Ainhoa Elizasu là nạn nhân thứ hai của basajaun[1], mặc dù báo chí vẫn chưa gọi hắn bằng cái tên ấy cho đến sau này, khi xuất hiện những sợi lông thú, những mẩu da và những lâu vết không thể nhận diện tìm thấy quanh các xác chết, cùng chứng cứ của một loại nghi lễ thanh tẩy rùng rợn. Quần áo nạn nhân bị xé rách, vùng kín của họ bị cạo sạch lông và hai bàn tay đặt ngửa, thi thể của các cô gái gần như trẻ con hình như bị một quyền lực độc ác, già lão như Trái đất đánh dấu.

Thanh tra Amaia Salazar thường theo đúng thói quen hằng ngày khi được gọi tới một hiện trường gây án lúc nửa đêm. Chị tắt báo thức buổi sáng để không làm phiền James, xếp gọn quần áo của chị và để điện thoại di động lên trên, rồi từ tốn xuống cầu thang vào bếp. Chị uống cốc cà phê sữa trong lúc mặc quần áo, để lại tin nhắn cho chồng rồi vào xe. Khi lái xe, tâm trí chị trống rỗng ngoại trừ âm thanh luôn đầy ắp trong đầu khi phải dậy từ trước rạng đông.

Tàn dư của một đêm mất ngủ theo chị suốt dọc đường đến hiện trường, mặc dù từ Pamplona đến đó mất hơn một giờ chạy xe. Chị bẻ lái quá gấp và tiếng lốp xe rít lên khiến chị nhận ra mình đãng trí nhường nào. Sau đó, chị buộc mình phải chú tâm đến con đường ngoằn ngoèo dẫn lên khu rừng rậm bao quanh Elizondo. Năm phút sau, lúc đỗ xe cạnh tẩm biển của cảnh sát, chị nhận ra chiếc ô tô thể thao của bác sĩ Jorge San Martin và xe địa hình của thẩm phán Estébanez. Amaia xuống xe, chị đi vòng ra sau cốp lấy đôi ủng. Chị xỏ chân vào ủng đúng lúc phó thanh tra Jonan Etxaide và thanh tra Montes đến chỗ chị.

— Không hay rồi sếp ạ, nạn nhân là một cô gái rất trẻ, - Jonan tra cứu các ghi chép, - chỉ mười hai hoặc mười ba tuổi. Mười một giờ đêm qua, bố mẹ cô bé đã báo cảnh sát khi vẫn chưa thấy con gái mình về nhà.

— Hơi sớm để báo cô bé mất tích, - Amaia nhận xét.

— Đúng vậy. Hình như lúc mười giờ tám phút, cô bé đã gọi vào di động cho anh trai, báo bị lỡ xe buýt ở Arizkun.

— Cậu ta không nói gì cho đến mười một giờ ư?

— Chị biết chuyện là thế nào rồi: “Aita và Ama[2] sẽ giết em mất. Anh đừng nói gì với bố mẹ nhé. Em sẽ nhờ bố mẹ của một cô bạn đưa về”. - Vì thế cậu anh trai im thin thít và tiếp tục chơi game. Đến mười một giờ, nhận ra em gái vẫn chưa về nhà và mẹ bắt đầu lo cuống lên, cậu ta mới nói cho bố mẹ. Bọn họ đến đồn cảnh sát ở Elizondo và khăng khăng rằng đã có chuyện gì đó xảy ra với con gái họ. Con bé không trả lời điện thoại di động, và họ đã gọi cho tất cả các bạn của nó. Một xe tuần tra đã tìm thấy cô bé. Cảnh sát phát hiện ra đôi giày của Ainhoa bên lề đường lúc họ đang vào chỗ rẽ. - Jonan chiếu đèn pin lên vệ đường, một đôi giày cao gót màu đen đắt tiền lấp lánh, xếp ngay ngắn ở đó. Aunaia nhìn xuống.

— Trông như chúng được xếp lại như thế này. Đã có ai chạm vào chưa? - Chị hỏi.

Jonan kiểm tra lại ghi chép. Hiệu quả làm việc của viên phó thanh tra trẻ tuổi là thứ trời cho trong những vụ khó nhằn kiểu này.

— Chưa, đôi giày vẫn y nguyên như lúc được tìm thấy, xếp cạnh nhau và mũi giày hướng ra đường.

— Gọi các nhân viên kỹ thuật hiện trường lấy vân tay và kiểm tra mặt trong, khi nào họ xong việc. Ai xếp chúng như thế này đều phải chạm vào mặt trong cũng như bên ngoài giày.

Thanh tra Montes cho đến lúc này vẫn đứng lặng lẽ, chăm chú nhìn đôi giày Ý hàng hiệu của mình, bỗng ngẩng lên như tỉnh khỏi giấc ngủ sâu.

