Đúng giờ hẹn, ông bà Burton đã có mặt. Họ đầy những phỏng đoán, vì vẫn chưa biết mục đích mình được mời đến là gì. Cô Jemima đón tiếp họ tại phòng ăn dưới lầu. Câu hỏi đầu tiên họ thốt ra là về sức khỏe của ông thợ giày Horn: "Ông ấy trở nặng rồi sao?"

"Không," cô Jemima đáp; "Ông ấy khỏe hơn nhiều rồi. Nhưng ông ấy muốn bàn với ông bà về một việc rất quan trọng."

Sau khi họ khước từ lời mời dùng chút đồ giải khát, cô Jemima dẫn khách lên lầu tới phòng người anh trai.

Mặc dù ông thợ giày Horn không hề chợp mắt từ sáng, nhưng những giờ phút tĩnh lặng vừa qua đã giúp ông khỏe khoắn hơn nhiều. Ông quay sang chào ông bà Burton khi họ bước vào.

"Ông bà thật tốt bụng khi đến đây," ông nói và chìa tay ra.

Cô Jemima đặt những chiếc ghế cho khách, và họ ngồi xuống cạnh giường ông.

"Tôi nghĩ mình phải ngồi dậy," ông thợ giày Horn nói.

Cô Jemima giúp ông gối đầu lên cao, rồi ngồi xuống chiếc ghế phía đối diện giường.

"Thế là được rồi," "Người thợ giày vàng" nói, "chúng ta sẽ ổn cả thôi. Nhưng này Jemima, còn người bạn Tommy của chúng ta thì sao?"

"Anh ấy sẽ đến ngay thôi," cô đáp gọn lỏn.

Ông bà Burton kiên nhẫn đợi ông thợ giày Horn lên tiếng. Bà Burton là một phụ nữ sắc sảo và nhân hậu; còn chồng bà trông có vẻ là một người đàn ông tháo vát và tử tế. Cả hai đều không tránh khỏi chút tò mò, và thậm chí là lo âu về điều mà ông thợ giày Horn sắp sửa thốt ra. Tình huống này thật đặc biệt khi ông lại cho gọi cả hai người họ đến. Có lẽ mỗi người đều lờ mờ đoán trước được lời bộc bạch mà ông sắp sửa nói.

"Nào, những người bạn thân mến," cuối cùng ông lên tiếng, "chắc hẳn ông bà đang tự hỏi tại sao tôi lại mời ông bà đến gấp gáp như vậy."

Cả ông Burton và vợ đều khẳng định họ luôn sẵn lòng giúp đỡ ông Horn, và bày tỏ sự tin tưởng rằng ông sẽ không gọi họ đến nếu không có lý do chính đáng.

"Cảm ơn ông bà," ông nói. "Tôi nghĩ ông bà sẽ đồng ý rằng, trong trường hợp này, lý do quả thực rất xác đáng."

Nhìn gương mặt nhân từ của đôi vợ chồng theo đạo đức hạnh này, ông thợ giày Horn tự hỏi họ sẽ đón nhận tin tức mà ông sắp trao đổi ra sao. Ông phải tiến hành thật thận trọng. Đồng thời, ông thầm cảm tạ vì đứa con nhỏ thất lạc của mình—nếu quả thực là con bé—đã được Đấng Tối Cao giao phó vào những bàn tay tử tế đến vậy.

"Những người bạn thân mến, ông bà sẽ không phiền chứ," ông tiếp tục, "nếu tôi hỏi ông bà đôi ba câu về hoàn cảnh cô—cô Owen đã được ông bà nhận nuôi khi còn là một đứa trẻ?"

