Khi buổi chôn cất kết thúc, cơn mưa và những người đưa đám hình như tan biến, thay bằng lớp sương mù dày đặc kéo dài khắp thung lũng ven sông Baztán, lan tỏa qua các đường phố khiến trông chúng càng buồn hơn. Đờ hgười vì giá lạnh, Amaia đợi ở đối diện xưởng một lúc, cho đến khi thấy chị gái tới.

— Chà, chào bà thanh tra! Thật vinh hạnh! - Flora đùa, - Em không phải ra ngoài đó tìm kẻ sát nhân ư?

Amaia mỉm cười và lúc lắc ngón tay vào Flora.

— Đấy là việc em đang làm.

Flora dừng lại, chìa khóa trong tay, bỗng cảm thấy thích thú và có lẽ hơi cảnh giác:

— Ở Elizondo này ư?

— Vâng, ở đây, trong trường hợp như thế này thường là một kẻ gần gũi với nạn nhân. Giá như chỉ có một vụ... đằng này lại có những ba. Phải là người ở đây hoặc rất gần đây.

Hai chị em vào trong xưởng và mùi thơm quen thuộc Amaia từng hít thở từ thời thơ ấu, luôn sống trong ký ức, đón mừng chị. Nếu nhắm mắt lại, gần như chị trông thấy cha mình vận quần trắng, gi lê trắng, đang cán từng lá bột bánh bằng một trục cán khổng lồ bằng thép trong lúc mẹ chị cân các thành phần, đôi bàn tay bà phủ kín bột mì và tỏa mùi hồi, thứ mùi khiến chị luôn liên tưởng đến bà. Chị ngắm cái máng nhào bột, một cơn rùng mình chạy khắp lưng và cảm giác buồn nôn mạnh đến nỗi ruột gan chị lộn tùng phèo. Chị chợt sững người vì tràn ngập những hồi ức đen tối, tiếng vọng của quá khứ làm chị lạnh cứng toàn thân. Nhắm nghiền mắt, chị cố kìm nén nỗi kinh hoàng khi nhìn thấy nó lần nữa.

— Em nghĩ gì thế? - Flora hỏi, ngạc nhiên vì vẻ mặt em gái.

— Aita và Ama, họ thường làm việc ở đây vất vả biết chừng nào mà hình như vẫn vui vẻ, - chị nói dối.

— Đúng thế, bố mẹ đã làm việc rất vất vả, - Flora nói trong lúc rửa tay. - Nhưng họ có hai người, còn bây giờ chị phải làm việc nhiều hơn mà chỉ có một mình... Nhưng hình như em không quá bận tâm về chuyện ấy, phải không?

— Em biết là rất nhiều việc, nhưng chị không lắng nghe phần thứ hai: hình như họ làm việc rất vui vẻ. Chắc chắn đó là chìa khóa thành công của họ cũng như của chị.

— Ô, thật thế ư? Em thì biết gì nào? Em tưởng chị làm việc này vui lắm chắc? - Flora quay sang em gái nói lúc buông rèm xuống.

— Vâng, chị đang làm rất tốt từ chỗ em đang đứng đây! Chị viết sách, sắp làm một chương trình truyền hình, công ty Mantecadas Salazar được nhắc đến trên truyền thông khắp châu Âu và chị giàu có. Nói chính xác, thì chị không phải là hiện thân của thất bại.

Bộ mặt Flora có vẻ chăm chú, chị ta cân nhắc những lời của Amaia và cố tìm ra ý nghĩa hai mặt trong đó.

— Em nghĩ chị không thể thành công nếu chị không hết lòng trong công việc, - Amaia nói tiếp. - Chị có lý do để mãn nguyện, mà mãn nguyện và vui sướng không khác nhau nhiều lắm đâu.

— Đúng; - Flora nhếch mày lên, công nhận, - có lẽ là bây giờ, còn từ đây trở đi...

— Flora, tất cả chúng ta đều phải làm ăn phát đạt.

— Thật thế sao? - Flora phẫn nộ hỏi. - Chị muốn biết em làm ăn kiểu gì đây?

— Em có thể khẳng định với chị rằng em không thể đạt được vị trí hiện giờ nếu em không nỗ lực, - Amaia đáp, chị vẫn bình tĩnh, hạ giọng thấp đến mức càng làm chị mình điên tiết.

— Hay lắm, cô chọn cách nỗ lực, còn tôi có cách của tôi, tôi chẳng có ai giúp đỡ, mọi người đều bỏ lơ, Victor dính lấy quán rượu, còn chị cô thì...

Amaia vẫn im lặng, suy tính những lời trách cứ mà cả hai người chị đổ lên đầu mình trong hai mươi tư giờ qua.

— Chị cũng có thể lựa chọn, dù đấy không phải là thứ chị muốn.