— Salazar, - anh lẩm bẩm chào Amaia rồi bước tới rìa đường, không đợi chị. Amaia cau mày bối rối và quay sang Jonan.

— Anh ta làm sao thế?

— Tôi không biết thưa sếp, chúng tôi đi cùng xe từ Pamplona đến đây và anh ấy chưa một lần mở miệng. Tôi nghĩ có khi anh ấy đã uống một hoặc hai cốc.

Amaia cũng nghĩ như vậy. Từ khi ly dị, thanh tra Montes cứ dần dần sa sút, không chỉ trong sở thích giày Ý và những chiếc cà vạt sặc sỡ. Vài tuần lễ gần đây, Montes đặc biệt phân tâm, anh ta lạnh lùng và khó hiểu, rút sâu vào thế giới bé nhỏ của riêng mình, hầu như miễn cưỡng tiếp xúc với những người xung quanh.

— Cô gái đâu?

— Bên bờ sông. Chị phải đi xuống con dốc này, - Jonan đáp, và chỉ tay vẻ áy náy, như thể cái xác ở dưới kia là lỗi của mình vậy. Lúc Amaia đi xuống con dốc đã mòn bên dòng sông hơn một ngàn năm tuổi, chị trông thấy ở phía xa, nhiều ngọn đèn pha và dây chăng đánh dấu khu vực cảnh sát đang làm việc. Thẩm phán Estébanez đứng một bên, đang khẽ trò chuyện với nhân viên tòa án và liếc nhìn nơi xác chết. Hai nhân viên pháp y di chuyển vòng quanh, đèn flash chớp loe lóe từ mọi góc độ và một kỹ thuật viên thuộc Viện pháp y Navarre đang quỳ cạnh xác, hình như đang lấy nhiệt độ ở gan.

Amaia hài lòng thấy mọi người đều tôn trọng lối vào mà các cảnh sát đầu tiên có mặt ở hiện trường đã thiết lập. Tuy nhiên, có quá nhiều người ở đó. Là một tín đồ Công giáo đáng lẽ chị phải làm việc gì đó, nhưng gần như vô lý vì bất cứ khi nào phải xử lý một xác chết, chị đều thấy thiếu hẳn cảm giác riêng tư và mộ đạo mà chị thường trải nghiệm trong một nghĩa địa. Dường như điều này bị xúc phạm bởi sự có mặt do nghề nghiệp của những con người xa lạ và không liên quan đang lượn quanh xác chết. Nạn nhân của kẻ giết người giống như một tác phẩm nghệ thuật nằm đó, im lìm và lặng lẽ, bất chấp nỗi kinh hoàng bẩm sinh.

Amaia chậm rãi tiến tới, quan sát địa điểm một người bị chọn để chết. Một bãi biển được bao quanh bằng những tảng đá xám. Những ngọn triều cường của mùa xuân năm ngoái đã tạo thành một dải đất khô ráo cạnh dòng sông, rộng khoảng chín mét, kéo dài hút tầm mắt trong ánh bình minh mờ tỏ. Một vạt rừng sâu mọc ở bờ bên kia, càng vào xa hơn càng rậm rạp, chỉ rộng khoảng bốn mét. Amaia đợi vài giây, chờ nhân viên pháp y chụp ảnh xác chết xong, chị lại gần thi thể cô bé. Theo thói quen, chị trút bỏ mọi ý nghĩ trong đầu lúc nhìn tấm thân nằm bên dòng sông và thì thầm một lời cầu nguyện ngắn gọn. Chỉ đến lúc đó, Amaia mới cảm thấy sẵn sàng quan sát thi thể cô gái như một tác phẩm của kẻ giết người. Cặp mắt màu nâu đẹp đẽ của Ainhoa lúc này đã đông cứng nhìn vào khoảng không vô tận, vẻ kinh ngạc. Đầu cô gái hơi ngật ra sau, để lộ vết dây thít hẳn sâu ở cổ và sợi dây gần như biến mất. Amaia cúi xuống ngắm nút buộc.

— Nút không thắt, tên sát nhân chỉ siết chặt dây cho đến khi cô gái tắt thở, - Chị nói rất khẽ, gần như tự nhủ.

— Phải là người rất khỏe mới làm được việc này, - Jonan ở phía sau chị nhận xét. - Chị có nghĩ chúng ta đang tìm một gã đàn ông không?

— Chắc thế, mặc dù cô gái không cao, chỉ khoảng mét rưỡi hoặc hơn một chút, và rất mảnh khảnh. Cũng có thể hung thủ là một phụ nữ.

Bác sĩ San Martin đang trò chuyện với thẩm phán Estébanez và thư ký của bà. Ông làm động tác chào chị khá kiểu cách trước khi tiến tới chỗ cái xác.