"Dạ không, thưa ông!" Bản chất gây kinh ngạc của câu hỏi không khiến họ ngần ngại trả lời. Thật vậy, dù sửng sốt, đôi vợ chồng tốt bụng này cũng không lấy làm ngạc nhiên quá mức. Có lẽ họ không thực sự mong đợi đây chính là chủ đề mà mình được triệu tập để thảo luận. Nhưng kể từ khi cô con gái nuôi của họ bước chân vào gia đình của người đàn ông này—người cũng đã mất đi đứa con gái nhỏ đúng vào khoảng thời gian cô bé phải rời xa gia đình mình—cả ông và bà Burton đều thầm nghĩ rằng, biết đâu kết quả lại là cô bé tìm được cha ruột của mình, còn họ thì mất đi đứa con. Có lẽ vì suy nghĩ này còn mơ hồ, hoặc vì những dự cảm đau lòng mà nó mang lại, hay vì cả hai lý do đó, mà cặp vợ chồng tốt bụng này chưa bao giờ nhắc với nhau về nỗi niềm canh cánh trong lòng mình. Giờ đây họ nhìn nhau; và nhờ một linh tính tinh tế nào đó, mỗi người đều nhận ra đối phương cũng đã từng bị suy nghĩ xáo trộn này ám ảnh.

"Ông bà tin chứ," ông thợ giày Horn nói, "rằng tôi có lý do chính đáng cho những câu hỏi mà tôi sắp đặt ra?"

"Chúng tôi tin là vậy, thưa ông," ông Burton đáp.

"Vâng, chắc chắn rồi," bà Burton nói.

"Tốt lắm, ông bà có thể cho tôi biết ông bà đã tìm thấy đứa bé vào năm nào, và vào thời điểm nào trong năm không?"

"Đó là vào ngày mùng 2 tháng 6 năm 18—," bà Burton trả lời nhanh nhảu.

Ông thợ giày Horn và cô Jemima trao đổi ánh nhìn. Đó chính là năm mà, vào một buổi sáng tháng Năm tươi đẹp nọ, cô bé Marian nhỏ đã biến mất khỏi cuộc đời họ như một tia nắng vụt tắt.

"Ông bà cho rằng lúc đó đứa bé khoảng mấy tuổi?"

"Con bé có nói với chúng tôi tuổi của nó," ông Burton đáp.

"Vâng," vợ ông tiếp lời, "con bé nói năng không rõ ràng lắm, và tuổi tác gần như là thứ duy nhất chúng tôi thực sự nhận ra. Nó bảo nó năm tuổi; và trông cũng tầm tuổi đó."

"Vậy bây giờ," ông thợ giày Horn tiếp tục, nhìn sang chị mình một lần nữa, "ông bà có nghĩ là mình có thể mô tả lại đứa bé cho chúng tôi nghe được không?"

"Vợ tôi có thể mô tả rất rõ," ông Burton nói. "Bà ấy thường kể với cô Owen trông con bé thế nào khi chúng tôi tìm thấy nó đang khóc bên vệ đường."

"Vâng," bà Burton nói, "tôi nhớ chính xác con bé trông như thế nào. Tóc nó đen—giống như bây giờ, và đôi mắt rất tối màu; da nó thậm chí còn nâu hơn bây giờ vì quá bẩn; và đôi má thì rất hồng hào. Rõ ràng là quần áo của con bé đã bị ai đó lấy trộm. Thật vậy, gần như chẳng còn lại gì trên người nó, chỉ có một chiếc khăn choàng cũ, rất bẩn, quấn chặt lấy cơ thể đến mức chắc hẳn đã khiến con bé đau lắm. Nó bị mất một chiếc giày, và bàn chân thì được băng lại bằng một mảnh giẻ rách bẩn thỉu. Cả hai chiếc tất nó đều mang, nhưng đã thủng lỗ chỗ kinh khủng. Nó đội một chiếc mũ ca-pô che nắng đã sờn rách, lấm lem bùn đất; và—để tôi nhớ xem—một trong những dây buộc đã bị mất. Và, đúng rồi, chiếc giày còn lại bị cắt xẻo ở phía trên, như thể có ai đó cố tình dùng dao làm vậy. Rõ ràng là con bé đã rơi vào tay những kẻ xấu xa, tội nghiệp đứa trẻ nhỏ!" Gương mặt nhân hậu, chân chất của bà tối sầm lại vì giận dữ khi bà nắm chặt bàn tay đầy đặn trong lòng mình.

Cô Jemima vẫn lắng nghe với sự quan tâm tột độ từ vị trí của mình ở phía bên kia giường; và giờ đây xen vào bằng một câu hỏi, theo cách nhanh nhảu thường thấy của cô.

