúc động.

Ông là một người thẳng thắn và trong sáng tựa gương soi. Ông không hề tỏ ra câu nệ giả tạo hay khách sáo nửa vời.

“Hội thánh chúng ta có vô số cách để sử dụng tiền của ông đấy, ông Horn,” ông nói thêm. “Nhưng ý ông thế nào? Hay để tôi lập một danh sách các quỹ khác nhau nhé?”

Vừa nói, mục sư Durnford vừa kéo ghế sát vào bàn viết và cầm bút lên.

“Xin ngài cứ làm thế cho ạ,” “Cobbler” Horn đáp.

Nói là làm ngay; chỉ trong chốc lát, tờ giấy bản khổ lớn mà vị mục sư đặt trước mặt đã được điền kín từ trên xuống dưới tên của các quỹ tôn giáo khác nhau.

“Xin cảm ơn ngài,” “Cobbler” Horn nói và liếc nhìn tờ giấy. “Bây giờ, ngài vui lòng ghi chú rõ bên cạnh xem tôi nên đóng góp bao nhiêu cho từng trường hợp nhé.”

Chỉ ngập ngừng một chút xíu và hoàn toàn trong lặng im, mục sư Durnford nhận lấy nhiệm vụ thứ hai này; và chỉ vài phút sau, sau khi đã ghi nhanh một con số cụ thể bên cạnh từng dòng trong danh sách, ông lại trao tờ giấy cho “Cobbler” Horn.

Sự đánh giá của mục sư Durnford về lòng hào phóng của vị khách không hề bị xem nhẹ bởi sự khiêm tốn; và bản thân ông cũng giật mình khi tự nhẩm tính lại tổng số tiền mình vừa liệt kê. Thế nhưng, cách mà “Cobbler” Horn đón nhận danh sách ấy lại càng khiến ông kinh ngạc hơn nữa.

“Trời ơi, thưa ngài,” “Người thợ giày vàng” mỉm cười nói, “tôi e rằng ngài vẫn chưa lường hết được tôi giàu có đến nhường nào đâu. Danh sách này chẳng giúp ích được bao nhiêu trong việc giải số tiền mà tôi phải phân phát cho Chúa hằng năm đâu. Ngài hãy thử lại lần nữa xem sao.”

Mục sư Durnford liền cất lời xin lỗi vì những con số quá ư khiêm tốn của mình và nhanh chóng sửa lại danh sách.

“A, thế này thì khá hơn rồi,” “Cobbler” Horn nói. “Các khoản đóng góp mà ngài vừa ghi cứ giữ nguyên như vậy đối với các quỹ thông thường; nhưng còn quỹ trả nợ thì sao? Khoản nợ hiện là bao nhiêu vậy ngài?”

“Hai nghìn bảng.”

“Được rồi, tôi sẽ trả thay một nửa ngay lập tức; còn phần còn lại, khi nào các ngài quyên góp được hai phần ba, hãy báo cho tôi biết.”

“Ôi, thực sự vô cùng cảm ơn ngài!” Vị mục sư thốt lên, suýt nuốt nước bọt vì sung sướng, trong khi tay chấm mực và điền thêm lời hứa hào phóng này vào danh sách vốn đã dài dằng dặc.

“Có đáng là gì đâu,” “Cobbler” Horn nói. “Đó chỉ là một khoản trả góp nhỏ nhoi cho món nợ mà tôi thiếu Chúa vì ơn ngài dành cho hội thánh này và vị mục sư của ngài mà thôi. Nhưng có lẽ ngài đang bắt đầu nhận ra rằng tôi là một kẻ khá kỳ quặc trong chuyện tiền bạc phải không, ông Durnford?”

“Một sự kỳ quặc thật tuyệt vời!” Vị mục sư thốt lên.

“Phải, việc sử dụng tiền bạc cho đúng đắn luôn là nguyên tắc của tôi. Ngay cả những ngày tháng mà trong tay tôi chẳng có mấy đồng, tôi vẫn luôn tự nhủ mình chỉ là kẻ quản gia của Chúa. Lúc đó thật khó lòng thực hiện được tâm nguyện ấy, bởi dường như tôi chẳng bao giờ nỡ trút bỏ những đồng tiền mà thực tâm tôi nghĩ mình phải dâng hiến. Còn khó khăn của tôi bây giờ lại là làm sao tống khứ đi dù chỉ một phần nhỏ trong số tiền mà tôi quá dư dả.”

“Ồ!” Vị mục sư thốt lên, trên khuôn mặt hiện rõ vẻ hết sức chăm chú.

“Bây giờ,” “Cobbler” Horn nói tiếp, “ông Durnford này, ngài có thể giúp tôi việc này được chứ? Khi nào biết có những hoàn cảnh xứng đáng nào cần đến tiền của tôi, ngài hãy cho tôi hay nhé?”

“Ngài cứ hoàn toàn tin tưởng ở tôi chuyện đó, thưa ông,” vị mục sư hào hứng đáp.