— Thanh tra Salazar, lúc nào cũng rất vui được gặp cô, dù trong hoàn cảnh như thế này, - ông nói vui vẻ.

— Tôi cũng vậy, bác sĩ San Martin ạ. Ông nghĩ gì về vụ này?

Nhà bệnh lý học nhìn Jonan xét nét, đánh giá tuổi trẻ và kiến thức của anh, nhận cuốn sổ ghi chép mà kỹ thuật viên đưa cho, xem lướt qua trong lúc cúi xuống cái xác. Amaia không lạ gì cái nhìn đó của vị bác sĩ. Vài năm trước, hồi chị còn là một phó thanh tra trẻ cần được chỉ dẫn về những bí ẩn của cái chết, chính vị giáo sư lỗi lạc San Martin này đã không bao giờ cho Jonan đi ngang qua.

— Đừng bẽn lẽn thế, Etxaide, hãy lại gần đây và có lẽ cậu sẽ học hỏi được gì đó.

Bác sĩ San Martin xỏ tay vào găng rồi nhẹ nhàng khám hàm, cổ và cánh tay cô gái.

— Cậu biết gì về hiện tượng xác chết cứng đờ, Etxaide?

Jonan thở dài rồi bắt đầu nói như học sinh trả lời thầy giáo:

— Xác chết cứng đờ do sự biến đổi hóa học trong các cơ. Nó xuất hiện đầu tiên trong mí mắt, và lan ra khắp vùng ngực, thân người rồi tứ chi, sau khoảng mười hai tiếng đồng hồ đạt độ cứng tối đa. Khoảng ba mươi sáu giờ sau, xác chết bắt đầu mềm lại lần nữa theo trình tự ngược lại, khi các cơ bắt đầu phân hủy do tác động của axit lactic.

— Không tồi. Còn gì nữa? - Bác sĩ khuyến khích.

— Nó là một trong những chỉ số quan trọng để dự đoán thời điểm tử vong.

— Cậu nghĩ có thể dự đoán được khi chỉ dựa vào độ cứng đờ của xác chết sao?

— Cái này... - Jonan ngập ngừng.

— Không, - San Martin tuyên bố, - tuyệt đối không thể. Độ cứng có thể thay đổi tùy theo đặc điểm cơ của người chết, nhiệt độ môi trường và trong trường hợp này, là nhiệt độ bên ngoài, vì nhiệt độ có thể ảnh hưởng đến độ cứng đờ của xác chết, ví dụ một xác chết bị phơi ở nhiệt độ cao hoặc khi cơ thể bị co giật. Cậu có biết như thế nghĩa là gì không?

— Tôi nghĩ đó là hiện tượng đạt độ căng cao nhất ở thời điểm chết, sau đó sẽ khó giải tỏa độ căng, nên có thể xác định được thời điểm đó chính xác.

— Đúng, chính vì thế các nhà bệnh lý học pháp y có trách nhiệm rất lớn. Họ sẽ không xác minh được thời điểm tử vong nếu không nhớ được mọi yếu tố đó, và lẽ tất nhiên, cậu không được quên chứng ứ máu... có lẽ cậu biết đó là livor mortis. Cậu phải thấy những người Mỹ ấy ở nơi các nhà bệnh lý học pháp y quỳ cạnh xác chết và chưa đầy hai phút, họ đã xác định được thời điểm tử vong, - ông nói và nhướn lông mày lên, rất kịch. - Theo tôi, tất cả đểu láo toét. Phân tích lượng ka li trong dịch thủy tinh là kết quả của một bước tiến quan trọng, nhưng tôi chỉ có thể xác định thời điểm tử vong một cách chắc chắn khi tiến hành mổ tử thi. Bây giờ, dựa trên những thứ trước mắt, tôi có thể khẳng định: mười ba tuổi, là nữ. Xem xét nhiệt độ trong gan, có thể nói cô gái chết khoảng hai giờ trước. Xác chết vẫn chưa cứng đờ, - ông vừa khẳng định vừa khám hàm cô gái lần nữa.

— Điều đó hầu như khớp với thời điểm nạn nhân gọi về nhà và bố mẹ cô báo cảnh sát con gái mình mất tích. Phải, hai giờ trước, nếu đúng thế.

Amaia đợi ông đứng dậy, rồi quỳ xuống cạnh thi thể. Chị nhận thấy vẻ nhẹ nhõm của Jonan khi thoát khỏi cuộc khảo thí của nhà bệnh lý học pháp y. Mắt cô gái mở trừng trừng, đờ đẫn nhìn vào nơi vô tận, miệng cô há ra kinh ngạc, hoặc có khi là cố hít vào lần cuối, khiến khuôn mặt cô mang vẻ sửng sốt ngây thơ, giống một cô bé trong dịp sinh nhật. Trang phục của nạn nhân bị rạch một đường rất ngọt từ cổ xuống giữa thân người, tới đùi và hất sang một bên, giống như một gói quà mở dở. Làn gió nhẹ thổi từ sông làm lay động mớ tóc cắt ngang trán và Amaia ngửi thấy mùi dầu gội đầu lẫn với mùi gắt hơn của thuốc lá. Chị tự hỏi cô gái này có nghiện thuốc không.