— Có ai hỏi tôi muốn gì đâu?

— Flora...

— Không, hãy cho tôi biết, có ai hỏi tôi muốn ở đây cán bột bánh không?

— Flora, chị có thể lựa chọn, giống như mọi người khác, nhưng chị đã quyết không lựa chọn... Em cũng không có ai hỏi hết. Em tự quyết định và chọn con đường mình muốn thôi.

— Mặc xác tất cả mọi người.

— Như thế không đúng, Flora, và chẳng ai bị tổn thương vì câu đó hết. Em không giống chị và Ros, chưa bao giờ em thích xưởng bánh, ngay từ khi em còn bé... Em luôn chạy trốn mỗi khi có thể và thường chỉ đến đây vì bắt buộc, chị thừa biết điều đó rồi. Em không muốn làm việc ở đây, em đi học và Aita thích thế.

— Thực ra Ama không thích, nhưng dù sao bố mẹ cũng đủ vui vì đã có chị và Ros nối tiếp truyền thống gia đình rồi.

— Chị đã có một lựa chọn.

Flora nổi giận.

— Cô chẳng nghĩ gì đến trách nhiệm hết, - chị nói và quay lại, chỉ ngón tay kết tội.

— Kìa, em xin chị..., - Amaia tránh né và chán ngán.

— Đừng xin xỏ cũng đừng nói gì nữa... Cả cô lẫn chị cô, cả thằng cha thua bạc Victor, chẳng ai biết từ đó có nghĩa gì...

— Em thấy chị vơ đũa cả nắm, - Amaia mỉm cười chán nản và vẫn giữ giọng chừng mực, - Flora, em không còn là cô bé lên chín hay chạy trốn khỏi xưởng nữa. Em có thể bảo đảm với chị rằng trong nghề của em, mỗi ngày...

— Nghề của cô á? - Flora ngắt lời. - Có ai nói đến nghề của cô đâu? Chỉ có cô thôi, cô em bé bỏng ạ. Tôi đang nói về gia đình, về thực tế là phải có người nào đó trông nom việc kinh doanh.

— Vì Chúa, xem chừng chị giống hệt Michael Corleon... Việc kinh doanh, gia tộc, mafia. - Amaia giả vờ bịt miệng, và càng làm cho bà chị nổi đóa thêm. Flora giận dữ nhìn chị và ném mảnh vải đang cầm lên bàn rồi ngồi phịch xuống ghế, làm ngọn đèn đã thắp sáng trên bàn rung lên.

— Flora, chị và Ros đã dành cả đời ở đây, từ khi em còn nhỏ đã thấy các chị thích thú làm bánh, chị ở đây hàng giờ, còn Ros mới lên ba đã biết làm bánh vòng...

— Chị gái của cô, - Flora thô bạo lẩm bẩm, - chẳng giữ được niềm say mê đó lâu dài, sau khi cô ấy thấy đây là một việc làm thực sự nặng nhọc. Hay cô tưởng công việc làm ăn cứ kéo lê thê theo cách bố mẹ làm bấy lâu? Tôi đã đổi mới phân xưởng này từ nền đến mái, đã hiện đại hóa nó, làm nó có sức cạnh tranh. Cô có biết tí gì về các tiêu chuẩn hàng hóa bán ở châu Âu không? Thứ duy nhất không đổi là cái tên, Mantecadas Salazar và tấm biển từ khi cụ cố chúng ta lập nên.

— Chị không thấy em đúng sao, Flora? Chỉ có chị mới có tầm nhìn rộng về tương lai, vì chị yêu thiết tha công ty này.

Những lời cuối cùng của Amaia gây ấn tượng sâu sắc với Flora. Amaia đã thấy những nếp nhăn trên mặt Flora hằn thành một vẻ khinh thị không khoan nhượng, xếp lại thành một vẻ hãnh diện đầy tự mãn. Flora nhìn quanh rồi ngồi thẳng đơ trên ghế.

— Phải, - chị ta thừa nhận, - nhưng vấn đề không phải là yêu quý nó hoặc như cô nói, là nó làm tôi vui. Phải có ai đến làm chứ, và như thường lệ, nó rơi vào tôi, vả lại, tôi là người duy nhất có khả năng làm công ty hoạt động. Nó cần đến lương tri và bản tính có trách nhiệm của tôi, nhưng nó vẫn là một nghĩa vụ và gánh nặng. Cần phải duy trì tài sản thừa kế của gia đình, duy trì công việc kinh doanh mà cha mẹ đã làm lụng vất vả đến thế để chuyển cho chúng ta. Duy trì tên tuổi danh giá và truyền thống. Với lòng tự hào và sức mạnh.