"Họa tiết của chiếc mũ ca-pô đó như thế nào? Có phải là những bông hoa nhỏ màu hồng trên nền trắng không?"

"Ôi, hẳn là bà đã từng nhìn thấy nó rồi!" bà Burton thốt lên đầy ngạc nhiên. "Đúng y như vậy!"

"Có lẽ là tôi đã từng thấy," cô Jemima đáp, "và cũng có lẽ là chưa."

Bà Burton không biết phải nói gì.

"À," cuối cùng bà tiếp lời, "cô Owen vẫn giữ chiếc mũ ca-pô đó, cùng với chiếc giày và vài món đồ nhỏ khác; tôi tin là con bé sẽ rất vui lòng cho ông bà xem chúng. Nhưng, thưa cô Horn, tôi có thể hỏi là..."

Nhưng ông thợ giày Horn ngắt lời bà.

"Chị Jemima, tôi nghĩ giờ chúng ta nên nói cho những người bạn tốt của mình biết lý do tại sao chúng ta lại hỏi những câu này."

"Vâng," cô Jemima nói; "lẽ ra tôi nên nói với họ ngay từ đầu."

"Được rồi," ông thợ giày Horn tiếp tục, quay sang ông bà Burton, giọng nói không giấu nổi sự xúc động, "chúng tôi có lý do để tin rằng con gái nuôi của ông bà—xin đừng để điều này làm ông bà sốc—chính là cô bé Marian thất lạc của chúng tôi, người mà ông bà đã nghe tôi nhắc tới vài lần; và chúng tôi rất nóng lòng muốn xác nhận xem có thực sự là vậy hay không."

Theo lẽ thường, ông bà Burton không quá ngạc nhiên như thể sự việc chưa từng được báo trước. Dẫu vậy, họ vẫn cảm thấy một chút chấn động; bởi ngay cả một cơn khủng hoảng đã được dự liệu trước thì khi nó thực sự ập đến, người ta vẫn khó lòng hoàn toàn bình tĩnh được.

Trong khoảnh khắc, căn phòng chìm vào im lặng. Sau đó, bà Burton là người lên tiếng trước.

"Xin ông thứ lỗi, thưa ông," bà bình tĩnh nói, "nếu chúng tôi có chút kinh ngạc trước những lời ông vừa nói. Nhưng chúng tôi không hoàn toàn ngạc nhiên đâu. Ông sẽ không nghĩ điều đó là lạ chứ?"

"Không đâu, thưa bà," ông thợ giày Horn nói với giọng trầm tư, "có lẽ cũng chẳng có gì lạ hoàn toàn đâu. Nhưng, tôi có nên giải thích thêm một chút không? Chỉ mới tối hôm qua tôi mới bắt đầu nhen nhóm ý nghĩ rằng cô Owen có thể thực sự là đứa con gái đã mất của tôi. Con bé đang kể cho tôi nghe, như nó đã làm vài lần trước đó, về việc ông bà đã tìm thấy nó như thế nào, và về sự tốt bụng của ông bà dành cho nó; và tối qua, lần đầu tiên, nó nhắc đến chiếc giày duy nhất nó mang khi ông bà tìm thấy nó bên vệ đường. Giờ đây ông bà có thể hình dung tôi đã sửng sốt đến mức nào khi nghe điều đó, khi tôi nói với ông bà rằng, ngay sau khi Marian bị lạc, chúng tôi đã nhặt được một chiếc giày của con bé trên cánh đồng mà chắc hẳn con bé đã lang thang đi lạc qua đó. Thế nên, sáng nay, mà không nói cho con bé biết lý do, tôi đã nhờ nó cho xem chiếc giày nhỏ nó đã mang từ rất lâu rồi. Nó mang ra ngay; và đây chính là nó, cùng với chiếc giày chúng tôi tìm thấy trên cánh đồng."

Vừa nói, ông vừa lấy hai chiếc giày nhỏ từ dưới chăn ra, và đặt chúng cạnh nhau trên tấm trải giường.

Ông bà Burton đứng dậy và tiến lại gần giường.

