Tiếng Chuông Và Những Lời Bàn Tán

Lượt đọc: 157 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Sự Đầu Hàng Của Một Kẻ Sinh Ra Ở London

❊ ❊ ❊

[TIÊU ĐỀ CHƯƠNG]: NONE

Mỗi người, dẫu có cất tiếng khóc chào đời ngay dưới mái tháp chuông thánh đường Bow và trải qua những năm tháng ấu thơ leo trèo giữa những ống khói nhà, đều có sẵn đâu đó một ngôi nhà ở chốn thôn quê mà họ chưa từng đặt chân tới, nhưng lại được dựng lên vừa vặn với hình hài tâm hồn họ. Nó đứng đó kiên nhẫn chờ đợi được tìm thấy, ngập đến đầu gối giữa những vườn cây ăn quả ở Kent hoặc soi mình xuống những hồ nước ở Lincoln; và khi nhìn thấy nó, người ta lập tức nhận ra ngay, dẫu trước đó chưa từng trông thấy bao giờ. Ngay cả tôi cuối cùng cũng phải thú nhận điều này, tôi một kẻ rặt gốc London, một kẻ kiêu hãnh với nguồn gốc ấy không chỉ vì nguyên tắc mà còn bằng một niềm tự hào mãnh liệt đến mức hoang dại. Tôi vẫn luôn đinh ninh, một cách hoàn toàn nghiêm túc rằng Chúa không ngự trong gió bão hay tiếng sấm sét nơi hoang mạc, mà nếu có thì ngài ở trong tiếng nói nhỏ nhẹ trầm lắng của phố Fleet. Tôi thực lòng cho rằng việc tôn sùng tự nhiên còn mang lại nhiều nguy hiểm về mặt đạo đức hơn cả thói sùng bái con người một cách dung tục nhất chốn đô thị; bởi vì nó rất dễ bị bóp méo thành sự sùng bái một thứ thần linh vô tính, sự cẩu thả, hoặc tính tàn nhẫn. Thoreau hẳn là một tay vui tính hơn nhiều nếu ông chịu gắn bó với một người bán rau quả thay vì mải mê với những luống rau xanh. Swinburne hẳn đã là một nhà đạo đức học tốt hơn nếu ông tôn sùng một người bán cá thay vì tôn sùng đại dương. Tôi thích triết lý của gạch và vữa hơn là triết lý của củ cải đỏ. Gọi một kẻ nào đó là củ cải thì có thể xem là một lời đùa cợt, nhưng hiếm khi nào mang ý tôn trọng. Thế nhưng, khi chúng ta muốn dành sự kính trọng đặc biệt cho một ai đó, để ca ngợi sự kiên định trong bản chất của họ, sự ngay thẳng trong cách hành xử, cùng sự khiêm nhường vững chắc giúp họ gắn kết chặt chẽ với những người ngang hàng trong sự nâng đỡ lẫn nhau thầm lặng, thì khi ấy chúng ta lại mượn ẩn dụ cao đẹp hơn của người dân London để gọi họ là những viên gạch.

Thế nhưng, bất chấp mọi lý thuyết ấy, tôi đã đầu hàng; tôi đã hạ cờ đầu hàng ngay từ cái nhìn đầu tiên; chỉ qua một khoảnh khắc thoáng nhìn qua khe hở của hàng rào cây. Tôi rồi sẽ dọn về quê sinh sống, y như bất kỳ gã theo chủ nghĩa Xã hội hay tín đồ Sống Đơn Giản tầm thường nào. Tôi sẽ kết thúc những ngày tháng đời mình tại một ngôi làng, với tư cách là Kẻ Ngốc của làng, đứng làm vật cho thiên hạ bàn tán và phán xét. Tôi đã sớm học được cái dáng vẻ lười biác tựa người vào cổng của nhà quê; và tôi đang đứng làm cái trò vận động thể lực ấy thì bắt gặp ngôi nhà sinh ra để dành cho mình. Nó nằm lùi hẳn vào trong so với mặt đường, được xây bằng những viên gạch vàng đẹp mắt; bề ngang thì hẹp so với chiều cao, trông giống như ngọn tháp của một tên cướp vùng biên giới nào đó; và ngay phía trên cửa trước có khắc dòng chữ lớn bằng đá: “1908.” Cú bùng nổ cuối cùng của sự thành thật ấy, sự khinh miệt tuyệt vời đối với những tình cảm hoài cổ, đã hoàn toàn hạ gục tôi. Tôi nhắm nghiền mắt lại trong một thứ cảm giác ngất ngây đến tận cùng. Người bạn đi cùng (đang giúp tôi chống tay lên cái cổng) bỗng hỏi tôi với vẻ tò mò rằng tôi đang làm gì vậy.