— Chị nói cứ như chị phải mang cả gánh nặng của thế giới trên vai vậy. Chị có nghĩ nếu chị quyết định làm một việc khác thì sẽ ra sao không?

— Tôi có thể nói thẳng với cô, chuyện này không hề tồn tại.

— Có khi Ros sẽ tiếp nhận nó: chị ấy luôn thích thú với việc làm bánh.

— Cô ấy thích làm bánh, còn về mặt kinh doanh thì không, đó là một lĩnh vực khác hẳn. Tôi không muốn hình dung nơi này sẽ ra sao nếu Ros chịu trách nhiệm, cô không biết mình đang nói gì đâu... Ros còn chẳng biết xoay xở chuyện riêng của mình, cô ấy là người thiếu trách nhiệm, một cô bé cứ tưởng tiền bạc mọc ra trên cây. Nếu cha mẹ không để lại cho Ros ngôi nhà, cô ấy còn chẳng có chỗ mà ở. Với tình trạng nhục nhã của chồng cô ấy, một thằng nghiện ngập và hoang phí tệ hại, chỉ biết lấy tiền của vợ rồi bỏ đi chung đụng với các con ranh, Rosaura có khả năng làm cho công ty này tấn tới không? Cô ấy còn không biết nó làm ăn ra sao, hơn nữa, hiện giờ cô ấy ở đâu? Tại sao không ở đây thể hiện tài năng của mình đi?

— Có lẽ nếu chị không khắc nghiệt với chị ấy như thế...

— Cuộc sống vốn khắc nghiệt, em gái ạ, - Flora lăng mạ bằng giọng châm chọc.

— Em nghĩ Rosaura là người tốt, và không ai tránh khỏi sai lầm khi chọn chồng.

Flora như bị sét đánh. Amaia im lặng theo dõi và đoán chị mình đang nghĩ đến Victor.

— Em không định ám chỉ Victor.

— Chắc thế, - Flora đáp. Amaia đoán chị ta sắp phản công.

— Flora...

— Phải, cả hai cô đều Phi thường, đầy những ý định tốt đẹp. Nhưng xin cô Phi thường bé nhỏ, cô hãy cho tôi biết: cô ở đâu khi Amaốm?

Amaia lắc đầu ghê tởm.

— Chị thực sự muốn xét lại toàn bộ chuyện đó lần nữa sao?

— Có gì sai nào, cô Phi thường bé nhỏ? Cô lúng túng khi phải nói đến cách cô bỏ rơi người mẹ đau ốm ư?

— Khốn kiếp, Flora, chị mới là người ốm, - Amaia quả quyết. -Em hai mươi tuổi, đang học ở Pamplona, kỳ nghỉ cuối tuần nào em cũng về nhà, chị và Ros đều ở đây, cả hai làm việc ở đây và cả hai chị đều đã lấy chồng.

Flora đứng phắt dậy và sấn đến chỗ Amaia.

— Thế chưa đủ. Cô thường về vào thứ Sáu và Chủ nhật lại đi. Cô có biết một tuần lẻ có bao nhiêu ngày không? Bảy ngày và bảy đêm ở cùng với họ, - chị ta nói và giơ một bàn tay cùng hai ngón tay ra trước mặt Amaia. - Cô có biết ai ở bên giường Ama hằng đêm không? Tôi; là tôi; chứ không phải cô, - Flora đấm thùm thụp vào ngực mình. - Tôi xúc từng thìa đồ ăn bón cho bà, tôi tắm cho bà, tôi đặt bà lên giường, thay bỉm cho bà rồi lại đặt bà vào giường, mang nước cho bà uống, còn bà thì cứ đi tè không biết bao nhiêu lần. Bà đánh và sỉ nhục tôi, nguyền rủa tôi, tôi, người duy nhất ở cạnh bà, người duy nhất luôn luôn ở cạnh bà. Buổi sáng Ros mới đến và đưa bà ra ngoài đi dạo công viên, trong khi tôi mở cửa phân xưởng, dù đã đứng suốt đêm. Khi Ros về nhà, sự tình lại như cũ, ngày tiếp ngày không hề có ai trợ giúp, vì tôi không thể nhờ cậy Victor. Xét cho cùng, bà không phải mẹ anh ta. Anh ta trông nom mẹ mình khi bà ốm và chết, nhưng Victor may mắn hơn tôi, mẹ anh ta bị viêm phổi và trong vòng hai tháng đã qua đời. Còn tôi phải vật lộn suốt ba năm. Vậy đấy, hai thiên thần bé nhỏ của tôi, hãy cho tôi biết các cô ở đâu rồi sau đó hãy bảo tôi không có quyền gọi các cô là đồ vô trách nhiệm.

Flora quay lưng về phía Amaia và chậm rãi tới bàn mình, rồi ngồi xuống.

