Khách sạn Baztán cách Elizondo năm cây số đường cao tốc, trông giống mọi khách sạn khác trên núi, xây dựng nhằm mục đích phục vụ các nhóm học sinh, những người đi bộ đường dài, gia đình và bạn bè. Mặt tiền tạo thành một hình bán nguyệt phủ kín những ban công trông xuống một con đường nhỏ dùng làm bãi đỗ xe, nơi có nhiều bàn, ghế bằng nhựa màu vàng trông rất phi lý. Những món đồ vốn dĩ chỉ để dùng cho các buổi tối hè, nhưng quản lý khách sạn đã tận dụng chúng quanh năm tạo cho nơi này một vẻ sặc sỡ, nhiệt đới, giống một khách sạn ven biển ở Mexico hơn là một cơ ngơi trên núi. Trời đã tối om từ nhiều giờ trước mặc dù vẫn còn sớm, căn cứ vào số lượng ô tô trong bãi xe và dân địa phương chen chúc trong nhà hàng có những cửa sổ khổng lồ.

Amaia đỗ xe cạnh một xe moóc dùng làm nhà, biển số của Pháp, và đi về phía lối vào. Sau bàn tiếp đón là một thiếu nữ buộc tóc đuôi ngựa đang chơi game Online.

— Xin chào, cô có thể báo cho các vị khách là Señor Raúl González và Señora Nadia Takchenko biết tôi đã đến đây được không?

— Tôi sẽ làm ngay, - cô gái nói bằng giọng đỏng đảnh mà các thiếu nữ thường dùng. Cô ta ngừng chơi game và khi ngước nhìn, cô đã biến thành một nhân viên lễ tân sốt sắng.

— Vâng, tôi có thể giúp gì bà?

— Tôi đến gặp hai vị khách ở đây, cô có thể cho tôi số phòng của họ. Raúl González và Nadia Takchenko.

— À vâng, các nhà khoa học ở Huesca, - cô gái nói và mỉm cười.

Amaia thích họ kín đáo hơn. Tin tức về các nhà khoa học đang tìm kiếm gấu trong thung lũng có thể thành tin đồn, không may bị báo chí thổi phồng có thể làm cho cuộc điều tra rắc rối hơn.

— Họ đang ở nhà hàng. Họ nhờ tôi nói người đến gặp củ tới đó.

Amaia đi qua cửa nối khu tiếp đón với phòng ăn và vào quầy bar. Một nhóm học sinh đông đúc ngồi gần kín hết chỗ, cười nói lúc chia nhau các loại giăm bông, patatas bravas và thịt viên. Amaia thấy một phụ nữ từ sau quầy bar vẫy chị và mất vài giây chị mới nhận ra tiến sĩ Takchenko. Mỉm cười, chị đến chỗ người phụ nữ đó. Tiến sĩ Takchenko chải lật mớ tóc dài ra sau, mặc quần màu caramen, áo khoác màu be bên ngoài chiếc sơmi hợp thời trang, thậm chí còn đi ủng gót cao. Amaia cảm thấy buồn cười, trong đầu chị ngỡ sẽ gặp nữ tiến sĩ trong bộ quần áo làm việc màu cam kinh khủng. Takchenko mỉm cười lúc bắt tay Amaia.

— Tôi rất mừng được gặp chị, thanh tra Salazar, - chị ta nói bằng giọng rất tệ. - Raúl đang gọi món ở quầy, chúng tôi đã quyết định tối nay sẽ đi, nhưng phải ăn trước đã. Tôi mong chị nhập bọn với chúng tôi.

— Tôi e là không được, nhưng chúng ta có thể trò chuyện một lát nếu chị không phiển.

Tiến sĩ González trở lại với ba cốc bia và để lên bàn.

— Thanh tra, tôi tưởng chúng tôi phải gửi báo cáo cho chị qua bưu điện.

— Tôi xin lỗi không gặp các vị trước, thực ra tôi rất quan tâm đến những phát hiện của các vị, nhưng như phó thanh tra Zabalza đã nói, tôi rất bận.

— Tôi e rằng chúng tôi không thể đưa ra kết luận. Chúng tôi không tìm ra bất cứ hang ổ hoặc phân, dù đã tìm thấy nhiều dấu vết cho biết đường đi của một con thú lớn đi bằng gan bàn chân: những nơi có địa y và vỏ cây gặm nham nhở, lông của một con đực khớp với loại các chị gửi cho chúng tôi.

— Nhưng?