"Vâng," ông Burton nói, "đúng là chiếc giày nhỏ của cô Owen rồi."

"Còn đây," bà Burton nói, "chắc chắn là chiếc còn lại," và cầm lấy đôi giày, bà đưa chúng về phía chồng mình.

"Bà nói rất đúng, mình ạ."

Rồi một khoảng lặng ngắn ngủi bao trùm, trong khi đôi vợ chồng có tấm lòng chân chất này cúi xuống, đầy xúc động, bên đôi giày trẻ con dường như đã chứng minh được quá nhiều điều.

Bà Burton là người lên tiếng trước.

"Chà," bà nói, bình thản nhưng đôi môi run rẩy, "chúng ta sắp mất đi đứa con của mình rồi; nhưng xin vâng theo ý Chúa."

Ông Burton chỉ đáp lại bằng một tiếng thở dài thườn thượt.

"Không đâu," ông thợ giày Horn nói, "nếu thực sự đúng như những gì tôi hằng hy vọng, có lẽ ông bà sẽ không mất đi nhiều như ông bà nghĩ đâu. Nhưng tôi tin là ông bà sẽ không nỡ tước đi niềm vui được tìm thấy con của tôi chứ."

"Dạ không, thưa ông. Ngược lại, chúng tôi sẽ vui mừng cùng ông hết sức có thể—và mừng cho con bé nữa."

Đó là những lời của bà Burton, và nhận được sự đồng thuận từ chồng bà.

Đúng lúc đó, Tommy Dudgeon lặng lẽ bước vào phòng, và theo một cử chỉ của cô Jemima, ngồi xuống phía sau những chiếc ghế mà ông bà Burton đang ngồi.

"Tôi đã rất nóng lòng," ông thợ giày Horn tiếp tục, "muốn đảm bảo chắc chắn rằng không có gì sai sót. Đây, bạn của chúng ta, Dudgeon, đang ở đây. Ông bà đã gặp cậu ấy vào ngày chúng ta khai trương 'Mái ấm' rồi đấy."

Nhìn thấy Tommy lần đầu tiên, ông bà Burton chào hỏi cậu một cách nồng nhiệt.

"Bạn của chúng ta biết đấy," ông thợ giày Horn nói tiếp, "rằng tôi đã rất hoài nghi về tin vui này."

"Rất hoài nghi là đằng khác!" Tommy nói, gật đầu lia lịa.

Ông thợ giày Horn mỉm cười.

"Cậu ấy là người đầu tiên phát hiện ra chuyện này. Ông bà phải biết là cậu ấy đã dành rất nhiều sự quan tâm tử tế cho con gái bé bỏng của tôi; và việc con bé bị lạc là một nỗi đau lớn đối với cậu ấy. Và khi cô con gái nuôi của ông bà đến với chúng tôi, cậu ấy không mất nhiều thời gian để phỏng đoán xem cô bé có thể là ai. Thực tế là, chỉ trong thời gian rất ngắn, cậu ấy đã hoàn toàn tin chắc. Cậu ấy cố gắng kể cho tôi nghe; nhưng tôi quá ngốc nghếch nên không hiểu được ý cậu ấy, thế nên việc khám phá ra sự thật hạnh phúc này đành để dành cho tôi tìm ra một cách tình cờ. Hãy kể cho bạn của chúng ta nghe đi, Tommy, làm thế nào mà cậu lại khám phá ra cô Owen thực sự là ai."

Được khích lệ như vậy, Tommy, không chút ngần ngại, kể lại một lần nữa câu chuyện về khám phá vĩ đại của mình. Ông bà Burton chăm chú lắng nghe, và sau khi đặt vài câu hỏi cho Tommy, đã thừa nhận rằng những gì cậu nói đã củng cố thêm rất nhiều cho giả thuyết rằng cô Owen chính là Marian đã thất lạc từ lâu.

"Tôi có một suy nghĩ về cái tên của đứa bé," bà Burton nói sau một thoáng dừng. "Tôi chợt nghĩ cái tên con bé nói với chúng tôi nghe giống như Marian Horn hơn là Mary Ann Owen."