— Em nghĩ chị không công bằng. Em biết Ros làm thêm ca đêm để ở bên mẹ vào các buổi sáng, còn sau khi Aita mất, chị một mực đòiAma đến sống với chị. Hai người luôn rất ăn ý, giữa mẹ và chị luôn có một cái gì đó đặc biệt mà chị không có với Ros và chắc chắn là không có với em. Hơn nữa, các chị là chị, còn em chỉ là một cô gái trẻ và không sống ở nhà. Em về thường xuyên khi có thể và chị thừa biết Ros đã đồng ý với em rằng chị ấy sẽ nhận phần chăm sóc mẹ hoàn toàn khi tình trạng của mẹ xấu hơn. Bọn em đã ủng hộ chị đầy đủ khi cần thiết để đưa mẹ đi chữa trị, chúng em còn đưa tiền giúp thanh toán với trung tâm.

— Tiền, đó là cách những kẻ vô trách nhiệm như các cô thử và làm cho mọi việc tốt hơn ư? Tôi sẽ trả hết và vấn đề ấy thế là xong. Không, vấn đề không phải là tiền, cô đã biết Aita để lại nhiều tiền khi ông mất. Đây là vấn để thực hiện bổn phận của người con, và đưa mẹ đi chữa trị không phải là ý tưởng của tôi, mà của viên bác sĩ chết dẫm, - Flora nói, giọng gây gổ.

— Ơn Chúa, Flora, em hết sức ngạc nhiên thấy chúng ta lại nói về chuyện này. Ama ốm, mẹ không còn khả năng tự chăm sóc mình, nói gì đến công việc làm ăn. Bác sĩ Salaberria đề xuất chuyện đó vi ông ấy biết chúng ta khó mà nghĩ đến. Chị cũng biết người am hiểu sẽ không mảy may nghi ngờ một việc đúng đắn cần làm, em không hiểu vì sao chị cứ giày vò bản thân về việc đó.

— Bác sĩ đó yêu cầu không ai được hỏi han ông ta và hai cô lại để ông ta tự do quyết định. Lẽ ra tôi không cho các cô đưa bà đi điều trị. Nó sẽ không có kết cục như thế nếu bệnh viêm phổi của bà được điều trị tại nhà. Tôi biết thế, tôi biết rằng bà rất mỏng manh và đi bệnh viện là một ý tưởng tồi, nhưng các cô không muốn nghe lời tôi và mọi sự hỏng bét.

Amaia nhăn mặt vì thái độ thù địch của chị mình. Nếu là ngày xưa, chị đã hấp tấp trả miếng, nhập cuộc với Flora trong trò chơi sỉ nhục, phân trần và lên án nhau, nhưng nghề cảnh sát đã dạy chị nhiều về thái độ bình tĩnh, kiềm chế và phán đoán, những đặc tính chị đã thực hành hàng trăm lần khi phải đối mặt với bọn xấu. Chị hạ thấp giọng hơn nữa, gần như thì thầm:

— Chị có biết em nghĩ gì không, Flora? Em nghĩ chị là một trong những người phụ nữ chịu hy sinh và hiến dâng bản thân để làm chỗ dựa vững chắc cho gia đình, không cần bất cứ ai đòi hỏi, chỉ có một kho đầy những lời trách cứ, lăng mạ để tấn công bất kỳ ai. Chị như một thớt cối, kéo tuột mọi người xung quanh xuống để nghiến, cho đến khi chỉ còn lại mình chị với sự hy sinh và những lời rủa xả của chị mà chẳng ai muốn nghe. Đó là tình trạng đang diễn ra với chị. Rốt cuộc, cố hành động rất đạo đức, chịu trách nhiệm và chỉ huy mọi người xung quanh, tất cả mọi việc chị làm được là đẩy mọi người ra xa chị. Chẳng ai đòi hỏi chị trở thành một nữ anh hùng hoặc một người tử vì đạo.

Flora nhìn chằm chằm vào giữa khoảng không, chống khuỷu tay lên bàn, bàn tay bịt miệng như buộc mình phải im lặng, một sự im lặng nhất thời, và chỉ duy trì cho đến khi thấy đúng lúc, chị sẽ bắn những mũi tên tẩm độc và lúc đó sẽ không thể dừng lại. Lúc cất tiếng, giọng Flora đã lấy lại sắc thái chỉ huy và cấp bách như thường lệ.

— Tôi cho rằng cô đến đây vì điều gì khác chứ không phải để kể cô nghĩ gì về tôi, thế nên có điều gì đặc biệt cần hỏi thì hỏi ngay bây giờ đi, nếu không thì cô phải về thôi. Tôi không có thời gian phí phạm.

Amaia rút trong túi xách ra một cái hộp nhỏ bằng bìa các tông, mở nắp và nhìn chị gái trước khi lấy thứ bên trong ra.