— Có thể trong vùng có một con gấu, những sợi lông có thể ở đó trong thời gian nào đó; thực ra chúng đã khá già, dù cũng có thể là do con gấu thay lông. Tôi đã nói với chị rồi, bây giờ là hơi sớm cho gấu tỉnh dậy sau giấc ngủ đông. Lẽ tất nhiên gần đây có vài dữ liệu gợi ý rằng có những con thú cái nào đó năm nay không ngủ đông, chắc do thời tiết toàn cầu ấm lên và sự khan hiếm thức ăn, có nghĩa là chúng không ngủ đông đúng lúc.

— Sao anh biết chúng thuộc cùng một con thú?

— Cũng như cách chúng tôi biết đấy là lông thú đực, đó là tiến hành một phân tích.

— Phân tích ADN ư?

— Tất nhiên.

— Và các vị đã có kết quả?

— Chúng tôi có từ ngày hôm qua.

— Sao có thể thế được? Tôi vẫn chưa nhận được kết quả của các mẫu gửi đi cùng ngày với gửi lông gấu cho các vị...

— Vi chúng tôi gửi mẫu đến Huesca, tới phòng thí nghiệm của chúng tôi.

Amaia kinh ngạc:

— Anh nói là phòng thí nghiệm của các anh ở trung tâm nghiên cứu môi trường có công nghệ đủ tiên tiến thực hiện các phân tích ADN trong vòng ba ngày sao?

— Trong hai mươi tư giờ nếu chúng tôi làm gấp. Tiến sĩ Takchenko thường tiến hành phân tích, nhưng vì cô ấy đang ở đây, nên một sinh viên đã tiến hành thay.

— Các vị có thể tiến hành phân tích ADN của một khoáng vật, mẫu thú hoặc người rồi xác định nó có đồng nhất với mẫu khác ư?

— Tất nhiên rồi, đấy chính xác là việc chúng tôi làm. Phòng thí nghiệm của chúng tôi là một hệ thống so sánh và loại trừ, chúng tôi không có dữ liệu mà phòng pháp y sử dụng, nhưng chúng tôi có thể xác lập những so sánh với độ chắc chắn tuyệt đối. Một sợi lông của con gấu đực và sợi lông khác của con gấu đực có nhiều gen tương ứng, nhưng đó là hai con khác nhau.

Amaia lặng lẽ quan sát gương mặt tiến sĩ Takchenko.

— Nếu tôi gửi các vị nhiều mẫu các loại khác nhau của một chất chung như bột mì chẳng hạn, liệu có thể xác định chắc chắn loại bột nào làm ra một ổ bánh nào đó không?

— Chắc chắn là có, tôi tin chắc là mỗi nhà sản xuất có một phương pháp xay và pha trộn khác nhau; ngoài ra, còn có thể phối hợp với hạt của nhiều nguồn khác nhau. Chúng tôi có thể biết chắc hơn nếu tiến hành phân tích ghi sắc.

Amaia cắn môi, trầm ngâm một lát trong lúc phục vụ đặt đĩa calamares lên bàn cùng những viên thịt trộn nước xốt vẫn sôi sùng sục trong cái nồi đất nhỏ.

— Đây là sự phối hợp nhiều kỹ thuật dựa trên nguyên tắc giữ lại sự chênh lệch, mục tiêu là tách các thành phần khác nhau trong hỗn hợp, cho phép xác định các thành phần đã nói trên và xác định số lượng tương ứng của chúng, - tiến sĩ González giải thích.

— Các vị định rời đi tối nay phải không?

Tiến sĩ Takchenko mỉm cười.

— Tôi biết chị đang nghĩ gì, và tôi rất sẵn lòng giúp chị. Trong trường hợp chị chưa biết chắc mọi thứ, khi về nước tôi thường làm việc tại một phòng xét nghiệm pháp ỵ, nếu chị gửi mẫu bây giờ, ngày mai tôi sẽ có kết quả.

Đầu Amaia quay cuồng lúc ước lượng số tiền trả trước cho những kết quả trong hai mươi tư giờ. Tất nhiên, kết quả sẽ không có giá trị trước tòa, nhưng có thể loại trừ một số mẫu và đẩy nhanh tiến trình điều tra; họ sẽ phải đợi sự khẳng định của một phòng thí nghiệm thuộc chính quyền nếu họ có những kết quả tích cực, nhưng cuộc điều tra sẽ mở lại nếu có một hướng chắc chắn để nhắm tới.