“Xin đa tạ ngài!” “Người thợ giày vàng” thốt lên, nhiệt thành cứ như thể vị mục sư vừa hứa mách cho ông những mối làm ăn kiếm ra tiền, chứ không phải là thông báo cho ông những cơ hội để đem tiền đi bố thí. “Và nhân đây, ông Durnford, tôi muốn gửi vào tay ngài một khoản tiền để ngài tùy nghi sử dụng theo ý mình. Chắc chắn ngài sẽ gặp không ít trường hợp ngặt nghèo mà ngài chẳng tiện hé răng với ban quản trị hội thánh; và sẽ vô cùng thuận lợi cho ngài nếu có sẵn một khoản tiền hoàn toàn do chính ngài định đoạt trong những hoàn cảnh như thế. Bây giờ tôi sẽ viết cho ngài một tấm séc trị giá năm mươi bảng để ngài tùy ý sử dụng; khi nào dùng hết, ngài sẽ lại được nhận thêm.”

“Ông Horn!” Vị mục sư sững sờ kêu lên.

“Vâng, vâng, chẳng có vấn đề gì đâu. Tất cả số tiền tôi hứa với ngài sáng nay đối với tôi chỉ là chuyện nhỏ. Và bây giờ, xin phép ngài, tôi sẽ viết séc.”

Thật khó mà lý giải nổi vì sao “Cobbler” Horn lại không gộp toàn bộ số tiền dâng hiến thành một tấm séc duy nhất. Có lẽ ông nghĩ rằng, việc viết riêng một tấm séc cho năm mươi bảng cuối cùng sẽ càng đảm bảo chắc chắn hơn nữa việc mục sư Durnford được hoàn toàn tự chủ trong việc sử dụng khoản tiền đó.

Việc viết séc cũng ngốn mất một khoảng thời gian.

“Xong rồi đây, thưa ngài,” cuối cùng “Cobbler” Horn cũng cất tiếng, vừa chìa hai tờ giấy quý giá qua bên kia bàn, “tôi hy vọng ngài thấy mọi thứ đều ổn cả.”

“Cảm ơn ông, cảm ơn ông rất nhiều, thưa ông Horn,” vị mục sư vừa nói vừa gấp các tờ séc lại rồi cất vào cặp tài liệu; “tôi tin chắc là chúng hoàn toàn chính xác rồi.”

“Ông đã bao giờ nghĩ rằng,” ông nói tiếp, “sẽ rất hữu ích nếu việc dâng hiến của ông được tiến hành một cách có hệ thống chưa?”

“Rồi chứ; và tôi dự định sẽ có hệ thống dâng hiến đi nhiều nhất có thể.”

“Nhưng ông đã nghĩ đến việc ấn định tỷ lệ thu nhập mà mình sẽ đem dâng chưa? Không phải,” vị mục sư vừa cười vừa nói thêm, “tôi lo là ông sẽ dâng chưa đủ đâu nhé.”

“Ồ có chứ,” “Cobbler” Horn cười lớn đáp lại; “tôi đã quyết định sẽ dâng hiến theo tỷ lệ; và tỷ lệ mà tôi định dâng chính là hầu như tất cả những gì tôi có.”

“Tôi thấy ông đúng là hết thuốc chữa rồi đấy,” mục sư Durnford cười vang.

“Ngài sẽ thấy là tôi đúng vậy thật. Nhưng bây giờ—” và “Cobbler” Horn nhìn vị mục sư với ánh mắt đầy vẻ thân thiện, khiêm nhường trên khuôn mặt—“tôi chuẩn bị viết thêm một tấm séc nữa đây.”

“Chắc ông phải thích thú công việc này lắm nhỉ, ông Horn.”

Sự giàu có lên của “Cobbler” Horn không hề làm sứt mẻ chút nào mối quan hệ thân tình giữa ông và vị mục sư. Ở con người “Cobbler” Horn chẳng có điểm nào để nịnh hót bợ đỡ, và trong lòng mục sư Durnford cũng không hề có lấy một hạt bụi xu nịnh.

“Tôi nghĩ mình không ghét nó cho lắm đâu, thưa ngài,” “Cobbler” Horn đáp lời câu nói cuối cùng của vị mục sư. “Nhưng,” ông nói thêm, trao cho đối phương tấm séc vừa viết xong, “ngài có thể vui lòng nhận lấy tấm séc này cho riêng mình được không? Khoản bổng lộc của ngài quá ư ít ỏi; và tôi biết căn bệnh của phu nhân Durnford vào mùa xuân vừa rồi chắc hẳn đã tốn kém rất nhiều. Xin ngài đừng từ chối, tôi nài nỉ đấy; hãy nhận lấy nó——như một ân huệ dành cho tôi.”

Ông đã đứng dậy từ lúc nào, và ngay khoảnh khắc tiếp theo, với một câu “chào buổi sáng” vội vã, ông đã rời đi, để lại vị mục sư đang ngẩn ngơ cầm trên tay tấm séc trị giá một trăm bảng Anh!