— Thứ em sắp đưa chị xem là chứng cứ của cảnh sát, tìm thấy ở hiện trường gây án. Em mong chị hiểu rằng mọi chi tiết liên quan đến nó đều là bí mật. Chị không được nhắc đến nó hoặc thảo luận việc này với bất kỳ ai, kể cả với gia đình.

Flora gật đầu. vẻ mặt chị ta đã biến thành băn khoăn.

— Chị nhìn cái này và nói giùm em chị thấy nó giống cái gì, -Amaia nói lúc đưa cái bánh nhỏ thơm phức tìm thấy trên xác Anne ra.

— Đây là một cái txantxigorri. Được tìm thấy ở một trong các hiện trường giết người ư?

— Vâng.

— Ở tất cả các hiện trường sao?

— Em không thể nói điều đó, Flora.

— Có thể kẻ sát nhân đang ăn.

— Không, cái bánh vẫn còn nguyên vẹn, mẩu bị mất này là bọn em lấy gửi đi xét nghiệm. Chị có thể cho em biết gì không?

— Tôi có thể chạm vào không?

Amaia giơ nó ra cho chị. Flora cầm lấy, đưa lên mũi ngửi trong vài giây. Chị ta dùng móng tay cạo một mảnh nhỏ xíu.

— Cái bánh này có nhiễm bệnh hoặc bỏ độc không?

— Không, đã xét nghiệm và nó sạch sẽ.

Flora cho mẩu bánh vào miệng, nếm thử.

— Người ta chắc đã nói với cô về các nguyên liệu làm bánh.

— Có, bây giờ em muốn chị nói cho em biết mọi thứ khác.

— Các nguyên liệu có chất lượng hàng đầu, tươi và phối hợp đúng tỷ lệ. Bánh nướng trong tuần này, có thể nói chưa quá bốn ngày, căn cứ vào màu sắc và độ xốp, có nhiều khả năng nướng bằng lò củi truyền thống.

— Thật khác thường, - Amaia nói, cảm kích thực sự. - Sao chị có thể nói được mọi điều đó?

— Vì tôi biết cách làm nghề.

Amaia phớt lờ sự lăng mạ úp mở.

— Ngoài công ty Mantecadas Salazar, còn ai làm bánh này?

— Ờ, tôi cho rằng bất cứ ai có công thức đều có thể làm. Nó không phải là điều bí mật, công thức của Aita đã in trong cuốn sách đầu tiên của tôi, và nó cũng là món tráng miệng điển hình của địa phương. Có thể nói trong thung lũng chắc chắn có hàng chục biến thể của công thức làm bánh này... dù chất lượng và tỷ lệ không được cân đối như thế này.

— Em muốn chị cho em một danh sách các xưởng làm bánh nướng, bánh ngọt và các cửa hàng bánh quanh đây.

— Việc đó không khó gì. Những người duy nhất làm bánh đạt chất lượng này là tôi, Salinas de Tudela, Santa Marta de Vera và một xưởng ở Logrono... nói thật, bánh của họ không được ngon như thế này. Tôi có thể cho cô danh sách các khách hàng của tôi, nhưng tôi biết ở Elizondo này họ bán bánh cho du khách cũng như cho dân thị trấn. Tôi không biết điều đó có ích gì cho cô không?

— Chị đừng lo, cứ cho em danh sách. Độ bao giờ thì chị làm xong?

— Đó là việc cuối cùng trước khi tôi ra về, hôm nay tôi bận quá nhiều việc và cô biết tôi phải cảm ơn ai vì chuyện ấy rồi.

— Chiều nay là tốt nhất. - Amaia không muốn bị mắc vào bẫy khiêu khích của chị mình. Chị cầm túi với phần bánh còn lại. - Cảm ơn Flora. Thanh tra Montes sẽ ghé qua lấy danh sách nhé.

Flora vẫn không nao núng.

— Người ta bảo em là hai người đã gặp nhau.

— Thật là hay khi biết cô đã được thông báo tường tận về sự thay đổi. Phải, tôi biết Montes, anh ta rất dễ chịu. Thanh tra Montes ghé qua tự giới thiệu đúng lúc đến giờ đóng cửa, vì thế anh ta đã bầu bạn với tôi một lát, tôi chỉ cho anh ta một vòng quanh thị trấn, chúng tôi uống cà phê cùng nhau; anh ta tỏ ra duyên dáng và chúng tôi trò chuyện về đủ thứ, kể cả về cô.

— Về em? - Amaia ngạc nhiên hỏi.

— Phải, về cô, em gái ạ. Thanh tra Montes kể rằng cô đã lừa gạt họ để được phân công vụ này.

— Anh ta nói thế với chị ư?