“Anh bạn thân mến,” tôi xúc động đáp lời, “tôi đang nói lời từ biệt với bốn mươi ba tài xế xe ngựa hansom đấy.”

“Ừ,” cậu ta bảo, “tôi đoán là họ sẽ cho rằng cái quận này nằm hơi ngoài tầm với rồi.”

“Ôi, bạn tôi ơi,” tôi nghẹn ngào kêu lên, “London mới đẹp làm sao! Tại sao người ta chỉ chịu viết thơ ca về miền quê nhỉ? Tôi có thể biến mọi tiếng kêu trữ tình thành giọng điệu của dân London cho mà xem.”

“'Lòng tôi nhảy múa hân hoan

Khi trông thấy bảng đèn ngàn trên cao,'”

“như tôi từng nhận xét trong một tập thơ ít người đọc, được phỏng theo các nhà thơ Anh thời trước. Cậu chưa từng đọc cuốn 'Kho tàng Vàng được mạ vàng lại của tôi; hoặc, Những tác phẩm kinh điển được bản địa hóa theo phong cách London' sao—trong đó có vài câu thơ tuyệt hay đấy.”

“'Ôi miền Tây Nam hoang dã, hơi thở của hồn London,'”

“hoặc câu phảng phất ý thơ của Keats, bắt đầu bằng”

“'Thành phố của muôn lọ nghẹ và sương khói nồng nàn';”

“Tôi đã viết rất nhiều câu thơ như thế về vẻ đẹp của London; vậy mà mãi đến tận bây giờ tôi mới nhận ra London thực sự đẹp đẽ nhường nào. Cậu có hỏi tôi tại sao không? Đó là bởi vì tôi đã rời bỏ nó vĩnh viễn rồi.”

“Nếu cậu chịu nghe lời khuyên của tôi,” người bạn nói, “thì cậu hãy khiêm nhường mà cố gắng đừng có làm kẻ ngốc nữa. Cái ý tưởng hiện đại điên rồ rằng mọi nhà văn đều phải sống ở vùng quê, sống chung với lũ lợn, lừa và các địa chủ thì có nghĩa lý gì chứ? Chaucer, Spenser, Milton và Dryden đều sống ở London; Shakespeare và Tiến sĩ Johnson cũng đến London bởi vì họ đã quá chán ngấy miền quê rồi. Còn đối với mấy tay nhà báo thời sự té riu như cậu ấy hả, thì họ sẽ tự cắt cổ mình chết quách ở quê cho rồi. Chính cậu đã tự thú nhận điều đó bằng những lời cuối cùng của mình đấy thôi. Cậu khao khát đường phố đến cháy bỏng; cậu nghĩ London là nơi tuyệt vời nhất hành tinh này. Và nếu bằng một phép màu nào đó mà có chiếc xe buýt tuyến Bayswater chạy lạc xuống con đường làng ngập tràn sắc xanh này thì cậu sẽ hét lên sung sướng ngay cho mà xem.”

Lúc bấy giờ, một luồng sáng chợt lóe lên trong đầu tôi, và tôi quay phắt lại nhìn cậu ta với vẻ nghiêm nghị đến đáng sợ.