Amaia đứng dậy và bấm số điện thoại.

— Jonan, hãy tới khách sạn Baztán, mang mỗi loại bột mì một mẫu mà người của các cậu đã thu thập từ các xưởng. Chúng ta sẽ tới Huesca.

Chị tắt máy, nhìn các nhà khoa học và đổ ăn bày trên bàn, cười toét miệng, quyết định rằng mình đã phục hồi khẩu vị.

Hai mươi phút sau, một Jonan tươi tỉnh nhập bọn với họ ở bàn.

— Tốt hơn hết là các vị bảo chúng tôi sắp phải tới đâu, - anh thở dài.

— Tới Trạm quan sát Gấu ở Pyrénées, trong vùng Sobrarbe, nơi từng là một vương quốc cổ xưa ở phía Bắc Huesca. Tuy hay nhất là đặt Aínsa vào trong khu vực GPS.

— Aínsa là rung chuông, đây là một thành phố thời Trung cổ phải không? Một trong những thành phố vẫn có những đặc điểm thời gian xác thực và những đường phố lát đá cuội.

— Đúng; Aínsa rất quan trọng trong thời Trung cổ; phần lớn nhờ vị trí chiến lược của nó; một vị trí đặc quyền giữa Công viên quốc gia Ordessa y Monte Perdido; Khu Bảo tồn Thiên nhiên Canones y la Sierra de Guara và Khu Bảo tồn Thiên nhiên Posets-Maladeta. Quản lý Aínsa phải tượng trưng cho lợi thế thực sự hồi đó.

— Trong vùng đó có gấu không?

— Tôi e rằng lũ gấu còn phức tạp hơn dân chúng nghĩ.

— Lũ gấu phức tạp, - Amaia nói và mỉm cười với Jonan, - chúng ta phải lập tiểu sử cho chúng cùng một lúc, cố gắng lên nhé.

— Mọi người đừng cho đây là việc ngớ ngẩn, chúng tôi chỉ có thể phân biệt được một phần trạng thái tâm lý của một con gấu, và trước hết chúng ta phải thừa nhận nó có trí lực. Từ lúc chúng tôi công nhận mỗi con gấu có một cá tính, một cách sống khác nhau, chúng tôi có thể bắt đầu hiểu khó khăn khi quan sát một cá thể.

Ráun nói và nhìn người bạn đồng hành:

— Tiến sĩ Takchenko và tôi đã đến Trung Âu, Carpathian, Hungary, các quần thể đã mất giữa vùng Balkan và Ưral và tất nhiên suốt dãy Pyrénées. Aínsa không chỉ nổi tiếng vì những nơi có gấu, mà vì có nhiều trung tâm quan sát động vật hoang dã, nhất là chim chóc và nó cung cấp cho chúng tôi một nơi hoàn hảo làm phòng thí nghiệm, cho phép công ty tài trợ một khoản thu nhập từ trung tâm các loài nguy hiểm, hướng dẫn các tour du lịch và quyên góp từ các du khách, khách tham quan tới Aínsa quanh năm.

— Thế nên các vị không chỉ nghiên cứu về gấu?

— Không, không phải thế, công việc của chúng tôi đòi hỏi phải đa dạng và liên quan đến nhiều loài, phản ánh trạng thái muôn màu muôn vẻ của môi trường sống trong vùng này. Nếu bảo tồn tốt tình trạng của phần lớn các loài trong môi trường, thung lũng này là một trong những nơi trú ấn cuối cùng cho một số khá lớn loài vật. Nhiều loài chim mồi hoạt động ban ngày, đại bàng vàng, diều hâu đỏ, chim ưng, chim ó, chim cắt và những loài hoạt động ban đêm như cú tai dài, cú nhỏ và cú nhà... nói chung các loài chim ăn xác thối như chim kền kền, chim ó Buteo và rất nhiều loài chim nhỏ. Nhưng tiến sĩ Takchenko và tôi chủ yếu tập trung vào các động vật có vú loại lớn: lợn lòi hoang, hươu, nai, cáo..., tuy vậy các loài động vật có vú loại nhỏ hơn như dơi, chuột chù, thỏ, sóc, mác mốt và chuột sóc thì vô cùng phong phú... Chúng tôi bận rộn quanh năm, tuy nhiên phần lớn những đêm không ngủ liên quan đến sự di trú của loài gấu lớn khắp châu Âu, và chúng tôi đáp ứng bất kỳ cuộc gọi nào, như của các bạn chẳng hạn, về nơi giả thuyết là có một con gấu.