— Không hoàn toàn đúng từng lời, anh ta là một quý ông thực sự và rất giàu tình cảm. Có lẽ cô sẽ học hỏi được điều gì đó, - Flora nói và cười khẩy.

— Montes cũng nói thế sao?

— Tất nhiên là không, nhưng thật dễ hiểu ý đó. Quả thực là một người đàn ông quyến rũ.

— Em cũng nghĩ như thế, - Amaia đứng dậy cho chén vào máy rửa bát đĩa.

— Phải, tất cả các đồng nghiệp của cô đều rất duyên dáng... Sáng nay tôi trông thấy cô cùng một người rất điển trai trong nghĩa địa.

Amaia mỉm cười, buồn cười vì ác ý của chị mình.

— Các người ghé sát đầu vào nhau và hình như anh ta còn thì thầm gì đó vào tai cô. Tôi tự hỏi James sẽ nói gì nếu trông thấy cảnh đó.

— Em không nhìn thấy chị, Flora.

— Tôi không vào, tôi không dự tang lễ vì có cuộc gặp với các nhà xuất bản, nhưng sau đó tôi đến nghĩa trang. Tôi đến sớm và trông thấy các người đứng trước một ngôi mộ. Cô cúi xuống mộ còn anh ta ôm lấy cô.

Amaia cắn môi dưới và vừa cười vừa lắc đầu.

— Chị Flora, Jonan là gay đấy.

Flora không thể giấu được sự ngạc nhiên và ghê tởm của mình.

— Em chỉ cúi xuống mộ của một trong các giáo viên tiểu học của em, Irene Barno, chị nhớ cô ấy không? Em trượt chân và anh ta đỡ em.

— Tử tế quá nhỉ, cô đi thăm mộ cô giáo ư? - Flora nhạo báng.

— Không, em chỉ cúi xuống dựng một chậu hoa bị gió thổi đổ, lúc đó em mới nhận ra tên cô giáo.

Flora nhìn vào mắt em gái.

— Cô chưa bao giờ đến thăm Ama.

— Không, Flora, em chưa bao giờ thăm Ama, nhưng bây giờ việc đó có ích gì?

Flora quay sang cửa sổ và lầm bẩm:

— Bây giờ chẳng còn có ích tí nào.

Trong sân sau có tiếng mô tô ầm ầm và một cái bóng lướt qua mặt Flora trong thoáng chốc.

— Là Victor, - chị ta lẩm bẩm.

Họ ra cửa sau của xưởng, thấy chồng cũ của Flora đang đỗ chiếc mô tô cũ.

— Ồ Victor, thật lạ quá, anh kiếm cái này ở đâu thế?

— Anh mua nó tại kho phế liệu ở Soria, nhưng có thể bảo đảm trông nó sẽ không như thế này khi anh mang về nhà.

Amaia đi vòng quanh cái xe để xem kỹ hơn.

— Em không biết là anh thích đồ loại này đấy, Victor. - Ngay cả sau khi mọi chuyện đã xảy ra, Amaia vẫn đối xử với anh ta nhẹ nhàng.

— Đây là một sở thích mới, anh thích mô tô được vài năm nay. Anh bắt đầu với một chiếc Bultaco Mercurio và một chiếc Montesa Impala 175 sport, từ đó anh phục chế bốn cái gồm cả cái này là chiếc Ossa 175 sport... Một trong những cái anh hãnh diện nhất.

— Em không thạo, nhưng anh đã làm một việc ngoài sức tưởng tượng.

Flora thở hổn hển, rõ ràng là phản đối, chị bước thẳng tới cửa và nói:

— Hãy cho tôi biết bao giờ thì anh chấm dứt cái trò chơi này, còn tôi sẽ vào trong... làm việc, - chị sập cửa đánh sầm và biến mất.

Victor cười gượng.

— Flora không thích mô tô, cô ấy coi sở thích này là một thứ lãng phí thời gian và tiền bạc. - Anh ta cố thanh minh. - Khi anh còn độc thân, anh đã có một chiếc Vespa và anh thường dùng để đưa cô ấy đi chơi.

— Đúng thế! Em nhớ mà, nó màu đỏ và trắng! Anh thường cưỡi nó đến đón chị ấy ở đây, trong sân sau, và lúc anh chào tạm biệt chị ấy luôn dặn anh phải cẩn thận và... - Amaia đột ngột ngừng lại.

— Và không được uống rượu, - Victor nói nốt. - Bọn anh cưới xong, Flora thuyết phục anh bán xe đi và em biết đấy, anh chỉ lắng nghe phần đầu.

— Em không định làm anh khó chịu, anh Victor...