— Nạn nhân có mùi thuốc lá. Cô ta có túi xách không?

— Có. Vẫn chưa tìm thấy túi, nhưng tôi đã cho người lùng sục cả khu vực trong bán kính một kilômét xuôi dòng, - thanh tra Montes nói, chỉ xuống dòng sông.

— Hỏi xem các bạn cô ta ở đâu và ai là người đi cùng.

— Đợi đến sáng, đó là việc tôi làm trước tiên, thưa sếp, - Jonan nói và gõ vào đồng hồ. - Bây giờ chắc họ đang ngủ say.

Amaia quan sát đôi bàn tay ở hai bên người cô gái. Nom chúng trắng trẻo, sạch sẽ, lòng bàn tay ngửa lên trời.

— Các anh có để ý tư thế của bàn tay cô gái không? Chúng được xếp như thế.

— Tôi đồng ý, - Montes nói, anh ta vẫn đứng cạnh Jonan.

— Chụp ảnh và rửa ra càng sớm càng tốt. Có thể cô gái đã cố tự vệ. Móng tay và bàn tay cô ta trông khá sạch, nhưng có khi chúng ta gặp may, - Amaia nói với một nhân viên pháp y.

Bác sĩ San Martin đứng đối diện với Amaia, ông lại cúi xuống cô gái lần nữa.

— Chúng ta sẽ phải đợi mổ tử thi, nhưng tôi chợt nghĩ bị ngạt là nguyên nhân gây tử vong, và căn cứ vào lực của sợi dây thít sâu vào da thịt cô gái, tôi có thể nói là nạn nhân chết rất nhanh. Những vết cắt trên người đều nông và chỉ nhằm rạch quần áo cô ta, do một vật rất sắc, một con dao, một máy cắt hoặc dao mổ. Tôi sẽ khẳng định với cô sau, nhưng nạn nhân đã chết ngay vào thời điểm này. Không có máu.

— Còn trên vùng mu cô ta thì sao? - Montes xen vào.

— Tôi nghĩ kẻ giết người dùng chính lưỡi dao đó để cạo lông mu.

— Có lẽ chúng muốn mang đi như một chiến tích, sếp ạ, - Jonan gợi ý.

— Không, tôi không nghĩ thế. Nhìn chúng rải rác ở hai bên sườn này, - Amaia nhận xét và chỉ vài món lông mịn. - Hình như bọn chúng muốn cạo sạch lông để thay thế bằng cái này, - chị nói và chỉ vào một cái bánh nhỏ, dinh dính, màu vàng đặt trên vùng kín nhẵn nhụi của cô gái.

— Thằng chó đẻ. Sao con người có thể làm những việc như thế này? Dường như giết một cô gái trẻ măng chưa đủ, chúng còn đặt thứ ấy lên đó. Tại sao bọn chúng có thể nghĩ ra một việc như thế để làm kia chứ? - Jonan ghê tởm thốt lên.

— Này chàng trai, công việc của cậu là tìm ra thẳng khốn đó nghĩ gì, - Montes nói và đến chỗ San Martin.

— Cô ta có bị hãm hiếp không?

— Tôi không nghĩ thế, dù tôi chưa biết chắc cho đến khi khám nghiệm kỹ hơn. Sự dàn dựng rõ ràng rất gợi dục... cắt toạc quần áo, để bộ ngực phơi ra, cạo sạch lông mu... và, đương nhiên là cái bánh... trông giống cái bánh nướng nhỏ, hoặc...

— Đây là một txantxigorri, - Amaia ngắt lời ông ta. - Là đặc sản của địa phương, làm theo công thức truyền thống, mặc dù cái này nhỏ hơn bình thường. Song chắc chắn là một txantxigorri. Jonan, cho tất cả vào túi tang vật, - Amaia nói với cả nhóm, - và đừng nói chuyện này với bất cứ ai. Đây là tin mật, ít nhất là lúc này.

Mọi người gật đầu.

— Chúng tôi kết thúc ở đây. Giờ cô ta thuộc toàn quyền của ông, bác sĩ San Martin. Chúng tôi sẽ gặp ông ở Viện.

Amaia đứng dậy và nhìn cô gái lần cuối trước khi leo lên dốc, tới xe của mình.

❀ ❀ ❀

[1] Nghĩa đen là “quý ông trong rừng”, cổ ngữ Tây Ban Nha. (Các chú thích của người dịch).

[2] Cha và Mẹ (tiếng Tây Ban Nha trong nguyên bản).