"Ồ phải rồi," cô Jemima nói, "bây giờ tôi mới nhớ ra, con bé thường phát âm tên mình gần giống như kiểu Mary Ann Owen. Theo như tôi nhớ, đó là 'Ma—an O—on'."

"Tôi tin là chị đúng đấy, Jemima," người anh nói.

"Phải thừa nhận rằng," ông Burton nhanh nhảu chen vào, "Mary Ann Owen là một cách hiểu rất hợp lý cho sự kết hợp của những âm tiết đó."

"Chắc chắn là vậy rồi," ông thợ giày Horn đồng tình.

"Vâng," bà Burton nói, "những gì cô Horn vừa nói rất giống với cách con bé phát âm tên mình hồi đó. Và còn một điều nữa có thể dùng làm dấu hiệu nhận biết thêm. Bên dưới chiếc khăn choàng cũ, con bé có mặc một chiếc áo lót nhỏ, trên đó có thêu chỉ đỏ hai chữ cái 'M.H.'."

"Tôi biết mà!" cô Jemima kêu lên. "Lúc nào tôi cũng đánh dấu quần áo của con bé như thế. Thomas, anh cứ hay trêu chọc tôi; nhưng giờ thì anh nói gì nào?"

"Chà, chà!" "Người thợ giày vàng" nói khẽ.

"Và nghe tôi đây," cô Jemima tiếp lời. "Tôi bắt đầu nhớ lại rồi. Tóc của Marian rất khó bảo; và phía sau đầu có hai ba lọn tóc lúc nào cũng dựng đứng lên, giống như lông vũ màu đen vậy."

"Tôi nhớ rõ điều đó," bà Burton nói, mỉm cười.

"Tất nhiên rồi," chồng bà đồng tình; "và chúng tôi đã đùa về chuyện đó không biết bao nhiêu lần. Tôi gọi con bé là cô chim sẻ đen nhỏ của tôi."

"Và rồi," cô Jemima tiếp tục, "còn một điều nữa. Vài ngày trước khi đứa bé mất tích, con bé bị ngã và làm đau đầu gối; có hai vết sẹo, một trên đầu gối và một vết ngay bên dưới."

"À," bà Burton nói, "tôi nhớ những vết sẹo đó. Ông không nhớ sao, John?"

"Có chứ; và tôi thường bảo con bé là một cựu chiến binh, đã từng ra trận đấy."

"Đúng thế thật; và—trời ơi, những ký ức xưa cũ đang ùa về!—con bé nói rất nhiều, không chỉ về 'daddy' (bố), mà còn về 'Aunt ’Mima' (dì Mima). Sao tôi không nghĩ ra điều đó sớm hơn nhỉ. Có lẽ, thưa bà——"

"Là tôi đấy!" cô Jemima kêu lên. "Tên tôi là Jemima; và 'Aunt ’Mima' là cách con bé luôn gọi tôi. Đấy, Thomas, anh còn cần bằng chứng nào nữa không?"

Ông thợ giày Horn nằm đó, hai tay che mặt, và chiếc giường rung lên vì những nỗ lực kìm nén cơn xúc động mạnh mẽ của ông. Nỗi sợ hãi đã thôi thúc ông kìm nén niềm tin đang lớn dần rằng đứa con gái thất lạc từ lâu đã quay trở lại với ông—nỗi sợ về hậu quả của một sự nhầm lẫn, đối với cả chính ông, và đối với cô gái trẻ tươi sáng mà ông đã học cách yêu thương như thể con gái ruột thịt. Nhưng giờ đây, từng chút một, những nghi ngờ của ông đã bị đánh tan. Ông đã lắng nghe khao khát từng lời được thốt ra xung quanh giường mình, và niềm tin đã hoàn toàn chiếm trọn tâm trí ông. Tuy nhiên, trong khoảnh khắc, cú sốc của niềm hạnh phúc quá lớn dường như vượt quá sức chịu đựng của hệ thần kinh vốn đã suy yếu của ông.

Những người bạn đứng quanh giường, lo lắng cho ông.

Nhưng chỉ vài phút sau, ông rút tay khỏi khuôn mặt, giờ đã ướt đẫm những giọt lệ hạnh phúc đầy ân phước.