— Đừng ngại, Amaia, anh là kẻ nghiện rượu, có một thứ anh thấy khó mà công nhận, nhưng nó là một phần con người anh và anh sống với nó. Anh giống như người mắc bệnh tiểu đường, tuy thay vì sống thiếu bánh ngọt, anh sẽ ra đi nếu sống thiếu chị gái của em.

— Anh làm như thế nào? Cô Engrasi bảo anh sống ở nhà bố mẹ anh...

— Anh ổn mà; ngoài nhà cửa, được đánh giá là khá tốt, mẹ anh để lại cho anh một khoản tiền để tiêu dùng hằng tháng. Anh đến các cuộc họp Những người nghiện rượu ẩn danh ở Iran, anh phục chế mô tô... Anh không có gì phàn nàn.

— Còn Flora thì sao?

— Ờ, - Victor nhìn cửa xưởng và mỉm cười, - em biết Flora mà, chị ấy lúc nào cũng thế.

— Nhưng...

— Anh chị không ly hôn, Amaia, chị ấy còn không muốn nghe nhắc tới chuyện này, cả anh cũng vậy, mặc dù lý do khác hẳn nhau.

Amaia nhìn Victor chằm chặp, anh mặc sơ mi xanh lơ mới là, cạo râu và thoảng mùi nước hoa, đứng dựa vào chiếc mô tô... Anh làm chị nhớ tới người bạn trai trước kia của mình, và chị sửng sốt vì một điều chắc chắn là Victor vẫn yêu Flora, và không bao giờ ngừng yêu chị ta, bất chấp mọi điều. Sự chắc chắn này làm Amaia lúng túng và ngay lập tức chị cảm thấy một thoáng trìu mến với người anh rể.

— Sự thật là anh đã làm khó cho chị ấy nhiều thứ. Em không thể tưởng tượng rượu có thể khiến ta làm gì đâu.

Mình sẽ nói anh không thể tưởng tượng nổi hai chục năm sống với Người đàn bà mê hoặc, độc ác của phương Tây có thể làm gì với anh đâu, Amaia nghĩ. Mình tin chắc rằng dìm chết nỗi buồn trong rượu còn dễ hơn chịu đựng chị ấy.

— Tại sao anh đến tận Iran dự các cuộc họp của AA? Không có những cuộc họp gần hơn sao?

— Có, ở trung tâm xứ đạo vào các ngày thứ Năm, nhưng anh thích là người say quen thuộc ở đây hơn.

Mùa xuân 1989

Chắc chắn nó là cái cặp sách xấu xí nhất từng thấy, màu xanh sẫm và các khóa màu nâu, loại nhiều năm nay chẳng ai dùng. Amaia sẽ không sờ đến nó, ít nhất là trong ngày hôm đó. May thay là học kỳ sắp hết và cho đến tháng Chín, em sẽ không phải dùng đến cái cặp ấy. Em nghĩ như thế. Nhưng em sẽ không động đến nó trong ngày hôm ấy. Em vẫn im lặng lúc kinh hãi nhìn cái ghế trong bếp và vô tình đưa tay lùa vào mái tóc quá ngắn, do cô em đã cắt bằng trong lúc quá phiền muộn, như thể để em hiểu ở mức độ tối thiểu nhất rằng hai thứ bực mình liên quan với nhau. Cặp mắt của cô bé trong dịp sinh nhật đầy những giọt nước mắt hoàn toàn thất vọng. Hai người chị nhìn Amaia, mắt mở to như những cái đĩa, bị che một nửa sau những cốc sữa nóng to đùng. Không ai nói gì, dù Rosaura thỉnh thoảng khóc thầm lúc bà Rosario bảo Amaia nín đi.

— Bây giờ con có chuyện gì nào? - Mẹ em sốt ruột hỏi.

Có nhiều thứ Amaia muốn nói. Rằng đó là một món quà khủng khiếp, rằng em sẽ không mặc bộ quần áo bằng vải bò thô ấy, em không ngờ đến thứ gì như thế. Rằng một số món quà thực sự mong đợi lại giảm giá trị, làm nhục và xúc phạm và đây là một bài học mà một bé gái không nên học trong ngày sinh lần thứ chín của mình. Em hiểu rằng cái cặp khủng khiếp kia không phải là kết quả của tính cẩu thả hoặc đến phút cuối cùng mới chạy vội đi tìm một món quà, cũng không phải thực hiện một nhu cầu. Em đã có một cái túi đeo vai bằng vải bạt rất tốt để đựng sách. Không. Nó đã được trù tính và lựa chọn rất kỹ để gây nên hiệu quả mong muốn. Một thành công vang dội.

— Con không thích nó à? - Mẹ em hỏi.

Amaia muốn nói nhiều điều, những điều em hiểu trong thâm tâm hoặc đoán biết trước, nhưng đầu óc trẻ thơ của em không có khả năng diễn đạt. Em chỉ lẩm bẩm:

— Quà này cho con trai.