— Các vị đã có kết luận chưa? Có thể có một con gấu trong vùng không? Hay các vị nhất trí với các nhân viên kiểm lâm rằng đây là mộtbasajaun? - Jonan hỏi.

Tiến sĩ González nhìn anh, đắn đo nhưng tiến sĩ Takhenko mỉm cười.

— Tôi biết đây là gì, đây là basajauno.

- Basajaun,- Jonan sửa lại.

— Phải, - chị kêu lên, quay sang người bạn đồng hành, - giống như Chân to, Khổng lồ. Người ta nói có một Gã Khổng lồ, ở một nơi tên là Val d’Onsera được gọi là Home Grandizo. Người ta nói gã dạo chơi cùng một con gấu lớn. Ở nước tôi cũng có truyền thuyết về một con người đồ sộ, mạnh mẽ, chưa tiến hóa hết, sống trong rừng để bảo vệ trạng thái cân bằng của thiên nhiên. Đấy chẳng giống mộtbasajaun sao?

— Gần như thôi, không kể những năng lực siêu nhiên kỳ diệu gán cho basajaun, đó là một sinh vật thần thoại bí ẩn.

— Tôi tưởng chỉ là cái tên mà báo chí gán cho tội phạm... vì hắn giết người trong rừng, - tiến sĩ González nói.

— Ôi, như thế không đúng chút nào, - tiến sĩ Takchenko kêu lên. - Một basajaun không giết người, vai trò của nó là chăm lo và bảo vệ sự thuần khiết.

Amaia nhìn chằm chằm vào nữ tiến sĩ lúc nhớ lại những lời của chị mình. Người bảo vệ sự thuần khiết.

— Những người kiểm lâm cho rằng kẻ giết người mà các vị đang tìm kiếm là một basajaun ư? - Tiến sĩ González hỏi, sửng sốt.

— Có vẻ như họ tin vào sự tồn tại của basajaun, - Jonan giải thích, -họ còn ám chỉ rằng basajaun là sinh vật chúng ta nhầm là gấu, nhưng lẽ tất nhiên basajaun không dính dáng gì đến các vụ giết người, ông ta chỉ có mặt khi các sức mạnh thiên nhiên triệu đến để kiềm chế hoạt động của đã thú và khôi phục lại sự hài hòa của rừng rú.

— Một câu chuyện rất thú vị, - tiến sĩ González thừa nhận.

— Nhưng đây chỉ là một câu chuyện, - Amaia nói, chị đứng dậy và chấm dứt cuộc trò chuyện.

Amaia vào bãi để xe, quấn mình trong chiếc áo khoác và quyết định đi cùng xe với Jonan, để xe của chị lại. Chị rút di động gọi James và cho anh biết mình đang ở Huesca. Bãi xe không đèn đóm, chỉ được chiếu sáng một phần nhờ ánh sáng trắng từ các cửa sổ nhà hàng và ánh sáng ấm áp hơn từ các cửa sổ phòng ăn quê mùa ở phía bên kia. Trong lúc đợi James trả lời, chị nhận ra hai thực khách ngồi gần cửa sổ nhất. Flora mặc bộ đầm đen bó sát đang ngả tới trước, vẻ mặt suy tư và đỏm dáng đến lạ. Bị tính tò mò thôi thúc, Amaia len giữa các ô tô, tìm một góc để có thể nhìn rõ hơn. Cuối cùng lúc James trả lời, chị giải thích vắn tắt suy nghĩ của mình và hẹn sẽ gọi lại cho anh trên đường về. Vừa chào tạm biệt anh xong, chị thấy Flora đã rời khỏi cửa sổ và ngả người, nắm tay bạn đồng hành. Thanh tra Montes mỉm cười lúc nói gì đó với Flora khiến chị ta cười to và ngửa đầu ra sau, dáng vẻ quyến rũ ra mặt rồi nhìn ra ngoài. Sửng sốt, Amaia xoay người thật nhanh và cố nấp, chị đánh rơi điện thoại xuống dưới gầm xe, trước khi nhận ra rằng từ bên trong, Flora không thể nhìn thấy chị đứng trong bóng tối lờ mờ của bãi xe.

Amaia tìm được điện thoại trong lúc Jonan và hai nhà khoa học ra khỏi nhà hàng. Chị để Jonan lái xe, không mảy may chú ý đến anh đang nói gì và thở dài khi họ rời khách sạn, nhẹ người và khá bối rối vì phản ứng của mình.