Ông chắp tay lại, và kính cẩn nhìn lên trên.

"'Linh hồn tôi ngợi khen Chúa; và thần trí tôi hân hoan trong Thiên Chúa, Đấng Cứu Độ tôi.'"

Chỉ có vậy thôi.

"Anh muốn chúng em để anh nghỉ ngơi một chút chứ?" cô Jemima hỏi.

"Chỉ một lát thôi."

Ông đã hoàn toàn bình tâm trở lại.

"Con bé vẫn còn đi vắng, phải không?"

"Vâng," cô Jemima đáp. "Chắc chắn con bé sẽ về sớm thôi. Anh muốn gặp con bé. Được rồi, việc đó cứ để em lo."

Sau đó, họ để ông lại với những suy nghĩ hạnh phúc của mình.

Trong nhiều phút, ông biết ơn thầm lặng cầu nguyện với Chúa. Ông cảm thấy biết ơn vì đứa con đã trở về với mình, thật xinh đẹp, thông minh và tốt bụng. Ông có thể nhìn con bé với lòng tự hào cũng nhiều như tình yêu thương; mặc dù ông tự nhủ rằng dù con bé có như thế nào, ông vẫn sẽ yêu thương và làm mọi cách trong khả năng để con bé hạnh phúc. Và rồi, ông cảm thấy vui mừng biết bao khi con bé đã tìm được đường vào trái tim ông trước cả khi ông biết đó là con gái ruột của mình.

Niềm vui của "Người thợ giày vàng" quả thực vô bờ bến! Ngay trong ngày hôm đó, ông sẽ được ôm chặt đứa con thất lạc từ lâu vào lòng!

Cánh cửa phòng ông đã được khép hờ. Chốc lát sau, ông nghe tiếng cửa trước mở ở dưới lầu; và rồi có những giọng nói ngoài sảnh, trong đó có một giọng ông nhận ra là của con bé. Giây tiếp theo, ông biết con bé đang đi lên lầu. Tất nhiên là họ chưa nói cho con bé biết tin lớn này rồi? Không; con bé đang đi thẳng về phòng mình.

Ông cầm đôi giày nhỏ lên, thứ đã bị bỏ quên trên giường. Ông nhớ rõ việc tự tay làm chúng biết bao! Ông đã chọn cho mục đích đó miếng da tốt nhất trong kho của mình. Ông đang định kiểm tra kỹ hơn chiếc giày đã bị hư hại thì nghe thấy tiếng cửa phòng của cô thư ký trẻ của mình mở ra.

Con bé có đến gặp ông trước khi xuống lầu không? Thực lòng, ông không muốn gặp con bé cho đến khi nó được báo tin trọng đại này. Ông thở phào nhẹ nhõm hơn khi nghe tiếng bước chân con bé trên cầu thang.

Khi ông thợ giày Horn ở một mình được khoảng nửa tiếng, cô Jemima quay lại phòng. Bà Burton, cô nói, đang ở trong phòng ăn, với——Marian. Cô Jemima hơi ngập ngừng khi phát âm cái tên đó. Trà của anh cô sẽ được mang lên trong vài phút nữa. Sau khi dùng xong, có lẽ anh sẽ sẵn sàng cho cuộc gặp gỡ mà anh hằng mong đợi.

"Trà!"

"Ồ, nhưng này," người chị thực tế của ông nói, "anh phải cố mà uống đi—coi như là nghĩa vụ."

"Anh sẽ cố hết sức," ông nói; "nhưng anh phải dậy và ăn mặc chỉnh tề trước khi con bé tới, Jemima."

Cô Jemima có chút phản đối, nhưng cuối cùng cũng đồng ý.

"Anh muốn ông Durnford có mặt ở đây," ông nói tiếp, "cả Tommy Dudgeon nữa, và cả ông bà Burton nữa."

"Tất cả bọn họ sẽ có mặt," cô Jemima nói.

"Còn em nữa, Jemima, em hãy nhớ là phải có mặt trong phòng vào lúc đó đấy."

"Anh à," người phụ nữ đáp, "anh có thể tin em về việc đó."