Rosario tặng một nụ cười trịch thượng, tỏ ra bà vô cùng khoái chí chuyện này.

— Đừng ngớ ngẩn thế, loại này con trai hoặc con gái đều dùng được.

Amaia không trả lời. Em quay tròn rất chậm rồi đi thẳng ra cửa.

— Con đi đâu thế?

— Con đến nhà cô Engrasi.

— Không đi đâu hết, - mẹ em nói và bỗng dưng nổi cáu. - Con tưởng con là ai hả? Con đã vô ơn với món quà cha mẹ tặng cho, bây giờ lại muốn đi, mang câu chuyện thương tâm ấy kể cho bà cô phù thủy, sorgina[1] ấy. Con muốn cô ấy bói về tương lai của con lắm sao? Con muốn biết khi nào con sẽ mặc bộ quần áo bò thô giống các bạn con chứ gì? Không được đi đâu hết, nếu con muốn ra khỏi đây thì đi mà giúp cha con trong xưởng bánh.

Amaia vẫn đi ra cửa, không dám nhìn bà.

— Mang quà vào phòng rồi hẵng đi.

Amaia không quay lại, em rảo bước nhanh hơn và vẫn nghe thấy mẹ gọi vài lần nữa trước khi em ra tới đường phố.

Xưởng bánh đón chào em bằng mùi thơm của hoa hồi. Cha em đang khuân những bao bột mì và để chúng cạnh cái thùng to, rồi sau đó trút vào thùng. Ông nhận ra em ngay và tiến tới chỗ con gái, ông giũ sạch bột trên tạp dề rồi ôm con thật chặt.

— Mặt con sao thế kia?

— Ama cho con một món quà, - em rên rỉ và vùi mặt vào ngực cha, tiếng em nghẹt lại.

— Thôi nào, nín đi, giờ thì ổn rồi, - ông vừa an ủi vừa vuốt ve mái đầu cắt ngắn tũn, đã từng là mái tóc rất đẹp. - Nín đi con, - ông nói và đẩy con ra đủ xa để có thể nhìn mặt con bé, - nín đi, rồi vào rửa bộ mặt bé bỏng của con nào. Cha còn chưa tặng quà cho con mà.

Amaia rửa mặt trong cái bồn cạnh bàn và không rời mắt khỏi cha, tay ông giơ ra cái phong bì màu nâu đỏ, trên để tên em. Bên trong có một tờ năm ngàn peseta mới tinh. Cô bé cắn môi và nhìn cha.

— Ama sẽ lấy mất của con, - em nói, lo lắng, - và mẹ sẽ la rầy cha, -em nói thêm.

— Cha đã nghĩ đến điều đó rồi, chính vì thế còn một thứ nữa trong phong bì đấy.

Amaia ngó vào đáy phong bì và thấy một cái chìa khóa. Em nhìn cha, dò hỏi. Ông cầm lấy phong bì và dốc tuột vào bàn tay em.

— Đây là chìa khóa xưởng. Cha nghĩ con có thể cất tiền ở đây, và khi cần một ít, con có thể vào đây, dùng chìa khóa của con trong lúcAma ở nhà. Cha đã nói với cô Engrasi và cô sẽ mua cho con cái quần con muốn ở Pamplona, nhưng số tiền này là của con, để con mua thứ con cần. Giữ bí mật nhé và đừng tiêu hết một lúc hoặc để mẹ con biết.

Amaia nhìn quanh, thưởng thức mùi vị cùa tự do và đặc quyén mà chiếc chìa khóa là biểu tượng. Cha em xâu một sợi dây mành qua lỗ chìa khóa, thắt nút và đốt đầu dây cho khỏi bung ra rồi đeo vào cổ con gái.

— Đừng để Ama trông thấy nhé, nếu mẹ biết con cứ nói là chìa khóa nhà cô. Phải khóa cẩn thận trước khi con ra về, sẽ không sao hết. Con có thể cất cái phong bì dưới các lọ đựng hương liệu, nhiều năm nay chúng ta không dùng đến chúng.

Trong nhiều ngày sau đó, Amaia thu thập một kho báu nho nhỏ gần như đủ thứ đồ dùng văn phòng, mua bằng tiền của mình, cất trong cái cặp đi học. Một cuốn nhật ký ngoài bìa in hình Pierrot hết sức điển trai ngồi trong mặt trăng hình lưỡi liềm, một bút bi in hoa lá, mực thơm mùi hoa hồng, một hộp bút chì có nhiều túi và khóa trông giống phần cạp quần, một bút đánh dấu hình trái tim có ba màu mực khác nhau.

❀ ❀ ❀

[1] Phù thủy (tiếng Tây Ban Nha trong nguyên bản).