“Này, tên thị dân ngớ ngẩn kia,” tôi cất giọng vang dội như sấm rền, “đó mới chính là tinh thần thôn quê đích thực! Đó mới là cách mà một người nhà quê thực thụ cảm nhận. Người nhà quê thực thụ mới chính là kẻ cất tiếng hét đầy phấn khích khi nhìn thấy chiếc xe buýt Bayswater. Người nhà quê thực thụ mới là người nghĩ London là nơi tuyệt vời nhất trên hành tinh này. Chỉ trong vài khoảnh khắc tôi đứng tựa vào hàng rào này thôi, tôi đã bén rễ sâu vào đây tựa như một cổ thụ ngàn năm; tôi đã ở đây từ thủa hồng hoang rồi. Tên thị dân hay hờn dỗi kia, ta chính là gã nhà quê đích thực đây. Ta tin rằng đường phố London được lát bằng vàng; và ta nhất định sẽ phải tận mắt nhìn thấy nó trước khi nhắm mắt xuôi tay.”

Gió chiều thổi lồng lộng mát rượi qua những tán cây nhỏ đang xào xạc trong con hẻm ấy, và những đám mây tía buổi chiều ùn ùn kéo đến tối sẫm lại phía sau Biệt Thự Quê Hương của tôi, ngôi nhà thuộc về riêng tôi, khiến cho những viên gạch vàng của nó càng thêm nổi bật, rực lên ánh vàng chói lọi tương phản hẳn với cảnh vật xung quanh. Cuối cùng, người bạn tôi lên tiếng: “Nói ngắn gọn lại thì, ý cậu là cậu sẽ sống ở nông thôn bởi vì cậu không thích nó chứ gì. Thế rốt cuộc cậu định làm gì ở đây; ra vườn đào đất chắc?”

“Đào á!” tôi đáp lại với vẻ khinh bỉ đầy kiêu hãnh. “Đào ư! Bắt tôi làm việc tại Biệt Thự Quê Hương của mình á; không, cảm ơn nhé. Khi đã tìm được một Biệt Thự Quê Hương, tôi chỉ ngồi hưởng thụ thôi. Còn về lời phản đối thứ hai của cậu, cậu đã hoàn toàn sai lầm rồi. Tôi không hề ghét miền quê, chỉ là tôi yêu thành phố nhiều hơn mà thôi. Do đó, nghệ thuật mưu cầu hạnh phúc chắc chắn gợi ý rằng tôi nên sống ở nông thôn và hướng tâm trí về thành phố. Thói sùng bái tự nhiên thời hiện đại toàn là những thứ đảo lộn cả rồi. Cây cối và đồng ruộng đáng lẽ phải là những thứ bình thường; còn những dãy hiên nhà và đền đài mới là những thứ phi thường. Tôi đứng về phe của kẻ sống ở vùng quê mà lòng khao khát được đến London. Tôi căm ghét và nguyền rủa cái kẻ sống ở London mà lại cứ muốn trốn về miền quê; tôi làm điều đó với tất cả sự hăng hái bởi vì chính tôi cũng là cái loại người đó. Chúng ta phải học cách yêu lại London một lần nữa, theo cách mà những người nhà quê vẫn yêu nó. Thế nên (tôi lại xin trích dẫn từ bản dịch vĩ đại mang đậm chất London của cuốn Kho tàng Vàng)—”

“'Thế nên, hỡi ống dẫn gas, hỡi lò sưởi amiăng kia ơi,

Xin chớ đành lòng chia rẽ mối tình đôi ta.

Ta chỉ đành xa rời hình hài trần thế của các ngươi,

Để giữ trọn tình thắm thiết theo một cách xa xôi hơn.

Ta vẫn sẽ yêu những chuyến xe buýt ì à ì ạch trong mưa ướt,

Hơn cả lúc ta tung tăng nhảy nhót bước đi cùng các ngươi.

Cái sắc màu nhọ nồi của đất bùn London ấy

Vẫn đẹp đẽ làm sao,'”

“bởi vì tôi đã tìm thấy ngôi nhà nơi tôi thực sự sinh ra; ngôi nhà cao lớn và tĩnh lặng mà từ đó tôi có thể nhìn thấy London từ đằng xa, như một kỳ tích vĩ đại do chính con người tạo nên.”

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 18 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.